Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi vào lớp 1 ở trường mầm non sông âm

Nếu không được chuẩn bị tốt trước khi vào lớp 1 thì có thể ở một số trẻ sẽ có những biểu hiện như: tâm lí sợ sệt, bỡ ngỡ không thích ứng với cuộc sống và hoạt động ở trường phổ thông; kh

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

“Giáo dục mầm non có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là khâu đầu tiên của quá trình phát triển toàn diện nhân cách con người, đồng thời góp phần chuẩn bị cho trẻ đến trường tiểu học Trẻ bước vào lớp 1 có

sự chuyển dần hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang hoạt động học tập Đây là quá trình rất cần có sự tổ chức, hướng dẫn và giáo dục đúng đắn của cả gia đình, nhà trường và xã hội Nếu không được chuẩn bị tốt trước khi vào lớp 1 thì

có thể ở một số trẻ sẽ có những biểu hiện như: tâm lí sợ sệt, bỡ ngỡ không thích ứng với cuộc sống và hoạt động ở trường phổ thông; khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập và thiết lập các mối quan hệ với mọi người xung quanh, chính vì vậy, việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 giữ một vai trò quan trọng

và cần thiết” [1]

Khi trẻ lên 6 tuổi nghĩa là trẻ hết tuổi mầm non là lúc trẻ đạt xong nền móng của nhân cách cho trẻ Sự phát triển về mặt đạo đức cho trẻ sau này đều mang dấu ấn của thời ấu thơ Vì thế từ lứa tuổi này chúng ta phải chăm lo phát triển toàn diện cho trẻ, trên cơ sở đó từng bước hình thành nhân cách cho trẻ theo phương hướng, yêu cầu và xã hội đặt ra Có thể nói thời kỳ trẻ 6 tuổi là bản

lề cho sự phát triển mang tính bước ngoặt Đặc biệt khi trẻ ở giai đoạn này sẽ chuyển từ giai đoạn mầm non và bước sang giai đoạn tiểu học Lúc này chúng ta

sẽ nhận thấy đặc điểm phát triển của trẻ 6 tuổi là phát triển về thể chất, tâm sinh

lý nhận thức, có sự thay đổi khi trẻ tiếp xúc với môi trường học đường

“Việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là rất quan trọng Theo các nhà tâm lí -giáo dục, học tập ở lớp 1 có tác động rất lớn đến việc bé có yêu trường học, yêu việc học hành và tìm được phương pháp học tập tốt cho những năm sau này hay không Thực tế cho thấy, nhiều trẻ đến lớp 1 trong những ngày đầu đầy hăm hở

và chỉ vài tuần sau đã chán nản đòi bỏ học ở nhà Trước hết, cần khẳng định, vào lớp 1 là một “bước ngoặt” lớn trong cuộc đời của mỗi đứa trẻ: đang từ cuộc sống khá thoải mái về mặt thời gian cũng như tinh thần, trẻ phải chuyển qua một môi trường đòi hỏi “làm việc” một cách thực sự; cần biết tập trung chú

ý trong cả một tiết học dài 40-45 phút đây là việc không đơn giản khi trẻ bắt đầu bước vào những tuần học đầu tiên ở lớp 1.”[1]

Tuy nhiên một số phụ huynh học sinh lại lầm tưởng rằng để cho trẻ học tốt ở trường phổ thông cần dạy trước cho trẻ như: tập viết, tập đọc, tập làm toán rốt cuộc là đứa trẻ không đủ sức tiếp thu những tri thức trên hoặc có tiếp thu được thì trẻ lại tỏ ra chán nản, không tập trung khi phải học lại những kiến thức ấy ở lớp 1

Xuất phát từ các lý do đã nêu trên, bản thân tôi đã có nhiều năm kinh nghiệm dạy trẻ ở độ tuổi 5- 6 tuổi, nắm được đặc điểm tâm, sinh lý của trẻ, tâm

lý của phụ huynh học sinh, tôi thấy việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi có tâm thế thoải mái tự tin để trẻ bước vào trường tiểu học là vô cùng cần thiết và

quan trọng Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài:" Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi vào lớp 1 ở trường mầm non Sông Âm"

2 Mục đích nghiên cứu.

Qua nghiên cứu bản thân tôi muốn đưa ra các biện pháp và sử dụng hiệu quả các biện pháp đó để tác động linh hoạt, sáng tạo trong việc tạo tâm thế tốt cho trẻ 5-6 tuổi chuẩn bị bước vào trường tiểu học Cụ thể:

Thông qua việc tổ chức các hoạt động hàng ngày giúp trẻ biết sử dụng ngôn ngữ của mình để diễn đạt một cách đầy đủ, rõ ràng, ngắn gọn, lưu loát, chính xác, lôgic và thể hiện được sắc thái biểu cảm phù hợp trong hoạt động hàng ngày, trong giao tiếp, ứng xử

Nâng cao hiệu quả nhận thức, tư duy Phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành, phát triển tốt nhất tình cảm và các mối quan hệ xã hội, bồi dưỡng, phát triển khả năng thẩm mỹ giúp trẻ biết nhìn nhận sự vật, sự việc gần gũi xung quanh một cách lạc quan, trong sáng và đẹp đẽ hơn góp phần tích cực vào quá trình hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của trẻ

3 Đối tượng nghiên cứu

Thông qua việc tổ chức các hoạt động hàng ngày để đưa ra:" Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi vào lớp 1 ở trường mầm non Sông Âm”

4 Phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu đề tài này, trong bài viết sáng kiến kinh nghiệm của mình tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận.

Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và hệ thống hóa những vấn đề lý luận

về tâm sinh lý của trẻ 5-6 tuổi Sưu tầm tư liệu, hình ảnh, qua thông tin thực tế ở nhà trường

* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

- Phương pháp quan sát sư phạm: thông qua việc trực tiếp giảng dạy hàng ngày của bản thân và dự giờ của các đồng nghiệp

- Phương pháp đàm thoại:

Đàm thoại với các giáo viên trong nhà trường để trao đổi các kinh nghiệm sáng tạo trong dạy trẻ

Đàm thoại với phụ huynh để tìm hiểu về tính cách tâm lý của trẻ khi ở nhà trường

Đàm thoại và trò chuyện trực tiếp trẻ hàng ngày, tạo các tình huống cho trẻ có cơ hội diễn đạt những hiểu biết, những suy nghĩ của mình Động viên, khuyến khích giúp trẻ tự tin bộc lộ khả năng, cảm xúc của mình

- Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp thống kê toán học Xử lý số liệu thông tin thu được thông

qua việc sử dụng các phép tính toán

* Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

Tham khảo các bài viết, ý kiến của lãnh đạo, của đồng nghiệp về vấn đề mình đang thực sự quan tâm để xây dựng bài viết hoàn chỉnh

* Phương pháp điều tra

Điều tra số lượng trẻ trên lớp, độ tuổi 5-6 tuổi với tổng số trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi do tôi chủ nhiệm là 25 trẻ

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

“ Có thể nói đi học lớp 1 là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của trẻ

vì trẻ chuyển từ hoạt động vui chơi là chủ đạo của lứa tuổi mẫu giáo sang hoạt động học tập là chủ đạo của học sinh ở trường tiểu học.

Ở trường tiểu học, học là hoạt động chủ đạo và bắt buộc, không thích cũng phải học, học phải tạo ra sản phẩm (phải hoàn thành các nhiệm vụ học tập, làm bài tập, trả lời câu hỏi theo tiến độ của cả lớp) Vì vậy cần chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học lớp 1 cho trẻ để giúp trẻ thành công ngay từ những ngày đầu, tuần đầu của lớp 1, để trẻ tự tin và thích được đi học lớp 1”[2]

Theo nhà tâm lý học: Nguyễn Ánh Tuyết thì: Bước ngoặt 6 tuổi và sự chuẩn bị về mặt tâm lý cho trẻ vào lớp 1 như sau:

“Thời điểm lúc trẻ tròn 6 tuổi là một bước ngoặt quan trọng của trẻ em.

Ở độ tuổi mẫu giáo lớn là thời kỳ trẻ đang tiến vào bước ngoặt đó với sự biến đổi của hoạt động chủ đạo Hoạt động vui chơi vốn giữ vị trí chủ đạo trong trong suốt thời kỳ mẫu giáo, nhưng vào cuối tuổi này không còn giữ nguyên dạng hoàn chỉnh của nó, những yếu tố của hoạt động học tập bắt đầu nảy sinh

Cuối giai đoạn mẫu giáo lớn, trẻ đã có những tiền đề cần thiết của sự chín muồi đến trường về các mặt tâm sinh lý, nhận thức, trí tuệ ngôn ngữ và tâm thế để trẻ có thể thích nghi bước đầu với điều kiện học tập ở lớp 1

Việc chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1 là chuẩn bị những tiền đề, những yếu

tố của hoạt động học tập để có thể thích ứng tốt nhất, nhanh nhất đối với việc học ở lớp 1.” [3]

Việc chuẩn bị cho con trẻ vào học lớp 1 không chỉ là chuẩn bị đầy đủ quần áo, sách vở, cặp bút dụng cụ học tập và cho con học trước chương trình lớp

1 là đủ mà phải chuẩn bị tâm lý cho trẻ, để trẻ bước vào lớp một với một tâm thế vững vàng, đầy háo hức đón chờ một sự thay đổi nhiều điều mới lạ Bởi lẽ trẻ con háo hức muốn khám phá điều mới lạ thì trẻ mới ham thích đến trường, mới say sưa tìm tòi để khám phá thế giới xung quanh Đây là động cơ tốt, ta muốn trẻ học tốt thì phải tạo động lực thúc đẩy Quá trình dạy - học, là quá trình tương tác diễn ra giữa người dạy và người học, cần tạo động lực thúc đẩy tác động trực tiếp đến người học và người dạy thì kết quả đạt được mới cao

Thực tế cho thấy khi trẻ mầm non lên học tập ở trường tiểu học một loạt quan hệ xã hội cần được thay đổi: quan hệ trẻ với cô được thay thế bằng quan hệ

“thầy - trò”, quan hệ giữa trẻ với trẻ ở trường mầm non là quan hệ bạn bè cùng

chơi nay chuyển sang quan hệ bạn bè cùng học Vì vậy việc cho trẻ làm quen với hoạt động học tập, với quan hệ xã hội ở trường tiểu học hay trong quá trình học tập ở trường mầm non là rất cần thiết

Trẻ khi bước vào lớp 1 cần phải có sự chuẩn bị tốt từ phía gia đình và nhà trường Để trẻ mẫu giáo thích ứng nhanh chóng với điều kiện học tập mới khi vào tiểu học, ngoài gia đình, trường mầm non phải chuẩn bị tốt về các mặt thể lực, tuệ và tâm thế cho trẻ, để trẻ có thể thích nghi và học tập tốt ở trường tiểu học, nhất là ngay từ khi vào học lớp 1

2 Thực trạng tâm thế chuẩn bị vào lớp 1 của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Sông Âm trước khi áp dụng sáng kiến.

2.1 Thuận lợi

Trường mầm non Sông Âm được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 năm 2014 Là một trong những trường chuyên môn nằm trong tốp đầu toàn huyện, hàng năm tập thể nhà trường luôn đạt nhiều thành tích cao trong phong trào thi đua của bậc học mầm non

Đội ngũ giáo viên trong trường 100% có trình độ chuẩn và trên chuẩn là 50% các giáo viên trong nhà trường hầu như trẻ tuổi có năng lực

Được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường bản thân được trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo lớn độ tuổi 5-6 tuổi Dạy theo chương trình giáo dục mầm non mới được cung cấp các tài liệu tham khảo về kiến thức chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào lớp 1 Nhà trường tạo điều kiện bản thân được học các chuyên đề hàng năm được tham khảo nhiều tài liệu, sách báo… những thông tin trên mạng và kiến thức chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 đã giúp cho bản thân

có nhiều kiến thức để viết đề tài

Lớp lớn tôi phụ trách có đầy đủ các trang thiết bị dạy học như: máy tính, tivi các loại đồ dùng đồ chơi đầy đủ phục vụ cho chương trình giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục Phòng học thoáng mát, có đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động

Tỷ lệ huy động trẻ ra lớp là 100%, 100% trẻ ăn bán trú tại trường

Đa số các cháu có cùng độ tuổi, cháu đi học đều và ngoan, lễ phép, biết vâng lời cô giáo

Lớp tôi phụ trách có 25 cháu cùng độ tuổi, hầu như các cháu đã học qua chương trình lớp mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi) nên việc thực hiện lịch sinh hoạt hàng ngày trẻ đã hiện tốt và đi vào nề nếp

Nhiều cháu có khả năng lao động tự phục vụ Qua đó cũng giúp tôi thành công hơn trong việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ trước khi vào tiểu học Bên cạnh

đó thì tôi cũng được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh khi đem con đến lớp gửi nên điều đó cũng phần nào giúp tôi có động lực trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ và chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ lớp tôi khi vào trường tiểu học

Bên cạnh những thuận lợi, bản thân tôi cũng còn gặp những khó khăn nhất định, cụ thể

2.2 Khó khăn

Việc nhận thức vấn đề cho con vào lớp 1 của một số phụ huynh còn lệch

lạc Một số phụ huynh chưa thực sự hiểu về bậc học mầm non, họ cho rằng

“Trăng đến rằm thì trăng tròn”, trẻ đến 6 tuổi thì nghiễm nhiên đi học lớp 1,

không phải cần chuẩn bị tâm thế cho trẻ cũng như không cần biết khả năng nhận thức và sức khỏe của trẻ có thể đảm bảo được cho trẻ học tập hay không

Mặt khác, đa số trẻ phạm vi giao tiếp còn hạn chế trẻ còn rụt rè, bỡ ngỡ, nhiều cháu chưa mạnh dạn…

Đồ dùng, đồ chơi của lớp mới đủ so với yêu cầu tối thiểu, nhưng còn thiếu đồ dùng hiện đại

Căn cứ vào tình hình trên trước khi tiến hành nghiên cứu đề tài bản thân

đã tiến hành khảo sát trên trẻ như sau

2.3 Kết quả thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến

Bản thân tôi sau khi được phân công chủ nhiệm lớp lớn, tôi đã đi sâu vào tìm hiểu danh sách từng trẻ, xem sổ theo dõi sức khỏe của trẻ để từ đó tôi thêm

tư liệu về từng cá nhân trẻ và nắm được tình hình học tập cũng như sức khỏe của trẻ Từ đó tôi bắt đầu khảo sát chất lượng trên trẻ, kết quả đạt như sau:

Kết quả khảo sát trước khi áp dụng sáng kiến

TT Nội dung khảo sát

Số trẻ tham gia khảo sát

Đạt Chưa đạt

Số

Số

1 Tâm thế trẻ tự tin thể hiện rõ mong

2 Trẻ có nề nếp, kỷ luật tốt trong việc

4 Khả năng tư duy, giải quyết nhanh

5 Đảm bảo đủ điều kiện về mặt thể chất 25 10 40 15 60

6 Khả năng phát triển về ngôn ngữ và

*Nhận xét: nhìn vào bảng kết quả khảo sát, chất lượng của trẻ còn thấp:

- Đa số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin thể hiện rõ mong muốn trước chỗ đông người

- Trẻ chưa có nề nếp, kỷ luật khi tham gia các hoạt động tại lớp

- Kỹ năng tự phục vụ của trẻ còn hạn chế đa số trẻ còn ỷ lại cô giáo chưa biết tự phục vụ bản thân

- Khả năng tư duy, giải quyết mọi vấn đề còn hạn chế

- Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng còn cao Khả năng vận động của một số trẻ còn hạn chế

- Một số kỹ năng chuẩn bị cho học tập còn hạn chế

Đứng trước tình hình trên, tôi thiết nghĩ cần phải có kế hoạch để nâng cao chất lượng chăm sóc, phát triển đầy đủ các mặt giáo dục cho trẻ để trẻ có tâm thế sẵn sàng bước vào trường tiểu học đạt kết quả tốt nhất

3 Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non sông

Âm chuẩn bị tốt tâm thế để vào trường tiểu học

3.1 Chuẩn bị tốt về mặt thể chất cho trẻ:

* Tăng cường công tác giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe:

Như chúng ta đã biết: Một điều kiện quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh là thể lực Một cơ thể khỏe mạnh là tiền đề vật chất giúp cho trẻ phát triển năng lực hoạt động trí tuệ ở trường tiểu học Thể lực phát triển tốt tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nhân cách

Ngay từ những ngày đầu trẻ lên lớp, được nhà trường kết hợp với trạm y

tế xã cân và khám sức khỏe định kỳ cho trẻ, dựa trên kết quả cân, đo và khám để biết tình hình bệnh tật của từng trẻ Trên cơ sở đó tôi phân loại sức khoẻ theo kênh, và phân loại theo bệnh tật của trẻ Tôi theo dõi và quan tâm hơn với những

trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi và béo phì để đề xuất với ban giám hiệu nhà trường điều chỉnh chế độ ăn hợp lý cho trẻ

Bên cạnh đó, chú ý công tác giáo dục dinh dưỡng cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, trong hoạt động vui chơi, hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động nêu gương …

Hình ảnh: trò chuyện với trẻ về các nhóm thực phẩm.

Dạy trẻ biết lợi ích của thực phẩm đối với sức khỏe con người, giáo dục trẻ biết những thực phẩm có nhiều năng lượng giúp trẻ vui chơi, chạy nhảy như sữa, cơm, bắp, khoai, thịt, cá, trứng, dầu, mỡ, đậu…thực phẩm giúp sáng mắt,

da đẹp là các loại trái cây, rau củ… thực phẩm giúp bé nhanh lớn, thông minh là gạo, mì, thịt, cá, trứng, sữa, dầu, mỡ, rau, củ, trái cây…

Cho trẻ biết tháp dinh dưỡng, những thực phẩm nào cần ăn ít, ăn vừa, ăn đủ… để trẻ tự biết cách lựa chọn tốt nhất cho cơ thể mình

Giáo dục trẻ hiểu nếu ăn ít, ăn không đủ các loại thức ăn, thức ăn không sạch sẽ thì trẻ sẽ bị ốm đau, suy dinh dưỡng, mệt mỏi, không tham gia cùng bạn những trò chơi vui vẻ… ngược lại nếu ăn không đúng cách, ăn nhiều quá sẽ dễ

bị béo phì, do đó các con cần ăn sạch, ăn nhiều loại thực phẩm khác nhau với đầy đủ số lượng và các nhóm thực phẩm

Ngoài việc giáo dục cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tôi cần giáo dục cho trẻ biết bảo vệ sức khỏe của mình như ăn chín, uống sôi tránh được bệnh về tiêu hóa, có hành vi văn minh trong ăn uống, rửa, gọt hoa quả trước khi ăn, biết rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh…

Qua biện pháp nêu trên đa số trẻ lớp tôi đã hiểu được tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với cơ thể, nhận biết được giá trị dinh dưỡng của các loại thực phẩm cần thiết cho sự phát triển về cân nặng, chiều cao, sáng mắt, đẹp da….để

ăn uống phù hợp Từ đó trẻ đã có những hiểu biết nhất định về dinh dưỡng, trẻ

có sức khỏe tốt hơn, chiều cao và cân nặng ngày càng được cải thiện đạt được tiêu chí do nhà trường đề ra

Tuy nhiên muốn phát triển tốt lĩnh vực thể chất cho trẻ ngoài chú trọng về mặt dinh dưỡng chúng ta còn phải chú trọng phát triển vận động qua các hoạt động học tập, vui chơi đúng cách, vừa sức với trẻ

* Tăng cường giáo dục phát triển vận động cho trẻ:

Vận động giữ vai trò quan trọng trong giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo, làm cho cơ bắp và toàn bộ cơ thể hoạt động, do đó tăng cường hoạt động các hệ

hô hấp, hệ tuần hoàn, tăng cường trao đổi chất và tăng cường sức khỏe Trẻ vận động tốt chứng tỏ trẻ có sức khỏe tốt

Sự phát triển vận động gắn chặt với sự phát triển toàn bộ cơ thể và tâm lý của trẻ Vì vậy, tôi lựa chọn bài tập, trò chơi vận động có tác dụng chung đến cơ thể và nhiều cơ bắp tham gia, chọn bài tập, trò chơi gây hứng thú và phải vừa sức, tăng cường các nhóm cơ bắp còn yếu về mặt sinh lý và giáo dục tư thế đúng, giáo dục kỹ năng hành động và vận động trong tập thể

Ví dụ: Các trò chơi vận động như nhảy lò cò, mèo đuổi chuột, dung dăng

dung dẻ, bịt mắt bắt dê… trò chơi thể thao như ném bóng rổ, đá bóng mi ni, tung bóng qua dây, chạy nhanh 40m, chơi boling… là những hình thức hoạt động hấp dẫn trẻ em và có tác dụng giáo dục rất cao, giúp trẻ đoàn kết khi chơi, tính đồng đội, tính kiên trì nhẫn nại, tính kỷ luật cũng được hình thành từ các trò chơi vận động này, trẻ tham gia chơi hiệu quả là góp phần nâng cao chất lượng lĩnh vực phát triển thể chất

Hình ảnh trẻ chơi “mèo đuổi chuột”.

Để đảm bảo sức khỏe cho trẻ giáo viên cần chú ý thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ

Chế độ sinh hoạt phải thỏa mãn nhu cầu phát triển phù hợp với độ tuổi đảm bảo điều kiện vệ sinh cho trẻ và tạo ra cảm giác an toàn, xuất phát từ nhu cầu tự nhiên, không gò ép, áp đặt

Khi thực hiện phải linh hoạt, mềm dẻo dựa trên hoàn cảnh, điều kiện và đặc điểm của từng trẻ, cho trẻ hoạt động tích cực và nghỉ ngơi thoải mái

Coi trọng nguyên tắc vừa sức, đặc điểm cá nhân, đảm bảo theo trình tự dễ trước, khó sau, đơn giản trước, phúc tạp sau, tạo nề nếp và thói quen cho trẻ

Trong quá trình tổ chức cho trẻ tập luyện giáo viên lưu ý cần lựa chọn hình thức phù hợp nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ, cần linh động trong tổ chức tập luyện

Ví dụ: Khi tổ chức cho cháu bò theo hướng thẳng và ném bóng vào đích

cô qui định rõ “mốc” mà bạn thứ nhất bò đến thì bạn tiếp theo đã vào vạch xuất phát để dành thời gian cho các cháu luyện tập Chú ý rèn cho trẻ ý thức tổ chức

kỷ luật biết chờ đến lượt không chen lấn xô đẩy nhau, thực hiện đúng luật chơi

Sau khi tổ chức ở hoạt động học, giáo viên củng cố kỹ năng cho trẻ qua trò chơi ở mọi lúc mọi nơi

Tận dụng môi trường sẵn có: chơi cát nước, các đồ chơi phát triển thể lực giáo viên định hướng và bao quát cho trẻ chơi tránh sợ trẻ mệt, ngã mà không cho trẻ chơi những vận động mà trẻ thích Bao quát và xử lý kịp thời đối với những trẻ hiếu động tránh để trẻ hoạt động quá sức và không đảm bảo an toàn cho trẻ đồng thời chú ý đến trẻ có thể lực, sức khỏe yếu hơn mà giao nhiệm vụ vừa sức khi chơi

Ví dụ: Dạy trẻ bài chạy 40m, đây là yêu cầu dành chung cho tất cả các

cháu trong lớp, song nếu lớp có 1-2 cháu thể lực yếu hơn thì cô có thể chạy cùng trẻ, để động viên và dìu chân trẻ chạy, nếu thấy trẻ mệt không đủ sức chạy tiếp

cô giáo có thể ra lệnh cho trẻ ngừng chạy, đi vừa, đi chậm… để đảm bảo sức khỏe, hoặc có trẻ chạy hơn 40m mà vẫn không dừng lại vì quá phấn khích, các bạn hoan hô nhiều, hiếu thắng… thì cô giáo nên ra lệnh cho cháu ngừng lại vì đã đạt yêu cầu

Qua việc tổ chức các vận động, các trò chơi, tôi nắm được đặc điểm tâm sinh lý những sai sót yếu kém của từng trẻ để lựa chọn nội dung và phương pháp hướng dẫn phù hợp Trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn hoạt bát tự tin trong mọi hoạt động kỹ năng vận động năng lực phối hợp cảm giác năng lực định hướng trong vận động tốt và 100% trẻ có thói quen vệ sinh tốt, giữ gìn thân thể gọn gàng, sạch sẽ

3.2 Chuẩn bị tốt về mặt ngôn ngữ và khả năng tiền đọc- viết cho trẻ

Tất cả những nội dung, kiến thức nói đều phải thông qua tiếng mẹ đẻ Vì vậy việc chuẩn bị cho trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hàng ngày là việc quan trọng nhất để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một Trẻ có ngôn ngữ mạch lạc phát triển tốt, thì đồng thời các quá trình tâm lý như tư duy, tưởng tượng, trí nhớ, tri giác,… của trẻ cũng phát triển tốt

Ngay từ đầu năm học tôi phải xây dựng kế hoạch rèn luyện và phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách thường xuyên, liên tục ở mọi lúc, mọi nơi, mọi hoạt động như: thông qua trò chuyện, giao tiếp thường ngày, thông qua các hoạt động học tập nhất là hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học: đọc thơ, đồng dao, kể lại chuyện… nhằm cung cấp cho trẻ vốn từ phong phú về thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ nói mạch lạc Tạo điều kiện cho trẻ diễn đạt một cách rõ ràng nguyện vọng của mình, uốn nắn kịp thời ngôn ngữ của trẻ

Ví dụ: Qua câu chuyện “Tấm Cám” cô đặt câu hỏi cho trẻ hiểu được nội

dung chuyện: các con thấy cô Tấm là người như thế nào? Mẹ con nhà Cám là người như thế nào?

- Qua câu chuyện này, con học được ở cô Tấm đức tính gì?

Hình ảnh giờ kể chuyện.

Sau khi trẻ đã nắm được nội dung câu chuyện, cô giáo hướng dẫn và cho trẻ kể lại nội dung chuyện cô vừa kể, tập cho trẻ kể chuyện sáng tạo qua tranh

Thông qua đọc thơ, kể chuyện nhằm cung cấp cho trẻ vốn từ phong phú

về thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ nói mạch lạc Thông qua ngôn ngữ, lời nói của người lớn, trẻ làm quen với các sự vật hiện tượng và hiểu được đặc điểm, tính chất, cấu tạo, công dụng… của chúng và trẻ học được từ tương ứng (từ và hình ảnh trực quan đi vào nhận thức của trẻ cùng một lúc) Ngôn ngữ giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh Từ ngữ giúp cho việc củng cố những biểu tượng đã được hình thành

Để phát triển ở trẻ khả năng sử dụng ngôn ngữ trong cuộc sống hàng ngày một cách phong phú; hình thành một số kỹ năng chuẩn bị cho việc đọc, viết, thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, các buổi tham quan, dạo chơi … cần khuyến khích trẻ sử dụng tiếng mẹ đẻ, mở rộng vốn từ về thế giới xung quanh, tập cho trẻ biết diễn đạt một cách rõ ràng, mạch lạc, không nói ngọng, nói lắp, nói lí nhí

Chia sẻ và hướng dẫn trẻ kể chuyện, hướng dẫn trẻ cách đọc sách, cách phát âm các chữ cái, các từ chính xác qua các hoạt động cùng nhau như trò chơi, giờ học trong môi trường giàu chữ viết sẽ giúp trẻ có được những kỹ năng cần thiết cho việc đọc sau này Việc nhận biết chữ cái, từ đơn giản sẽ giúp trẻ có hứng thú hơn với việc đọc

Như vậy, phát triển khả năng tiền đọc ở đây được đề cập đến chính là việc tạo cơ hội để trẻ hiểu được ý nghĩa và vai trò của việc đọc trước khi dạy trẻ phân biệt chữ cái, âm tiết hay từ

Hướng dẫn trẻ nhận biết chữ cái là một trong những nội dung cùng với các nội dung khác giúp trẻ hiểu và biết cách sử dụng biểu tượng và ký hiệu viết nhằm phát triển khả năng tiền đọc, chuẩn bị tiền đề vững chắc cho việc học đọc sau này

Những nội dung liên quan đến việc cho trẻ làm quen với viết có thể được thực hiện thông qua nhiều hoạt động thúc đẩy khả năng viết cuả trẻ:

Hình ảnh trẻ tập tô

- Hướng dẫn trẻ viết qua các hoạt động diễn ra trong sinh hoạt hàng ngày

và qua các trò chơi như trò chơi vận động nhằm phát triển các cơ nhỏ của bàn tay ngón tay cũng như sự phối hợp tay, mắt

Ví dụ: Giờ tập tô, vẽ tranh, nặn

- Cho trẻ tự viết: tạo môi trường chữ viết thuận lợi cho trẻ Các cuốn sách, tranh cho trẻ đọc, giấy, bút, thiệp, các bản sao chép các nét gần giống với nét chữ, bảng chữ cái, bảng ký hiệu, sẽ giúp trẻ học cách tự luyện tập, tự “viết”các câu chuyện của mình đồng thời khuyến khách trẻ chia sẻ, giới thiệu những “sản phẩm” mà mình đã tạo ra

Như vậy, việc cho trẻ làm quen với đọc, viết đã phát triển khả năng tiền đọc, tiền viết được chuẩn bị đồng thời với việc phát triển khả năng nghe và sử dụng lời nói của trẻ Các hoạt động này không nhấn mạnh đến việc phát triển các kỹ năng riêng lẻ mà đã tập trung vào hình thành ở trẻ tất cả những tiền đề cần thiết cho việc phát triển khả năng đọc , viết của trẻ vào tiểu học

3.3 Chuẩn bị tốt về mặt nhận thức cho trẻ

Giáo dục nhận thức có một ý nghĩa quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học cũng như tập cho trẻ làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập Vì vậy trẻ cần phải có sự rèn luyện về các thao tác trí tuệ,

có sự hiểu biết vể bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng định hướng về thời gian, không gian đồng thời có kỹ năng thực hiện hoạt động trí óc như biết so sánh, phân tích, tổng hợp,…

- Dạy trẻ biết tập trung chú ý trong giờ học: Để giúp trẻ giải quyết nhiệm

vụ học tập tốt, tôi luôn chú ý rèn luyện cho trẻ biết tập trung chú ý vào những vấn đề cần nhận thức Trong các hoạt động hàng ngày, tôi luôn tạo điều kiện giúp trẻ chú ý từ không chủ định sang chú ý có chủ định

Ví dụ : Khám phá: Quả mít, quả xoài, quả dưa hấu Tôi chia thành 3

nhóm, mỗi nhóm quan sát một loại quả và yêu cầu trẻ phải quan sát kĩ để nêu được đặc điểm của từng loại quả