Bài giảng điện tử ngữ văn 12 chiếc thuyền ngoài xa

Phát hiện thứ hai: 1.Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.. Phát hiện thứ hai: 1.Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh... Ý nghĩa: Qua hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng, Ngu

Trang 1

Chiếc thuyền ngoài xa

Trang 2

1 Tác giả

I TÌM HIỂU CHUNG

a Cuộc đời,con người

Nêu vài nét về cuộc

đời và sự nghiệp

sáng tác

- Nguyễn Minh Châu (1930 -1989), quê Quỳnh Lưu, Nghệ An.

- 1950 : gia nhập quân đội.

- 1952 - 1958: chiến đấu tại sư đoàn

320

- 1962: công tác ở tạp chí Văn nghệ quân đội.

- Năm 2000 được tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật.

Trang 3

1 Tác giả

I TÌM HIỂU CHUNG

a Cuộc đời, con người:

- Nguyễn Minh Châu là cây bút tiên phong của Văn học Việt Nam thời kì đổi mới Ông “ thuộc trong số nhà văn

mở đường tinh anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay” ( Nguyên Ngọc).

- Trước 1975, Nguyễn Minh Châu là cây bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn, từ đầu thập kỉ 80 ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh

Trang 4

2.Bến quê (1985) 3.Chiếc thuyền ngoài

xa (1987) 4.Cỏ lau (1989).

1.Từ giã tuổi thơ (1974)

2.Những ngày lưu lạc (1981)

3.Đảo đá kì diệu (1985)

Trang 8

Chiếc thuyền ngoài

xa

Trang 9

Căn cứ vào nội dung tp,em hãy cho biết truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài

xa được ra đời trong hoàn cảnh lịch sử nào

của đất nước?

Trang 10

Sau nhiều lần

“phục kích”

Một cảnh đắt trời cho

Thuyền vào bờ

thì kinh ngạc

Chứng kiến cảnh vũ phu

Nhiều lần như thế Phùng can thiệp

Đẩu mời người đàn

bà đến làm việc tại tòa án



nhất định không bỏ chồng

Phùng, Đẩu vỡ

ra nhiều vấn đề về cách nhìn con người

Một cảnh đắt trời cho

Chứng kiến cảnh vũ phu

Trang 11

d.Ý nghĩa nhan đề

Chiếc thuyền là biểu tượng của bức tranh thiên nhiên về biển và cũng là biểu tượng về cuộc sống sinh hoạt của người dân hàng chài.

Em hãy nêu cảm nhận của mình về

nhan đề tác phẩm

Chiếc thuyền ngoài xa là một hình ảnh gợi cảm, có sức ám ảnh về sự bấp bênh, dập dềnh của những thân phận, những cuộc đời trôi nổi trên sông nước.

Chiếc thuyền ngoài xa là biểu tượng cho mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống Cái hồn của bức tranh nghệ thuật ấy chính là vẻ đẹp rất đỗi bình dị của những con người lam lũ, vất vả trong cuộc sống thường nhật.

Trang 12

1 Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Sự hóa thân

mê tìm tòi và khám phá cái đẹp.

Theo yêu cầu cấp trên  đi thực tế về nơi đã từng chiến đấu để tìm 1 bức ảnh đẹp.

Nhân vật Phùng xuất hiện như thế

nào trong tác phẩm

Trang 13

NS Phùng đã có những phát hiện gì khi tìm kiếm bức ảnh cho bộ lịch ? Qua đó tác giả muốn gửi gắm điều gì cho người đọc ?

THẢO LUẬN NHÓM 3’

Phát hiện thứ nhất đầy thơ mộng của người nghệ sĩ

Phát hiện thứ hai đầy nghịch lí

1 Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

Trang 14

Một “cảnh đắt trời cho”

Trang 15

1

-“ Cảnh đắt trời cho”: cảnh tượng thơ mộng, tuyệt đẹp, hiếm có, một “ bức họa” diệu kì mà thiên, cuộc sống ban tặng cho con người.

- Giống như “một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ”

- Toàn bộ khung cảnh “ từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích”

Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

a.Phát hiện thứ nhất: bức tranh thiên nhiên hoàn

mĩ cảnh chiếc thuyền ngoài xa thấp thoáng trong biển sớm mờ sương

Trang 16

•Tâm trạng, cảm nhận của người nghệ sĩ:

+ Phùng trở nên “ bối rối” và “ trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào”, Phùng đã có “ cái khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn mình do cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh mang lại”

-> Phùng đã cảm nhận được cái chân, cái thiện của cuộc đời, thấy tâm hồn mình được thanh lọc, gột rửa trở nên thật trong trẻo, tinh khôi => Cái đẹp có tác dụng thanh

lọc tâm hồn con người và khi đó cái đẹp chính là “ đạo đức”.

1 Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

a.Phát hiện thứ nhất về khung cảnh thiên nhiên hoàn mĩ.

Trang 17

b Phát hiện thứ hai:

1.Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

- Phùng đã chứng kiến cảnh tượng: một người đàn ông đánh vợ.

+ Từ chiếc thuyền bước ra một người đàn bà: khắc khổ, xấu xí đầy mệt mỏi và chỉ biết “cam chịu đầy nhẫn nhục”.

+ Lão đàn ông: thô kệch, dữ dằn, độc ác, dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng vợ như một cách để giải tỏa uất ức, khổ đau.

Trang 18

+ Thằng bé Phác: “ như một viên đạn trên đường lao tới đích” nhảy xổ vào gã đàn ông, đánh lại cha vì thương mẹ.

-Thái độ của người nghệ sĩ:

+ “ Chết lặng”, không tin vào những gì đang diễn

ra trước mắt: “ kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn”.

Trang 19

+ Không thể chịu được khi thấy cảnh ấy, Phùng đã “ vứt chiếc máy ảnh xuống đất, chạy nhào tới” -> bản chất của người lính khiến anh không thể làm ngơ trước sự bạo hành.

 Phùng không thể ngờ rằng sau cái vẻ đẹp diệu kì của hóa công kia lại là cái ác, cái xấu đến không thể tin nổi.

Trang 20

c Ý nghĩa:

Qua hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng, Nguyễn Minh Châu muốn người đọc nhận thức được điều gì về cuộc đời?

- Phùng đã cay đắng nhận ra những ngang trái, xấu xa trong gia đình kia đã làm cho những điều huyền diệu mà anh đã phát hiện được thật khủng khiếp, ghê sợ

- Cuộc đời không đơn giản xuôi chiều, không phải bao giờ cũng đẹp, cũng là nghệ thuật, mà chứa đựng nhiều nghịch lí mâu thuẫn giữa cái đẹp – xấu, thiện – ác

- Người nghệ sĩ phải tìm hiểu cuộc đời trong mối quan

hệ đa chiều

Trang 21

1 Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.

 Quan niệm của nhà văn: hình thức bên ngoài và nội dung bên trong không phải bao giờ cũng thống nhất, đừng vội đánh giá con người, sự vật ở dáng vẻ bên ngoài, phải phát hiện ra được bản chất ẩn đằng sau vẻ ngoài đẹp đẽ đó

CÂU HỎI CHUẨN BỊ

1 Nhân vật người đàn bà được tác giả khắc như thế nào ?

2 Chi tiết tấm ảnh được chọn trong “bộ lịch

ấy” gợi cho em suy nghĩ gì ?

Trang 22

2 Nhân vật người đàn bà và câu chuyện ở tòa án.

Người đàn bà xuất hiện đầu tác phẩm

có gì đáng chú ý

* Ngoại hình, tính cách

- Thô kệch, mặt rỗ, xuất hiện với khuôn mặt mệt mỏi 

1 cuộc đời nhọc nhằn, nhiều cay đắng

- Cam chịu: khi bị đánh không kêu, không chống trả,

không trốn chạy

- Không muốn con nhìn thấy: khi con lớn bà xin chồng

lên bờ mà đánh bà  Giàu lòng thương con, giàu đức

hi sinh

Trang 23

* Câu chuyện ở tòa án huyện

Câu chuyện về sự thật cuộc đời bà: sinh ra trong gia

đình khá giả, xấu xí, có mang với 1 anh hàng chài, khi có chồng phải lam lũ nuôi nhiều con  giúp Phùng, Đẩu và người đọc hiểu được nguyên do vì sao bà từ chối sự giúp

đỡ của tòa án

Qua câu chuyện ở tòa án huyện, em hiểu được gì về

người đàn bà

thuyền chài

Trang 24

- Không chịu li hôn:

+ Vì tương lai của những đứa con.

+ Vì “cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba”

+ Trong đau khổ triền miên nhưng bà vẫn chắt lọc từng niềm

vui nhỏ nhoi  vì “vui nhất là lúc ngồi nhìn đàn con tôi chúng nó

được ăn no”.

 Sự đối lập: bề ngoài xấu xí nhưng tâm hồn đẹp đẽ, thấu hiểu

lẽ đời, thông cảm cho người khác, thương con  hình ảnh người phụ nữ nhân hậu, bao dung.

* Câu chuyện ở tòa án huyện

Sau khi nghe câu chuyện, Đẩu trầm ngâm suy nghĩ

Em có nhận xét gì về thái độ của Đẩu ?

Trang 25

- Lớn tiếng quát mắng

- Dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người vợ

 Là người chồng vũ phu, độc ác, dã man

a Nhân vật người đàn ông

Người đàn ông được nhà văn khắc họa như thế nào trong tác phẩm

3 Hình tượng nhân vật

Trang 26

Cách nhìn người chồng của người đàn bà có gì khác so với cách nhìn của Phùng, Đẩu, bé Phác ? Nhận xét cách nhìn về nhận

con người và cuộc đời

Người đàn ông vũ phu

Người đàn bà

Phù ng

Đẩu

Bé Phác

Trang 27

Đẩu

Thủ

phạm gây đau khổ

Phải lên án và đấu tranh

Phùng

Bé Phác

Trang 28

Nạn nhân của hoàn cảnh

Đáng cảm thông chia sẻ

Trang 29

Trang 30

- Là một người hiền lành  cuộc sống đói nghèo biến ông thành một người chồng vũ phu

 Vừa là nạn nhân của cuộc sống khốn khổ, vừa là thủ phạm gây nên đau khổ cho người thân

 Không thể nhìn đời và nhìn người một phía, phải tìm hiểu nguyên nhân sâu xa dẫn đến hành vi của con người trước khi đưa đến kết luận hay phán xét họ

Trang 31

b Nhân vật Đẩu

Dựa vào SGK em hãy nêu một số hiểu biết về nhân vật Đẩu

Là người có lòng tốt, sẵn sàng bảo vệ công lý

Chưa đi sâu tìm hiểu cuộc sống thực tế của nhân dân

Qua câu chuyện, Đẩu vỡ ra nhiều vấn đề về cách nhìn con người và cuộc sống

Trang 32

Là những đứa trẻ đáng thương, chứng kiến bi kịch

của gia đình

Tuy Phác có hành động không đúng nhưng vẫn khiến người đọc cảm thông

bởi tình thương mẹ của cậu bé

Là những đứa trẻ có cảnh

đời bất hạnh

Trang 33

4 Chi tiết tấm ảnh được chọn trong “bộ lịch năm ấy”

THẢO LUẬN NHÓM 3’

Chi tiết tấm ảnh được chọn trong “bộ lịch năm ấy”

gợi cho các em suy nghĩ gì ?

Trang 34

- Mỗi lần nhìn tấm ảnh, Phùng thấy “hiện lên cái màu

hồng hồng của ánh sương mai”  vẻ đẹp lãng mạn,

biểu tượng của nghệ thuật Nhìn lâu hơn thấy “người

đàn bà đang bước ra khỏi tấm ảnh”  hiện thân của hiện thực cuộc đời.

Trang 35

- CTNX: vẻ đẹp tuyệt mĩ của nghệ thuật, cần có một

khoảng cách để chiêm ngưỡng

- Khi đến gần: hiện thực nghiệt ngã đến xót xa của số phận

 nghệ thuật chân chính không bao giờ xa rời cuộc sống

 Nghệ thuật là chính cuộc đời và phải luôn luôn vì cuộc đời

Trang 36

III TỔNG KẾT

- Từ câu chuyện về một bức ảnh nghệ thuật và sự thật cuộc đời đằng sau bức ảnh, truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa

mang đến một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc

sống và con người một cách đa diện, nhiều chiều, phát hiện

ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng.

- Cách khắc họa nhân vật, xây dựng cốt truyện, sử dụng ngôn Ngữ rất linh hoạt, sáng tạo đã góp phần làm nổi bất

Chủ đề - tư tưởng của tác phẩm.

Trang 37

CỦNG CỐ

1 Con đường sáng tác văn chương của Nguyễn Minh Châu được chia làm mấy giai đoạn ?

A

B

Ba, từ 1930-1945, từ 1945-1975, từ 1980

1975-C

Tất cả đều sai

D

Hai, từ 1975 về trước và từ sau 1975

Hai, trước CMT8 và sau CMT8



Trang 38

2 Tác phẩm nào sau đây không phải của nhà văn Nguyễn Minh Châu ?

Trang 39

3 Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa thể hiện đậm nét phong cách gì của nhà văn Nguyễn Minh Châu ?

Trang 40

4 Nhân vật Phùng hiện lên trong tác phẩm là con người như thế nào ?

A

B

Là một nghệ sĩ luôn trăn trở, tìm tòi, khám phá gía trị đích thực của cuộc sống và của nghệ thuật

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	1,64 MB