Câu 1. Trình bày quá trình thành lập Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi và ý nghĩa của sự kiện này ? Câu 2: Từ khi thành lập đến 2019, Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức bao nhiêu kỳ đại hội ? nêu cụ thể thời gian tổ chức các Đại hội. Kể tên các đồng chí Bí thư, quyền Bí thư Tỉnh ủy qua các thời kỳ ? Câu 3: Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào cách mạng tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 19301975 dưới sự lãnh đạo của Đảng Bộ Tỉnh Quảng Ngãi? Câu 4: Những thành tựu tiêu biểu của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi từ sau ngày giải phóng 3041975 đến năm 2019 ? Câu 5: Cảm nhận của anh (chị) về một nhân vật, phong trào, sự kiện lịch sử hay những đổi thay có tính đột phá của tỉnh Quảng Ngãi, cho thấy sự lãnh đạo linh hoạt, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh trong 89 năm (1930 2019); đồng thời gợi ý một số đề xuất, góp phần xây dựng tỉnh Quảng Ngãi ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.
Trang 1GIAI ĐOẠN 1930-2019
Họ và tên: Năm sinh:
Chức vụ:
Chi bộ sinh hoạt:
Câu 1 Trình bày quá trình thành lập Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi và ý nghĩa của sự kiện này ?
Trả lời: Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi được thành lập vào tháng 3 năm 1930 dưới
sự lãnh đạo của các đ/c tiền bối cách mạng của phong trào cách mạng người đứngđầu được bầu ra trong khi thành lập là đồng chí Nguyễn Nghiêm, lãnh đạo các tầnglớp nhân dân, các đoàn thể trở thành phong trào rộng lớn trong tỉnh và thành cônggiành thắng lợi tạo cho nhân dân và giai cấp công nhân, nông dân và các tầng lớptrí thức thấy rõ được bản chất thâm độc của (Chủ nghĩa thực dân Chủ nghĩa đếquốc) mà đưa đường lối của Đảng vào đúng thời điểm từ đó sự tiếp thu nhanh thấyđược sự tàn ác và nô lệ mà nhân dân ta chịu đựng Đảng ta lãnh đạo đưa phong tràoCách mạng vào thời cơ để giành lấy chính quyền, nhất là phong trào Xô Viết NghệTĩnh) từ đó lan rộng khắp trong tỉnh Quảng Ngãi Trong đó nổi lên là diễn ra ởĐức Phổ ngày 08/101930 trong thời gian năm 1930-1931 có là rất quan trọng
là làm cho chính quyền của cơ sở quận huyện của địch bị tê liệt bọn giặc trong tỉnhQuảng Ngãi nháo nhào, từ đó tỉnh ta được trung ương chỉ đạo là điểm tựa cho cáctỉnh miền trung
Tuy nhiên trong những năm 1930 đến 1945 mặc bọn thực dân đàn áp cản trở
sự lãnh đạo của Đảng, cơ sở của Đảng, của Cách mạng bị tan vở và tổn thất các đ/c
Trang 2lãnh đạo bị địch bắt giam cầm ở các nhà tù nhưng các đồng chí cũng giữ vững ýchí kiên cường không khuất phục với kẻ thù, luôn có bản lĩnh chính trị rõ ràng, từ
đó dù bất cứ nơi nào cũng lãnh đạo các phong trào, lúc hoạt động bí mật, lúc hoạtđộng công khai vẫn đảm bảo được đường lối chủ trương của Đảng vào quần chúngnhân dân để đấu tranh giành thắng lợi Tuy Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi ta sự chỉ đạocủa trên, có thời gian bị giáng đoạn nhưng Ban chấp hành lâm thời Đảng bộ tỉnh đãvẫn động sáng suốt tạo đường lối của Đảng, khi có thời cơ phát động phong trào tổchức đấu tranh giành thắng lợi như cuộc khởi nghĩa Ba Tơ ngày 13/3/1945 Lịch
sử và Đảng ta đã sáng suốt tổ chức lực lượng vũ trang để hoạt động đó là đội dukích Ba Tơ
* Trong 9 năm chống Thực dân Pháp xâm lược Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi đãlãnh đạo giành thắng lợi, sự sáng suốt của tập thể ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh đãlãnh đạo nhân dân thực hiện tốt nhiệm vụ « vừa kháng chiến, vừa kiến Quốc » Xâydựng nền kinh tế tỉnh ta điều là tự cung tự cấp, nhiều cơ sở vật chất, con người đểchống thực dân Pháp giành lấy thắng lợi
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước phải đương đầu với kẻ thù có tínlực kính, Quốc phòng vững mạnh là một cường Quốc trên thế giới, trang bị hiệnđại nhưng các đồng chí trong ban chấp hành Đảng bộ, Tỉnh Quảng Ngãi lãnh đạonhân dân trải qua đấu tranh anh dũng hy sinh nhiều người, tổn thất nặng nề về củacải nhưng Đảng bộ tỉnh các đồng chí đã lãnh đạo lái con thuyền vượt qua các cơnsóng gió làm nên chiến công vĩ đại, những dấu mốc quan trọng lịch sử của nhândân tỉnh quảng Ngãi, mà tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Trà Bồng năm 1959 đánh dấubước phát triển của Đảng ta lãnh đạo và cũng là mở đầu của thời kỳ Cách mạngmiền nam, đó chiến lược lãnh đạo của Đảng ta là đấu tranh chính trị, kết hợp vớiđấu tranh vũ trang, mở ra trong tỉnh như chiến thắng Ba Gia Vạn Tường 1965, làmthất bại âm mưu (chiến tranh đặc biệt của Đến Quốc Mỹ » cùng với cả miền nam,quân và dân Quảng Ngãi nổi dậy tấn công địch như Tết Mậu Thân 1968, buộc Mỹphải vào đàm phán Hiệp Định Pa Ri công nhận độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh
Trang 3thổ của nước ta Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi rút ra bài học kinh nghiệm từ Mẫu Thân
1968 là cơ sở cho sự lãnh đạo nhân dân tiếp tục đấu tranh đến ngày 24 tháng 3 năm
1975 Tỉnh Quảng Ngãi hoàn toàn giải phóng Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh QuảngNgãi lãnh đạo nhân dân trong tỉnh , đem hết sức người sức của chi viện cho tuyềntuyến để giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước là 30/4/1975, đưa cả đất nước
đi vào thời đại độc lập dân tộc, từng bước khắc phục hậu quả
Tỉnh Quảng Ngãi dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ dốc toàn tâm toàn ý khắcphục hậu quả chiến tranh để lại là một thử thách cho sự lãnh đạo mà Đảng ta phảisáng suốt lãnh đạo nhân dân Quảng Ngãi xây dựng theo con đường xã Hội ChủNghĩa « bỏ qua giai đoạn phát triển Tư Bản Chủ Nghĩa » từ đó 1975 đến 2019 này
là một sự nổ lực xây dựng quê hương đến nay là một cuộc sống mà Bác Hồ đã đểlại cho chúng ta là làm cho « Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh »
mà Đảng ta lãnh đạo nhân dân Quảng Ngãi thực hiện được đây là mốc lịch sử củathời đại mà trước đây bao nhiêu người yêu nước chống giặc mà không được baolâu, chỉ có thời đại Cách mạng thời đại « Bác Hồ » làm nên lịch sử cho dân tộc tađược độc lập, tự do và sự lãnh đạo của các nhà cách Mạng mà dó là các đồng chílãnh đạo của Đảng ta trong 2 thời kỳ chống Pháp chống Mỹ đã giành thắng lợihoàn toàn
* Đây là mốc lịch sử đánh dấu sự trưởng thành của cuộc Cách mạng xã hộichủ nghĩa mà Đảng ta lãnh đạo nói chung, Đảng bộ Tỉnh Quảng Ngãi nói riêng,đem lại giá trị lịch sử cho các thế hệ sau một sự kiện trong lịch sử mang tính giá trị
để cho con chán nâng cao trình độ góp phần vào xây dựng và bảo vệ đất nước.Trải qua 89 năm chiến đấu và khắc phục hạu quả để xây dựng đất nước đã làmnên lịch sử hào hùng của dân tộc ta thực hiện trong thời đại phát triển của quân vàdân tỉnh Quảng Ngãi trên mọi lĩnh vực, nhất là hiện nay, thời đại công nghiệp hóahiện đại hóa đất nước
Về ý nghĩa của lãnh đạo Đảng tỉnh Quảng Ngãi.
Trang 4* Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lãnh đạo quân và dân tỉnh Quảng Ngãi giành thắnglợi trong 2 thời kháng chiến có tác động to lớn đến phong trào Cách mạng trongTỉnh, xây dựng được đội ngũ cán bộ làm công tác phong trào Cách mạng vữngchắc phát động nhân dân đóng góp sức người sức của chống giặc ngoại xâm, giữvững được vai trò lãnh đạo đem lại kết quả tuyệt đối đó là giành thắng lợi, phải nóilên các đồng chí lãnh đạo sáng suốt, đem hết sức mình và ý chí quyết tâm để nhândân các ngành đoàn thể tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo có ý nghĩa sâu sắc đốivới việc xây dựng cũng cố niềm tin quyết tâm của quân và dân tỉnh Quảng Ngãi.
Từ đó là sau ngày giải phóng 24/3/1975 bước vào khắc phục hậu quả chiến tranhnhanh chóng đến 2019 quân và dân tỉnh Quảng Ngãi được sự lãnh đạo của Đảngthực hiện nhiệm vụ xây dựng xã hội Chủ Nghĩa vào bảo vệ vững cho Tổ Quốc lànhiệm vụ hàng đầu của Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi
Câu 2: Từ khi thành lập đến 2019, Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức bao nhiêu kỳ đại hội ? nêu cụ thể thời gian tổ chức các Đại hội Kể tên các đồng chí Bí thư, quyền Bí thư Tỉnh ủy qua các thời kỳ ?
Trả lời: Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi thành lập tháng 06-1930 đến 2019 đã tổ
chức 19 lần đại hội có 34 đ/c Bí thư, quyền Bí thư (Nghĩa Bình 4 đồng chí)
1 Đại hội đại biểu tỉnh đảng bộ lần thứ I.
Tháng 6/1930 (Ở Phổ Phong, huyện Đức Phổ) đồng chí Nguyễn Nghiêm đượcbầu làm Bí thư Tỉnh ủy
2 Đại hội lần thứ II (Tại xã Tịnh An – huyện Sơn Tịnh)
Tháng 06-1946 (Tại huyện Sơn tịnh) đ/c Nguyễn Hồng Châu được bầu làm Bíthư -Tỉnh ủy
3 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ III.
- Ngày 01/02/1949 (Ở xã Hành Đức huyện Nghĩa Hành ) Đ/c Trương QuangTuân được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy
- Ngày 02/03/1950 (Ở xã Tịnh Sơn huyện Sơn Tịnh ) Đ/c Trần Văn An đượcbầu làm Bí thư Tỉnh ủy
Trang 54 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IV.
- Tháng 4 năm 1952 (Tại xã Đức Chánh huyện Mộ Đức ) Đ/c Phạm Xuân Hòađược bầu làm Bí thư Tỉnh ủy
5 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ V.
- Tháng 02 năm 1960 (Tại xã Trà Trung huyện Trà Bồng) Đ/c Nguyễn QuangLâm (Tám Tú) được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy
6 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ VI.
- Tháng 01 năm 1965 (Tại xã Ba Điền huyện Ba Tơ) Đ/c Trần Kiên được bầulàm Bí thư Tỉnh ủy
7 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ VII.
-Tháng 10 năm 1968 (Tại xã Sơn Linh huyện Sơn Hà) Đ/c Phạm Thanh Biên(tức Phạm Xuân Thưởng) được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
8 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ VIII.
-Tháng 11 năm 1970 (Tại Măng Xinh huyện Trà Bồng nay là Tây Trà ) Đ/cPhạm Thanh Biên được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
9 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IX.
-Tháng 8 năm 1973 (Tại xã Nghĩa Lâm – Huyện Tư Nghĩa-) Đ/c Lê Tấn Tòa(võ Hanh) được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
* (Đại hội thứ 10 đến 13 là Nghĩa Bình)
14 Đại hội đại biểu Đảng bộ Tỉnh lần thứ XIV.
- Tháng 10 năm 1991 (Tại nhà văn hóa lao độngTỉnh Quảng Ngãi ) Đ/c ĐỗMinh Toại được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
15 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XV.
-Tháng 05 năm 1996 (Tại Nhà văn hóa lao động Tỉnh Quảng Ngãi ) Đ/c VõĐức Huy được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
16 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XVI.
-Tháng 03 năm 2001 (Tại Nhà văn hóa lao động Tỉnh Quảng Ngãi ) Đ/c VõĐức Huy được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Trang 617 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XVII.
-Tháng 12 năm 2005 (Tại Hội trường Công an Tỉnh Quảng Ngãi ) Đ/c HồNghĩa Dũng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
18 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XVIII.
-Tháng 09 năm 2010 (Tại Nhà văn hóa lao động Tỉnh Quảng Ngãi ) Đ/cNguyễn Hòa Bình được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
19 Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XIX.
-Tháng 10 năm 2015 (Tại Nhà văn hóa lao động Tỉnh Quảng Ngãi ) Đ/c LêViết Chữ được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Các đồng chí Bí Thư Tỉnh ủy qua các thời kỳ
1/ Đồng chí Nguyễn Nghiêm Bí thư Tỉnh ủy tháng 3 /1930-4/1931
2/Đồng chí Phạm Thái Ất Bí thư Tỉnh ủy tháng 4/1931-7/1931
3/Đồng chí Võ Sĩ Bí thư Tỉnh ủy tháng 01/1932 đến giữa năm 1932
4/ Đồng chí Phạm Quy Bí thư Tỉnh ủy tháng 03/1933-1934
5/Đồng chí Phạm Xuân Hòa Bí thư Tỉnh ủy-1934 tháng 5/1935-1951-1953Quyền Bí thư từ 1954 -2/1955
6/ Đồng chí Nguyễn Công Phương Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi cuối năm1935-1936
Trang 77/ Đồng chí Phạm Trung Mưu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi cuối năm 1937
1936-8/ Đồng chí Nguyễn Trí Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi từ năm 1937-1938
9/ Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 9/1939
3/1938-10/ Đồng chí Nguyễn Chánh Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 10/1939
9/1939-11/ Đồng chí Võ Xuân Hào Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 4/1940-4/194112/ Đồng chí Huỳnh Tấn Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 5/1943-8/194313/ Đồng chí Trương Quang Giao - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng12/1944-9/1945
14/ Đồng chí Trần Quý Hai - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 2/1946
9/1945-15/ Đồng chí Huỳnh Viết - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 3-6/1946
16/ Đồng chí Nguyễn Hồng Châu - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 5/1947
6/1946-17/ Đồng chí Trương Quang Tuân - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 9/1949
5/1947-18/ Đồng chí Trần Văn An quyền Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 9/1949đến 1951
19/Đồng chí Nguyễn Quang Lâm- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 10/ 1960
10/1955-Sau đó nhập tỉnh làm Bí thư Tỉnh ủy Nghĩa Bình tháng 03/1978-12/1979.20/ Đồng chí Phạm Thanh Biền - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 11/1960-
Trang 823/ Đ/c Trần Kiên- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 04/1965
Sau đó làm Bí thư Tỉnh ủy Nghĩa Bình tháng 12/1980-04/1982
24/ Đ/c Lê Tấn Tỏa- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 10/1971-12/ 1975 5/ Đ/c Đỗ Quang Thắng- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 06/1989-7/ 1991 26/ Đ/c Võ Trọng Nguyễn- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 06/11- 1991 27/ Đ/c Đỗ Minh Toại- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi từ năm 1991 đến năm 199628/ Đ/c Võ Đức Huy- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 05/1996 - 03/ 2002.29/ Đ/c Hồ Nghĩa Dũng- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 9/2002-7/ 2006 30/ Đ/c Phạm Đình Khối- quyền Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 07/2006-6/2010
31/ Đ/c Nguyễn Hòa Bình- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 06/2010 - 8/2011
32/ Đ/c Võ Văn Thưởng- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 08/2011 - 4/ 201433/ Đ/c Nguyễn Hòa Bình- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 04/2014 - 02/2015
34/ Đ/c Lê Viết Chữ- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi tháng 02/2015 - 2019
*Trên đây là thi tìm hiểu lịch sử Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi qua các thời kỳ vàcác kỳ đại hội từ 1930 và các đồng chí lãnh đạo
Câu 3: Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào cách mạng tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 1930-1975 dưới sự lãnh đạo của Đảng Bộ Tỉnh Quảng Ngãi?
Trả lời: 1 Cuộc biểu tình chiếm huyện đường Đức Phổ
- Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Cách mạng của tỉnh Quảng Ngãinăm 1930: Cao trào cách mạng 1930 - 1931, với đỉnh cao là Xô viết Nghệ - Tĩnhlàm nức lòng quần chúng nhân dân, khiến cho thực dân, phong kiến phải run sợ.Đây là sự kiện trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo củaĐảng Chính quyền thực dân, phong kiến thẳng tay đàn áp nhưng vẫn không ngănđược tinh thần đấu tranh của dân chúng
Trang 9- Để “chia lửa” với Xô viết Nghệ - Tĩnh, Tỉnh ủy Quảng Ngãi phát động phongtrào đấu tranh chống chế độ thực dân, phong kiến, đòi quyền tự do, dân chủ Nhândân trong tỉnh Quảng Ngãi, nhất là người dân Đức Phổ đã nhiệt liệt hưởng ứng, vớiđỉnh điểm là cuộc biểu tình chiếm huyện đường vào đêm mùng 7 rạng ngày8.10.1930 Cuộc biểu tình do đồng chí Nguyễn Nghiêm – Bí thư đầu tiên của Đảng
bộ tỉnh Quảng Ngãi trực tiếp chỉ đạo
Phù điêu ghi nhớ sự kiện nhân dân Đức Phổ chiếm cứ huyện đường
ngày 8/9/1930.
- Nửa đêm ngày 7.10, dân chúng từ các nơi trong huyện tụ họp tại gò Cây Thị,
ở thôn Lộ Bàn, xã Phổ Ninh, tham dự míttinh Đại diện Tỉnh ủy Quảng Ngãi lêndiễn đàn diễn thuyết vạch trần tội ác của thực dân, phong kiến, tuyên truyền đườnglối của Đảng và cổ vũ tinh thần quần chúng Hơn 3.000 “người cùng khổ” chămchú lắng nghe, lòng tràn đầy nhiệt huyết Sau đó, đoàn người mang gậy, dây thừng,cơm gói, một số mang theo cờ đỏ búa liềm, hàng ngũ chỉnh tề tiến về huyện lỵ
- Những người đi đầu phất cao cờ Đảng, tiếp đến là những người mang băngrôn, biểu ngữ Đoàn người tiến bước với tiếng hô: Tiến lên! Tới! Tới! lẫn trongtiếng trống, mõ rộn ràng giữa đêm khuya Đoàn người rầm rập bước chân, đầungẩng cao nhìn về phía trước với khí thế hiên ngang Những tiếng hô vang từ lồng
Trang 10ngực bao năm bị đè nén tạo khí thế oai hùng Gần sáng, đoàn người biểu tình tiếnđến huyện lỵ, dân chúng tham gia lên hơn 5.000 người Quá hoảng sợ, tri huyệnNguyễn Phan Lang và toàn bộ lại mục, lính tráng bỏ chạy khỏi huyện đường.Những người biểu tình xông vào huyện đường đốt công văn, hồ sơ, ấn tín, giảiphóng tù nhân trong trại giam, rải truyền đơn Cờ đỏ búa liềm tung bay trên ngọncây nhãn vào rạng sáng ngày 8.10.1930, thắp lên niềm tin vào tương lai tươi sángtrong lòng dân Đức Phổ nói riêng và Quảng Ngãi nói chung.
2 Khởi nghĩa Ba Tơ:
- Lợi dụng thời cơ chính quyền Trung ương của Nhật còn chưa ổn định
ở Đông Dương, chính quyền địa phương của Nhật còn chưa tới Ba Tơ, chínhquyền Pháp thì bất ổn, tổ chức của Đảng Cộng sản Đông Dương ở Ba Tơ đã lập ra
Ủy ban Khởi nghĩa, lãnh đạo quần chúng phá "căng" (nơi an trí tù chính trị) giànhchính quyền Cuộc mít tinh được tổ chức tại sân trại giam đã biến thành cuộc biểutình kéo đi vây đồn Ba Tơ Sĩ quan Pháp chỉ huy đồn bỏ chạy, quân lính đầu hàng.Chính quyền cộng sản được thành lập, đội du kích Ba Tơ ra đời Đây là đội quân
vũ trang cách mạng thoát ly đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương ở miền TrungTrung Kỳ Đội quân du kích này đã hoạt động tốt và trở thành lực lượngnòng cốt trong Cao trào kháng Nhật cứu nước 1945, xây dựng và phát triển cácchiến khu chống Nhật ở Quảng Ngãi
Trang 11-Chiều 11 tháng 3, hai cuộc mít tinh lớn do Việt Minh tổ chức tại sân vận động
Ba Tơ rồi biến thành cuộc biểu tình tuần hành thị uy kéo đến đồn Ba Tơ Các chỉhuyPháp và một số lính bỏ đồn chạy trốn, chỉ còn lại người cai đồn và nhómlính khố xanh, khố đỏ Sau khi bị quân khởi nghĩa bao vây, họ đều đầu hàng, quânkhởi nghĩa cướp được 17 súng, 15 thùng đạn và nhiều quân trang, quân dụng.Ngày 12 tháng 3, Ban chỉ huy cuộc khởi nghĩa tổ chức một cuộc mít tinh,thành lập chính quyền mới Ngày 14 tháng 3, đội du kích Ba Tơ chính thức đượcthành lập Tháng 4 năm 1945, đội du kích hoạt động ở một vùng của ngườiThượng trên dãy núi Trường Sơn hiểm trở Quân Nhật tìm cách truy lùng nhằmtiêu diệt đội du kích đang còn trong thời kỳ trứng nước Đội đã phải chịu đựngnhiều gian khổ Từ cán bộ đến chiến sĩ, ai nấy đều giữ trọn lời thề trong ngày thànhlập, quyết "hy sinh vì Tổ quốc" Trong hoàn cảnh gay go thiếu thốn, đội du kích Ba
Tơ vẫn đoàn kết và gắn bó với dân
-Đầu tháng 5 năm 1945, Tỉnh ủy Quảng Ngãi cử Nguyễn Chánh làm chính trịviên cùng với Phạm Kiệt và Nguyễn Đôn - những người trực tiếp lãnh đạo cuộckhởi nghĩa - chỉ huy đội du kích Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương cũng đượcthành lập, do Nguyễn Chánh làm bí thư Lúc này phong trào toàn tỉnh đã lên cao,các tổ chức cứu quốc của toàn tỉnh đã có tới 11 vạn người, với khoảng 2.000 taysúng, Tỉnh ủy quyết định đưa đội du kích về châu hoạt động làm nòng cốt cho việcxây dựng 2 chiến khu ở trong châu: Chiến khu Bắc ở vùng Vĩnh Tuy (Sơn Tịnh) vàchiến khu Nam ở vùng Núi Lớn (Mộ Đức)
-Về Trung châu, các chiến sĩ du kích Ba Tơ tuyên truyền, vận động, tổ chứcquần chúng, huấn luyện cho các chiến sĩ tự vệ cứu quốc và du kích địa phương.Đội du kích Ba Tơ trở thành trung tâm của cao trào kháng Nhật cứu nước ở miềnTrung Trung Bộ và là hạt nhân của các lực lượng vũ trang liên khu V sau này
3 Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn tỉnh tháng 8 năm 1945
Trang 12-Ở Quảng Ngãi, sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Ba Tơ vào ngày 11/3/1945,
hệ thống chính quyền của địch rơi vào khủng hoảng, bộ máy thống trị của thực dânPháp hầu như đã bị rệu rã
-Trước tình hình đó, hội nghị Tỉnh uỷ mở rộng vào cuối tháng 3 năm 1945 đề
ra nhiều chủ trương cấp bách Tỉnh uỷ Quảng Ngãi đã ra kế hoạch phổ biến, tuyêntruyền Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ VIII (tháng 5/1941), chương trìnhĐiều lệ của Mặt trận Việt Minh và thư của đồng chí Nguyễn Ái Quốc gửi đồng bào
cả nước Sau đó, tổ chức Việt Minh và Ủy ban Vận động cứu quốc các cấp nhanhchóng được hình thành, phát triển trong toàn tỉnh
-Bản chỉ thị "Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" ngày 12/3/1945của Thường vụ Trung ương Đảng được Tỉnh uỷ tiếp nhận, tạo không khí phấnkhởi, tin tưởng trong toàn Đảng bộ và quần chúng nhân dân Sau khi nhận được tinHồng quân Liên Xô đã đánh bại phát-xít Nhật, trưa ngày 14/8/1945, tuy chưa nhậnđược lệnh của Trung ương, nhưng Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Ngãi đã họp vànhận định: Thời cơ khởi nghĩa đã đến, phải cấp tốc huy động quần chúng nổi dậy
vũ trang khởi nghĩa, đánh đổ toàn bộ chính quyền địch, giành chính quyền về tay
Trang 13nhân dân Ban Thường vụ Tỉnh uỷ nhanh chóng ra hai Chỉ thị số 8 và số 9 gửi đếncác cấp bộ, các lực lượng vũ trang trong tỉnh.
-Đúng 16 giờ ngày 14/8, tiếng trống khởi nghĩa vang lên từ Thi Phổ Nhất (MộĐức) nơi đóng cơ quan của Tỉnh uỷ, rồi nhanh chóng lan đến các nơi Cơn bão tápcách mạng đã bùng lên trong toàn tỉnh Mệnh lệnh được truyền đến đâu thì lập tứcnhân dân các địa phương vũ trang gậy gộc cùng với các tổ chức tự vệ cứu quốc và
du kích cứu quốc dưới sự lãnh đạo của các tổ chức Đảng và Việt Minh vùng lênkhởi nghĩa
-Từ chiều và đêm 14/8, hầu hết các làng, xã dọc đường Quốc lộ 1, các lựclượng khởi nghĩa và nhân dân đã vùng dậy giành chính quyền Riêng ở Thị xãQuảng Ngãi, khởi nghĩa chưa kịp tiến hành bên trong nội thị nhưng ở bên ngoàiquần chúng nhân dân đã nổi dậy, các lực lượng cứu quốc ở ga xe lửa đã huy độngquần chúng chiếm ga và các vùng lân cận
-Cho đến đêm 15/8 hầu hết các làng xã, phủ, tổng, huyện kể cả Thị xã QuảngNgãi và đảo Lý Sơn, nhân dân đã nổi dậy giành quyền làm chủ Ngày 15/8/1945,Tỉnh uỷ ra chỉ thị thành lập chính quyền cách mạng ở các làng, tổng, phủ, huyện,tỉnh
Ở Thị xã Quảng Ngãi trong đêm 15/8 lực lượng khởi nghĩa thu toàn bộ hồ sơcủa Sở mật thám; Bùi Trọng Lệ - Chánh Sở mật thám chạy trốn và bị bắt Đến đêm16/8, quân khởi nghĩa đánh chiếm dinh tỉnh trưởng và các cơ quan trực thuộc ngụyquyền, kể cả kho bạc Tỉnh trưởng Lương Trọng Hối phải giao toàn bộ ấn tín, tiềnbạc, vũ khí cho cách mạng Lực lượng khởi nghĩa bắt giữ Lương Trọng Hối để liênlạc, đàm phán với Nhật
-Đến chiều ngày 25/8/1945, Việt Minh Quảng Ngãi và Nhật đã ký vào bảngiao ước theo ba điều kiện của cách mạng nêu ra: Quân Nhật không can thiệp vàonội trị Việt Nam và các cuộc vận động quần chúng của Việt Minh; Việt Minhkhông xâm phạm quân Nhật, dán yết thị và truyền đơn chống quân Nhật; quânNhật tuyệt đối không đánh nhân dân Việt Nam và quân đội Việt Nam, quân đội
Trang 14Việt Nam hoặc nhân dân Việt Nam tự ý đánh quân Nhật thì quân Nhật sẽ kiênquyết đối phó…
Đến rạng sáng ngày 30/8/1945, hàng chục vạn quần chúng từ khắp các địaphương trong tỉnh kéo về tỉnh lỵ cùng quần chúng nhân dân ở Thị xã Quảng Ngãitham dự mít tinh chào mừng lễ ra mắt Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh
Lê Trung Đình
- Cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Quảng Ngãi đãgiành được thắng lợi to lớn chỉ trong 3 ngày Đó là ngày hội lớn của nhân dân cácdân tộc, các tầng lớp, đặc biệt là đông đảo quần chúng lao động trong tỉnh vốn cótruyền thống yêu nước và cách mạng lâu đời
-Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ Quảng Ngãi, trong Cách mạng Tháng Tám
1945, lần đầu tiên nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nhất tề đứng lên đập tan toàn
bộ ách thống trị của bọn thực dân, đế quốc và bè lũ tay sai tại địa phương, giànhlấy chính quyền về tay nhân dân và mở ra một thời kỳ mới - thời kỳ nhân dân làmchủ quê hương và vận mệnh của mình Đó là thắng lợi vẻ vang, chói lọi và là mộttrong những bước ngoặt vĩ đại nhất của cuộc đấu tranh cách mạng của Đảng bộ vànhân dân Quảng Ngãi dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
Thắng lợi to lớn đó là kết quả tất yếu của quá trình vận động cách mạng từ khiĐảng bộ được thành lập, trải qua các cuộc tổng diễn tập Đó là cao trào 1930-1931,thời kỳ Mặt trận dân chủ 1936-1939 và cao trào toàn dân nổi dậy giành chínhquyền 1939-1945
-Trải qua 15 năm kiên trì đấu tranh cách mạng theo con đường của Đảng vàBác Hồ, tuy ở xa sự lãnh đạo trực tiếp của Trung ương, nhưng Đảng bộ đã bámchắc vào nghị quyết của Đảng, vận dụng sáng tạo kinh nghiệm đấu tranh cáchmạng, biết phát huy yếu tố truyền thống yêu nước, vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể
để đề ra chủ trương, phương pháp và các hình thức tổ chức tập hợp lực lượng cũngnhư các phương thức đấu tranh phù hợp với từng thời kỳ
Trang 15-Cách mạng Tháng Tám ở Quảng Ngãi diễn ra trong lúc quân Nhật chưa kịpnhận lệnh đầu hàng, nên cuộc chiến đấu giữa ta và quân Nhật rất quyết liệt Đócũng là một đặc trưng của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám diễn ra ở QuảngNgãi Đảng bộ, nhân dân các dân tộc và lực lượng vũ trang cách mạng Quảng Ngãi
đã đoàn kết đứng lên giành chính quyền trong toàn tỉnh khá sớm, góp phần vàothắng lợi chung của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, giành chínhquyền trong cả nước./
4.Khởi nghĩa Trà Bồng và Miền Tây Quảng Ngãi:
-Đầu năm 1959, để xây dựng chính quyền bù nhìn tay sai hòng thực hiện âmmưu phá hoại Hiệp định Geneva, chia cắt lâu dài nước ta, đế quốc Mỹ và tay saiNgô Đình Diệm ráo riết thực hiện chính sách "tố cộng diệt cộng", đưa ra Luật10/59 trả thù những người kháng chiến cũ, chia cắt Đảng với dân, dìm phong tràocách mạng trong bể máu Chúng lấy Quảng Ngãi là một trọng điểm
Trong bối cảnh ấy, tỉnh Quảng Ngãi kêu gọi nhân dân tham gia cách mạng
Đặc biệt, thành lập các đơn vị vũ trang, chờ thời cơ khởi nghĩa Trà Bồng và miền
Tây Quảng Ngãi
Trang 16-Ngày 23/8/1959, địch điều quân lên Trà Bồng vây ráp cưỡng chế dân đi họctập bầu cử Đồng bào các dân tộc thiểu số ở các xã Trà Thuỷ, Trà Giang biểu tìnhchống lại, sau đó rút vào rừng cắm chông, cài bẫy chống địch đàn áp Địch tiếnhành khủng bố, đàn áp dã man đồng bào Ngọn lửa căm thù như bùng cháy.
Mờ sáng ngày 28/8/1959, nhân dân và lực lượng thanh niên vũ trang các xãTrà Phong, Trà Lãnh, Trà Quân, Trà Sơn, Trà Nham, Trà Khê nhất loạt nổi dậy,vây diệt bọn cảnh sát ác ôn, uy hiếp tinh thần binh lính địch, vùng cao Trà Bồngbừng bừng khí thế quật khởi Đến chiều cùng ngày, nhân dân và lực lượng vũ trangtiến công cơ quan ngụy quyền xã, tiêu trừ đến tận gốc quyền lực độc tài của Mỹ-Diệm ở cơ sở, bộ máy kìm kẹp của địch ở cơ sở bị đập tan.Tin Trà Bồng được giảiphóng đã lan nhanh khắp các huyện miền núi của tỉnh Cả miền Tây Quảng Ngãinhất tề đứng lên giành chính quyền về tay cách mạng
-Sau cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi, nhân dân các dântộc ở Kon Tum, Đắk Lắk nổi dậy diệt ác, giành quyền Khí thế của quần chúngcách mạng đang nhen nhóm lại được thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Trà Bồng cổ
vũ, quân và dân ở các tỉnh Nam Trung Bộ nổi dậy đánh bại cuộc càn quét của địch.Cuộc khởi nghĩa này đã mở đầu phong trào đấu tranh vũ trang của nhân dân miềnNam, khơi thông dòng thác cách mạng miền Nam trong sự nghiệp chống Mỹ cứunước
-Cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền tây Quảng Ngãi giành thắng lợi đã mở ragiai đoạn lịch sử mới về sự kết hợp bạo lực cách mạng của quần chúng dưới sựlãnh đạo của Đảng với khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền về tay nhân dânkhông những ở Quảng Ngãi mà cả Nam Trung bộ, có tác động trực tiếp đến caotrào Đồng khởi ở miền Nam những năm 1959-1960
-Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngọn lửa tinh thần của cuộc khởi nghĩa Trà Bồng vàmiền Tây Quảng Ngãi vẫn cháy sáng Người dân nơi đây vẫn một lòng sắt son vớiĐảng, với Bác Hồ, chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp