Một số giải pháp rèn nề nếp cho học sinh lứa tuổi cuối cấp tiểu học

Để nâng cao chất lượng học tập của học sinh trong trường học, giờ học thì một trong những việc làm cần thiết của giáo viên chủ nhiệm lớp là tạo những thói quen, xây dựng tốt nề nếp lớp h

MỤC LỤC

3 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lí, tổ chức, kiểm tra 5

4 Xây dựng thói quen đoàn kết giúp đỡ bạn cùng lớp 6

10 Thực hiện tốt việc theo dõi thi đua trong lớp 8

11 Tăng cường tình đoàn kết trong tập thể lớp thông qua các hoạt động

động giáo dục ngoài giờ lên lớp

14

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

“Vì lợi ích 10 năm trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng người ”, câu nói

của Bác Hồ đã thấm nhuần vào đường lối lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta Hiện

nay, Bộ Giáo dục & Đào tạo đã và đang triển khai tiếp tục “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ” Người giáo viên luôn tự hào trong sự

nghiệp trồng người của mình nhưng cũng là nhiệm vụ hết sức nặng nề mà Đảng, Nhà nước và nhân dân tin tưởng giao phó Công tác chủ nhiệm lớp có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc bồi dưỡng đạo đức và hoàn thiện nhân cách của học sinh Công tác này đòi hỏi sự khéo léo, linh hoạt và từ tâm của mỗi giáo viên Nhưng không phải giáo viên chủ nhiệm nào cũng có được một phương pháp tốt

để quản lí lớp học của mình

Vì thế, đổi mới công tác chủ nhiệm lớp thực sự là mong mỏi và thu hút được sự quan tâm của xã hội và đặc biệt của những người đang đứng trên bục giảng

Trong công tác chủ nhiệm lớp, việc rèn nề nếp cho các em là việc rất cần thiết nhất là khi các em đã ở cuối cấp Tiểu học

Để nâng cao chất lượng học tập của học sinh trong trường học, giờ học thì một trong những việc làm cần thiết của giáo viên chủ nhiệm lớp là tạo những thói quen, xây dựng tốt nề nếp lớp học Bởi lớp có nề nếp tốt sẽ giúp học sinh có tính tự lập, nghiêm túc, tích cực trong học tập và lao động, phát huy tính tự giác học tập của các em, nâng cao vai trò của cán bộ lớp Mặt khác, nề nếp lớp tốt sẽ làm tăng chất lượng dạy và học, đồng thời rèn luyện cho học sinh đạo đức, tác phong tốt góp phần hình thành nhân cách con người

Với các lý do trên ngay từ đầu năm học 2016 – 2017 này tôi đã chọn đề

tài cho mình là: “ Một số giải pháp rèn nề nếp cho học sinh lứa tuổi cuối cấp Tiểu học” với hi vọng ý kiến đó sẽ phần nào gợi ý cho những giáo viên chủ

nhiệm làm tốt hơn công tác của mình

2 Thời gian nghiên cứu:

Năm học 2016 – 2017

3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu về “ Một số biện pháp rèn nề nếp cho học sinh lớp 5”

4 Phạm vi nghiên cứu:

HS lớp 5D - Năm học 2016- 2017

5 Ứng dụng:

Công tác chủ nhiệm lớp cuối cấp Tiểu học

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận

1 Vai trò của người giáo viên tiểu học trong công tác chủ nhiệm lớp

Giáo viên chủ nhiệm có vai trò là gắn kết học sinh với nhà trường, tạo mối quan hệ gắn bó giữa tập thể học sinh, giữa học sinh với nhà trường, củng cố lòng tự hào về trường học của mình

Giáo viên chủ nhiệm là người hướng dẫn các hoạt động của lớp để đạt được mục tiêu đào tạo

2 Vai trò của việc rèn nề nếp trong lớp học

Nề nếp là thói quen giữ gìn những cách làm việc hợp lí và sự sinh hoạt có

kỉ luật, có trật tự, có tổ chức

Trong trường học ngoài việc đặt nền tảng và đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của học sinh thì việc xây dựng một

số nề nếp tự quản trong lớp cũng là một trong những biện pháp quan trọng góp phần xây dựng và phát triển học sinh toàn diện sau này B cậ  ti uể  h cọ  là b cậ  h cọ

đ u tiên, là n n t ng c a b c h c ph  thông, chính vì v y chúng ta c n coi tr ngầ ề ả ủ ậ ọ ổ ậ ầ ọ

vi c xây d ng n  n p cho h c sinh đ  l n lên các em s  hoàn thi n mình h n vàệ ự ề ế ọ ể ớ ẽ ệ ơ

tr  thành m t con ng i có ích cho xã h i. ở ộ ườ ộ

Đ  th c hi n đ c v n đ  này không ph i d  mà c n có m t quá trình  vàể ự ệ ượ ấ ề ả ễ ầ ộ

d a vào m i giáo viên chúng ta. ự ỗ

Là m t giáo viên Ti u h c, chúng ta c n ph i bi t sáng t o, năng đ ng,ộ ể ọ ầ ả ế ạ ộ

k t h p nhu n nhuy n các ph ng pháp, bi n pháp giáo d c đ  các em s m điế ợ ầ ễ ươ ệ ụ ể ớ vào n  n p t t và nâng d n nh n th c cho các em h c sinh.ề ế ố ầ ậ ứ ọ

II Thực trạng của vấn đề

1 Thuận lợi

­ H c sinh ngoan, l  phép nghe l i th y cô giáo.ọ ễ ờ ầ

­ Th c hi n ph ng pháp d y h c m i  d y h c phát tri n năng l c đã t oự ệ ươ ạ ọ ớ ạ ọ ể ự ạ

đi u ki n cho h c sinh m nh d n, sôi n i.ề ệ ọ ạ ạ ổ

­ C  s  v t ch t, đ  dùng d y h c đ y đ ơ ở ậ ấ ồ ạ ọ ầ ủ

­ Đ c s  quan tâm và  ng h  c a Ban giám hi u nhà tr ng.ượ ự ủ ộ ủ ệ ườ

2. Khó khăn

­ S  phát tri n c a đ i s ng hi n nay kéo theo s  đua đòi, h c h i cáchự ể ủ ờ ố ệ ự ọ ỏ

s ng m i bao g m c  m t tích c c l n m t tiêu c c.ố ớ ồ ả ặ ự ẫ ặ ự

­ M t s  gia đình còn khó khăn, lo làm kinh t  ch a có th i gian quan tâmộ ố ế ư ờ

đ n con em mình.ế

- Một số học sinh chưa tự giác trong học tập, còn nói chuyện riêng nhiều,

có một số học sinh hay nói tự do ở ngay trong giờ học

- Một số học sinh hay quên sách vở, bỏ bài tập trên lớp không làm bài tập…

- Một số học sinh trong lớp còn nóng nảy, hay cáu giận, chưa thể hiện tinh thần hòa nhã với bạn bè

- Các em còn rụt rè, chưa mạnh dạn trong giao tiếp

- Hay tự ái vặt, xấu hổ trước mọi người

- Tinh thần đoàn kết, giúp bạn bè và giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn chưa có

Với những thực trạng trên, để xây dựng nề nếp cho học sinh đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt tình, tính dứt khoát, quan tâm đồng đều đến tất cả học sinh mình phụ trách Bên cạnh đó người giáo viên còn phải có tấm lòng bao dung, nhân hậu, biết thương yêu học sinh như con mình

III Các biện pháp đã tiến hành để rèn nề nếp lớp học

Căn cứ vào cơ sở lí luận và thực trạng vấn đề, tôi đã mạnh dạn đưa ra một

số nội dung như sau:

1 Xây dựng nề nếp tự quản

2 Xây dựng nề nếp học tập

3 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lí, tổ chức, kiểm tra

4 Xây dựng thói quen đoàn kết giúp đỡ bạn cùng lớp

5 Xây dựng nề nếp vệ sinh

6 Xây dựng nề nếp ra, vào lớp

7 Xây dựng nề nếp lễ phép

8 Phối hợp với Liên đội

9 Thực hiện tốt việc theo dõi thi đua trong lớp

10 Tăng cường tình đoàn kết trong tập thể lớp thông qua các hoạt động động giáo dục ngoài giờ lên lớp

11 Trao đổi thường xuyên với phụ huynh học sinh

Để xây dựng các nội dung trên cho học sinh, tôi đã thực hiện các biện pháp cụ thể như sau:

1 Xây dựng nề nếp tự quản

- Đề cử và gợi ý để học sinh bầu cử ra đội ngũ cán bộ lớp là những em

nhanh nhẹn, hoạt bát, mạnh dạn, có uy tín có tinh thần trách nhiệm cao, đoàn kết và có năng lực học tập… để giúp giáo viên điều hành, phân công nhiệm vụ

và hoàn thành nhiệm vụ được giao trong lớp học

- Giờ hoạt động tập thể giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh cách

điều khiển, các bước trong 1 tiết sinh hoạt lớp: nhận xét một số nề nếp( học tập,

kỉ luật, vệ sinh, …) lớp trong tuần qua

- Các tổ trưởng nhận xét hoạt động của tổ mình phụ trách, lớp trưởng

nhận xét chung sau đó giáo viên nhận xét, khen ngợi những thành tích học sinh đạt được trong tuần, nêu kế hoạch của tuần đến các em sẽ thảo luận nêu phương hướng cần làm trong tuần tiếp theo

- Sau mỗi buổi sinh hoạt tổ chức các trò chơi nhằm tạo sự hứng thú cho

các em để các em thấy được mỗi ngày đến trường là một ngày vui

- Cùng các em tổ chức trang trí lớp học thân thiện, trang trí theo chủ điểm

tháng Tất cả các em đều được tham gia vào hoạt động trang trí lớp, từ đó rèn cho các em ý thức gìn giữ sản phẩm mình tạo ra, đồng thời giữ vệ sinh lớp sạch

sẽ để lớp trở nên đẹp hơn Đây chính là điểm giúp các em phấn khởi mỗi khi tới lớp và cảm thấy ngày càng yêu hơn lớp của mình, yêu quý thầy cô và bạn bè hơn

2 Xây dựng nề nếp học tập

Để được giờ học có kết quả tốt thì lớp học phải có nề nếp tốt Ngay tiết sinh hoạt lớp đầu tiên của năm học tôi đã dành thời gian cho học sinh học nội quy của trường và 10 bước học tập của lớp Rèn thói quen xin phép ra, vào lớp,

Củng cố các nếp trong và ngoài lớp như:

- Giơ tay phát biểu, giơ thẻ phương án.

- Quy định về kỉ luật lớp học.

- Cách ngồi học ngay ngắn, giữ vở sạch chữ đẹp.

- Trong giờ học không nói chuyện và làm việc riêng.

Tôi đã tìm hiểu từng học sinh qua bàn giao của giáo viên chủ nhiệm lớp trong năm học trước, để hiểu rõ xem các em chưa hoàn thành về mặt nào, môn nào từ đó có biện pháp bồi dưỡng kịp thời, hợp lý

Muốn lớp mình có nề nếp tốt tôi đã xây dựng kế hoạch chung cho cả năm học, kế hoạch cụ thể cho từng tháng, từng tuần và cho mỗi kỳ học

Đối với học sinh chưa chú ý và hoàn thành bài trong tiết học thì tôi xếp các em ngồi lên bàn đầu để các em dễ tiếp thu kiến thức trong mỗi bài học, cũng

để cho giáo viên tiện giúp đỡ và theo dõi sự tiến bộ của các em

Phân công rõ nhiệm vụ cho từng em và cho các em tự đăng ký thi đua Xây dựng nề nếp đội ngũ tự quản cốt cán của lớp Kết hợp với đội sao đỏ của liên đội, các em sẽ tự kiểm tra về: Nghi thức đội, mặc đồng phục,

Ví dụ : Các tổ trưởng theo dõi các thành viên trong tổ và báo cáo cho lớp

trưởng

Nêu cao tinh thần tự giác và tăng hứng thú học tập cho học sinh bằng hình thức thi đua, khen thưởng

Tôi luôn tạo ra tình huống để mỗi học sinh được thể hiện mình trước tập thể lớp Từ đó khen ngợi kịp thời với từng tiến bộ nhỏ của các em

Lớp trưởng theo dõi chung trong lớp

Động viên đúng mực kịp thời để các em phấn khởi tự giác trong học tập cũng như mọi hoạt động khác

Ngoài khâu tổ chức lớp, tôi còn vận dụng nhiều phương pháp giáo dục ngoài giờ lên lớp để nâng cao chất lượng giáo dục có nề nếp như “Nói lời hay, làm việc tốt”; “Nhặt được của rơi trả lại người đánh mất”; “ Đền ơn đáp nghĩa”;

“ Lá lành đùm lá rách”…

Giáo viên nhắc nhở và tạo thói quen tự giác học tập, giữ gìn sách vở ở trường cũng như ở nhà

Phân công lớp phó học tập tự lấy và cất đồ dùng học tập trong giờ học, kiểm tra bài làm trên lớp của các bạn trong ngày hôm trước ngay từ lúc đầu giờ học

Khuyến khích học sinh hăng say phát biểu, tích cực trong học tập Tuyên dương, khen thưởng những em có tiến bộ trong tuần, trong tháng

3 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lí, tổ chức, kiểm tra

Như chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lí giỏi là việc rất quan trọng Người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích

- Trước hết, trước hết học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỉ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với bạn bè…

- Sau khi đã bầu chọn được Ban cán sự lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em như sau:

*Nhiệm vụ của lớp trưởng:

- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

- Điều khiển các bạn xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng sinh hoạt tập thể

- Giữ trật tự lớp học

- Đề xuất với giáo viên tuyên dương, nhắc nhở cá nhân hoặc tập thể

- Lớp trưởng quản lí và điều khiển cả lớp thực hiện theo đúng nội quy của trường, lớp

*Nhiệm vụ của lớp phó học tập:

- Tổ chức các đôi bạn cùng tiến, giúp đỡ các bạn chưa hoàn thành học bài

và làm bài

- Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoăc tổ chức các hoạt động nhu làm quản trò trong các tiết hoạt động tập thể dưới sự cố vấn của cô giáo chủ nhiệm

- Theo dõi hoạt động học tập của lớp trong các tiết học chuyên biệt

- Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học

*Nhiệm vụ của lớp phó lao động:

- Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật

- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp

tổ chức

- Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

Mỗi em sẽ làm đúng nhiệm vụ của mình Ngoài ra lớp trưởng và 2 lớp phó phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung

Cuối tuần, trong tiết sinh hoạt tập thể ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó lên báo cáo mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắm được khả năng quản lớp của từng em Động viên, khen ngợi từng em làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫn các em cách khắc phục

4 Xây dựng thói quen đoàn kết giúp đỡ bạn cùng lớp.

- Phân công giúp đỡ, gần gũi học sinh yếu, rụt rè, ít hoạt động

- Phân công học nhóm giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn, phân công đôi bạn cùng tiến trong lớp học

- Tạo thói quen để học sinh có ý thức tự giác giúp đỡ bạn bè thông qua các bài học môn Đạo đức như: “Có ý thức về việc làm của mình”, “Tình bạn”… ( Đạo đức lớp 5)

5 Xây dựng nề nếp vệ sinh

a Vệ sinh cá nhân

- Thường xuyên nhắc nhở học sinh giữ vệ sinh thân thể, mặc đồng phục

và đi dép có quai hậu đầy đủ theo quy định của nhà trường, nhắc nhở học sinh chủ động phòng chống bệnh dich theo mùa

- Phân tích, giảng giải cho học sinh thấy được vai trò của học sinh lớp 5 là lớp lớn nhất trong trường cần phải làm gương cho các em lớp nhỏ học tập theo

- Nhắc nhở đội viên cần đeo đầy đủ khăn quàng đỏ

b Vệ sinh trường lớp

- Giáo viên gương mẫu thực hiện để học sinh noi theo trong mọi hoạt động dù là hoạt động nhỏ

- Tổ chức cho học sinh lao động, trực nhật, vệ sinh lớp hằng ngày Thi đua giữa các lớp, vứt rác đúng nơi quy định

- Lớp phó lao động theo dõi dõi nhắc nhở các bạn trong lớp trực nhật hằng ngày

Ví dụ : Giáo viên nhặt giấy vụn hay túi ni lon trên sân trường, lau vết bẩn

trên tường trong lớp học …

- Cùng với học sinh lau dọn phòng học hằng ngày, giữ vệ sinh sân trường, giữ vệ sinh công trình măng non của tập thể lớp mà nhà trường đã giao

Tự giác lau các vết bẩn trên tường, cậy các vết bẩn bám trên sàn lớp, từ đó hình thành ý thức bảo vệ, giữ vệ sinh chung của học sinh

6 Xây dựng nề nếp ra, vào lớp

- Ngay từ đầu năm, giáo viên chủ nhiệm cần theo dõi sát sao, kịp thời nhắc nhở các em xếp hàng ra vào lớp theo đúng quy định

- Cùng với giáo viên bộ môn nhắc nhở các em đi vào lớp theo hàng sau mỗi tiết học thể dục, tin học không để các em chạy gây ồn ào, mất tập trung cho các lớp học khác

- Tạo thói quen cho học sinh xếp hàng ra, vào lớp Phân công lớp phó lao

động kiểm tra trang phục, khăn quàng, vê sinh hằng ngày

7 Xây dựng nề nếp lễ phép

Từ đầu năm nhận lớp tôi thấy một số học sinh nhận quà hay vật gì từ thầy

cô đều bằng một tay, một số học sinh nói với người lớn trống không

- Để tạo được nề nếp lễ phép ở học sinh thì trước tiên giáo viên phải gương mẫu lễ phép để học sinh noi theo, thường xuyên nhắc nhở học sinh lễ phép với người lớn

- Kịp thời tuyên dương những biểu hiện lễ phép của học sinh để các bạn noi theo, học tập theo

- Giáo dục học sinh qua các bài đạo đức như : “Kính già, yêu trẻ”, “Hiếu thảo với ông bà, cha mẹ”, “Biết ơn thầy giáo, cô giáo”…( Đạo đức lớp 4, 5)

- Kết quả đạt được ở lớp tôi là học sinh lễ phép chào hỏi người lớn không chỉ là giáo viên trong trường mà cả cán bộ, nhân viên trong nhà trường Các em học sinh lễ phép chào hỏi, giúp đỡ người già … nhận đồ vật từ người lớn bằng hai tay

- Ngoài việc chào hỏi các thầy cô giáo, các cô các bác nhân viên trong trường, giáo viên còn nhắc nhở học sinh chào hỏi khách đến trường, chào hỏi bố

mẹ các bạn học sinh khác…

8 Phối hợp với Liên đội

Tổ chức đoàn đội là một tổ chức mạnh để các em học sinh tham gia và rèn luyện ý thức Hàng ngày các em chấm cờ đỏ theo dõi số học sinh nghĩ học ở các lớp Cô giáo tổng phụ trách luôn là người sát cánh cùng giáo viên chủ nhiệm lớp trong các hoạt động của các chi đội Bên cạnh đó, kết hợp với liên đội, thông qua các phong trào, trò chơi giáo dục tính đoàn kết trong chi đội của lớp tạo sân chơi lành mạnh bổ ích, thư giản cho các em ngay trong các giờ sinh hoạt tập thể

9 Thực hiện tốt việc theo dõi thi đua trong lớp

Giáo viên chủ nhiệm tổ chức sơ kết thi đua giữ các tổ Thường thì tổ chức cho các em theo dõi theo tổ theo phiếu sau:

SỔ THI ĐUA

Tổ: … Tuần……….Từ ngày ………đến ngày ………

Chủ điểm:………

S

TT Họ và tên

Học tập

Kỉ luật

Vệ sinh

Trang phục

Đi học đúng giờ

Tổng số

Xếp thứ

2 Phương Thảo

10 Tăng cường tình đoàn kết trong tập thể lớp thông qua các hoạt động động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

- Hướng dẫn đội ngũ cán bộ lớp tổ chức các tiết hoạt động tập thể sinh động với nhiều hình thức hấp dẫn, sinh động để thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh

- Thường xuyên đổi mới hình thức tổ chức và nội dung của các tiết hoạt động tập thể như các trò chơi ô chữ trên power point, thi diễn kịch, thi văn nghệ, câu đố,…

Giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với cán bộ lớp để tổ chức các giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt đội và hoạt động tập thể thật hiệu quả, vui và bổ ích để củng

cố nề nếp lớp học và tạo ra một sân chơi cho các em sau những giờ học chính khóa

a)Tổ chức giờ sinh hoạt lớp, đội hiệu quả, bổ ích

Mỗi tuần giáo viên chủ nhiệm dành cho lớp một tiết sinh hoạt lớp hoặc sinh hoạt đội Đây là quãng thời gian rất quan trọng, ban cán sự lớp sẽ báo cáo tình hình học tập của lớp trong tuần Từ đó, giáo viên chủ nhiệm đưa ra những nội dung và phân tích kỹ những mặt ưu và khuyết điểm Nghiêm khắc với những hành vi vi phạm nội quy của nhà trường Biểu dương, khen thưởng các em học yếu có tiến bộ, các em đã khắc phục được những khuyết điểm để vươn lên và để động viên khích lệ với phần thưởng nhỏ như: tập, vở, bút, viết….Bên cạnh đó, tổ chức một số trò chơi tạo không khí vui chơi, thoải mái cho các em sau một tuần học căng thẳng Nhờ đó, tăng cường tinh thần đoàn kết giữa các thành viên trong

tậ thể lớp

Đây là tiết sinh hoạt nhằm nhận xét ưu điểm, nhược điểm của tuần qua, nêu phương hướng của tuần tới và vui chơi văn nghệ Một giờ sinh hoạt đội

sẽ được tổ chức theo giáo án sau:

Sinh hoạt Đội Tuần: 27

Chủ điểm: Mẹ và cô

I Mục tiêu :

- Kiến thức: Giúp hs thấy được ưu điểm, tồn tại về các mặt Biết phát huy

ưu điểm, khắc phục nhược điểm Đề ra phương hướng và biện pháp thi đua tuần sau phù hợp với chủ điểm

- Kĩ năng: Rèn kĩ năng giao tiếp

- Thái độ: Mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động Tăng cường tinh thần đoàn kết giữa các học sinh trong lớp

II Chuẩn bị :

Sổ thi đua, các tiết mục văn nghệ, báo đội

III Các hoạt động chủ yếu :

2’

1 Ổn định tổ chức:

-Hát tập thể

-Giới thiệu nội dung sinh hoạt

Giao việc, quan sát Quản ca điều khiển

Chi đội trưởng giới