Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ nói chung và hoạt động vẽ theo đề tài trong hoạt động tạo hình nói riêng đã góp một phần không nhỏ vào việc thực hiện mục tiêu chung của giáo dục Mầm non là g
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC CHO TRẺ 4-5 TUỔI HOẠT
ĐỘNG TẠO HÌNH VẼ THEO ĐỀ TÀI.
1 Phần mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là tương lai của đất nước, của xã hội Sinh thời Bác Hồ đã từng nói: ''Non sông Việt Nam có trở nên vẽ vang hay không, dân tộc Việt Nam có trở nên sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ phần lớn vào công học tập của các cháu''
Non sông Việt Nam có lớn mạnh hay không, xã hội Việt Nam có phồn vinh hay không điều đó phụ thuộc phần lớn vào sự nghiệp giáo dục của nước nhà Trẻ
em là người trực tiếp được giáo dục, trẻ em là chủ nhân của tương lai đất nước Do
đó, nền giáo dục nước nhà đã và đang được Đảng, Nhà nước ta quan tâm và đặt lên
vị trí hàng đầu Đặc biệt, giáo dục Mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục nước Quốc dân, là nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Hơn ai hết, bản thân là giáo viên mầm non, tôi xác định rõ vai trò trách nhiệm của mình trong sự nghiệp ''trồng người'', tôi nguyện đem hết khả năng, tâm huyết của mình để giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển hài hòa, cân đối về mọi mặt đức, trí, thể, mĩ
Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ nói chung và hoạt động vẽ theo đề tài trong hoạt động tạo hình nói riêng đã góp một phần không nhỏ vào việc thực hiện mục tiêu chung của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt, hình thành một con người mới, một nhân cách mới
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em mà qua đó tôi có thể truyền đạt mọi kiến thức cho trẻ một cách có hiệu quả Bởi vậy, tôi luôn băn khoăn, trăn trở
và tìm mọi biện pháp để tổ chức cho trẻ hoạt động với tạo hình vẽ theo đề tài một
cách tốt nhất Đó là lý do tôi chọn đề tài: Một số biện pháp tổ chức cho trẻ 4 -5
tuổi hoạt động vẽ theo đề tài.
1.2 Điểm mới, phạm vi áp dụng đề tài:
Đề tài sáng kiến này là đề tài mới, qua đề tài này dạy trẻ biết yêu quí cái đẹp thông qua các sản phẩm tạo hình mà từ đôi bàn tay của trẻ làm ra Trẻ biết ngồi đúng tư thế, biết cách cầm bút để vẽ và tô màu các bức tranh thật đep Đặc biệt, thông qua đề tài nhằm phát huy ở trẻ tính tích cực, khả năng sáng tạo trong việc tạo
ra sản phẩm
Trẻ không chỉ hoạt động với bút sáp, giấy màu, để vẽ, tạo thành sản phẩm
mà trẻ còn được sử dụng các nguyên vật liệu khác như bút long, bút dạ, màu
Trang 2nước… để vẽ và biết sáng tạo ra các sản phẩm mới lạ khác Đề tài sáng kiến kinh
nghiệm Một số biện pháp tổ chức cho trẻ 4-5 tuổi hoạt động vẽ theo đề tài đã áp
dụng cho các giáo viên trong khối, trong nhà trường, các trường bạn trên toàn huyện Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm này, tôi hy vọng rằng sẽ có những đóng góp nhỏ bé vào sự chăm sóc giáo dục và quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ nhất là hoạt động tạo hình Mong rằng, các bạn đồng nghiệp sẽ bổ sung, góp ý để bản sáng kiến của tôi được hoàn thiện và được áp dụng rộng rãi hơn
2 Phần nội dung:
2.1 Thực trạng của đề tài:
Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ
và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Mặt khác, hoạt động tạo hình đã tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng tri giác đồ vật về hình dạng, cấu trúc, màu sắc, đường nét hình thành ở trẻ các thao tác tư duy, phát triển khả năng sáng tạo, đức tính tốt, đam mê yêu thích cái đẹp và tạo ra cái đẹp
Tạo hình giúp cho trẻ mở rộng thêm sự hiểu biết cái đẹp trong thiên nhiên,
đồ vật, con vật, màu sắc nhằm tạo cho trẻ những biểu tượng đa dạng về thế giới xung quanh Vì vậy, các kỹ năng tạo hình của trẻ cũng được phát triển Do đó, sản phẩm của trẻ sẽ ngày càng đẹp hơn, sống động hơn và thực hơn Hoạt động vẽ theo
đề tài là hoạt động thể hiện rõ nhất sự sáng tạo của trẻ Sự sáng tạo đó thường không phải do bẩm sinh mà nhờ vào năng lực sư phạm của giáo viên Vì vậy, trong khi giảng dạy giáo viên không chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản mà còn phải
mở rộng vấn đề, tạo hứng thú cho trẻ
Bên cạnh đó có một vấn đề không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ, động viên kịp thời của giáo viên đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau
Trong những năm qua, việc cho trẻ hoạt động tạo hình là một chuyên đề được Bộ, Sở, Phòng GD&ĐT triễn khai rộng rãi về các trường học, đến tận từng giáo viên với nhiều giải pháp tích cực và thực hiện có hiệu quả Trong quá trình thực hiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng đồ chơi được tăng trưởng đáng kể, môi trường học tập trong và ngoài lớp phong phú lối cuốn trẻ học tập Từ
đó, chất lượng trên trẻ được nâng lên rõ rệt, nhiều trẻ đã tạo ra những sản phẩm đẹp, có sáng tạo Song để duy trì việc nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động tạo hình, nhất là hoạt động vẽ theo đề tài là một vấn đề khó Vì vậy, trong quá trình thực hiện, giáo viên phải linh hoạt và có những đổi mới trong cách giảng dạy, phải luôn có những tình tiết mới lạ, hấp dẫn, những sáng tạo thú vị để gây hứng thú cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt động Đặc biệt là phải giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động tạo hình
Trang 3Năm học 2017-2018, tôi được nhà trường phân công phụ trách đứng lớp Mẫu giáo 4-5 tuổi Là một giáo viên giảng dạy trong nhà trường, tôi xác định rõ vai trò trách nhiệm của mình, cùng với chị em phấn đấu xây dựng nhà trường, mà trước hết là việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Bởi vậy, khi bước vào thực hiện đề tài này, tôi gặp những thuận lợi và khó khăn sau đây:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục, ban giám hiệu nhà trường đặc biệt là đồng chí Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn đã góp
ý, bồi dưỡng cho bản thân tôi
Tôi rất vinh dự và tự hào khi được sống và làm việc trong đơn vị có bề dày thành tích, được nhà trường đã trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học, đồ chơi theo Thông tư 02 đầy đủ vì vậy đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc thực hiện các hoạt động tạo hình nhất là đối với đề tài vẽ
Bản thân tôi rất may mắn được tham gia tập huấn do Sở, Phòng tổ chức, cập nhật đầy đủ và kịp thời các thông tin về đổi mới của ngành học Mầm non, trong đó
có việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non hay nói cách khác hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Đa số phụ huynh rất quan tâm đến con em mình như đưa con đi học đúng giờ, phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc sức khỏe của trẻ Đó cũng chính
là những hạt nhân tốt trong công tác phối hợp với nhà trường làm tốt công tác tuyên truyền thông qua các buổi họp phụ huynh
Hầu hết trẻ cũng đã có những kỹ năng cơ bản ngay từ khi vào nhóm trẻ rồi vào lớp mẫu giáo bé nên việc cũng cố các thói quen được thuận tiện hơn Mặt khác bản thân tôi rất yêu nghề mến trẻ, hơn nữa tôi cũng đã làm mẹ và đã có con trong
độ tuổi này nên cũng hiểu rất rõ về tâm sinh lí của trẻ, coi các cháu như con của mình vì vậy tôi không bao giờ ngại khó, ngại khổ, tìm tòi học hỏi những gì tốt đẹp nhất để truyền thụ cho các cháu với mong muốn rằng các cháu sẽ trở thành những họa sỹ tài ba, làm đẹp thêm cuộc sống trong thời kỳ hiện đại hóa đất nước
* Khó khăn:
- Là một trường nằm ở vùng nông thôn, hầu hết là con em của những gia đình nông nghiệp, cuộc sống còn nhiều vất vả, lam lũ Việc chăm sóc giáo dục trẻ chưa được quan tâm và coi trọng, nhất là kỹ năng tập cho trẻ tạo hình
- Đa số trẻ vẫn chưa tích cực và chủ động trong học tập, kỹ năng vẽ, tô,… của một số trẻ còn hạn chế
- Trẻ có kiến thức không đồng đều, có trẻ tiếp thu nhanh, có trẻ tiếp thu chậm Thậm chí có cháu rất rụt rè và tỏ ra sợ sệt khi học tạo hình, nhất là hoạt động
Vẽ theo đề tài
- Nhiều trẻ còn chưa biết cách cầm bút, chưa ngồi đúng tư thế, chưa biết thể hiện được ý định của mình, sản phẩm của trẻ còn rập khuôn theo bạn mà chưa đọc lập tư duy để tạo ra sản phẩm của riêng mình
Trang 4* Điều tra thực tiễn:
Kết quả khảo sát đầu năm Nội dung
TS
Trung bình
Khả năng thể hiện nội dung đề tài 30 3 10 13 43,3 14 46,7 Khả năng vận dụng các kỹ năng 30 6 20 8 26,7 16 53,3
Kết quả cho thấy, sự tiếp thu và kĩ năng để trẻ học tốt được môn tạo hình đang là một vấn đề cần được giải quyết Vì vậy, tôi luôn băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ tìm tòi mọi biện pháp để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình vẽ theo đề tài ở trẻ 4-5 tuổi Và tôi đã sử dụng một số giải pháp để phục vụ cho việc tổ chức hoạt động tạo hình ngày được tốt hơn như sau:
2.2 Các giải pháp thực hiện:
Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch:
Để hoạt động “Vẽ theo đề tài” có hiệu quả thì trước hết giáo viên phải xây dựng kế hoạch hợp lý, cụ thể Kế hoạch phải xây dựng từ đơn giản đến phức tạp, từ
dễ đến khó Khi xây dựng kế hoạch cần chú ý bám sát vào kế hoạch của trường, tình hình thực tế của lớp, đặc điểm nhận thức và chương trình thực hiện của trẻ, để
có hướng giáo dục phù hợp với độ tuổi Kế hoạch phải có sự phê duyệt, chỉnh sữa của nhà trường
Xây dựng kế hoạch trước hết phải lưu ý đến thực hiện quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Muốn xây dựng kế hoạch tốt, trước hết bản thân cần nắm vững nguyên tắc
và cân nhắc kỹ nội dung, yêu cầu cần truyền đạt Với chủ điểm này thì giáo viên cần làm gì? Yêu cầu trẻ đạt được là gì? Trẻ hiểu được những nội dung gì?
Sau mỗi chủ đề, cô giáo cần đánh giá xem trẻ nắm được những nội dung gì? Thực hiện những kỹ năng gì? Từ đó, giáo viên có biện pháp giáo dục thích hợp và
đề ra những yêu cầu, nội dung về kiến thức, kỹ năng cho chủ đề tới
Bên cạnh đó, để lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động “Vẽ theo đề tài” thì giáo viên cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm, phong cách đứng lớp thật tự tin, vui vẻ gây sự chú ý của trẻ và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn
Hoạt động tạo hình “Vẽ theo đề tài” là hình thức tạo hình mang tính tự do ít phụ thuộc vào mẫu Ở hình thức này, giáo viên trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp trẻ phát triển trí nhớ hình tượng Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể hiện phù hợp với đề tài đã cho và tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ, cũng cố những kiến thức kĩ năng đã học Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủ yếu vì thế giáo viên chỉ gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tưởng của mình là chính Chính vì vậy kế hoạch phải thể hiện rõ trong một năm học có bao
Trang 5nhiêu tiết dạy vẽ theo đề tài, các tiết đề tài đó sử dụng chất liệu gì, ngoài các tiết học ra giáo viên phải xây dựng các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi như hoạt động ở các góc, vẽ theo ý thích ở nội dung chơi tự do của hoạt động ngoài trời
Ví dụ: Tháng 9 Vẽ các bộ phận còn thiếu trên khuôn mặt (chủ đề Bản thân)
Tháng 10 Vẽ ngôi nhà của bé (chủ đề gia đình) Tháng 11 Vẽ theo ý thích
Tháng 4 Vẽ Ông mặt trời (chủ đề HTTN)
Giải pháp2: Công tác phối kết hợp với phụ huynh:
Để thực hiện hoạt động tạo hình cho trẻ đem lại hiệu quả, công tác phối hợp với phụ huynh đóng một vai trò hết sức quan trọng Qua những lúc đón trẻ, trả trẻ, những buổi họp phụ huynh tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho trẻ tập tạo hình, về phương pháp, nội dung của môn học Từ đó, phụ huynh sẽ nhận thức được ý nghĩa của hoạt động và tạo mọi điều kiện tốt nhất nhằm bồi dưỡng, phát huy năng khiếu của trẻ lúc ở nhà
Phối hợp với phụ huynh trong việc mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập phục
vự lĩnh vực hoạt động tạo hình cho trẻ như: Vỡ vẽ, giấy A4, bút chì, sáp màu, bút long, màu nước , những gia đình có điều kiện động viên mua giá vẽ cho trẻ,
Giáo viên tạo ra những mảng để trưng bày sản phẩm của trẻ cũng như triển lãm những bức tranh đẹp, thu hút sự chú ý của những bậc phụ huynh, từ đó có thể tiếp cận trao đổi thông tin một cách thân thiện và thường xuyên thăm hỏi cách thức phụ huynh hướng dẫn cho trẻ ở nhà để nắm được những khó khăn mắc phải để cùng nhau tháo gỡ những vướng mắc đó Những sản phẩm do trẻ làm nên cần cho trẻ giữ lại để từ đó trẻ hiểu được từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo nên những con vật ngộ nghĩnh và dễ thương Thông qua tác phẩm của trẻ, phụ huynh biết được năng khiếu của con mình và tôi có thể phối hợp với phụ huynh để bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu về tạo hình Đối với những trẻ có năng khiếu tạo hình tôi luôn trao đổi phối kết hợp với phụ huynh để chắp cánh ước
mơ cho trẻ, tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ thể hiện được năng khiếu của mình
Giải pháp 3 Tạo môi trường, chuẩn bị đồ dùng, phương tiện dạy học:
Đây là một trong những điều kiện cần thiết và rất quan trọng trong việc giúp cho trẻ hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động ”Vẽ theo đề tài” nói riêng được tốt hơn, bỡi nó hỗ trợ và làm giàu vốn biểu tượng phong phú phục vụ cho giờ học của trẻ Do vậy, ở mọi lúc mọi nơi cô giáo phải biết tận dụng mọi điều kiện tốt nhất, thường xuyên tổ chức cho trẻ được trải nghiệm, quan sát các biểu tượng sống động xung quanh trẻ Từ đó, trẻ có thể ghi nhớ được các đối tượng qua xúc cảm của mình Bên cạnh đó tôi cũng đã tiến hành tạo môi trường học tập trong và ngoài lớp học sạch sẽ và đẹp mắt Tận dụng những sản phẩm của trẻ để tạo môi trường, thông qua đó, trẻ có thể quan sát, khám phá, tìm hiểu cái đẹp và cái chưa đẹp Từ
đó trẻ yêu thích cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp
Trang 6Ngoài ra, chỉ cho trẻ thấy được vẽ đẹp của những mảng màu sơn trên tường hoặc những vật dụng trang trí, của những bức tranh hay xem băng đĩa có các cảnh quan đẹp rõ nét để trẻ minh họa cho những tiết vẽ đề tài của mình thêm sinh động hơn Muốn trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình “Vẽ theo đề tài” có hiệu quả thì giáo viên phải chuẩn bị những bức tranh đẹp mắt và mang tính nghệ thuật cao, phù hợp với khả năng của trẻ, phù hợp với từng chủ đề mà trẻ đang học
Ví dụ: Đề tài”Vẽ hoa mùa xuân” tôi chọn tranh vẽ hoa đào, hoa cúc để giới thiệu cho trẻ bỡi những loại hoa đó đặc trưng cho mùa xuân Bức tranh phải đẹp,
có màu sắc hài hòa có như vậy trẻ mới thích thú tham gia hoạt động tạo hình và vẽ
ra được những sản phẩm đẹp
Trong giờ hoạt động tạo hình có thể lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố, trò chuyện cùng trẻ để làm cho giờ hoạt động diễn ra nhẹ nhàng hơn
Giáo viên cần phải chuẩn bị giáo án thật nhuần nhuyễn, đưa ra mục tiêu phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Tác phong lên lớp nhẹ nhàng, tự tin, vui vẻ tạo
sự chú ý của trẻ
Giải pháp 4 Công tác tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ:
Bản thân tốt nghiệp trung cấp sư phạm mầm non song tôi không dừng lại ở
đó, tôi tham gia học lớp Đại học SPMN nhằm nâng cao thêm trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phục vụ cho việc giảng dạy được tốt hơn trong suốt quá trình công tác của mình Bồi dưỡng chuyên môn về các nội dung mới, tập trung vào nội dung giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Để xứng đáng với vị trí nhiệm vụ của mình trong nhà trường tôi thường xuyên chăm lo bồi dưỡng tay nghề, tích luỹ kinh nghiệm giảng dạy, tìm tòi học hỏi qua sách báo, qua các phương tiện thông tin đại chúng Bồi dưỡng thường xuyên là nhiệm vụ quan trọng trong việc nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân tôi
Tham gia các tiết dạy sinh hoạt chuyên môn liên trường, thao giảng do Phòng, Cụm, Trường tổ chức
Thường xuyên dự giờ đồng nghiệp để học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của những giáo viên dạy lâu năm
Luôn tìm kiếm, sưu tầm, sáng tạo những tiết dạy hay, những đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh đẹp, phong phú để phục vụ cho việc dạy học có hiệu quả cao
Thường xuyên làm đồ dùng, đồ chơi từ vật liệu sẵn có ở địa phương để trẻ khám phá từ đó giáo viên có thể hướng trẻ đi vào hoạt động dễ dàng hơn
Giải pháp 5 Tổ chức cho trẻ hoạt động trên tiết học:
Một trong những hoạt động vô cùng quan trọng đó là tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình trên tiết học bởi trên tiết học trẻ sẽ được lĩnh hội kiến thức, cũng cố kiến thức để từ đó trẻ tái tạo lại những gì mà trẻ đã thu nhận được thông qua các hoạt động mà cô giáo hướng dẫn Đây cũng chính là hoạt động để đánh giá được
Trang 7nhận thức của trẻ chính vì vậy mướn tổ chức hoạt động trên tiết học được tốt tôi phải:
* Chuẩn bị tốt giáo cụ trực quan.
Như chúng ta đã biết, lứa tuổi mầm non là lứa tuổi tư duy trực quan hình tượng Vì vậy, khi tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động, giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ các giáo cụ trực quan nhằm thu hút sự chú ý tập trung của trẻ, lôi cuốn trẻ vào vấn đề
Hoạt động “Vẽ theo đề tài”, đòi hỏi tranh vẽ gợi ý phải rõ nét, màu sắc hài hoà đẹp mắt, cân đối, phù hợp với đặc điểm sở thích của trẻ Tranh gợi ý phải đặt ở
vị trí vừa tầm sao cho mọi trẻ dễ thấy, dễ quan sát Một hoạt động “Vẽ theo đề tài” thường phải có từ 2-3 bức tranh gợi ý Tranh dùng để gợi ý chứ không dùng để bắt trẻ phải thực hiện giống mẫu của cô Do vậy, tranh gợi ý phải vẽ về các sự vật hiện tượng gần gũi với trẻ, nhằm giúp trẻ dễ hình dung và dễ nắm được đặc điểm của đối tượng Sử dụng tranh vẽ phải chú ý đến đường nét, màu sắc Đường nét phải rõ ràng, cụ thể nhằm giúp trẻ dễ định hình Không nên cầu kỳ hoặc chi tiết quá làm trẻ khó nắm bắt, khó tưởng tượng Màu sắc khi sử dụng cũng phải phù hợp như: Màu bút sáp, màu bút long, màu nước…nói chung là những màu đặc trưng cơ bản
mà trẻ biết, trẻ gọi được tên dễ dàng Không nên sử dụng các tranh vẽ có màu sắc mang tính nghệ thuật cao không phù hợp với khả năng, sở thích của trẻ
*Tìm hiểu khả năng nhận thức, đặc điểm tâm lý của trẻ, của lớp, tạo hứng thú cho trẻ.
Trước khi cho trẻ tham gia vào hoạt động, phải tìm hiểu khả năng nhận thức, đặc điểm tâm lý của trẻ, của lớp Soạn bài, làm đồ dùng và thâm nhập giáo án thật nhuần nhuyễn để truyền đạt kiến thức cho trẻ một cách có hiệu quả Vận dụng linh hoạt sáng tạo, nhẹ nhàng các thủ thuật, biện pháp tạo sự hứng thú, hấp dẫn trẻ như: Trò chơi, câu đố, bài hát, vè…
Ví dụ: Khi thực hiện đề tài ''Vẽ hoa mùa xuân'', tôi cho trẻ hát bài ''Màu
hoa'' Sau đó, tôi cùng trẻ đàm thoại về đặc điểm của một số loại hoa, cách thực hiện đề tài
Mặt khác, để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong giờ dạy cô phải đặc biệt chú ý đến lời giảng Lời giảng của cô phải rõ ràng, chính xác,
dễ hiểu, lời giảng phải kết hợp với câu hỏi Vì câu hỏi là một phương tiện để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động, trẻ biết suy nghĩ, tìm ra câu trả lời Từ đó, trẻ tập trung chú ý vào vấn đề Tuy nhiên, câu hỏi đưa ra phải vừa sức với trẻ Câu hỏi mang tính chất trao đổi giữa cô với trẻ, giữa trẻ với bạn Tránh hiện tượng cô kể cho trẻ nghe làm cho trẻ thụ động, hạn chế tính tư duy Cô sử dụng các câu hỏi để tạo điều kiện cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động
Ví dụ: Để vẽ được ''Hoa mùa xuân'', cô đàm thoại cùng trẻ: Hôm trước các
con đã được vẽ về hoa rồi, vậy các con hãy suy nghĩ xem để vẽ được những bông hoa chúng ta cần vận dụng kỹ năng gì? Vẽ như thế nào nhỉ ? Nếu cô dùng màu đen
Trang 8mà tô bông hoa, lá hoa thì sao nhỉ? Vậy thì ta nên dùng màu gì để tô cho đẹp? (màu vàng - đỏ - tím… để tô bông hoa, màu xanh tô lá hoa, cây cỏ ) Trong khi thực hiện, lời giảng của cô phải được kết hợp với các thao tác kỹ năng, lời giảng phải dẫn dắt trẻ đi từ tổng thể đến chi tiết, phát huy tính tích cực bằng cách cho trẻ quan sát, trải nghiệm, phát hiện những đặc điểm của đối tượng và kỹ năng tạo thành đối tượng
Ví dụ: Cô hỏi trẻ:
+ Cô có bức tranh gì đây? (Vườn hoa)
+ Bức tranh vẽ về những loại hoa gì? (Hoa đào, hoa mai, hoa cúc)
+ Hoa đào, mai, cúc có màu gì? Cánh hoa như thế nào?
Qua theo dõi đánh giá cho thấy, trẻ có cùng một độ tuổi nhưng sự tiếp thu của trẻ không đồng đều và khả năng tạo hình của trẻ cũng khac nhau Có trẻ rất thành thạo trong việc cầm bút và thể hiện sự sáng tạo trong sản phẩm tạo hình, nhưng cũng có những trẻ chưa biết cách chọn màu, cách cầm bút, bố trí tranh chưa hợp lý
Trước thực tế đó, tôi phải quan tâm chú trọng từng cá nhân, theo dõi giúp đỡ những trẻ yếu, phát triển bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu, tôn trọng sản phẩm
và ý định của trẻ, động viên khuyến khích trẻ yêu thích hoạt động tạo hình hơn, khen chê trẻ phải đúng mức, tránh việc quá khen hay quá chê làm cho trẻ tự kiêu, chủ quan hay tự ti, chán nản
*Tổ chức tiết dạy trên lớp:
Hoạt động có thành công hay không là giáo viên phải xác định được mục tiêu của bài dạy, mục tiêu phải phù hợp với nhận thức của trẻ trong độ tuổi Phải có thủ thuật để hướng trẻ vào tiết học và giao nhiệm vụ cho trẻ
Một nội dung không kém phần quan trọng đó là: Nắm chắc yêu cầu, nội dung của hoạt động, truyền thụ kiến thức cho trẻ rõ ràng, chính xác, có hệ thống, tổ chức hoạt động đúng phương pháp đặc trung của lĩnh vực Giáo viên phải linh hoạt, sáng tạo, động viên khuyến khích trẻ kịp thời có như vậy tiết học mới thành công Khi nhận xét sản phẩm cô phải nhận xét nhẹ nhàng, chủ yếu là tạo niềm tin, phấn khởi, tạo hứng thú đam mê cho trẻ trong những giờ học sau
Một tiết học vẽ theo đề tài thông thường chúng ta sử dụng các bước như sau:
- Trò chuyên gây hứng thú giao nhiệm vụ
- Quan sát đàm thoại tranh gợi ý, cho trẻ nêu ý định của mình
- Trẻ thực hiện
- Nhận xét sản phẩm
Giải pháp 6 Thông qua hoạt động mọi lúc, mọi nơi:
Cho trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi như giờ hoạt động ngoài trời giáo viên cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo nên những con vật dễ thương mà trẻ thích, qua
đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường Cho trẻ dùng phấn, que vẽ vẽ theo ý
Trang 9thích, cho trẻ làm quen với nhiều học liệu như màu nước, sáp màu, sơn…để trẻ được làm quen và sử dụng vào các bài vẽ của mình
Trong những buổi sinh hoạt chiều hay là hoạt động góc, giáo viên cho trẻ quan sát những bức tranh, sản phẩm đẹp của các bạn trong lớp và ở lớp bạn, thông qua đó giáo viên khuyến khích trẻ phát triển ngôn ngữ, khả năng cảm thụ thẩm mỹ, phát triển hứng thú của trẻ đối với hoạt động tạo hình, khiến trẻ hưởng ứng ngay mỗi khi cô cho trẻ nặn, vẽ, xé, cắt dán Được quan sát nhiều, trí tưởng tượng của trẻ tăng, trẻ có điều kiện tích lũy, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ thuật và đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình
Đây là một hình thức quan trọng, nó hỗ trợ và làm giàu vốn biểu tượng phong phú phục vụ cho giờ hoạt động của trẻ Do vậy, ở mọi lúc mọi nơi cô giáo phải biết tận dụng mọi điều kiện tốt nhất, thường xuyên tổ chức cho trẻ được trải nghiệm, quan sát các biểu tượng sống động xung quanh trẻ Từ đó, trẻ có thể ghi nhớ được các đối tượng qua xúc cảm của mình
2.3 Kết quả đạt được:
Với những biện pháp như trên tôi đã vận dụng vào tình hình thực tế một cách hợp lý và đã thu được những kết quả đáng khích lệ
Kết quả khảo sát cuối năm Nội dung
TS
Trung bình
Khả năng thể hiện nội dung đề tài 30 18 60 10 33 2 7 Khả năng vận dụng các kỹ năng 30 21 70 7 23 2 7
Qua đó tôi rút ra được kết quả cụ thể như sau:
* Đối với trẻ:
- Trẻ lớp tôi có những chuyển biến rõ nét, từ chỗ trẻ cầm bút chưa đúng cách, ngồi chưa đúng tư thế, nay đã có 100% trẻ biết cách cầm bút thành thạo và ngồi đúng tư thế
- Hầu hết các tiết tạo hình vẽ theo đề tài 100% trẻ đều hoàn thành sản phẩm, nhiều trẻ còn thể hiện sản phẩm của mình rất sáng tạo Đặc biệt trẻ rất hứng thú tham gia vào hoạt động tạo hình vẽ theo đề tài
- Lớp học, góc tạo hình đã có rất phong phú, có nhiều tranh đẹp, sáng tạo với nhiều chất liệu vẽ khác nhau để trưng bày Hoạt động tạo hình thực sự trở thành món ăn tinh thần đối với trẻ, trẻ có sự cố gắng thi đua lẫn nhau rõ rệt có tiến bộ rất nhiều
- Tôi đã chọn ra những cháu có năng khiếu để bồi dưỡng thêm và kết hợp với phụ huynh có hướng bồi dưỡng năng khiếu cho trẻ, tạo tiền đề cho trẻ ở các độ tuổi tiếp theo (Mẫu giáo Lớn, trẻ vào lớp 1 )
Trang 10* Đối với giáo viên:
- Quá trình thực hiện các biện pháp trên giúp tôi tự tin, vững vàng hơn khi lên lớp, các bước lên lớp có nhiều đổi mới, linh hoạt hơn
- Bên cạnh đó còn giúp tôi nắm bắt được đặc điểm tâm lý, mức độ nhận thức của trẻ để có hướng giáo dục trẻ được tốt hơn
- Từ những việc làm cụ thể như trên, bản thân đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm, đã nắm chắc được các phương pháp giáo dục trẻ
- Kỹ năng vẽ của tôi đã tốt hơn rất nhiều điều đáng nói là làm cho tôi đam
mê và yêu thích vẽ hơn rất nhiều
* Đối với phụ huynh:
- Luôn tạo điều kiện tốt cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình như: Cung cấp tranh ảnh, báo chí, các nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương mua sắm đồ dùng học tập, phối hợp với giáo viên để giúp trẻ ngày càng tiến bộ hơn Cùng với nhà trường làm tốt hơn nữa công tác xã hội hóa giáo dục nhằm cùng với nhà trường nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Đây là tính hiệu rất đáng mừng vì vậy chúng ta cần trân trọng và phát huy
- Đa số các bậc phụ huynh phấn khởi và yên tâm hơn, vì thế mà phụ huynh
đã có những cách nhìn nhận tốt hơn về năng lực của con em mình
* Bài học kinh nghiệm :
Qua việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động tạo hình vẽ theo đề tài, từ những giải pháp thực tế và kết quả đạt được Bản thân tôi rút ra được những bài học kinh nghiệm sau:
- Giáo viên cần phải nắm chắc phương pháp, khả năng nhận thức của trẻ Luôn tự học hỏi qua sách báo, các phương tiện thông tin đại chúng, dự giờ đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn
- Phối hợp các phương pháp, biện pháp một cách linh hoạt, sáng tạo, lựa chọn nội dung, kiến thức phù hợp để tổ chức một giờ hoạt động tạo hình có hiệu quả cao Ngoài ra tổ chức các cuộc dạo chơi trong thiên nhiên, tạo điều kiện phát triển ở trẻ óc thẩm mỹ, sáng tạo
- Giáo viên phải có khả năng tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới để tạo ra những sản phẩm đẹp mắt, mang tính thẩm mỹ cao và phù hợp với nhận thức của trẻ qua đó thu hút sự chú ý của trẻ và tạo nguồn cảm hứng cho trẻ làm theo
- Cho trẻ tiếp xúc với các sản phẩm công mỹ nghệ, các bức tượng, tìm kiếm các loại tranh ảnh, tranh phong cảnh, tranh đồ họa, tranh dân gian cho trẻ quan sát
từ đó làm giàu vốn biểu tượng của trẻ hơn
- Cần chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, các giáo cụ trực quan linh hoạt, đúng lúc để gây hứng thú, lôi cuốn trẻ vào vấn đề, giúp trẻ hiểu được vấn đề đó dễ dàng hơn, nhưng không được lạm dụng thái quá
- Biết tích hợp lồng ghép nhẹ nhàng chuyên đề vào các hoạt động mọi lúc, mọi nơi