Một số biện pháp rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ 5 – 6 tuổi

Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài 7Biện pháp 2: Xác định những nội dung cơ bản cụ thể hóa những kỹ năng cần dạy trẻ trong kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ 2 Biện pháp 3: Dạy trẻ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

3 Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài 7

Biện pháp 2: Xác định những nội dung cơ bản cụ thể hóa những kỹ

năng cần dạy trẻ trong kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ

2

Biện pháp 3: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ mọi lúc mọi nơi thông qua

việc thực hiện chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ

Đánh giá và xếp loại của hội đồng khoa học các cấp 27

hệ tương lai của đất nước, bởi lẽ “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” một xã hộiphát triển là một xã hội có nền giáo dục tốt

Cùng với sự nỗ lực của nghành giáo dục thế giới nói chung , giáo dụcViệt Nam đang trên đà phát triển Trong những năn gần đây nền giáo dục nước

ta luôn đổi mới không ngừng về phương pháp , hình thức và cả nội dung giáodục ,nhằm nâng cao chất lượng dạy và học nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới của

xã hội Các phong trào thi đua được đề ra và đưa vào nhiệm vụ trọng tâm củanăm học và một trong những nhiệm vụ cụ thể đó là “Xây dựng trường học thânthiện học sinh tích cực” nhằm hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ.Song giáo dục như thế nào là tốt và có hiệu quả là vấn đề mà tất cả mọi ngườiquan tâm đặc biệt là những người trực tiếp làm công tác giáo dục

Với trẻ mầm non tư duy của chúng là tư duy trực quan hình ảnh Quanhững hình ảnh cụ thể trẻ dễ dàng chiếm lĩnh các tri thức về thế giới xung quanh

từ đó trẻ có thể tích lũy những kiến thức và kinh nghiệm cho riêng mình Dạy trẻcác kỹ năng tự phục vụ từ lúa tuổi mầm non là tác động giáo dục từ sớm sẽmang lại hiệu quả cao và tránh bớt những sai phạm trong quá trình trẻ tự mòmẫm, giúp cho cá nhân sớm định hình cách sống và đáp ứng tốt hơn các yêu cầuchuẩn mực xã hội, giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được nhữngđiều trẻ nên làm và không nên làm và những kỹ năng mà trẻ được học ở trườngmầm non sẽ là hành trang giúp trẻ vào đời

2 Cơ sở thực tiễn

Thời gian qua, dư luận đã phản ánh khá nhiều về thực trạng trẻ thiếu kiến

thức về kỹ năng sống mà trong đó cơ bản nhất là kỹ năng tự phục vụ của các em

cũng không có Chính vì lý do đó đã làm mất đi sự cần thiết trong con người trẻ

đó là sự sáng tạo và khả năng sống độc lập khiến trẻ luôn ỷ lại phụ thuộc vàongười lớn, khi gặp tình huống khó khăn trong thực tế thì lúng túng không biết sử

lý thế nào

Về phía các bậc cha mẹ họ luôn quan tâm đến việc làm sao để con mìnhđược học đọc và học viết ngay trong những năm tháng học ở mẫu giáo mà vôhình dung bỏ qua mất điều đơn giản là con cần phải học để trở thành người cóích, có khả năng sống độc lập biết quan tâm yêu thương mọi người

Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học đó là tiếp tục đổi mới các hoạt độnggiáo dục lấy trẻ làm trung tâm Việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là mộtnhiệm vụ không thể thiếu trong công tác giáo dục mầm non, là vấn đề then chốt,

là nền móng để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽgiúp trẻ tự tin, sống có trách nhiệm và tham gia tốt hơn vào các hoạt động xãhội

Nhà giáo dục người ý Maria Montessori đã từng nói “Người lớn làm việc

để hoàn thành nhiệm vụ, còn trẻ làm việc để phát triển và học làm người lớn, đểtrở thành con người” và dạy kỹ năng cho trẻ là “một quá trình giáo dục quantrọng” chúng ta không nên cố để nhào nặn con trẻ mà phải coi trọng sự pháttriển tự nhiên của trẻ

Là một giáo viên mầm non phụ trách lớp 5-6 tuổi tôi luôn muốm họcsinh của mình có khả năng độc lập trong mọi hoạt động và tự tin với bản thân

để có tâm thế tốt khi bước vào trường tiểu học Bản thân tôi luôn muốn tìm racách tốt nhất để giúp trẻ tích cực hoạt động và mang lại hiệu quả cao trong quá

trình rèn kỹ năng cho trẻ nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kĩ năng

tự phục vụ cho trẻ 5 - 6 tuổi”.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nhằm đánh giá khả năng tự phục vụ của trẻ lớp 5 tuổi A1

- Tìm ra những biện pháp tốt nhất và cụ thể giúp giáo viên rèn kỹ năng tự phục

vụ cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi

- Đề ra những kiến nghị nâng cao hiệu quả giáo dục ,củng cố rèn luyện những

kỹ năng tự phục vụ cho trẻ

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

- Thời gian thực hiện đề tài: trong năm học 2016- 2017 (từ tháng 9/2016 đến tháng 5/2017)

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện được đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

- Nghiên cứu sử dụng tài liệu

- Điều tra khảo sát thực tế trên trẻ

- Quan sát trẻ ở mọi lúc mọi nơi

Mà trẻ em là một đối tượng khá nhạy cảm, nếu trẻ được tiếp xúc với nền giáodục tốt thì sẽ phát triển theo chiều hướng tốt và ngược lại

Trẻ mầm non rất hiếu động thích khẳng định mình thông qua một số côngviệc trong sinh hoạt hằng ngày Đây chính là dấu hiệu của những mong muốn

được làm việc được giải quyết vấn đề một cách tự lập.

Do đó việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ cần được áp dụng càngsớm càng tốt và là việc làm cần thiết và nên làm Người xưa thường nói “ Dạycon từ thủa còn thơ” và chân lý ấy luôn đúng bởi lẽ tâm hồn trẻ thơ được ví như

tờ giấy trắng, nếu chúng ta không quan tâm dạy trẻ những kỹ năng sống cầnthiết sẽ gây ra nhiều hậu quả sau này như lối sống dựa dẫm và trẻ thiếu khả năng

tự lập Và đây là một trong những hoạt động giáo dục vô cùng quan trọng, lànền tảng hình thành các kỹ năng sống giúp trẻ thấy quý trọng năng lực bản thân,cân bằng cuộc sống, hình thành cho trẻ tính tích cực chủ động, sáng tạo tự tin,vững vàng trước mọi khó khăn thử thách và trẻ biết tự lập trong sinh hoạt hằngngày, năng động trong cuộc sống, giúp trẻ yêu lao động và hơn hết đó là chìakhóa của sự thành công trong cuộc sống của mỗi con người

II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Là giáo viên chủ nhiệm lớp 5-6 tuổi lại lớp điểm của khối với số lượng là

40 trẻ trong lớp, trong đó con em nông dân chiếm đa số, đời sống kinh tế của cácbậc phụ huynh còn thấp vì thế trong quá trình thực hiện tôi gặp một số thuận lợi

và khó khăn như sau

1 Thuận lợi

* Đối với giáo viên

- Bản thân tôi là một giáo viên có thâm niên nhiều năm trong nghề, có nănglực sư phạm, có ý thức trách nhiệm, và có kinh nghiệm trong công tác nuôi dạytrẻ Và hơn hết tôi luôn nhiệt tình trong công tác, hoàn thành mọi nhiệm vụ đượcgiao

- Tôi luôn tự học tập không ngừng bồi dưỡng chuyên môn, trau dồi kiến thức

và kĩ năng nghiệp vụ sư phạm, luôn tìm tòi học hỏi qua các phương tiện truyềnthông, sách báo để học hỏi, tích lũy kinh nghiệm chuyên môn

- Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tácchuyên môn, tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạyhọc hiện đại

- Được dự các chuyên đề của phòng và của nhà trường tổ chức về hoạt độngrèn kỹ năng cho trẻ

* Đối với trẻ:

- Khả năng kiềm chế ở độ tuổi này tốt hơn so với trước Do vậy, trẻ có thể phụctùng mục đích, nhiệm vụ, yêu cầu của người lớn.

- Số lượng trẻ tập trung trong thôn , trẻ đến lớp đạt kế hoạch ngay từ đầu năm

- Tỷ lệ chuyên cần của lớp cao luôn đạt 90 – 98 %

- 100% số trẻ trong cùng độ tuổi, không có trẻ khuyết tật trong lớp

- 100% trẻ ăn bán tú tại lớp

* Về cơ sở vật chất:

- Trường lớp khang trang sạch đẹp

- Được nhà trường trang bị tương đối đầy đủ đồ dùng cần thiết cho cô và trẻ đểphục vụ cho các hoạt động chơi và học

* Đối với phụ huynh:

- Quan tâm đưa trẻ đến lớp chuyên cần

- lớp có ban đại diện phụ huynh nhiệt tình quan tâm và hỗ trợ kịp thời về cácnguyên vật liệu, ủng hộ các đồ dùng khi cần thiết và thường xuyên phối hợpchặt chẽ với giáo viên trong việc theo rõi đánh giá trẻ

- Luôn thực hiện tốt các nghĩa vụ đóng góp các khoản cần thiết với nhà trường

2 Khó khăn

* Đối với trẻ:

- Số trẻ trong lớp đông, nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều

- Nhiều trẻ khả năng tự phục vụ còn rất yếu do trẻ được sống trong môi trườngquá bao bọc và được nuông chiều ở nhà , trẻ được bố mẹ phục vụ, chăm sóc quáchu đáo khiến trẻ không có tính tự lập, quen dựa dẫm nên chưa có ý thức chủđộng trong các công việc

* Về cơ sở vật chất:

- Diện tích phòng lớp chật hẹp

- Đồ dùng chuẩn theo thông tư 02 chưa đầy đủ

- Những đồ dùng cho trẻ thực hành trải nghiệm các kỹ năng chưa được cung cấpđầy đủ

* Đối với phụ huynh:

- Đa số phụ huynh thường chỉ quan tâm đến việc đọc và viết của con chứ chưa

có sự quan tâm đúng mực về cách sử dụng những đồ dùng vật dụng trong đờisống và sinh hoạt hàng ngày ra sao

- Với tâm lý con là cục cưng nên bố mẹ thường hay chiều chuộng, cung phụngcon cái và chăm sóc một cách thái quá khiến con dần mất đi tính tự lập và khảnăng của bản thân khiến trẻ có suy nghĩ mình chưa phải học làm việc gì cả

- Một số phụ huynh còn hiểu nhầm dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ là bắt con làmviệc quá sớm nên phản đối việc phối hợp với giáo viên cùng dạy trẻ

3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

- Tổng số trẻ trong lớp 40 trẻ trong đó: Nữ 18 trẻ, nam 22 trẻ

Ngay từ đầu tháng 8 khi tiếp nhận trẻ tôi đã quan sát, theo rõi và tiến hành khảosát trên 100% số trẻ trong nhóm lớp và tôi nhận thấy tình hình thực tế kỹ năng tựphục vụ của trẻ còn nhiều hạn chế và kết quả điều tra có số liệu cụ thể như sau:BẢNG KHẢO SÁT ĐẦU NĂM

STT Nội dung đánh giá

Xếp loại

Số trẻđạt

Tỷ lệ

%

Số trẻchưađạt

Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã áp dụng các biện pháp sau:

- Biện pháp 1: Tự học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân

- Biện pháp 2: Xác định những nội dung cơ bản cụ thể hóa những kỹ năng cần dạy trẻ

- Biện pháp 3: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ mọi lúc mọi nơi thông qua việc thực hiện chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ

- Biện pháp 4: Bổ xung đồ dùng phương tiện cho trẻ hoạt động

- Biện pháp 5: Tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ

2 Các biện pháp cụ thể

* Biện pháp 1: Tự học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân

Theo quan điểm giáo dục của Montessori “dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ là tạo

cho trẻ những thói quen sinh hoạt thường ngày trong giao tiếp và ứng xử của trẻ đối với bản thân và những người xung quanh” Tập những kỹ năng tự phục

vụ cho trẻ là từng bước hình thành nhân cách sống cho trẻ, đây là một trongnhững nhiệm vụ trọng tâm cần được đưa lên hàng đầu Nếu các con không có kỹnăng tự phục vụ bản thân, các con sẽ không thể chủ động và tự lập trong cuộcsống hiện tai hay tương lai và “một đứa trẻ thành công không chỉ học hoàn toàntrong sách vở mà còn cần có kiến thức thực tế ngoài đời và kỹ năng tự chăm sócbản thân” và dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ chính là dạy trẻ cách thích nghi vớicuộc sống, tự tin trước những khó khăn và thử thách sau này Chính vì tầm quantrọng đó nên tôi đã tìm hiểu qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua bạn

bè đồng nghiệp để nắm chắc phương pháp và biện để giúp trẻ lĩnh hội kiến thứchiểu sâu và vận dụng những điều học vào thực tế hằng ngày

- Tôi tham gia đầy đủ các đợt tập huấn, chuyên đề của phòng giáo dục và nhàtrường về rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ

- Nghiên cứu kỹ tâm sinh lý lứa tuổi trẻ , những mong muốn của trẻ và những kỹnăng cần thiết và phù hợp để dạy trẻ 5-6 tuổi

- Học hỏi qua tài liệu chương trình Montessori của Nhật bản về cách hướngdẫn và dạy các kỹ năng cho trẻ rồi tôi tự thực hành những kỹ năng cần thiết ởnhà cho thật thành thạo để lấy kinh nghiệm dạy trẻ

- Tự tìm tòi các ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy kỹ năng cho trẻ như: sưutầm các video thực hành kỹ năng khi ăn uống, khi thực hành các thao tác vệ sinh

cá nhân trên các kênh truyền hình cho trẻ xem để từ đó trẻ sẽ có các thói quen tựhọc và cùng bạn học tập

- Tham dự các tiết dạy của bạn bè đồng nghiệp cùng bạn bè trao đổi các vướngmắc và băn khoăn khi xác định các kỹ năng cũng như phương pháp để dạy kỹnăng cho trẻ

- Lắng nghe ý kiến góp ý của bạn bè và ban giám hiệu nhà trường để khắc phụcnhững hạn chế của bản thân, bởi lẽ để dạy trẻ tốt thì người giáo viên phải là tấmgương mẫu mực về hành vi, cách ứng xử, những lời nói hay, cách giải quyết vấn

đề tốt để trẻ noi theo Nhờ có quá trình học tập bồi dưỡng tôi đã có vốn kiếnthức cơ bản về các kỹ năng tự phục vụ để dạy trẻ

* Biện pháp 2: Xác định những nội dung cơ bản, cụ thể hóa những kỹ năng cần dạy trẻ trong kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ.

Ngay từ đầu năm học, khi xây dựng kế hoạch của lớp tôi căn cứ vào kế hoạchchăm sóc giáo dục chung của nhà trường để đảm bảo tính đồng tâm phát triển vàsắp xếp các nội dung từ rễ đến khó và các kỹ năng quan trọng cần thiết để phân

ra từng tháng sao cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của độ tuổi để trẻvừa được ôn luyện kiến thức cũ vừa được tiếp thu kiến thức mới rồi trình bangiám hiệu xin ý kiến chỉ đạo và phê duyệt

Với sắp xếp như vậy tôi đã có một kế hoạch cụ thể cho lớp và trong nhữngbuổi họp chuyên môn đầu năm tôi đã mạnh dạn trao đổi với bạn bè trong tổ vềphương pháp và cách dạy trẻ sao cho đạt hiệu quả nhất Đối với những kỹ năngtrẻ đã được học qua ở lứa tuổi trước thì lên độ tuổi lớn hơn cô tiến hành dạy trẻtheo hình thức ôn luyện và nâng cao hơn ở yêu cầu kỹ thuật và sự hướng dẫncủa cô được giảm dần theo cách nhắc lại kiến thức cho trẻ trẻ thực hiện thao tác

có sự quan sát của cô

Từ những căn cứ đã thống nhất trong tổ chuyên môn tôi tiến hành xây dựng

kế hoạch dạy trẻ kỹ năng cụ thể của lớp mình trên cơ sở có sự thống nhất vớigiáo viên cùng lớp Chúng tôi tiến hành phân nhóm các kỹ năng dạy trẻ để đưa

ra mục tiêu cụ thể cần đạt trên trẻ:

+ Nhóm các kỹ năng giúp trẻ tự chăm sóc bản thân: lấy nước uống nước,

chải tóc, cắt móng tay, sử lý khi ho và khi có mũi, xúc miệng nước muối….Ở độtuổi mẫu giáo lớn trẻ phải được học để biết cách tự chăm sóc bản thân và đếncuối độ tuổi trẻ phải thực hiện được thành thạo các kỹ năng này để hình thànhcho trẻ những thói quen tạo tính tự lập cho trẻ giúp trẻ có những kỹ năng đơngiản như: biết tự cất đồ dùng cá nhân khi đến lớp, tự biết lấy và cất đồ dùng đồchơi khi muốn chơi, tự rửa tay trước và sau khi ăn cơm, kê bàn ghế chuẩn bị bàn

ăn, chuẩn bị khăn lau, tự xúc cơm ăn, biết giữ gìn vệ sinh trong khi ăn (khôngnói chuyện trong khi ăn, ăn không rơi vãi, không vứt bỏ thức ăn) khi ăn xongbiết lau, dọn bàn ăn, để bát thìa đúng quy định, biết vệ sinh cá nhân rửa mặt rửatay, đánh răng, đi dép, tự mặc và cởi quần áo, tự xúc cơm ăn, tự đóng mở đai da,chuẩn bị đồ dùng cá nhân gấp và cất quần áo …

+ Nhóm các kỹ năng tự bảo vệ bản thân Để dạy trẻ tự bảo vệ được bản thân

ở lứa tuổi mẫu gáo lớn chúng tôi xây dựng kế hoạch trên cơ sở là xây dựng cáctình huống để trẻ thấy được rằng muốn tự bảo vệ được bản thân trẻ phải nhận rađược các mối nguy hiểm và tự mình có thể xoay sở trong các trường hợp cầnthiết Các mối nguy hiểm luôn hiện hữu mọi lúc mọi nơi và xung quanh trẻ , nó

có trong mọi gia đình (bếp ga, ổ điện , dao kéo nhọn, bàn là…), ngoài xã hội(Trộm cắp, bắt cóc, lạc đường, bắt cóc, xâm hại cơ thể ) và ở môi trường xungquanh trẻ như: sông nước, lũ lụt, động đất, ô nhiễm môi trường Tôi hướng dẫntrẻ cách đối mặt với những nguy hiểm ấy chúng ta phải bình tĩnh và sử lý kịpthời

VD: Tình huống 1- Khi bố mẹ có việc bận đi vắng con phải ở nhà một mình con

sẽ làm những việc gì và nếu có người gọi cửa con sẽ xử lý thể nào? Tôi cho trẻ

tự đưa ra những cách giải quyết riêng của mình rồi tôi nhẹ nhàng giải thíchhướng dẫn trẻ : Nếu gặp tình huống này thì các con cần lưu ý những điều sau:

- Nhớ kỹ lời bố mẹ dặn

- Nhớ số điện thoại của bố, mẹ để gọi khi cần thiết

- Không mở cửa cho người lạ vào

- Không tự ý lấy các đồ vật ở trên cao

- Không leo trèo thò đầu ra ngoài cửa sổ

- Không nghịch lửa , dao và các vật sắc nhọn

- Không nghịch nước

- Không tự ý ra ngoài chơi

Tình huống 2: Trong lúc con đang chơi với bạn trong xóm có một người lạ mặt

đến và bảo con lên xe cô đưa con đi mua kẹo và lai con đến chỗ cơ quan của bố ,con sẽ xử lý như thế nào? Sau khi trẻ đưa ra các đáp án và câu trả lời của trẻ tôigiải thích cho trẻ biết đấy cũng chính là một mối nguy hiểm nếu con nghe theongười lạ có thể họ sẽ bắt cóc con và đưa con đi thật xa không được về với bố mẹnữa Khi gặp tình huống này con phải bình tĩnh và nói không đi còn nếu người

lạ cố tình bế con lên xe thì con phải kêu to lên để gọi người lớn xung quanh đếngiải cứu

Với nội dung bảo vệ cơ thể tránh bị xâm hại là một trong những kỹ năngquan trọng để trẻ tự bảo vệ mình tôi sử dụng “nguyên tắc năm ngón tay” để cùngtrẻ chia sẻ cách bảo vệ bản thân Sau khi cho trẻ xem video tôi cho trẻ thực hiện

ôn kỹ năng cho trẻ bằng cách yêu cầu trẻ vẽ hoặc kể tên những vùng trên cơ thểtrẻ không cho người lạ đụng vào, cách ứng xử khi gặp người lạ, cách sử lý khi

có người lạ đụng vào cơ thể

+ Nhóm kỹ năng thích nghi Là kỹ năng cần thiết để trẻ có thể hòa nhập với

đám đông, trong mọi môi trường xung quanh trẻ, thích nghi chính là yếu tố quantrọng giúp trẻ đạt được những thành công và đạt kết quả tốt cho công việc vàcuộc sống của trẻ sau này, từ đó trẻ có khả năng hợp tác cùng các bạn trongnhóm trong công việc học tập Môi trường sống không phải lúc nào cũng đượctheo ý vì thế thích nghi với môi trường sống là đã nâng cao khả năng đề khángnâng cao thể lực của trẻ , thỏa mãm tính năng động,có khả năng chịu đựng trướckhó khăn và trẻ tự chủ động trong mọi biến cố có thể xảy ra

Ngoài việc thích nghi với môi trường sống trẻ phải thích nghi với các loạithức ăn của mỗi địa phương và các cách chế biến khác nhau để đảm bảo trẻ ăn

xong cô giáo là người phải giải thích cho trẻ hiểu sự chiến thắng lớn nhất là tựchiến thắng bản thân mình con hãy tập cho mình những thói quen nề nếp biếtxếp hàng khi chưa đến lượt, và phải tôn trọng bạn đến trước có như vậy thì tất cảchúng ta đều là người chiến thắng.

Thói quen giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, không vứt rác bừa bãi, bỏ rácđúng nơi quy định Trẻ cần biết đây là một hành vi văn minh dù ở nhà hay đếnlớp thì cũng cần bỏ rác vào thùng rác để giữ gìn vệ sinh chung bảo vệ môitrường sống của chúng ta

Thói quen biết nói cảm ơn, xin lỗi khi được người khác giúp đỡ Với kỹnăng này tôi dạy trẻ theo từng tình huống và điều quan trọng là giúp trẻ nhận racác tình huống cụ thể để có các ứng xử phù hợp, tôi thực hiện các bài tập tìnhhuống cho trẻ luyện tập

VD: Khi con bị vấp ngã được một người thân đỡ con dậy con sẽ nói gì với họ?khi bạn cho con mượn đồ chơi con sẽ nói gì với bạn? Khi mẹ dặn con phải gậpxếp quần áo của mình nhưng vì mải xem tivi mà con quên mất con sẽ trả lời mẹnhư thế nào?

+ Nhóm kỹ năng làm một số công việc đơn giản: Quét rác trên sàn, lau chùi

nước, rót mời nước, mời trà rửa cốc, cắt dưa chuột, đóng mở cửa… Đây là kỹnăng cần thiết và tất yếu cần phải học ở mỗi đứa trẻ bởi không phải ai khi sinh

ra là đã làm được tất cả mọi việc mà nó đòi hỏi một quá trình dài học hỏi đúc rútkinh nghiệm cho bản thân từ những trải nghiệm thực tế công việc Với nhóm kỹnăng này trẻ thường tỏ ra hứng thú bởi lẽ trẻ mầm non rất hiếu động và ưanhững hoạt động trải nghiệm thực tế, khi trẻ thấy rằng mình có thể tự làm việcnào đó, trẻ sẽ trở nên tin tưởng vào khả năng của mình hơn, sẽ cố gắng vượt mọikhó khăn ở mức độ cao nhất có thể hoàn thành nhiệm vụ mà không cần sự canthiệp của người lớn Khi cho trẻ trải nghiệm với những kỹ năng mới tôi hướngdẫn và làm mẫu cho trẻ quan sát Khi thao tác mẫu tôi làm chậm rãi từng thaotác để lôi cuốn sự chú ý và tập chung của trẻ, khi trẻ đã quan sát kỹ và nắm chắctôi cho trẻ thực hành, chú ý thường xuyên ôn luyện để các thao tác trở thành kỹnăng thực thụ của trẻ

VD: Trẻ 5 tuổi có thể yêu cầu trẻ lao động bằng làm việc đơn giản để giúp mẹ

và cô như quét rác trên sàn Tuy nhiên đây là một kỹ năng khó vì thế tôi thựchiện thao tác mẫu nhiều lần trên bộ đồ quét rác cho trẻ quan sát rồi yêu cầu trẻnêu nhận xét khi quan sát cô làm, sau đó tôi cho trẻ thực hiện thao tác rồi côquan sát và kịp thời sửa cho trẻ khi trẻ làm chưa đúng đồng thời nhắc nhở trẻchú ý quan sát cô trong những lúc cô làm vệ sinh tại lớp Để có kỹ năng quétnhanh, thành thạo đòi hỏi sự kiên nhẫn của cô và trẻ cộng thêm những trải

nghiệm thực tế nhiều lần của trẻ đến giai đoạn cuối độ tuổi trẻ đạt các yêu cầu

kỹ năng đề ra là đạt

Để trẻ có những kỹ năng làm các công việc tự phục vụ thành thạo thì cầnphải có thời gian và để trẻ được trải nghiện nhiều lần, đồng thời phải day trẻtheo từng giai đoạn của độ tuổi chính vì thế tôi và giáo viên cùng lớp đã thốngnhất một kế hoạch cụ thể để dạy trẻ theo từng tháng

VD: KẾ HOẠCH RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CHO TRẺ LỚP 5 TUỔI

9

- Đi cầu thang

- Cất ba lô

- Cách đứng lên ngồi xuống ghế

- Cách cởi giầy ,đi giầy, cất dép

- Cáh cầm dao , kéo ,dĩa

- Cách mặc áo ,cởi áo, gấp quần áo

- Cách pha nước cam

- Cách chuẩn bị giờ ăn nhẹ

4 - Cách sử dụng đũa

- Cách đánh giầy

- Cách đóng mở đai da

5 Ôn luyện các kỹ năng đã học

Khi đã xây dựng theo tháng chúng tôi tiến hành theo dõi và đánh giá mức

độ hoàn thành của trẻ theo từng tháng và có kế hoạch ôn luyện kịp thời chonhững trẻ còn chưa đạt được các kỹ năng đã đề ra và đây là phương pháp mà tôi

đã cảm thấy phù hợp và trẻ lớp tôi đã dần tiến bộ lên hàng ngày

* Biện pháp 3: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ mọi lúc mọi nơi thông qua việc thực hiện chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ

Để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ và hình thành một thói quen cho trẻkhông phải là khó song nó đòi hỏi sự kiên trì, chính vì thế để dạy trẻ kỹ năng tôithông qua chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ để dạy trẻ mọi lúc mọi nơi tôi thấytrẻ thường hứng thú hơn khi được vừa học vừa chơi

* Trong giờ đón trẻ: Tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ các kỹ năng: đi cầu thang,

cất dép, cất ba lô Vì lớp tôi ở trên tầng hai nên việc dạy trẻ kỹ năng đi cầuthang đúng cách là việc làm cần thiết để tránh tình trạng xen lấn xô đẩy khi trẻđến lớp, khi xuống sân tập thể dục, khi ra hoạt động ngoài trời Khi trẻ đến cửalớp tôi ân cần đón trẻ và nhắc trẻ ra cất ba lô đồ dùng , cất dép và tôi chú ý quansát kỹ năng của trẻ để hướng dẫn những trẻ chưa thành thạo kỹ năng, với nhữngtrẻ còn lúng túng tôi gợi ý và hỏi trẻ cách để thực hiện công việc đó

VD: Đầu năm học tôi quan sát thấy mặc dù trẻ đã được học ở lớp trước, xong dotính hiếu động nên khi lên lớp lớn nhưng khi cất ba lô cất dép đẻ vào lớp trẻthường theo thói quen tự nhiên, mở tủ nhanh cất ba lô rồi đóng tủ vội vàng gâytiếng ồn và ảnh hưởng đến độ bền của tủ rồi khi cất dép trẻ đến gần giá dép rồitiện giơ chân lên đá dép vào giá rồi vội vàng vào lớp Tôi đã kiên trì để thay đổinhững thói quen đó của trẻ, ngay buổi đầu tiên khi trẻ đã đến lớp đông đủ tôihướng dẫn các con những thao tác kỹ năng đó bằng cách thực hiện các thao tác

đó cho trẻ quan sát rồi cho trẻ thực hành và tôi đã làm các ký hiệu rồi cho trẻnhận biết các ký hiệu riêng của mình trên tủ đồ dùng , trên giá dép và nhắc trẻcất đúng chỗ của mình Cứ như vậy sau đó hàng ngày vào những hoạt động mộtngày của trẻ tôi quan sát và thường xuyên nhắc nhở trẻ Với sự kiên trì sau mộtthời gian lớp tôi đã đi vào nề nếp và trẻ đã thực hiện rất tốt các kỹ năng đó