Ví dụ: Ở bài 9: Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất nếu chúng ta sử dụng giáo án điện tử thì việc dùng tiếng việt thông qua trang website google để tìm kiếm hình ảnh, vid
Trang 1MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:
“Sử dụng tiếng Anh thông qua một số công cụ để tìm kiếm, cập nhật thông tin trên mạng (Internet) nhằm phục vụ giảng dạy một số nội dung chương trình Địa lý 10”
( Nguyễn Văn Thắng - trường THPT Chuyên Bến Tre
Nguyễn Tống Châm - trường THPT Nguyễn Ngọc Thăng)
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn
3 Mô tả bản chất sáng kiến
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
3.1.1 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới.
Hiện nay trong quá trình dạy học môn địa lí, đa số giáo viên cũng như chúng tôi thường căn cứ theo chuẩn kiến thức, kĩ năng và lấy nội dung sách giáo khoa làm nội dung chủ yếu trong giảng dạy Trong khi đó, Địa lý là một trong những môn học gắn liền với thực tiễn, đời sống của chúng ta Những kiến thức trong sách vở phải là những gì diễn ra từng ngày, từng giờ trong cuộc sống Tuy nhiên hiện nay một số nội dung (thông tin, hình ảnh, số liệu) trong sách giáo khoa đã lạc hậu rất nhiều so với thực tế tình hình hiện nay Hằng năm, sách giáo khoa địa lí hiện nay tái bản nhưng một số nội dung (thông tin, số liệu) chưa cập nhật phù hợp với tình hình thực tế dẫn đến nội dung đó lạc hậu nhiều so với hiện nay Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho giáo viên trong quá trình giảng dạy không thu hút, tạo sự hưng phấn, thích thú trong quá trình học sinh học môn Địa lí
Thực tế trong giảng dạy chương trình môn Địa lý 10, đa số giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học (giáo án) với nội dung chủ yếu căn cứ sách giáo khoa Việc tìm kiếm, cập nhật một số nội dung trong sách giáo khoa cũng được giáo viên thực hiện thường xuyên Giáo viên có thể tìm kiếm, cập nhật thông tin dưới nhiều hình thức từ sách báo, tạo chí khoa học, mạng Internet Trong đó mạng Internet đóng vai trò quan trọng trong việc tìm kiếm, cập nhật thông tin hiện nay
do có nhiều thông tin Tuy nhiên với kiến thức địa lí đại cương (tự nhiên, kinh tế
- xã hội) chủ yếu về thế giới mà chúng ta sử dụng tiếng việt trong việc tìm kiếm, cập nhật thông tin qua mạng internet cũng gặp rất nhiều khó khăn cho giáo viên
Đó cũng là lí do làm cho hoạt động dạy và học đối với môn Địa lí nói chung và
ở chương trình Địa lí 10 nói riêng không tạo sự tích cực và yêu thích môn học, gây khó khăn cho học sinh khắc sâu, ghi nhớ kiến thức bài học
Ví dụ: Ở bài 9: Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất nếu
chúng ta sử dụng giáo án điện tử thì việc dùng tiếng việt thông qua trang website
google để tìm kiếm hình ảnh, video để giải thích về nguyên nhân đá bị phá hủy
do sự đóng băng của nước…, sự hình thành địa hình caxtơ (hang động) thì gặp rất nhiều khó khăn do kết quả hiển thị không có thông tin cho nội dung tìm kiếm Tương tự ở bài 22: Dân số và sự gia tăng dân số việc tìm kiếm, cập nhật thông tin bằng tiếng việt ở nội dung tỷ suất sinh thô, tỷ suất tử thô của thế giới cũng cho kết quả tương tự (không có số liệu) Đây là hai bài có nhiều nội dung khó, số liệu cũ… nếu không có hình ảnh, video hay số liệu mới để cập nhật thì
Trang 2gây khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức, hiểu sâu sắc, không tạo sự thích thú học trong học tập, dẫn đến học sinh không tích cực, hứng thú với bộ môn
3.1.2 Ưu, khuyết điểm của giải pháp đã, đang được áp dụng tại đơn vị.
* Ưu điểm: Qua thực tế chúng tôi sử dụng tiếng anh thông qua một số
công cụ (google) để tìm kiếm, cập nhật thông tin một số nội dung trong bài học thì nhận thấy kết quả rất tốt, cho nhiều kết quả lựa chọn, nhiều địa chỉ đảm bảo
về mặt khoa học, hình ảnh, video rõ đẹp, số liệu thể hiện nhiều năm và gần hiện nay nhất Từ đó giúp cho bài giảng sinh động, gắn liền với thực tế, học sinh hứng thú, yêu thích học môn Địa lý và cũng như giáo viên đứng trên lớp giảng dạy Mặt khác, chương trình Địa lý lớp 10 là chương trình đầu cấp nên giáo viên giảng dạy gắn với thực tiễn (số liệu cập nhật mới), hình ảnh, video minh họa đầy
đủ, dễ hiểu sẽ tạo động lực cho học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu kiến thức, yêu thích môn địa lí ở chương trình trung học phổ thông
Ngoài ra, với nội dung tìm kiếm, cập nhật mới sẽ góp phần hình thành thế giới quan khoa học cho học sinh về các sự vật hiện tượng tự nhiên, kinh tế - xã hội Học sinh sẽ ý thức, có tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, xã hội về các vấn đề tự nhiên, kinh tế - xã hội đang diễn ra
Hiện nay có nhiều cách để sử dụng tiếng anh để tìm kiếm, cập nhật thông tin một số nội dung bài học, ở đây chúng tôi sử dụng các công cụ google (dịch-translate, tìm kiếm-search) để dịch từ tiếng việt sang tiếng anh để tìm kiếm thông tin
Đối với bài 9: Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất và bài 22: Dân số và sự gia tăng dân số, chúng tôi sử dụng tiếng anh để tìm kiếm hình ảnh, video ở nội dung phong hóa vật lí (sự phá hủy đá do sự đóng băng của nước), phong hóa hóa học (sự hình thành hang động) và cập nhật thông tin số liệu về tỷ suất sinh thô, tỷ suất tử thô của thế giới, bởi vì:
Thứ nhất, đây là nội dung nếu sử dụng tiếng việt để tìm kiếm thì không có
nhiều kết quả, kết quả phù hợp, thậm chí không có
Thứ hai, đây là nội dung tương đối khó và không có hình ảnh minh họa
(ví dụ sự phá hủy đá do sự đóng băng của nước, quá trình hình thành hang động)
và số liệu không còn phù hợp (năm 2005) so với hiện nay
* Hạn chế: Việc sử dụng tiếng anh thông qua một số công cụ để tìm kiếm,
cập nhật thông tin chưa phổ biến, sử dụng rộng rãi trong công tác xây dựng kế hoạch dạy học (giáo án) Do sử dụng tiếng anh nên mất nhiều thời gian tìm kiếm thông tin, chọn lọc thông tin phù hợp, đảm bảo tính khoa học với nội dung bài học, nhiều giáo viên còn hạn chế về tiếng anh nhất là tiếng anh chuyên ngành địa lí
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
3.2.1 Mục đích của “Sử dụng tiếng anh thông qua một số công cụ để tìm
kiếm, cập nhật thông tin trên mạng (Internet) nhằm phục vụ giảng dạy một số nội dung chương trình Địa lý 10”
Trong chương trình Địa lý 10, nội dung là địa lí đại cương về thế giới do
đó có nhiều nội dung khó, trừu tượng (phần tự nhiên); nhiều số liệu cũ, không phù hợp so với hiện nay (phần kinh tế - xã hội) Việc sử dụng tiếng việt trong
Trang 3mờ, không rõ, tính khoa học không đảm bảo…) Kết quả giáo viên không tự tin trong giảng dạy, học sinh khó hiểu và ghi nhớ nội dung bài học máy móc, không tạo sự tích cực, chủ động, yêu thích môn học
Với đề tài này, giúp giáo viên tìm kiếm thông tin (hình ảnh, video), số liệu thuận lợi, nhanh chóng, có chất lượng (rõ đẹp, phù hợp nội dung bài học), đảm bảo tính khoa học, giáo viên dễ dàng cập nhật, thông tin, số liệu mới, phù hợp với tình hình thực tế giảng dạy môn địa lí hiện nay Giáo viên tự tin, hứng thú trong giảng dạy (hình ảnh, video minh họa cụ thể, số liệu mới nhất), học sinh thông qua hình ảnh, video minh họa có thể dễ dàng tiếp thu kiến thức khó, tiếp cận thông tin số liệu mới, học sinh chủ động, tích cực nắm bắt kiến thức, ghi nhớ và khắc sâu kiến thức nhanh chóng
Góp phần đổi mới nội dung (dạy học gắn liền thực tiễn), phương pháp giảng dạy ở môn địa lí, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Đồng thời giúp giáo viên nâng cao tính tự học, tự bồi dưỡng, thường xuyên học tập trao dồi nâng cao trình độ tiếng anh chuyên ngành, kĩ năng tìm kiếm, phân tích thông tin để lựa chọn nội dung tìm kiếm đảm bảo tính khoa học, phù hợp với nội dung giảng dạy và đối tượng học sinh
3.2.2 Nội dung giải pháp
a Tính mới, sự khác biệt
- Sử dụng tiếng anh thông qua một số công cụ để tìm kiếm, cập nhật thông tin trên mạng (Internet) nhằm phục vụ giảng dạy ít được giáo viên sử
dụng (chủ yếu sử dụng từ tiếng việt để tìm kiếm thông tin) nên việc áp dụng sẽ giúp giáo viên đa dạng các kênh cập nhật thông tin vì trước đây chủ yếu tìm kiếm, cập nhật thông qua báo, tạp chí khoa học, tivi, internet (sử dụng tiếng việt)
- Giáo viên sử dụng tiếng anh có thể rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin
vì hiển thị nhiều kết quả (hình ảnh, video), giáo viên chọn lựa dễ dàng Việc xây dựng kế hoạch dạy học (giáo án) nhanh hơn
- Giúp giáo viên có thể dễ dàng tìm kiếm hình ảnh, video minh họa cho nội dung bài học hay cập nhật thông tin số liệu mới nhanh chóng, phù hợp với dạy học môn địa lí Giáo viên tự tin trong quá trình giảng dạy (có hình ảnh, video minh họa, số liệu mới)
- Thông qua việc sử dụng tiếng anh, giáo viên ngày càng nâng cao trình
độ chuyên môn, nâng cao khả năng sử dụng tiếng anh, nhất là tiếng anh chuyên ngành môn địa lí, phù hợp với định hướng phát triển giáo dục hiện nay
- Học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức, hiểu bài (vì có hình ảnh, video minh họa) tiếp cận thông tin mới, gắn liền với thực tế, tạo hứng thú, yêu thích học tập
bộ môn Địa lí Học sinh dễ dàng ghi nhớ, khắc sâu kiến thức bài học tránh tình trạng chưa thông hiểu hay phải học số liệu cũ (năm 2005 về trước) nhiều năm so với hiện nay
- Việc sử dụng tiếng anh thông qua một số công cụ để tìm kiếm, cập nhật thông tin rất đơn giản, thao tác nhanh phù hợp với cả giáo viên còn hạn chế trong việc sử dụng tiếng anh nên tất cả giáo viên có thể dễ dàng áp dụng
Trong bài 9, phần 1.a Phong hóa vật lí và 1.b Phong hóa hóa học nếu giáo viên tìm kiếm hình ảnh bằng tiếng việt về phong hóa vật lí do đóng băng
Trang 4thì chọn kết quả tìm kiếm là hình ảnh thì hầu như không có hình ảnh nào rõ ràng, cụ thể để minh họa Hay tìm kiếm hình ảnh về sự hình thành địa hình caxtơ (hang động) thì cũng cho kết quả tương tự như trên (không có hình ảnh cụ thể, rõ ràng về quá trình hình thành hang động) Đối với bài 22, phần tỷ suất sinh thô và tỷ suất tử thô của thế giới, giáo viên tìm kiếm, cập nhật số liệu bằng tiếng việt với cụm từ “tỷ suất sinh thô của thế giới” hay “tỷ suất tử thô của thế giới” thì kết quả không có Như vậy, giáo viên sử dụng tiếng việt với những nội dung trên sẽ không tìm thấy thông tin (hình ảnh, video, số liệu) cần tìm hoặc mất nhiều thời gian (mở qua nhiều trang) mới có thể tìm thấy Tuy nhiên nếu sử dụng tiếng anh với những nội dung trên (dịch ra từ tiếng việt) thì cho rất nhiều hình ảnh, video hoặc số liệu để phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch và giảng dạy của giáo viên
Tính mới, sự khác biệt là giáo viên tìm thấy rất nhiều thông tin (hình ảnh, video, số liệu) cho việc xây dựng kế hoạch dạy học và giảng dạy của mình Hoạt động dạy sinh động, hấp dẫn học sinh, học sinh hiểu nội dung bài học dễ dàng, nội dung gắn với thực tiễn, chủ động tích cực học tập, ghi nhớ, khắc sâu kiến thức
b Hướng dẫn cơ bản “Sử dụng tiếng anh thông qua một số công cụ để
tìm kiếm, cập nhật thông tin trên mạng (Internet) nhằm phục vụ giảng dạy một
số nội dung chương trình Địa lý 10”
* Chương trình phần mềm: Phần mềm trình duyệt web Google Chrome
(có thể sử dụng Cốc Cốc, Mozilla Firefox, Internet Explorrer…) Máy tính có kết nối mạng internet
* Hướng dẫn sử dụng và so sánh kết quả giữa hai hình thức:
- Mở phần mềm Google Chrome (click vào biểu tượng)→
- Xuất hiện màn hình (bên dưới)
Trang 5♦ Bài 9 Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất – Nội dung phong hóa vật lí
+ Trường hợp 1: Nếu sử dụng từ “tiếng việt” để tìm kiếm: Gõ nội dung tìm kiếm là “phong hóa vật lí do đóng băng” vào ô tìm kiếm của trang web google.com.vn
(Bài 1: Việt Nam trên đường đổi mới và hội nhập – Phần 1.a Bối cảnh)
- Mở phần trình duyệt web, lựa chọn trang thông tin cần minh họa;
- Trên cơ sở bài dạy soạn bằng phần mềm PowerPoint;
- Sau đó Enter cho kết quả như sau:
- Do cần tìm hình ảnh nên chúng ta bấm chọn hình ảnh (hình trên) sẽ cho kết quả như sau:
Trang 6- Kết quả cho thấy đa số đều là hình ảnh về đóng băng, nếu chọn các trang tiếp theo cũng tương tự Như vậy mục đích chúng ta cần tìm là hình ảnh minh họa về sự phá hủy đá do đóng băng là không có.
+ Trường hợp 2: Chúng ta chuyển sang tiếng anh bằng công cụ “dịch – translate” thì cho kết quả rất nhiều hình ảnh về sự phá hủy đá do đóng băng.
- Thứ nhất chúng ta mở công cụ “dịch – translate” của google bằng cách bấm vào vị trí biểu tưởng hình vuông, tiếp theo chọn biểu tượng “Dịch” như hình dưới:
Trang 7- Sau đó hiện ra trang giao diện như hình bên dưới, tiếp tục đánh nội dung tiếng việt vào ô bên trái, ô bên phải sẽ tự động hiện ra từ tiếng anh như hình bên dưới:
- Tiếp theo rê chuột đến nội dung tiếng anh và click chuột phải chọn “Tìm kiếm trên Google cho… ” như hình dưới:
Trang 8- Sau khi bấm chọn sẽ xuất hiện tab mới và bấm chọn hình ảnh:
- Sau khi bấm chọn hình ảnh sẽ cho kết quả như sau:
- Kết quả tìm kiếm bằng tiếng anh cho rất nhiều hình ảnh minh họa về phong hóa vật lí do đóng băng, bao gồm cả hình ảnh minh họa về quá trình phá hủy đá do sự đóng băng của nước Như vậy tùy theo yêu cầu của mỗi giáo viên
mà chúng ta chọn hình ảnh cho phù hợp, nếu hình ảnh minh họa có chữ tiếng
Trang 9anh, giáo viên có thể dịch ra tiếng việt rất dễ dàng qua công cụ “dịch – translate”.
♦ Bài 9 Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất – Nội dung phong hóa hóa học
+ Trường hợp 1: Tương tự các bước như minh họa ở phần trên, nếu sử dụng từ “tiếng việt” để tìm kiếm: Gõ nội dung tìm kiếm là “sự hình thành hang động” vào ô tìm kiếm của trang web google.com.vn
- Sau đó bấm chọn enter và riêng phần này chúng ta không tìm hình ảnh
mà tìm video thì sẽ chọn video như hình bên dưới:
- Sau khi bấm chọn video thì kết quả là các video không phù hợp với yêu cầu minh họa về sự hình thành hang động.
+ Trường hợp 2: Tương tự nếu chúng ta chuyển sang tiếng anh (các bước như phần trên) sẽ cho kết quả rất nhiều video minh họa về sự hình thành hang động (địa hình Cacxtơ – karst) như hình bên dưới:
Trang 10- Có rất nhiều kết quả nhưng kết quả ở 2 mũi tên thể hiện rất rõ về sự hình thành hang động, phù hợp với nội dung bài học, giáo viên có thể tải về để minh họa cho bài giảng Đường link tham khảo video:
+ https://www.youtube.com/watch?v=PpbxFpAZmSQ (mũi tên phía trên) + https://www.youtube.com/watch?v=OcyafOm8V1Q (mũi tên phía dưới)
♦ Bài 22 Dân số và sự gia tăng dân số - Nội dung: cập nhật số liệu về tỷ suất sinh thô và tỷ suất tử thô của thế giới.
+ Trường hợp 1: Nếu sử dụng từ “tiếng việt” để tìm kiếm: Gõ nội dung tìm kiếm là “tỷ suất sinh thô của thế giới” vào ô tìm kiếm của trang web google.com.vn
Trang 11- Kết quả tìm kiếm chúng ta chọn mục “tất cả”, “hình ảnh” hay
“video”… cũng đều không có thông tin (số liệu) phù hợp để minh họa (hình bên dưới):
+ Trường hợp 2: Tương tự chúng ta chuyển sang tiếng anh bằng công cụ
“dịch – translate” và thực hiện các bước như phần trên sẽ cho kết quả mà chúng ta cần tìm kiếm.
Trang 12- Sau khi thực hiện các bước ta có kết quả như hình bên dưới, do nội dung cần tìm là “số liệu” nên chúng ta chọn mục “tất cả” Sau đó chúng ta xem xét các kết quả và lựa chọn trang website phù hợp (mũi tên).
- Bấm chọn trang website theo hướng mũi tên (phía trên) sẽ hiện ra kết quả như sau:
Trang 13- Kết quả là đường biểu diễn thể hiện tỉ suất sinh thô của thế giới giai đoạn 1990 – 2015 Để biết cụ thể mỗi năm tỉ suất sinh thô của thế giới là bao nhiêu ta rê chuột vào đường biểu diễn sẽ hiện ra số liệu các năm (mũi tên) Ngoài ta chúng ta có thể tìm kiếm về “tỉ suất tử thô của thế giới” ở trang website này ở mục phía bên phải (mũi tên)
- Ngoài ra chúng ta có thể dịch nội dung trang web bằng tiếng anh ra tiếng việt để thuận tiên cho việc tìm kiếm thông tin bằng cách rê chuột vào biểu tượng (mũi tên) và click chuột bấm chọn “dịch”