Hiệu quả của những cách sửa lỗi khác nhau trong bài nói và viết của học sinh

Tình trạng giải pháp đã biết: Qua kinh nghiệm rút ra từ thực tế đi dự giờ đồng nghiệp và qua tham khảo bài viết của học sinh ở các lớp không do bản thân phụ trách, tôi nhận thấy khi sửa

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Hiệu quả của những cách sửa lỗi khác nhau trong bài

nói và viết của học sinh”

(Võ Thị Thùy Chương - trường THPT Chuyên Bến Tre)

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phương pháp giảng dạy tiếng Anh

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Qua kinh nghiệm rút ra từ thực tế đi dự giờ đồng nghiệp và qua tham khảo bài viết của học sinh ở các lớp (không do bản thân phụ trách), tôi nhận thấy khi sửa bài nói và viết cho học sinh, giáo viên thường chỉ dùng một hoặc hai cách sửa lỗi quen thuộc mà họ thích hoặc dễ vận dụng để sửa cho tất cả các loại lỗi mà học sinh mắc phải Đa số giáo viên không chú ý xem các cách sửa lỗi mà mình áp dụng có đem lại hiệu quả hay không, có giúp cho học sinh giảm bớt những lỗi tương tự trong những lần luyện tập sau hay không Hơn thế nữa, giáo viên thường có xu hướng luôn sửa hết tất cả lỗi trong bài của học sinh bất kể các em đang ở giai đoạn luyện tập nào Điều này dễ ảnh hưởng đến tâm lý của các em và nghiêm trọng hơn nó dần phá hủy động cơ học tập, niềm đam mê, sự yêu thích môn học Với mong muốn tìm

ra những cách sửa lỗi hiệu quả để vận dụng trong sửa bài nói và viết của học sinh, giúp học sinh dần đạt được sự chính xác trong vận dụng ngôn ngữ và góp phần nâng cao chất lượng bộ môn, tôi quyết định chọn đề tài: “Hiệu quả của những cách sửa lỗi khác nhau trong bài nói và viết của học sinh” làm đề tài cho sáng kiến kinh nghiệm của mình

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

3.2.1 Mục đích của giải pháp:

- Tìm ra những cách sửa lỗi hiệu quả để giúp giáo viên thành công trong giảng dạy và giúp học sinh đạt được sự chính xác trong sử dụng ngôn ngữ

- Thúc đẩy động cơ học tập, tạo niềm tin cho học sinh khi vận dụng ngôn ngữ trong các tình huống nói và viết

3.2.2 Tính mới của giải pháp:

- Các cách sửa lỗi khác nhau có những hiệu quả khác nhau.

- Những đối tượng học sinh khác nhau thích những cách sửa lỗi khác nhau

3.2.3 Bản chất của giải pháp:

Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: cách sửa lỗi và hiệu quả của những cách sửa lỗi khác nhau trong bài nói và viết của học sinh

- Khách thể nghiên cứu: 54 học sinh của 2 lớp người nghiên cứu đang dạy (tại thời điểm thực hiện nghiên cứu) là 11A (25 học sinh) và 10TN1 (29 học sinh)

Phương pháp nghiên cứu:

- Phỏng vấn trực tiếp (Face to face interview): Xác định mức độ yêu thích của học sinh đối với từng cách sửa lỗi khác nhau

- Thu thập và phân tích số liệu: Xác định lỗi sai và phân loại lỗi sai trong bài kiểm tra đầu (pre-test) và bài kiểm tra cuối (post-test)

- Thống kê toán học: Xử lí số liệu thu được bằng cách tính tỉ lệ % và so sánh, đối chiếu kết quả của các bài kiểm

Thời gian thực hiện nghiên cứu: từ 10/09/2017 đến 30/11/2017

Cơ sở lý luận:

(Để đảm bảo tính chính xác của thông tin, tránh sự sai lệch nội dung khi chuyển từ tiếng Anh sang tiếng Việt, phần cơ sở lý luận tôi xin được trình bày bằng tiếng Anh)

1 What is mistake?

According to Oxford Advanced Learner’s Dictionary (1999, p.746), “a mistake is an action, opinion or word that is not correct (wrong).”

H D Brown (1994, p.205) quoted by W Ancker (2000, p.21), claims: “a mistake is a performance error that is either a random guess or a slip; it is a failure to utilize a known system correctly.” Mistakes may be due to a variety of

factors including carelessness, over-enthusiasm, over-generalization of rules, and interference from the mother tongue and once the cause has been established, it can

be dealt with by a number of correction techniques

It is also necessary to make a clear distinguish between mistakes and errors

According to Brown (2000), an error is “a noticeable deviation from the adult grammar of a native speaker reflects the competence of the learner” Hendrickson

defines that an error as an utterance, form, or structure that a particular language

teacher deems unacceptable because of its inappropriate use or its absence in real-life discourse

In general, an error results from incomplete knowledge and a mistake is caused by lack of attention, fatigue, carelessness or some other aspects of performance For example, in learning English, first and second language learners

often produce verb forms such as doed, comed and haved instead of did, came and had In this case, if the learners have not learned irregular past tense forms, we say

they have made errors In contrast, if they have been already taught irregular past tense forms but they apply the rule for regular past tense formation to all verbs, we say they have made mistakes

2 What is corrective feedback?

Corrective feedback may be defined as information supplied to trainees concerning some aspect of their performance on a task, by a peer or a tutor, with a view to enhancing their practice Feedback encompasses not only correcting learners, but also assessing them

Lightbown and Spada (1999) define corrective feedback as any indication to the learners that their use of the target language is incorrect and it includes various responses that the learners receive Dekeyser (1993) simply defines corrective feedback as the teacher response to a student error In short, these terms are used interchangeably in the fields of language teaching and language acquisition

3 Why are mistakes corrected?

Giving corrective feedback on student writing papers has widely seen by teachers as a crucial task in teaching process Actually, mistake correction plays such an important role in foreign language teaching because it facilitates student writing improvement both in the short and long term (e.g Chandler, 2003; Ferris, 2002) In addition, correction of grammatical and lexical mistakes between assignments contributes to reduction of similar mistakes in subsequent writing and leads to accuracy as well as fluency in writing

Researchers in their studies also point out different purposes of corrective feedback Ellis (in a TESOL seminar in Korea in 2006) claims the main purposes of corrective feedback are to enable students to revise their own writing and to assist students to acquire correct English Moreover, corrective feedback is beneficial in facilitating the acquisition of certain L2 forms which may be difficult to learn through input alone (Sauro, 2006) In addition, corrective feedback can be used to

draw students’ attention to the gaps between what they have been taught and what they have acquired In other words, through corrective feedback of the teacher, students can realize their hole of knowledge and fulfill it as soon as possible

Cơ sở thực tiễn:

Trước khi thực hiện nghiên cứu tôi cho học sinh cả 2 lớp làm bài kiểm tra đầu (Pre-test) về kỹ năng nói và viết Câu hỏi cho kỹ năng nói của lớp 10 có hình thức giống phần 2 trong đề thi nói IELTS và câu hỏi cho phần nói của lớp 11 thì có hình thức tương tự như phần nói của đề thi học sinh giỏi quốc gia Bài kiểm tra kỹ năng viết được thực hiện theo phần writing trong chương trình sách giáo khoa tiếng Anh lớp 10 và 11 (chương trình thí điểm)

- Bài nói (Speaking): Tôi chọn ngẫu nhiên một số học sinh của 2 lớp tham gia làm bài

+ Lớp 10: Mỗi học sinh sẽ chọn một chủ đề và chuẩn bị trong 1 phút, sau đó học sinh trình bày bài nói của mình trong thời gian từ 1 đến 2 phút Tôi cung cấp 3 chủ đề như sau:

Chủ đề 1:

Describe a person you admire most You should say:

- who he / she is

- what he / she is like

- what he / she looks like You should also say why this person is important to you

Chủ đề 2:

Describe a kind of music you like You should say:

- what kind of music it is

- why do you like it

- how often you listen to it You should also say if you continue to listen to this music in the future

Chủ đề 3:

Describe a member of your family you get on well with You should say:

- who he / she is

- what relationship you have with that person

- what he / she is like

- what you do together You should also explain why you get on well with him / her

+ Lớp 11: Mỗi học sinh sẽ chọn một câu hỏi và chuẩn bị trong 5 phút, sau đó học sinh trình bày bài nói của mình trong thời gian 5 phút Các câu hỏi tôi đưa ra như sau:

Câu hỏi 1: Cocern for the environment is growing, and governments are

calling for cooperative actions from every individual What will you do as an environmentlly responsible citizen?

Câu hỏi 2: Many people think that going overseas for university study is an

exciting prospect What is your opinion?

Câu hỏi 3: Many people believe that education is a close relationship

between teachers, parents and students All have to work together to produce satisfactory outcomes What is your opinion?

Kết quả thu được từ 2 lớp:

Lớp Số học sinh tham gia Dưới trung bình Trung bình Khá giỏi

- Bài viết (Writing):

+ Lớp 10: Unit 2, Task 4 You are the food specialist and you are working on the newsletter’s next edition Read the reply to Scott’s enquiry Then write your own by responding to one of the other texts from task 3 or from your friends’ (Phụ lục 1)

+ Lớp 11: Unit 2, Task 4: Think of something that happened to you or another person Write an online posting of 160-180 words

You can write about:

- what happened, when and where, and who was involved

- how you and the other people felt

- your wish

Kết quả cụ thể như sau:

10TN1 29 10

34,48%

13 44,83%

6 20,69%

00 0,0%

00 0,0%

52%

9 36%

3 12%

00 0,0%

00 0,0%

42,59%

22 40,74%

9 16,67%

00 0,0%

00 0,0%

Qua số liệu thống kê của các bài kiểm tra đầu, ta thấy tỉ lệ học sinh mắc lỗi sai trong phần nói cao hơn trong phần viết Lớp 10TN1 có tỉ lệ học sinh mắc lỗi sai trong bài nói và viết cao hơn lớp 11A Cũng từ kết quả khảo sát, tôi nhận thấy học sinh thường mắc phải những dạng lỗi sau:

+ Lỗi từ vựng: học sinh dùng sai từ loại hoặc sử dụng từ vựng không đúng theo ngữ cảnh

Ví dụ: Học sinh nói “I admire my cousin because he studies English very good.” và có học sinh viết “Yesterday, I happened to find out that I was false.” + Lỗi ngữ pháp (lỗi chia thì, giới từ, đại từ, …)

Ví dụ: “While it may make you fall asleep faster, alcohol reduce your sleep quality ” “Sleep is very important for us.” hay “Consider to eliminate caffeine after lunch.”

+ Lỗi chính tả: ví dụ như các em viết “Fatty foods take a lot of work for your stomache to digest.” “Althought we don’t live in the same dictrict, ”

+ Lỗi phát âm: học sinh mắc các lỗi phổ biến về trọng âm, nguyên âm, phụ âm

và ngữ điệu Trong bài khảo sát kỹ năng nói này còn nhiều học sinh phát âm sai hoặc đặt trọng âm sai ở một số từ như cousin (các em đọc sai nguyên âm), confident (các em đọc sai dấu nhấn), statistics (các em đọc sai nguyên âm và dấu nhấn) …Nhiều học sinh bỏ hết âm cuối của –ed, -s và es như trong những từ played, travelled, studies hay likes

Một số nguyên nhân dẫn đến việc mắc lỗi của học sinh trong khi nói và viết tiếng Anh:

1 Sự ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ:

Đây là nguyên nhân mắc lỗi khá phổ biến khi học sinh sử dụng tiếng Anh Theo các nghiên cứu, trước khi nói hoặc viết các câu tiếng Anh thì học sinh thường suy nghĩ và hình thành ý tưởng, câu hay cú pháp bằng tiếng mẹ đẻ rồi sau đó các em dịch sang tiếng Anh Làm như vậy học sinh cảm thấy an toàn hơn về độ chính xác của câu Nhưng trên thực tế có rất nhiều điểm khác biệt về cú pháp giữa các ngôn

ngữ khác nhau Cụ thể trong trường hợp này là sự khác biệt giữa tiếng Việt và tiếng Anh

Ví dụ: Không ít học sinh viết những câu như “I very like watching TV.” “He has

a face square.” hay “I favourite pop music.” thay vì phải viết các câu đúng ngữ pháp tiếng Anh là “I like watching TV very much.” “He has a square face.” và “I love / like pop music.”

2 Không nắm vững kiến thức ngôn ngữ:

Chúng ta biết rằng để vận dụng tiếng Anh lưu loát và chính xác thì ngoài phát

âm đúng và có vốn từ vựng phong phú, người học cần phải nắm vững kiến thức ngữ pháp Nếu chúng ta chỉ đơn thuần dịch và ghép các từ vựng lại với nhau mà không dựa trên cơ sở ngữ pháp thì những nhóm từ đó chẳng thể nào là những câu đúng cú pháp, đúng chuẩn ngôn ngữ Trong trường hợp này học sinh dễ dàng nói và viết những câu sai như “If I am you, I will study harder.” “Yesterday I go to the market.” hoặc như “Although it rained but I went to school.”

3 Sự bất cẩn:

Có thể nói sự bất cẩn là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến lỗi ngữ pháp và lỗi chính tả Nhiều học sinh vẫn thường ồ lên tức tối vì khi giáo viên sửa bài các em phát hiện ra mình nói sai, viết sai một chổ nào đó là do bất cẩn chứ hoàn toàn không phải do không biết kiến thức đấy

4 Sự mất bình tĩnh và sự hạn chế về thời gian:

Các yếu tố về tâm lý như mất bình tĩnh, hồi hộp, lo lắng, sợ hãi và sự hạn chế

về thời gian cho các hoạt động nói, viết cũng là những nguyên nhân gây ra lỗi Mất bình tĩnh dễ làm cho các em phát âm không đúng, sử dụng không đúng từ vựng, ngữ pháp hoặc không tìm ra được từ vựng thích hợp đễ diễn đạt ý tưởng Trong khi

đó sự hạn chế về thời gian sẽ ảnh hưởng đến việc tổ chức ý tưởng, chọn lựa từ vựng và sắp xếp câu Hai nguyên nhân này xuất hiện song hành khi học sinh thực hành ngôn ngữ trên lớp Các em càng mất bình tĩnh thì thấy thời gian càng ít và khi giáo viên cho càng ít thời gian thì các em càng mất bình tĩnh

Giải pháp giải quyết vấn đề:

Là giáo viên ai cũng mong học sinh mình tiến bộ, có khả năng vận dụng lưu loát, chính xác kiến thức đã học Mong muốn đó khiến nhiều giáo viên luôn luôn sửa hết tất cả các lỗi của học sinh khi họ mắc phải Cách sửa lỗi như vậy không khuyến khích được học sinh mà đôi khi gây ức chế cho các em, làm cho các em mất tự tin, có tính tự ti dẫn đến không muốn giành thời gian cho môn học này nữa

Do vậy, để tránh làm tổn thương học sinh mà vẫn giúp các em sửa được lỗi sai thì giáo viên cần sử dụng các phương pháp hợp lý, tế nhị, mang tính động viên Có 4 phương pháp sửa lỗi cơ bản:

1 Giáo viên sửa (Teacher correction)

2 Học sinh sửa lẫn nhau (Peer correction)

3 Sửa lỗi nhóm (Group correction)

4 Tự sửa (Self-correction)

Tôi đã vận dụng linh hoạt các phương pháp sửa lỗi này trong giờ dạy nói và viết

cụ thể như sau:

1 Đối với bài nói:

Việc đầu tiên tôi thực hiện khi sửa bài nói của học sinh là xác định giai đoạn của bài học Nếu bài học đang ở giai đoạn thực hành có kiểm soát (controlled practice) thì mục đích của bài là đạt được sự chính xác (accuracy) Trong giai đoạn này tôi thường sửa lỗi liền ngay sau khi học sinh mắc phải bằng cách sử dụng giọng điệu, cử chỉ hay điệu bộ để giúp học sinh nhận biết chổ sai và tự sửa lỗi (self-correct)

Trong trường hợp giáo viên sử dụng giọng điệu hoặc cử chỉ, điệu bộ mà học sinh vẫn không tự phát hiện ra lỗi và sửa thì giáo viên nên để cho học sinh khác sửa (peer correction) bằng việc hỏi “Can anyone help your friend?” Sau khi học sinh khác sửa được lỗi, giáo viên yêu cầu học sinh đầu nhắc lại câu đúng

Trong giai đoạn thực hành có kiểm soát, học sinh thường luyện tập kỹ năng nói dựa trên ngữ liệu được cung cấp sẵn Do đó, học sinh ít mắc lỗi hơn so với thực hành tự do Và vì giai đoạn này đòi hỏi học sinh đạt được sự chính xác để làm nền tảng cho giai đoạn thực hành tiếp theo- thực hành tự do nên việc giáo viên dừng học sinh để sửa lỗi là điều cần thiết Tuy nhiên, cách sửa này đôi khi chiếm rất nhiều thời gian nên điều quan trọng là giáo viên cần chọn những thủ thuật phù hợp trong từng tình huống cụ thể nhằm tác động tích cực đến việc học của các em mà không lãng phí thời gian

Nếu bài học đang ở giai đoạn thực hành tự do (free practice) và mục đích là tập trung vào sự lưu loát (fluency) trong sử dụng ngôn ngữ thì tôi không sửa hết tất

cả các lỗi và cũng không sửa lỗi ngay lập tức Tôi sẽ thu thập những lỗi sai điển hình (lỗi nhiều học sinh mắc phải và lỗi có liên quan trực tiếp đến chủ đề của bài học) bằng cách ghi chúng trên một tờ giấy trong khi đi quanh lớp giám sát học sinh hay khi nghe học sinh trình bày Sau đó tôi viết những lỗi này lên bảng, giải thích

và sửa chung cho cả lớp (teacher correction) nhưng không nói ai đã mắc phải những lỗi đó Làm như vậy giúp học sinh không thấy ngại ngùng khi mắc lỗi Từ

đó các em càng an tâm hơn, tự tin hơn khi luyện nói

Tóm lại, có nhiều thủ thuật sửa lỗi bài nói khác nhau nhưng điều quan trọng khi sửa lỗi là giáo viên nên chú ý dùng phương pháp động viên, khuyến khích học sinh, tập trung vào những gì học sinh đúng, không nên thiên về những điều sai Trong một số trường hợp giáo viên cần khích lệ những câu trả lời đúng bằng những nhận xét như: “OK”, “That’s right”, “Good”, “Yes, well done!”, “Excellent” hoặc dùng cái gật đầu để thể hiện ý học sinh nói là đúng hay dùng những từ cảm thán như “Hmm”, “Ah, ha” để thể hiện mình đang theo dõi bài nói của học sinh

2 Đối với bài viết:

Giống như sửa lỗi nói, sửa lỗi viết cũng đòi hỏi giáo viên vận dụng nhiều thủ thuật khác nhau Tuy nhiên, sửa lỗi viết có phần dễ hơn một chút vì khi viết các em

có nhiều thời gian để suy nghĩ ý tưởng, lựa chọn từ, cấu trúc Các em cũng có thời gian để đọc đi đọc lại và điều chỉnh hoặc đã tự sửa lỗi trước khi nộp bài Thông thường giáo viên có thể sửa bài viết ngay trên lớp hoặc thu bài về nhà để sửa Đối với bài sửa ngay trên lớp, tôi thường thực hiện theo các cách sau:

Cách 1:

- Yêu cầu 2 hoặc 3 học sinh viết bài của em lên bảng, viết trên giấy ruky lớn hoặc đánh trực tiếp lên máy tính của các em và trình chiếu qua tivi để cả lớp theo dõi

- Yêu cầu cả lớp đọc qua toàn bài và tìm các lỗi sai Bất kỳ học sinh nào phát hiện lỗi sai thì lên bảng gạch dưới lỗi hoặc viết lỗi đó ra và sửa (peer correction)

- Khi học sinh không tìm thấy lỗi nào nữa, giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh xem lại toàn bài bằng cách đọc và dừng lại từng câu để tìm, giải thích và xem các

em đã sửa đúng chưa, nếu chưa thì giáo viên giúp các em sửa lại

Cách làm này giúp sửa hết các lỗi của học sinh vì vậy giáo viên cần chú ý đến thái độ của mình trong lúc sửa lỗi, tránh làm cho học sinh mắc lỗi cảm thấy mất mặt, xấu hổ hay tự ti

Cách 2:

- Yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm 4 – 5 học sinh để cùng hoàn thành một bài viết

- Yêu cầu học sinh trao đổi bài giữa các nhóm để sửa lỗi cho nhau (group correction)

- Gọi một hoặc hai nhóm hoàn thành sớm nhất viết lại bài các em đã sửa lỗi lên bảng

- Giáo viên hướng dẫn lớp cùng xem từng câu trong bài và sửa lỗi nếu vẫn còn

Thực hiện cách này không những giúp học sinh sửa bài kỹ mà còn giúp các em tích cực trong học tập, rèn luyện được kỹ năng làm việc nhóm Tuy nhiên, giáo viên cần ấn định thời gian sửa bài cho các nhóm sao cho phù hợp

Cách 3:

- Yêu cầu 2 hoặc 3 cá nhân học sinh viết bài trên bảng

- Giáo viên đọc qua từng câu và ghi số lượng lỗi sai trong mỗi câu ra bên

lề Ví dụ: 1, 2, 3, 4 lỗi

- Giáo viên tổ chức học sinh làm việc theo nhóm để tìm và sửa lỗi trong những câu đó (Có thể chia nhỏ công việc bằng cách cho mỗi nhóm tìm và sửa lỗi trong 1 câu hoặc 2 câu)

- Yêu cầu thư ký của mỗi nhóm lên bảng sửa lỗi

- Giáo viên kiểm tra lại toàn bài và hướng dẫn sửa chung trong cả lớp Cách sửa bài này phù hợp với những bài viết dài và khó vì nó giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian khi giáo viên chỉ ra sẳn số lượng lỗi và các nhóm sửa rất ít câu (1 – 2 câu)

Chắc chắn rằng tất cả chúng ta cũng đã từng viết bài và được sửa lỗi, được chấm điểm bởi giáo viên hoặc người hướng dẫn Và cũng chắc chắn rằng không ít người cảm thấy rất thất vọng và hoang mang khi nhận lại bài viết của mình dày đặc các lỗi được sửa Do vậy, giáo viên cần xem xét kỹ mục tiêu, số lượng lỗi cần sửa

và sửa như thế nào Mặc dù có nhiều ý kiến khác nhau về việc nên hay không nên sửa tất cả lỗi của học sinh Riêng tôi với bài viết thu về nhà, tôi luôn sửa lỗi một cách có chọn lọc Tôi thường sửa những lỗi có liên quan trực tiếp đến mục tiêu của bài hoặc những lỗi ảnh hưởng lớn đến ý nghĩa của câu

Tất nhiên có rất nhiều thủ thuật để sửa bài viết ở nhà Tùy vào trình độ của học sinh, tôi áp dụng các thủ thuật khác nhau Đối với học sinh yếu kém thì cách sửa lỗi trực tiếp sẽ phù hợp hơn Tôi gạch dưới lỗi sai và cung cấp luôn hình thức đúng của

nó bên dưới Đối với học sinh khá giỏi thì tôi sửa gián tiếp – chỉ gạch dưới chổ sai hoặc gạch dưới chổ sai và ghi thêm ký hiệu Đối với học sinh trung bình thì tôi thường kết hợp cả hai cách sửa này, những lỗi nào tôi nghĩ các em tự sửa được thì tôi chỉ gạch dưới ngược lại những lỗi nghiêm trọng thì tôi sửa trực tiếp cho các em