Sử dụng một số thủ thuật gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi khám phá khoa học

Khám phá khoa học là một con đường rất gần gũi để mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, xinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, thế giới xung quanh xinh động là vậy, thích th

MỤC LỤC PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

II Mục đích nghiên cứu

III Nhiệm vụ nghiên cứu

IV Đối tượng nghiên cứu

V Phương pháp nghiên cứu

PHẦN II : NỘI DUNG

I Đặc điểm tình hình

II Thực trạng những vấn đề tồn tại trong quá trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ MG nhỡ 4-5 tuổi trường Mần non Bình Thuận III Một số biện pháp sử dụng những thủ thuật gây hứng thú cho trẻ 4-5 tuổi khám phá khoa học.

1 Tham mưu với Ban giám hiệu xây dựng, mua sắm cơ sở vật chất

2 Xây dựng góc “Bé với thiên nhiên ”

3 Làm giàu vốn hiểu biết, mở rộng vốn từ qua khám phá khoa học

4 Đối với các hoạt động chung khi khám phá khoa học

5 Nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại ở trẻ

6 Kết hợp giữa phụ huynh và cô giáo

IV Bài học kinh nghiệm

V Khả năng ứng dụng của đề tài

PHÂN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I Kết luận

II Kiến nghị

PHẦN: MỞ ĐẦU.

I Lý do chọn đề tài.

Khám phá khoa học là một hoạt động rất quan trọng cho trẻ mầm non phát triển nhận thức Qua hoạt động này giúp trẻ có thêm kiến thức về thế giới sự vật hiện tượng xung quanh: Môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, con người mối quan hệ qua lại giữa chúng Chính vì thế mỗi một chủ đề trẻ được khám phá, trải nghiệm rất nhiều các thông tin mới lạ làm giàu vốn kiến thức,

mở rộng vốn từ, kĩ năng, khả năng nhận biết tự tin hơn trong giao tiếp, từ đó giúp trẻ hoàn thiện mình về mọi mặt: Đức, trí, thể, mĩ

Vì vậy khám phá khoa học có tầm quan trọng rất lớn đối với trẻ ở tuổi Mầm non Ca dao xưa có câu “ Dạy con từ thủa còn thơ” câu ca dao ấy đã đi vào lòng người và không thể nào quên vì thế ngay từ tuổi mầm non cần trang

bị cho trẻ các vốn kiến thức về mọi mặt Khám phá khoa học là một con đường rất gần gũi để mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, xinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, thế giới xung quanh xinh động là vậy, thích thú

là vậy nên trẻ luôn có niềm khao khát khám phá, tìm hiểu về chúng nếu giáo viên không quan tâm tạo điều kiện học tập cho trẻ, không sáng tạo, không tìm các thủ thuật hay trong việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học nhằm làm cho trẻ hứng thú, tập chung chú ý vào hoạt động thì hiệu quả không cao Trên thực tiễn hiện nay các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi còn rất đơn điệu, cứng nhắc, có phần áp đặt, đa phần cô giáo thực hiện đầy đủ các bước đủ nội dung theo chương trình nhưng chưa có các thủ thuật gây hứng thú để trẻ tích cực tham gia hoạt động, các cháu trong trường đa phần ở nông thôn vốn kiến thức còn ít, nhút nhát kém về giao tiếp, chưa chủ động, tích cực, ngôn ngữ còn hạn chế nên trong quá trình tham gia vào hoạt động khám phá khoa học hiệu quả của hoạt động chưa cao chính vì thế cá nhân tôi đã lựa

chọn đề tài “ Sử dụng một số thủ thuật gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi khám phá khoa học” để chất lượng các hoạt động của trẻ đạt hiệu quả hơn.

II Mục đích nghiên cứu:

- Nghiên cứu tìm hiểu về môi trường xung quanh ảnh hưởng đến sự nhận thức, phát triển mọi mặt của trẻ

- Tìm ra nhiều thủ thuật hay giúp trẻ tiếp cận có hứng thú hiệu quả với môi trường xung quanh

- Tạo ra sản phẩm: đó là những học sinh thông minh hoạt bát biết ứng sử, chủ động trong mọi hoàn cảnh

- Nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân giáo viên để theo kịp với những đổi mới của môi trường giáo dục hiện nay

- Qua đề tài nghiên cứu giúp giáo viên có những định hướng phù hợp trong công tác chăm sóc cho trẻ mầm non ở độ tuổi 4-5 tuổi sau khi vận dụng đề tài hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển toàn diện ở trẻ

III Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của việc sử dụng thủ thuật gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

- Điều tra đánh giá thực trạng việc cho trẻ khám phá khoa học

- Đề xuất thực hiện một số thủ thuật gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động khám phá hoa học

IV Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu một số thủ thuật gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường Mầm non Bình Thuận khám phá khoa học

V Phương pháp nghiên cứu

- Tuỳ vào từng hoạt động, bài dạy tôi đã lựa chọn các phương pháp sao cho phù hợp:

+ Tham khảo tài liệu làm cơ sở lí luận

+ Phương pháp đàm thoạị, dùng lời nói

+ Phương pháp thống kê toán học

+ Phương pháp trò chơi

+ Phương pháp khích lệ nêu gương

+ Phương pháp trò chơi, sử dụng điệu bộ cử chỉ, hiệu lệnh

+ Phương pháp điều tra thực tiễn, so sánh đối chiếu

PHẦN II : NỘI DUNG

I Đặc điểm tình hình

1 Đặc điểm của nhà trường

Trường mầm non Bình Thuận được thành lập tháng 9 năm 1989 theo Quyết định số 279/QĐ-UB của Chủ tịch UBND huyện Đại Từ Nhà trường liên tục được công nhận tập thể lao động xuất sắc và được tặng thưởng nhiều giấy khen, bằng khen của các cấp trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1

Năm học 2013 - 2014, trường Mầm non Bình Thuận có 31 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trong đó 03 cán bộ quản lý, 25 giáo viên mầm non, 02 nhân viên văn phòng, 01 nhân viên bảo vệ Toàn trường có 10 lớp học với 350 trẻ được phân chia theo từng độ tuổi 100% trẻ đến trường được học 2 buổi/ngày, ăn bán trú tại trường

2 Đặc điểm của lớp

Năm học 2013- 2014 tôi được sự phân công của nhà trường chủ nhiệm lớp

4 tuổi C Lớp có 34 cháu: nam: 16, nữ 18, dân tộc 4( nữ dân tộc: 3), trẻ xã ngoài : 2 cháu Các cháu phần đa là ở nông thôn nhưng đều khoẻ mạnh ngoan ngoãn, phát triển bình thường

2.1.Thuận lợi :

- Được sự quan tâm của Phòng GD - ĐT, ban giám hiệu nhà trường thường xuyên quan tâm bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, đàu tư về cơ sở vật chất

- Được sự tín nhiệm, ủng hộ của các bậc phụ huynh

- Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao chuyên môn , tìm tòi và tự làm một số đồ dùng, đồ chơi để phục vụ các hoạt động cho trẻ

- Địa bàn tập chung nên trẻ đi học đều đúng giờ

- Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của bậc học MN ngày càng quan tâm đến con em mình hơn

2.2 Khó khăn :

- Tỷ lệ trẻ 3-4 tuổi chưa ra lớp chiếm 1/3 tổng số trẻ nên chưa có kiến thức

về các lĩnh vực cũng như nề nếp nên việc cung cấp kiến thức cho trẻ phải hoàn toàn từ bước đầu

- Vốn hiểu biết của trẻ về môi trường, tự nhiên, xã hội còn hạn chế, trẻ chưa tự tin, mạnh dạn

- Môi trường tổ chức ngoài lớp học cò hẹp không thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động

- Đồ dùng đồ chơi chưa phong phú, đa dạng nên chưa thu hút được trẻ tham gia

- Lớp đông các cháu nên mất nhiều thời gian về việc chăm sóc, vệ sinh cho trẻ

II Thực trạng những vấn đề tồn tại trong quá trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ MG nhỡ 4-5 tuổi trường MN Bình Thuận.

1 Về phía giáo viên:

- Chưa tích cực tham mưu mua sắm cơ sở vật chất phù hợp với điều kiện của lớp mình

- Lắm bắt các thông tin đặc điểm tâm lý của trẻ còn chậm nên chưa đưa ra thủ thuật để tạo hứng thú cho trẻ

- Phần đa các đông chí giáo viên chỉ chú ý vào kết quả, nội dung cung cấp cho trẻ còn hời hợt chưa tạo hứng thú cho trẻ tham gia

- Giáo viên chưa sử dụng nhiều các thủ thuật khác nhau nên chưa thu hút trẻ tích cực tham gia hoạt động

- Các thủ thuật cô giáo sử dụng hay lặp đi lặp lại nhiều lần nên trẻ dễ nhàm chán

2 Về phía trẻ:

Trước khi thực hiện đề tài tôi quan sát, hoạt động cho trẻ khám phá khoa học tôi thấy: Vốn biểu tượng về thế giới xung quanh của trẻ còn ít, vốn từ, kiến thức của trẻ còn nghèo, trẻ chưa chú ý quan sát, chưa tích cực tư duy và tham gia hoạt động VD: Hoạt động cho trẻ tìm hiểu về trường mầm non của bé trẻ biết trong trường có các cô các bác chưa nêu được nhiệm vụ, công việc của các

cô các bác, mối liên hệ của các công việc đó Mặt khác khả năng phân loại, phân nhóm của trẻ gặp rất nhiều khó khăn, VD: Hoạt động tìm hiểu về đồ dùng đồ chơi trong lớp học của bé: Trẻ chỉ gọi tên một số đồ dùng , cách sử dụng chúng một cách đơn giản như bảng để treo tranh, giá góc để bán hàng, trẻ chưa biết phân nhóm: Đồ dùng học tập: Vở toán, tập vẽ, bút nước, sáp, bảng hoặc đồ dùng để chơi ở góc thiên nhiên: Cát, nước, sẻng

- Trẻ không tập chung chú ý còn nói chuyện rất nhiều hoặc mải mê làm việc khác

Bảng 1 : Kết quả tổng kết khả năng quan sát, so sánh, phân loại vật mẫu của trẻ

( Tổng số trẻ là 34)

STT Kỹ năng quan sát, tìm ra đặc điểm,

khả năng so sánh, phân loại, chú ý tích

cực tham gia hoạt động.

Kết quả

Số lượng Tỷ lệ %

3 Nguyên nhân của kết quả trên.

- Do trẻ số trẻ mới ra lớp chiếm 1/3 nên chưa có kiến thức về môi trường xung quanh

- Cô giáo chưa có thủ thuật nhiều để tạo cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động

- Các bước tổ chức hoạt động còn cũ rập khuân

- Thiết bị dạy học còn nghèo nàn.

- Ngôn từ, cử chỉ, hành động của cô còn cứng chưa linh hoạt chưa gần gũi với trẻ

- Không gian tổ chức bí chưa biết cách sắp xếp để thu hút được trẻ

- Chưa biết cách động viên khuyến khích khen ngợi trẻ kịp thời

- Chưa tạo cơ hội cho trẻ được trải nghệm

Từ kết quả như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp để tổ chức hoạt động cho trẻ khám phá khoa học đạt hiệu quả cao hơn, nâng dần khả năng quan sát, so sánh và phân loại cho trẻ, làm phong phú biểu tượng về môi trường xung quanh trong mỗi trẻ

Dựa vào vốn kiến thức đã học, tìm hiểu trên mạng, đài báo và được bồi dưỡng chuyên môn hàng năm, tôi đã tìm ra một số biện pháp sau:

III Một số biện pháp sử dụng những thủ thuật gây hứng thú cho trẻ 4-5 tuổi trường mầm non Bình Thuận khám phá khoa học.

1 Tham mưu với Ban giám hiệu xây dựng, mua sắm cơ sở vật chất

Đồ dùng, trực quan, đồ chơi phục vụ tiết học như: Bàn, ghế, bảng, tranh,

mô hình, các từ gắn với mỗi hình ảnh, vật mẫu Cần phải đầy đủ cho cô và trẻ cùng hoạt động

Đồ dùng của trẻ cũng phải đẹp, hấp dẫn, phong phú sinh động nhằm kích thích hứng thú, tò mò lòng ham hiểu biết của trẻ, tôi thường sử dụng đồ thật, vật thật hoặc hình ảnh động cho tiết học sinh học

Dựa vào yêu cầu thực tế dạy trẻ, tôi đề nghị với BGH nhà trường trang bị thêm thiết bị, đồ dùng dạy học như: Bảng, tranh ảnh, lôtô, và với mỗi tiết cần có

đồ dùng để phục vụ thật đầy đủ

Với các bậc phụ huynh vận động phụ huynh đóng góp những loại sách báocũ, tranh, truyện, đặc biệt là tranh, sách, ảnh truyện về các chủ đề Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, đồng dao để làm phong phú vốn hiểu biết về môi trường xung quanh của trẻ

Với chính bản thân mình tôi tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương như : vải vụn, coọng rơm khô, lá khô, hoa ép khô, vỏ cây khô để làm tranh ảnh cho tiết dạy Sưu tầm các loại hạt, các loại vỏ trai ốc, hến sò để bổ xung gia đồ chơi của trẻ

Được nhà trường cấp cho tranh về khám phá khoa học, lô tô các loại Ngoài ra tôi còn tự làm đồ dùng phục vụ tiết dạy, các loại tranh ảnh , hình ảnh, các con vật, cây cỏ, hoa lá Sưu tầm tranh có hình ảnh đẹp dùng trong việc cho trẻ khám phá khoa học Tận dụng các hình ảnh ở đốc lịch, bìa, hoạ báo, ảnh cũ Vừa trang trí lớp vừa làm đồ dùng đồ chơi

Tôi tận dụng bìa cát tông có dây làm các con vật sống trong gia đình thật sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú với trẻ Sau đó để trẻ tự điều khiển, để trẻ biết con vật này có chân hay có cánh, có chân thì biết chạy có cánh thì biết bay

Cô và trẻ tự làm một sản phẩm như tranh về trường mầm non, bản thân, cỏ cây, hoa lá, hoặc các sản phẩm nặn những đồ vật xung quanh trẻ, các sản phẩm tạo hình, tranh từ những phế liệu, cô và trẻ cùng làm thể hiện vốn hiểu biết phong phú của trẻ về thế giới xung quanh

Tôi sưu tầm những bài thơ về môi trường xung quanh, sau đó dùng hình ảnh minh hoạ và biểu tượng đi cùng Vừa giúp trẻ củng cố hình ảnh vừa để trẻ rèn luyện ngôn ngữ.Từ đó tư duy của trẻ cũng phát triển

Với những đồ dùng, đồ chơi được cấp phát và tự làm khi tôi đưa vào sử dụng trong hoạt động khám phá khoa học, tôi thấy trẻ rất hào hứng, hứng thú trẻ hiểu biết nhiều, quan sát rất tốt, tìm rất nhanh các vật mẫu cô đưa ra , so sánh và phân loại cũng rất rõ ràng, rành mạch, ngôn ngữ rất phát triển, trẻ thuộc rất nhiều thơ ca dao tục ngữ, đặc biệt là các câu đố về các bộ phận trên cơ thể, đồ dùng trong gia đình, con vật, loại quả

2 Xây dựng góc “Bé với thiên nhiên ”

Góc thiên nhiên là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây cối : Nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước, ngoài ra còn là nơi tìm đọc các loại sách về thiên nhiên, các tranh ảnh về thế giới tự nhiên

Tôi xây dựng góc thiên nhiên có các cây xanh như: cây vạn niên thanh, cây hoa hồng, các cây cảnh … Dàn dây leo

Tôi bố trí giá sách theo chủ đề để tạo góc mở cho trẻ tìm hiểu khám phá để khắc sâu kiến thức trong từng chủ đề, sắp xếp các hộp đựng vỏ cây khô hoa lá

ép khô, các loại hạt … Có ngắn nhãn mác và hình ảnh rõ ràng để trẻ rễ nhận thấy, trẻ được chơi và làm được những sản phẩm từ những dồ chơi ấy ngoài ra tôi cũng dùng vỏ hến, ốc trai, sò … vỏ trứng vệ sinh sạch sẽ vừa là ĐDĐC phong phú vừa rẻ tiền vừa rễ kiếm

Các tranh, lô tô đều được phân loại để ở giá vừa rê lấy, rễ tìm

Ví dụ : Tôi phân loai lô tô :

Lô tô về trường mầm non vào một ô

Lô tô về bản thân cho vào một ô

Lô tô về gia đình cho vào một ô

Đối với tranh đều có kí hiệu của các chủ đề để dễ tìm dễ lấy

3 Làm giàu vốn hiểu biết, mở rộng vốn từ qua khám phá khoa học.

Biểu tượng về thế giới xung quanh, đến với trẻ qua nhiều hình thức :

Câu đố, bài hát, ca dao, tục ngữ, đồng dao, tranh ảnh, đồ vật, vật thật … Giúp trẻ không bị nhàm chán, lại rễ tiếp thu để trẻ ghi nhớ và chính xác hoá thành biểu tượng của mình

Ví dụ : Cho trẻ làm quen với đồ dùng trong lớp học: Cái bảng và phấn, bút

và giấy

Anh mặt đen, anh mặt trắng

Anh mình mỏng anh nhọn đầu

Khác nhau mà rất thân nhau

Đi học, đi chơi chẳng bao giờ xa nhau

Qua câu đố kích thích được tư duy của trẻ và trẻ biết them mối quan hệ ý nghĩa của các đồ dùng học tập đó

Hoặc chủ đề bản thân hoạt động KPKH: Tìm hiểu các giác quan trên cơ thể

Đôi gì nhìn khắp thế gian?

Đôi gì nghe gọi âm thanh xa gần?

Đôi gì làm việc chuyên cần?

Đôi gì mà nở nụ cười thật duyên?

Đôi gì gánh vác thường xuyên cả ngày?

Khi được nghe các câu đố trẻ trẻ được tiếp cận với các giai điệu nhịp điệu, ngôn ngữ khác nhau kích thích sự tò mò của trẻ, qua đó cung cấp nhiều vốn từ mới lạ cho trẻ từ đó trẻ ham muốn được khám phá

Khi sử dụng câu đố nên sưu tầm các câu đố có từ ngữ ngộ nghĩnh sẽ hấp dẫn với trẻ hơn VD câu đố về cái quạt

Xưa kia tôi ở bụi tre

Mùa đông khép lại, mùa hè mở ra?

Hoặc câu đố về cái giường:

Cài gì có chân mà chẳng biết đi

Quanh năm suốt tháng đứng lì một nơi

Bạn bè là chiếu với chăn

Đỡ người nằm ngủ thảnh thơi đêm ngày

Khi tìm hiểu trò chuyện về gia đình bé cô lồng ghép đọc ca dao đồng dao

để gây hứng thú cho trẻ đồng thời giáo dục cho cho trẻ về công cha nghĩa mẹ Công cha như núi Thái sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con

4 Đối với các hoạt động chung khi khám phá khoa học.

Vì là cho trẻ khám phá, nên trong mỗi tiết với mỗi mẫu vật, hay tranh ảnh, tôi đều cho trẻ quan sát kỹ, cho trẻ đưa ra nhiều ý kiến nhận xét để tìm ra đầy đủ

và chính xác đặc điểm vật mẫu

Ví dụ: Khám phá về các giác quan: Đôi tai Cô cho trẻ nghe tiếng gõ, nhạc lúc to, lúc nhỏ để trẻ cảm nhận rõ ràng sau đó cho trẻ phát biểu Con vừa nghe thấy tiếng gì ?

Nghe thấy như thế nào ?

Nhờ có bộ phận nào trên cơ thể mà có thể nghe được ?

Tai của các con đâu ?

Cô có thể chỉ vào cái mũi và nói đây là cái tai có phải không để trẻ khẳng định lại một lần nữa

Cái tai còn gọi là cơ quan gì trên cơ thể ?

Tấtt cả cùng đưa tay sờ nên cơ quan thính giác của chúng mình ?

Cho trẻ sờ ( Sờ nhẹ nào, sờ kĩ hơn nào)

Cho trẻ nhận xét

Đém xem có cái tai ?

Hai cái tay còn gọi là gì

Cho trẻ quan sát đôi ai của bạn mình

Hãy miêu tả về đôi tai của bạn

Cho trẻ quan sát tai

Cô cho trẻ nói kĩ về cấu tạo, hình giáng

Cho trẻ so sánh ( Tai to, nhỏ, cong hơn…)

Khi giáo dục cô có thể đưa nhiều tình huống khác nhau để thu hút trẻ và khuyến khích trẻ tự ý thức được cần phải vệ sinh, gìn giữ NTN?

VD vẫn là tìm hiểu về đôi tai: Cô đưa ra tình huống “ các bạn ơi tự nhiên tôi bị đau tai quá hôm qua đi tắm tôi còn cho tai của mình uống đầy nước sao