Trong hoạt động vui chơi, có rất nhiều trò chơi học tập và một bộ phận không thể không nhắc đến đó là các trò chơi dân gian – đây là một loại trò chơi được trẻ mẫu giáo yêu thích.. Cách
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vui chơi đã gây ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo Phương châm: “ Học mà chơi, chơi mà học” luôn được quán triệt trong công tác chăm sóc, giáo dục mầm non trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Trong hoạt động vui chơi, có rất nhiều trò chơi học tập và một bộ phận không thể không nhắc đến đó là các trò chơi dân gian – đây là một loại trò chơi được trẻ mẫu giáo yêu thích
“Trò chơi dân gian đã được sử dụng nhiều trong các hoạt động vui chơi của trẻ ở trường mầm non, đặc biệt là hoạt động học có chủ đích của giáo viên cho trẻ ở trường mầm non Việc kết hợp trò chơi dân gian trong các hoạt động học có chủ đích tại trường mầm non mang ý nghĩa to lớn trong việc: rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn luyện trí tuệ, sự nhanh trí, óc phán đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt động nhóm, tập thể, sự gắn kết của tình bạn và đặc biệt nó góp phần xây dựng nhân cách mang đậm văn hóa dân tộc Việt Nam cho trẻ ngay từ khi chúng còn nhỏ”[1].
Trò chơi dân gian đã đem đến cho trẻ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời đáp ứng được nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ với bạn bè, cộng đồng và rèn luyện thân thể cho trẻ, giúp trẻ phát huy được tính tích cực của bản thân Trò chơi dân gian còn làm cho môi trường xung quanh của trẻ đẹp hơn
và rộng mở, tuổi thơ của trẻ sẽ trở thành kỷ niệm theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ cho trẻ
Đưa trò chơi dân gian vào trường học mang nhiều ý nghĩa thiết thực Nó không chỉ góp phần rèn luyện sức khỏe kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theo nhóm mà còn giúp học sinh Rèn luyện khả năng ứng xử văn hóa không sa vào những trò chơi bạo lực vô bổ đang tràn lan Mặt khác trò chơi dân gian từ lâu đã được công nhận là một di sản văn hóa quý báu của dân tộc
Tuy nhiên, trong thời buổi ngập tràn game online, những trò chơi dân gian như: nhảy dây, ô ăn quan, cướp cờ, trồng nụ trồng hoa… dường như đã bị quên lãng Phần đông trẻ em bây giờ chủ biết một số trò chơi dân gian qua tranh ảnh, hoặc do người lớn kể lại Ở trường mầm non việc đưa trò chơi dân gia vào các hoạt động hàng ngày đã được quan tâm Tuy nhiên, giáo viên vẫn gặp nhiều lúng túng trong cách bố trí không gian, thời gian chơi cho trẻ; không biết tổ chức cho trẻ chơi như thế nào để vừa đảm bảo an toàn lại vui tươi, lành mạnh, lôi cuốn, hấp dẫn trẻ…
Thực tế cho thấy, việc đưa trò chơi dân gian vào các trường mầm non sẽ mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực Tuy nhiên, giáo viên vẫn gặp nhiều lúng túng trong cách bố trí không gian, thời gian chơi cho trẻ; chưa biết tổ chức cho trẻ chơi như thế nào để vừa đảm bảo an toàn lại vui tươi, lành mạnh, lôi cuốn, hấp dẫn trẻ…
Vì vậy, để làm thế nào để tổ chức được các trò chơi thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn trẻ thực sự không đơn giản Là một giáo viên mầm non đang
Trang 2trực tiếp đứng lớp 4-5 tuổi bản thân tôi đã trăn trở rất nhiều và tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài: “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian” ở trường mầm non Nguyệt Ấn làm đề tài cho sáng kiến
kinh nghiệm của mình trong năm học 2018-2019
2 Mục đích nghiên cứu
Trẻ biết nhiều loại trò chơi dân gian giành cho lứa tuổi của mình
Trẻ biết tên gọi, đặc điểm, đặc trưng của trò chơi dân gian giành cho trẻ mầm non
Qua trò chơi dân gian giúp trẻ phát triển thể lực, tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể
Qua trò chơi giáo dục trẻ yêu thích hứng thú tham gia vào các trò chơi
dân gian Trẻ biết tự tổ chức các trò chơi dân gian của dân tộc việt nam
Chính vì vậy mà mục đích của bản thân tôi khi chọn đề tài này là đưa một
số biện pháp trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ trường mầm non Nguyệt Ấn nói chung và lớp 4-5 tuổi nói riêng
3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian” ở trường mầm non Nguyệt Ấn
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp quan sát hoạt động của trẻ
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp khảo sát thực tế
Trang 3II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Trò chơi dân gian trẻ em không chỉ là trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và bản sắc, giúp trẻ tư duy sáng tạo Qua chơi trẻ còn được phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, góp phần lớn trong việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ Vì vậy giáo viên cần
tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói riêng Chính
vì vậy càng khẳng định rằng trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong trường học nói chung và trong ngành học mầm non nói riêng sao cho phù hợp với từng độ tuổi, để trẻ thơ trên toàn nước được cùng nhau góp phần gìn giữ nét văn hoá dân tộc giàu bản sắc này Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong nhà trường tuỳ theo lứa tuổi của trẻ
“Trong hàng loạt yếu tố tác động đến việc hình thành nhân cách và chuẩn mực văn hóa của thiếu nhi, thì trò chơi dân gian tham gia một cách tích cực và đóng vai trò quan trọng Trong trò chơi dân gian, trẻ tìm thấy nhiều niềm vui khi được cùng nhau thỏa thích vui đùa, điều này giúp hoàn thiện kỹ năng sống và thể nghiệm về mặt tâm lý cho trẻ vào đời Thông qua trò chơi rèn luyện trí tuệ, nhận thức thế giới xung quanh một cách tương đối hào hứng cho trẻ Trò chơi dạy cho trẻ tính tập thể, cộng đồng cao trong việc phối hợp nhịp nhàng, thống nhất với các thành viên khác để đảm bảo đội chơi không thua, từ
đó sẽ hình thành tinh thần đoàn kết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau trong tâm thức mỗi em nhỏ Dù không có ý thức rõ rệt, song chính thông qua những hành động chơi vô tư ấy, các em đã truyền cho nhau một thứ di sản văn hóa dân tộc
vô cùng quý giá”[2].
Với trẻ mẫu giáo nhỡ: sự hoàn thiện “Hoạt động vui chơi” và sự hình thành “ Xã hội trẻ em” đã được nhà tâm lý học Nguyễn Thị Ánh Tuyết khẳng
định: “ Ở lứa tuổi mẫu giáo bé, hoạt động vui chơi của trẻ đã phát triển mạnh Nhưng chỉ ở độ tuổi mẫu giáo nhỡ, hoạt động vui chơi mới mang đầy đủ ý nghĩa của nó nhất Có thể nói rằng hoạt động vui chơi ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ và mẫu giáo lớn phát triển tới mức hoàn thiện, được thể hiện ở những đặc điểm sau đây: Trong hoạt động vui chơi, trẻ thể hiện rõ rệt tính tự lực, tự do và chủ động.” [3]
Tuy nhiên, trẻ còn dễ bị chi phối bởi các yếu tố bên ngoài, chóng chán khi
tham gia vào hoạt động, “ Chú ý có chủ định phát triển mạnh, nhưng nhìn toàn
bộ lứa tuổi thì tính ổn định chưa cao” [3]
Chính vì vậy trong quá trình giáo dục trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riêng Giáo viên cần phải biết lựa chọn trò chơi dân gian gì? Tổ chức cho trẻ chơi như thế nào để tạo hứng thú cho trẻ, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ
Chính vì thế là một giáo viên mầm non tôi muốn được góp một phần nhỏ
bé của mình vào việc nâng cao chất lượng tạo hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian Một phần cũng giúp trẻ hiểu biết về truyền thống tốt đẹp và bản sắc dân tộc, các trò chơi dân gian mang tính địa phương, qua đó giúp trẻ tình yêu quê hương mình góp phần phát triển toàn diện từ đó giúp trẻ hình thành cũng cố và mở rộng vốn tri thức của trẻ, làm thỏa mãn nhu cầu nhận thức của trẻ
Trang 42 Thực trạng việc “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian ở trường mầm non nguyệt Ấn trước khi áp dụng sáng kiến
2.1 Thuận lợi:
Năm học 2018- 2019 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4-5 tuổi C, sĩ số lớp 40 cháu Trẻ đến lớp đúng độ tuổi, ngoan và đi học chuyên cần
Nhà trường đã trang bị đầy đủ cơ sở vật chất đảm bảo cho việc tổ chức trò chơi của cô và trẻ
Tôi luôn học hỏi kinh nghiệm giảng dạy không ngừng học hỏi dưới mọi hình thức để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho bản thân
2.2 Khó khăn.
Giáo viên còn hạn chế kiến thức phong phú về thể loại trò chơi dân gian Cách lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ mẫu giáo chưa phong phú
Cách tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề đang học và phù hợp với tính chất của từng hoạt động
Cách tổ chức trò chơi chưa được linh hoạt, lồng ghép và tích hợp vào các hoạt động chơi tự do hoặc lồng ghép vào các trò chơi trong các hoạt động học còn mang tính chất áp đặt
Khả năng chú ý có chủ định và khả năng tư duy của trẻ còn hạn chế đôi khi chưa đáp ứng đựơc yêu cầu của trò chơi
Đặc biệt là đại đa số trẻ trong lớp đều là con em dân tộc thiểu số nên trẻ nhút nhát, rụt rè, thiếu tự tin chưa mạnh dạn khi tham gia các hoạt động tập thể
Công tác phối kết hợp trò chuyện với phụ huynh để cùng sưu tầm các trò chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi còn hạn chế
Từ thực trạng trên mà khi tổ chức các trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói riêng tôi thấy thật sự chưa gây được chú ý của trẻ do đó trẻ chưa thực
sự hứng thú khi chơi các trò chơi này, kết quả thể hiện trong bảng tổng hợp sau:
2.3 Kết quả thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến
Ngay từ đầu năm học khi tôi tiến hành thực hiện đề tài, khảo sát trên trẻ
Để tiện cho việc theo dõi và điều chỉnh kế hoạch giáo dục của lớp tôi cẩn thận
bổ sung vào nội dung phát triển vận động đặc biệt là một số trò chơi dân gian để chạy vào các chủ đề nhẹ nhàng, hợp lý từ đó vận dụng vào xuyên suốt năm học kết quả khảo sát như sau:
Bảng khảo sát lần 1.
TT Nội dung khảo sát khảo sát Số cháu
Kết quả trước khi áp dụng sáng kiến
1 Trẻ yêu thích hứng thú tham gia
2 Trẻ hiểu biết về trò chơi dân gian 40 23 57 17 43
3 Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể 40 22 55 18 45
4 Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian 40 22 55 18 45
Trang 5Từ những kết quả trên bản thân tôi đã suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này và nếu có ý thức và các biện pháp khắc phục thì chắc chắn chất lượng trẻ chơi tốt các trò chơi dân gian nâng cao rõ rệt hơn Chính vì vậy mà tôi nghiên cức tìm ra
“Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian ở trường mầm non Nguyệt Ấn”.
3 Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi dân gian ở trường mầm non Nguyệt Ấn.
3.1 Hiểu rõ về các trò chơi dân gian và lưa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Để giúp trẻ hứng thú tham gia vào các trò chơi dân gian một cách tích cực và chú ý trước hết bản thân giáo viên phải thực sự phải hiểu biết về trò chơi dân gian, nắm vững các luật chơi, cách chơi của từng trò chơi và đặc điệt là phải thật sự đam mê khi tham gia chơi các trò chơi dân gian thì mới truyền tải và tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian một cách linh hoạt và sáng tạo được Bên cạnh đó kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, giáo viên nên
có sự cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu
Chính vì vậy, để đem trò chơi dân gian đến gần hơn với trẻ, bản thân tôi
đã tập trung vào nghiên cứu các tài liệu sau:
Nghiên cứu giáo trình “Tâm lý trẻ em”
Nghiên cứu tài liệu về trò chơi dân gian Việt nam
Nghiêm cứu thực trạng việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian của giáo viên trong trường và của một số bạn đồng nghiệp ở trường bạn
Tham gia các buổi dự giờ, thao giảng của trường, của cụm để học hỏi, rút kinh nghiệm Qua các giờ thao giảng, hoặc các trò chơi dân gian được lồng ghép trong các hoạt động hàng ngày, trong giờ chơi ở lớp, tôi thấy rằng: Để tăng để tổ chức tốt các trò chơi dân gian thì giáo viên phải linh động, biết cách tổ chức, dẫn dắt trẻ tham gia những trò chơi dân gian …
Với trẻ mẫu giáo nhỡ khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ đã
cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước “Sức bền vững của chú ý cao ( chú ý tới
37 phút với những đồ vật thích thú - theo A.V Daporozet ) Những công việc mà cha mẹ, cô giáo giao cho trẻ chính là điều kiện tốt để trẻ phát triển chú ý có chủ định.” [3]
Các trò chơi dân gian rất phong phú về thể loại, nội dung, hình thức…Vì vậy muốn đưa vào dạy trẻ, tổ chức cho trẻ chơi, người giáo viên phải nghiên cứu lựa chọn, sưu tầm cho phù hợp với nội dung, hình thức giảng dạy của trẻ ở lớp mình, để trẻ yêu thích và tham gia tích cực vào các trò chơi dân gian, các bài đồng dao, hò , vè để góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức các hoath động giáo dục thể chất cho trẻ
Vì thế, trẻ có thể chơi được các trò chơi dài hơn và khó hơn Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo nhỡ, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
– Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp
– Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm
Trang 6– Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
– Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ
– Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp mẫu giáo nhỡ như sau: “Thả đỉa ba ba”, “Bắt vịt dưới ao”, “Hát chuyền sỏi”, “Trốn tìm”, “Đếm sao”, “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Ném còn”, “Cướp cờ”
Hình ảnh: Trò chơi “Bịt mắt bắt dê” của lớp 4-5 tuổi C
Nhiệm vụ của trò chơi dân gian đối với trẻ rất đa dạng, để giải quyết được nhiệm vụ của trò chơi đối với trẻ, giáo viên phải dựa vào vốn kinh nghiệm về các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, trẻ phải biết phân tích, biết tổng hợp, biết liên hệ các hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình Các hành động chơi của trẻ đòi hỏi phải có tính liên tục và tuần tự Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ trước khi thực hiện động tác chơi Đây là cơ sở để phát triển tư duy logic cho trẻ
Như vậy, trò chơi dân gian không chỉ là những trò chơi vận động như: nhảy lò cò, bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột , mà còn nhiều trò chơi đòi hỏi sự khéo léo, nhanh nhẹn như: nặn tò he, ô ăn quan Vì thế cần lựa chọ trò chơi dân gian phù hợp với tính chất của từng hoạt động
3.2 Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc và dụng cụ chơi, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham gia chơi các trò chơi dân gian
* Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc:
Các trò chơi của trẻ mầm non mục tiêu là đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ và góp phần phát triển toàn diện nhân cách trẻ nhưng mỗi loại trò chơi lại mang một đặc trưng riêng biệt
Cụ thể như: Mảng trò chơi học tập đặc trưng của nó là hoạt động chơi đa
số kèm theo các dụng cụ học tập để vừa chơi vừa củng cố kiến thức đã học
Ví dụ: Trò chơi “Thi ai nhanh” trong giờ khám phá khoa học đề tài: “Một
số con vật sống trong rừng” thì khi trẻ chơi phải kèm theo lô tô về các con vật sống trong rừng
Nhưng điểm đặc trưng của trò chơi dân gian lại khác: Vì hầu hết các trò chơi dân gian khi chơi trẻ không bao giờ chỉ hùng hục thực hiện các vận động
Trang 7của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ
Ví dụ: Trò chơi “Rồng rắn lên mây”, trẻ đọc: “Rồng rắn lên mây, có
cây núc nác, có nhà khiển binh, hỏi ông thầy thuốc có nhà hay không? ” Câu hát dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng nếu thiếu nó thì trò chơi cũng không thể tiến hành được
V a ho t ạt động vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt động vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắtng v a ph i ải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắtc l i sao cho ng v i cách ch i, do ó b tứng với cách chơi, do đó bắt ới cách chơi, do đó bắt ơi, do đó bắt đ ắt
bu c tr ph i thu c l i trộng vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ộng vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ưới cách chơi, do đó bắtc khi ch i Ngo i ra tôi còn s u t m v vi t l iơi, do đó bắt ài ra tôi còn sưu tầm và viết lời ư ầm và viết lời ài ra tôi còn sưu tầm và viết lời ết lời ời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt
m i cho m t s b i ới cách chơi, do đó bắt ộng vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ố bài đồng dao quen thuộc mà trẻ có thể chơi được phù hợp ài ra tôi còn sưu tầm và viết lời đồng dao quen thuộc mà trẻ có thể chơi được phù hợpng dao quen thu c m tr có th ch i ộng vừa phải đọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ài ra tôi còn sưu tầm và viết lời ể chơi được phù hợp ơi, do đó bắt được phù hợpc phù h pợc phù hợp
v i t ng ch ới cách chơi, do đó bắt ủ đề trẻ được học Ví dụ như: Bài đồng dao “dung dăng dung đề trẻ được học Ví dụ như: Bài đồng dao “dung dăng dung tr được phù hợpc h c Ví d nh : B i ọc lời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ụ như: Bài đồng dao “dung dăng dung ư ài ra tôi còn sưu tầm và viết lời đồng dao quen thuộc mà trẻ có thể chơi được phù hợpng dao “dung d ng dungăng dung
d ” được phù hợpc viêt l i m i: ời sao cho ứng với cách chơi, do đó bắt ới cách chơi, do đó bắt
Dung dăng dung dẻ Dắt trẻ đi chơi Đến hỏi ông trời Xin vài cái bánh Gặp xe thì tránh
Đội mũ trên đầu
Đi chậm đi mau
Ta đi cùng nhau Lâu lâu lại ngồi
Vậy nên trước khi có ý định cho trẻ chơi trò chơi nào đó mà có lời tôi thường sắp xếp cho trẻ đọc mọi lúc, mọi nơi khi có thể nhất là giờ đón - trả trẻ, hay trong hoạt động chiều…
Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Tôi thấy trẻ hứng thú và tích cực tham gia chơi
* Chuẩn bị dụng cụ chơi:
Những dụng cụ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, nó mang tính đặc trưng riêng của mỗi trò chơi Mỗi trò chơi dân gian
có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được
Ví dụ như trò chơi “ Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 đoạn của cây bông bụt gì đấy cũng được miễn là nó dài khoảng 15cm và phải được tiện bằng nhau
và một đồ vật có dạng khối cầu như quả bóng con hay quả bưởi non gì đấy… Còn trò chơi “Ô ăn quan” thì không thể thiếu ô vẽ trên sân hoặc trên đất, 2 hòn cái to để 2 ô đầu làm quan và những viên sỏi làm quân ở các ô
Hình ảnh: Chuẩn bị dụng cụ cho trẻ trước khi chơi
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào
đó, tôi đã chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và các yếu tố cần thiết để cho trẻ chơi, nên
Trang 8khi chơi trẻ nào cũng có đủ đồ chơi không phải tranh dành nhau và gây được hứng thú cho trẻ
* Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “ Kéo co”, “ Rồng rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”… Tôi thường tổ chức cho trẻ chơi ở ngoài sân để cho tất cả các trẻ có một không gian thoáng mát và thoải mái khi tham gia chơi
Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “Kéo cưa lửa sẻ, chuyền thẻ ” Tôi thường tổ chức cho trẻ chơi ở trong lớp
Hình ảnh: Tổ chức chơi ở trong lớp cho trẻ lớp 4-5 tuổi C
Trước khi tổ chức cho trẻ chơi tôi dựa vào cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trẻ chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho trẻ chơi phù hợp với từng trò chơi
3.3 Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề đang học và phù hợp với tính chất của từng hoạt động
Đối với trẻ mầm non mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định vì thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Nếu như hoạt động học được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì ở hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất, hay như ở hoạt động chơi, hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm
Chính vì vậy khi chọn và tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ tôi đã chú ý đến việc lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với tính chất của từng hoạt động và phù hợp với từng chủ đề mà trẻ đang học
* Ví dụ: Hoạt động ngoài trời: Không gian rộng và thoáng, tôi thường
chọn và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian mang tính chất vận động cao nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như: “Rồng rắn lên mây”, mèo đuổi chuột, ném còn, lộn cầu vồng…
Trang 9Hình ảnh: Trò chơi “Mèo đuổi chuột” lớp 4-5 tuổi C
* Hoạt động góc: Trẻ hoạt động chia thành các nhóm nhỏ nên tôi chọn những
trò chơi dân gian mang tính chất nhẹ nhàng để tổ chức cho trẻ có thể chơi theo nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “ Ô ăn quan, chơi chi chi chành chành”…
Hình ảnh: Hoạt động góc lớp 4-5 tuổi C
* Hoạt động học: Tuỳ vào từng chủ đề và từng hoạt động mà tôi chọn và tổ
chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian phù hợp như sau:
+ Môn thể dục: Tôi lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn luyện thân
thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động
Ví dụ: Trong hoạt động chung “Ném xa bằng hai tay” thì ở phần trò chơi tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “ Rồng rắn lên mây”, yêu cầu khi trẻ đọc xong câu cuối: “ Xin khúc đuôi – Tha hồ thầy đuổi”, lập tức những trẻ làm “ đuôi” phía sau phải chạy thật nhanh, nếu không sẽ bị “Thầy” tóm lấy, sau đó có thể bị thay người khác hoặc lại phải làm “thầy” để đi đuổi những trẻ khác Trước khi
tổ chức cho trẻ chơi tôi đã dạy trẻ học thuộc lời của trò chơi và hướng dẫn cho trẻ biết về luật chơi, cách chơi một cách rõ ràng, tôi còn nhờ một số giáo viên trong trường chơi mẫu cùng tôi, các cô chơi hết mình thể hiện niềm đam mê và
Trang 10lòng hiếu thắng Không chỉ trẻ lớp tôi mà trẻ cả trường được quan sát đều rất hứng thú vì thế khi tổ chức cho trẻ chơi tôi thấy trẻ chơi rất say mê
+Với các môn khám phá khoa học, toán, văn học: khi lựa chọn các trò
chơi chơi tôi đi sâu vào các tiêu chí sau:
Nhằm giáo dục phát triển nhận thức, ngôn ngữ cho trẻ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng sử dụng đồ dùng đồ chơi… Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ
Sau khi cho trẻ “Khám phá về một số loại quả” Trò chơi nối tiếp tôi cho trẻ chơi trò chơi “Ô ăn quan” Với số lượng trẻ 19 cháu tôi đã chuẩn bị cho trẻ 4 hình vẽ để trẻ chơi trò chơi và 3 loại hột hạt khác nhau như: Hạt na, hạt gấc… Mỗi chùa ở mỗi hình vẽ tôi dùng các hạt to hơn như “Hạt trứng gà, hạt mít…” Trước khi cho trẻ chơi tôi nêu luật chơi, cách chơi và cùng cô giáo ở lớp chơi mẫu cho trẻ thấy nhiều lần để trẻ nắm vững luật chơi, cách chơi sau đó tôi cho trẻ quan sát và gọi tên các loại hạt, rồi tổ chức cho trẻ chơi
Do ở trò chơi này yêu cầu từng trẻ chơi theo lượt, nếu chơi đông quá những trẻ sau sẽ không được chơi hoặc số lần chơi của mỗi trẻ sẽ ít, trẻ đợi chờ lâu sẽ mất hứng thú không còn muốn chơi nữa, do đó tôi phải phân trẻ trong lớp thành 4 nhóm và cho trẻ chơi, thế là trẻ nào cũng được chơi và trẻ rất hứng thú chơi
Tóm lại: Tuỳ vào từng chủ đề và từng hoạt động mà ta có thể chọn và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian một cách phù hợp sao chơi qua ngoài việc đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ còn giúp trẻ củng cố kiến thức đã học và phát triển tư duy cho trẻ
3.4 Phối hợp với phụ huynh để cùng kết hợp sưu tầm và tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi.
Đối với giáo viên mâm non công tác phối hợp với phụ huynh là một công tác hết sức quan trọng trong hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nói riêng và đặc biệt là việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ nói riêng Bởi vì, ngày nay nhiều bậc phụ huynh ngày nay rất ít quan tâm, quên mất tầm quan trọng của các trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, câu hò, vè Khi đón trẻ về nhà, phụ huỳnh thường cho trẻ xem ti vi, băng đĩa hoạt hình, siêu nhân mà đã lãng quên
đi bản sắc dân tộc
Gia đình và nhà trường là nhân tố quan trọng quyết định đên việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Vì vậy việc giáo dục trẻ phải kết hợp với gia đình mới đạt hiệu quả cao Chính vì vậy cần phải tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh
Trong các buổi phụ huynh đầu năm học, sơ kết học kỳ hoặc tổng kết, tôi luôn nhấn mạnh và tuyên truyền với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc tổ chức các trò chơi dân gian đối với trẻ và sự cần thiết trong việc trang bị
cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy trẻ ở trường mầm non Giải thích để phụ huynh kết hợp chặt chẽ với giáo viên nhằm sưu tầm và tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của các trò chơi dân gian với việc phát triển phát triển thể chất của trẻ, trao đổi các trò chơi đã tổ chức cho trẻ với phụ huynh để họ có thể tổ chức cho trẻ chơi ở nhà