Giáo án HH9- Chuong IV(Hoàn chỉnh)

107 - GV yeõu caàu hs laứm ?1/ SGK - GV hớng dẫn HS quan sát và phát hiện các yếu tố của hình trụ - HS: Nghe GV trìnhbày - HS: Nghe GV trìnhbày - HS: Đọc SGK - HS: Thực hiện ?1 và thông

Trang 1

Giáo án Hình Học 9 – Ch ơng IV Năm học: 2008 - 2009

Tieỏt 58 HèNH TRUẽ – DIEÄN TÍCH XUNG QUANH

VAỉ THEÅ TÍCH CUÛA HèNH TRUẽ

II Phơng tiện dạy học

- Thiết bị quay hình chữ nhật ABCD để tạo lên hình trụ, một vật có dạng hình trụ, coỏc thuyỷ tinh ủửùng nửụực,oỏng nghieọm hụỷ hai ủaàu daùng hỡnh truù Tranh veừ hỡnh 73, 75, 77, 78 sgk vaứ tranh veừ hỡnh laờng truù ủeàu

III Tiến trình bài dạy

HĐ1 : Giụựi thieọu veà chửụng IV

- GV: ễÛ lụựp 8 ta ủaừ bieỏt moọt soỏ khaựi nieọm

cụ baỷn cuỷa hỡnh hoùc khoõng gian, ta ủaừ ủửụùc

hoùc veà laờng truù ủửựng, hỡnh choựp ủeàu ễÛ

nhửừng hỡnh ủoự, caực maởt của noự ủeàu laứ moọt

phaàn cuỷa maởt phaỳng Trong chửụng IV naứy,

chuựng ta ủửụùc hoùc veà hỡnh truù, hỡnh noựn,

hỡnh caàu laứ nhửừng hỡnh khoõng gian coự

nhửừng maởt laứ cong

-ẹeồ hoùc toỏt chửụng naứy, caàn taờng cửụứng

quan saựt thửùc teỏ, nhaọn xeựt hỡnh daùng caực

vaọt theồ quanh ta, laứm moọt soỏ thửùc nghieọm

ủụn giaỷn vaứ ửựng duùng nhửừng kieỏn thửực ủaừ

hoùc vaứo thửùc teỏ

HĐ2 : Tìm hiểu về hình trụ

- GV ủửa hỡnh 73/ SGK và giụựi thieọu: Khi

quay hỡnh chửừ nhaọt ABCD moọt voứng quanh

caùnh CD coỏ ủũnh, ta ủửụùc moọt hỡnh truù

- GV giụựi thieọu caựch taùo neõn hai ủaựy cuỷa

hỡnh truù, ủaởc ủieồm cuỷa ủaựy

+ Caựch taùo neõn maởt xung quanh cuỷa hỡnh

truù

+ ẹửụứng sinh, chieàu cao, truùc cuỷa hỡnh truù

- GV yeõu caàu hs ủoùc sgk tr 107

- GV yeõu caàu hs laứm ?1/ SGK

- GV hớng dẫn HS quan sát và phát hiện các

yếu tố của hình trụ

- HS: Nghe GV trìnhbày

- HS: Đọc SGK

- HS: Thực hiện ?1

và thông báo kết quả

- Tửứng HS quan saựt vaọt hỡnh truù mang theo vaứ cho bieỏt ủaõu laứ ủaựy, đâu là mặt xung quanh, ủaõu laứ ủửụứng sinh cuỷa hỡnh truù ủoự

r

h

d

Trang 2

HĐ3 : Tìm hiểu cách caột hỡnh truù bụỷi moọt

maởt phaỳng :

- GV: Khi caột hỡnh truù bụỷi moọt maởt phaỳng

song song vụựi ủaựy thỡ maởt caột laứ hỡnh gỡ?

+ Khi caột hỡnh truù bụỷi maởt phaỳng song song

vụựi truùc DC thỡ maởt caột laứ hỡnh gỡ?

- GV thửùc hieọn trửùc tieỏp caột treõn hai hỡnh

truù (Baống cuỷ caứ roỏt)

- Yeõu caàu HS quan saựt hỡnh 75/ SGK

-GV phaựt cho moói baứn HS moọt oỏng nghieọm

hỡnh truù hụỷ hai ủaàu Yeõu caàu hs thửùc hieọn ?

2 / SGK

HĐ4 Cách tính diện tích xung quanh của

hình trụ

- GV ủửa hỡnh 77 leõn baỷng phuù vaứ giụựi

thieọu dieọn tớch xung quanh cuỷa hỡnh truù nhử

sgk

+ Haừy neõu caựch tớnh dieọn tớch xung quanh

cuỷa hỡnh truù ủaừ hoùc ụỷ tieồu hoùc? Cho bieỏt

baựn kớnh r vaứ chieàu cao cuỷa hỡnh truù h ụỷ

hỡnh 77 / SGK

-Aựp duùng tớnh dieọn tớch xung quanh cuỷa

hỡnh truù?

- GV: Dieọn tớch toaứn phaàn baống dieọn tớch

xung quanh coọng vụựi dieọn tớch hai ủaựy

+ Haừy neõu coõng thửực vaứ aựp duùng tớnh ủoỏi

- HS thửùc hieọn ?2 : Maởt nửụực trong coỏclaứ hỡnh troứn (coỏc ủeồthaỹng) Maởt nửụực trong oỏng nghieọm (ủeồ nghieõng) khoõngphaỷi laứ hỡnh troứn

- HS: Muoỏn tớnh dieọn tớch xung quanh cuỷa hỡnh truù

ta laỏy chu vi ủaựy nhaõn vụựi chieàu cao

- HS : r = 5 (cm)

h = 10 (cm)

- HS: Thực hiện và thông báo kết quả

- HS: Nêu công thứctính diện tích toàn phần và làm bài tập

áp dụng

- HS: Muoỏn tớnh theồ tớch hỡnh truù ta laỏy dieọn tớch ủaựy nhaõn vụựi chieàu cao

- HS neõu caựch tớnh:

V =  r2 h  3,14 52 11  863,5 (cm3)

- Khi caột hỡnh truù bụỷi maởt phaỳng song song vụựi truùc DC thỡ maởt caột laứhỡnh chửừ nhaọt

3 Dieọn tớch xung quanh cuỷa hỡnh truù

Sxq = 2  Rh

Trong đó: Sxq: Diện tích xung quanh R: Bán kính đáy

h: Chiều cao

* áp dụng Cho: r = 5 (cm)

h = 10 (cm) Diện tích xung quanh của hình trụ đólà:

Sxq = 2r.h  2 3,14 10  314 (cm2)

- Diện tích toàn phần của hình trụ

đ-ợc tính bằng công thức:

S TP = 2rh + 2r 2

* áp dụng Cho: r = 5 (cm)

h = 10 (cm) Diện tích toàn phần của hình trụ đó là: STP = Sxq + 2Sủ

= 2rh + 2 r2  314 + 2 3,14 52  314 + 157  471 (cm2)

4 Theồ tớch hỡnh truù

V = Sủ h =  r2 h Vụựi r laứ baựn kớnh ủaựy, h laứ chieàu Trần Văn Thuận - 2 - Trờng THCS Nghĩa Hải

Trang 3

- Aựp duùng: Tớnh theồ tớch cuỷa moọt hỡnh truù

coự baựn kớnh ủaựy laứ 5 cm, chieàu cao hỡnh truù

- GV ủửa ủeà baứi leõn baỷng phuù, yeõu caàu hs

chổ ra chieàu cao vaứ baựn kớnh ủaựy cuỷa moói

* Hửụựng daón học ở nhaứ :

- Naộm chaộc caực khaựi nieọm veà hỡnh truù

- Naộm chaộc caực coõng thửực tớnh dieọn tớch

xung quanh, dieọn tớch toaứn phaàn, theồ tớch

hỡnh truù vaứ caực coõng thửực suy dieón cuỷa noự

- HS: Thực hiệnvà trả lời

- HS ủoùc vaứ toựm taộtủeà baứi

- Một HS đứng tại chỗ trả lời

- Một HS lên bảng tính HS cả lớp cùnglàm và nhận xét, bổ sung

cao hỡnh truù

- VD: Cho r = 5cm h= 11cm Tính V = ? Giải

V =  r2 h  3,14 52 11  863,5 (cm3)

Sxq = 352cm2 Tớnh h = ?

Sxq = 314 cm2Tớnh r =?; V = ? Giải

Sxq = 2 rh maứ h = r  Sxq = 2r2

Trang 4

- Thoõng qua baứi taọp , hs hieồu kú hụn caực khaựi nieọm veà hỡnh truù

- HS ủửụùc reứn kú naờng phaõn tớch ủeà baứi, aựp duùng caực coõng thửực tớnh dieọn tớch xung quanh, dieọn tớch toaứnphaàn, theồ tớch cuỷa hỡnh truù cuứng caực coõng thửực suy dieón cuỷa noự

- Cung caỏp cho hs moọt soỏ kieỏn thửực thửùc teỏ veà hỡnh truù

II Phơng tiện dạy học

a So saựnh lửụùng nửụực chửựa ủaày trong hai beồ

A Lửụùng nửụực ụỷ beồ 1 lụựn hụn beồ 2

B Lửụùng nửụực ụỷ beồ 1 nhoỷ hụn beồ 2

C Lửụùng nửụực ụỷ beồ 1 baống lửụùng nửụực ụỷ beồ 2

D Khoõng so saựnh ủửụùc lửụùng nửụực chửựa ủaày cuỷa hai beồ vỡ kớch thửụực cuỷa chuựng khaực nhau

b So saựnh dieọn tớch toõn duứng ủeồ ủoựng hai thuứng ủửùng nửụực treõn (Coự naộp, khoõng keồ toõn laứm neỏp gaỏp)

A Dieọn tớch toõn ủoựng thuứng I lụựn hụn thuứng II

B Dieọn tớch toõn ủoựng thuứng I nhoỷ hụn thuứng II

C Dieọn tớch toõn ủoựng thuứng I baống thuứng II

D Khoõng so saựnh ủửụùc dieọn tớch toõn duứng ủeồ ủoựng hai thuứng vỡ kớch thửụực cuỷa chuựng khaực nhauIII Tiến trình bài dạy

HĐ1 : Kieồm tra – Chửừa baứi taọp

- GV: Nêu yêu cầu kiểm tra:

+ HS1: Chửừa baứi 7 / 111 sgk

+ HS2: Chửừa baứi 10 / 112 sgk

- Hai HS lên bảng kiểm tra

- HS cả lớp theo dõi nhận xét và bổ sung

I Chửừa baứi taọp

1 Chửừa baứi 7 / 111 sgk Cho biết: h = 1,2m

Đờng kính đáy: d = 4cm = 0,04m

- Dieọn tớch phaàn giaỏy cửựng chớnh laứ dieọn tớch xung quanh cuỷa moọt hỡnh hoọp coự ủaựy laứ hỡnh vuoõng coự caùnh baống ủửụứng kớnh cuỷa hình troứn

Trang 5

HD: Khi nhaỏn chỡm hoaứn toaứn

moọt tửụùng ủaự nhoỷ vaứo moọt loù

thuyỷ tinh ủửùng nửụực, ta thaỏy nửụực

daõng leõn haừy giaỷi thớch?

+ Theồ tớch cuỷa lửụùng ủaự theỏ naứo?

- GV: Haừy tớnh cuù theồ

2 Baứi 12 /112 sgk

- GV: Đa hình vẽ lên bảng phụ

- Yêu cầu HS hoạt động nhóm

- GV: Theo dõi, giúp đỡ HS hoạt

- HS: Theồ tớch cuỷa tửụùng ủaự baống theồ tớch cuỷa coọt nửụực hỡnh tru

- HS: Thực ghiện và thông báo kết quả

- HS: Hoạt động theo nhóm

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

- HS lớp nhận xét bài làm của nhóm bạn

- HS: Đọc đề bài và suynghĩ cách làm

- HS lớp nhận xét bổ sung

- HS duứng maựy tớnh leõn baỷng ủieàn hai doứngủaàu

- Lần lợt từng HS trả lờicác câu hỏi của GV

* Quay hỡnh chửừ nhaọt quanh BC ủửụùc hỡnh truù coự :

3 Bài 2/ SBT tr.122Cho r = 14cm

h = 10cm

Có: Sxq + SĐ = 2 rh +  r2 =  r(2h + r) =

7

22

14(2.10 + 14) = 1496(cm2)

Vậy chọn E

4 Bài 12/ SGK

B A

C D

Trang 6

Giáo án Hình Học 9 – Ch ơng IV Năm học: 2008 - 2009keỏt quaỷ vaứo oõ troỏng cuỷa baỷng sau

- Doứng thửự ba gv hửụựng daón hs

laứm:

+ Bieỏt baựn kớnh ủaựy r = 5cm, ta

coự theồ tớnh ngay ủửụùc nhửừng oõ

4 Baứi taọp traộc nghieọm

- ẹeà baứi (GV ủửa leõn baỷng phuù)

- GV cho hs laứm baứi 3 phuựt sau

ủoự thu baứi vaứ kieồm tra keỏt quaỷ

* Hửụựng daón học ở nhaứ:

- Naộm chaộc caực coõng thửực tớnh

dieọn tớch vaứ theồ tớch cuỷa hỡnh truù

- Baứi taọp : 14 / 113 sgk

5, 6, 7, 8 / 123 sbt

- ẹoùc trửụực baứi: Hỡnh noựn – Hỡnh

noựn cuùt

+ Oõn laùi coõng thửực tớnh dieọn tớch

xung quanh vaứ theồ tớch cuỷa hỡnh

b Tớnh ra : Beồ I : STP = 112  (m2) Beồ II : STP = 130  (m2)  S1 < S2 (Choùn B)

* Lu ý khi sử dụng giáo án

- Trớc khi học bài này cho HS ôn tập kỹ thế nào là hình trụ, công thức tính diện tích và thể tích của hình trụ Lu ý phải rút gọn công thức rồi mới thay các giá trị tơng ứng

- Khi ra bài tập nên để thời gian cho HS suy nghĩ rồi mới gọi lên bảng giải

- HS hay quên không ghi đơn vị trong các kết quả

* Rút kinh nghiệm

Tieỏt 60 HèNH NOÙN – HèNH NOÙN CUẽT

DIEÄN TÍCH XUNG QUANH VAỉ THEÅ TÍCH CUÛA HèNH NOÙN, HèNH NOÙN CUẽT

Trang 7

Gi¸o ¸n H×nh Häc 9 – Ch ¬ng IV N¨m häc: 2008 - 2009

II Ph¬ng tiƯn d¹y häc

- Thiết bị quay tam giác vuông ABC để tạo ra hình nón Một số vật có dạng hình nón, một hình nónbằng giấy

III TiÕn tr×nh bµi d¹y

H§1: T×m hiĨu hình nón

- GV: Ta đã biết khi quay một hình

chữ nhật quanh một cạnh cố định ta

được một hình trụ Nếu thay hình chữ

nhật bằng một tam giác vuông, quay

tam giác vuông AOC một vòng quanh

cạnh góc vuông OA cố định, ta được

một hình nón

- GV vừa thục hiện quay tam giác

vuông vừa nói:

Khi quay :

+ Cạnh BC quét nên đáy của hình

nón, là một hình tròn tâm O

+ Cạnh AC quét nên mặt xung quanh

của hình nón, mỗi vị trí của AC được

gọi là một đường sinh

+ A là đỉnh của hình nón AO gọi là

đường cao của hình nón

- GV đưa hình 87 / 84 HS quan sát

- GV đưa một chiếc nón để hs quan

sát và thực hiện ?1/ SGK

(GV yêu cầu các nhóm hs quan sát

các vật hình nón mang theo và chỉ ra

các yếu tố của hình nón hoặc nêu các

vật có dạng hình nón)

H§2: T×m hiĨu diện tích xung quanh

hình nón

- GV: Thực hành cắt mặt xung quanh

của hình nón dọc theo một đường sinh

rồi trải ra

- GV: Hình khai triển mặt xung quanh

của hình nón là hình gì?

-GV: Nêu công thức tính diện tích

hình quạt tròn ?

- HS nghe trình bày và quan sát thực tế, hình vẽ

- HS quan sát chiếc nón

Một hs lên chỉ rõ các yếu tố của hình nón : Đỉnh, đường tròn đáy, đường sinh, mặt xung quanh, mặt đáy

- HS: Quan sát

- HS: Hình khai triển mặt xung quanh của hình nón là một hình quạt

-HS: Diện tích hình quạt tròn: Sq = R

2



-HS: Độ dài cung AA’A chính là độ dài đường tròn (O; R) vậy bằng 2R

1 Hình nón

- Quay tam giác vuông AOC một vòng quanh cạnh góc vuông OA cố định, ta được mộthình nón

+ Cạnh BC quét nên đáy của hình nón, là một hình tròn tâm

O

+ Cạnh AC quét nên mặt xungquanh của hình nón, mỗi vị trí của AC được gọi là một đường sinh

+ A là đỉnh của hình nón AO gọi là đường cao của hình nón

2 Diện tích xung quanh hình nón

- DiƯn tÝch xung quanh của hìnhnón la:ø

§ êng cao

§ êng sinh

§¸y

Trang 8

Giáo án Hình Học 9 – Ch ơng IV Năm học: 2008 - 2009-GV: ẹoọ daứi cung AA’A ủửụùc tớnh nhử

theỏ naứo ?

-GV: Tớnh dieọn tớch quaùt troứn AA’A ?

–GV: ẹoự cuừng chớnh laứ Sxq cuỷa hỡnh

noựn Vaọy Sxq cuỷa hỡnh noựn laứ

Sxq =   r

(Vụựi r laứ baựn kớnh ủaựy hỡnh troứn

 laứ ủoọ daứi ủửụứng sinh)

-GV: Tớnh dieọn tớch toaứn phaàn cuỷa

hỡnh noựn nhử theỏ naứo?

- GV: Neõu coõng thửực tớnh Sxq cuỷa hỡnh

choựp ủeàu?

- GV: Nhaọn xeựt: Coõng thửực tớnh dieọn

tớch xung quanh cuỷa hỡnh noựn tửụng tửù

nhử hỡnh choựp ủeàu, ủửụứng sinh chớnh

laứ trung ủoaùn cuỷa hỡnh choựp ủeàu khi soỏ

caùnh cuỷa ủa giaực ủaựy gaỏp ủoõi leõn maừi

Vớ duù :

Tớnh Sxq cuỷa hỡnh noựn bieỏt :

h = 16 cm

r = 12 cm

- GV yeõu caàu hs neõu caựch tớnh

(Gợi ý: Tính độ dài đờng sinh rồi tính

diện tích xung quanh)

HĐ3: Tìm hiểu theồ tớch hỡnh noựn

- GV: Ngửụứi ta xaõy dửùng coõng thửực

tớnh theồ tớch hỡnh noựn baống thửùc

nghieọm

-GV: ẹửa hỡnh truù vaứ hỡnh noựn coự ủaựy

laứ hai hỡnh troứn baống nhau, chieàu cao

cuỷa hai hỡnh cuừng baống nhau Đổ ủaày

nửụực vaứo trong hỡnh noựn roài ủoồ heỏt

nửụực ụỷ hỡnh noựn vaứo hỡnh truù

- GV: Em haừy ủo chieàu cao cuỷa coọt

nửụực naứy vaứ chieàu cao cuỷa hỡnh truù,

ruựt ra nhaọn xeựt?

- GV: Qua thửùc nghieọm ta thaỏy

V H noựn = 1

3VH truù Hay V H noựn = 13  r2 h

- HS: Sxq cuỷa hỡnh choựp ủeàu laứ : Sxq = p d

Vụựi p laứ nửỷa chu vi ủaựy

d laứ trung ủoaùn cuỷa hỡnh choựp

- HS: Nghe GV trình bày

- HS: Thực hiện và trả lời

- HS ủo + Chieàu cao coọt nửụực + Chieàu cao hỡnh truù Nhaọn xeựt : Chieàu cao coọt nửụực baống 1

3 chieàu cao coọt nửụực hỡnh truù

h = 16 cm

r = 12 cm Giải -ẹoọ daứi ủửụứng sinh cuỷa hỡnh noựn laứ :

3 Theồ tớch hỡnh noựn

- Thể tích của hình nón là:

V H noựn = 13  r2 h Trong đó r là bán kính đáy, h là chiều cao của hình nón

* Ví dụ: Tính V = ? biết:

r = 5 cm; h = 10 cm GiảiAdct: V = 13  r2 h

Trần Văn Thuận - 8 - Trờng THCS Nghĩa Hải

Trang 9

- Aựp duùng : TÍnh theồ tớch cuỷa moọt hỡnh

noựn coự baựn kớnh ủaựy baống 5 cm, chieàu

cao 10 cm

HĐ4: Tìm hiểu hỡnh noựn cuùt – Dieọn

tớch xung quanh vaứ theồ tớch hỡnh noựn

cuùt

- GV sửỷ duùng moõ hỡnh hỡnh noựn cuùt

ủửụùc caột ngang bụỷi moọt maởt phaỳng

song song vụựi ủaựy ủeồ giụựi thieọu veà

maởt caột vaứ hỡnh noựn cuùt nhử SGK

- GV: Hỡnh noựn cuùt coự maỏy ủaựy?

Laứ caực hỡnh nhử theỏ naứo ?

GV ủửa hỡnh 92 SGK leõn baỷng phuù

giụựi thieọu : caực baựn kớnh ủaựy , ủoọ daứi

ủửụứng sinh , chieàu cao cuỷa hỡnh noựn

cuùt

GV : Ta coự theồ tớch Sxq cuỷa noựn cuùt

theo Sxq cuỷa hỡnh noựn lụựn vaứ hỡnh noựn

nhoỷ nhử theỏ naứo?

- GV: Ta coự coõng thửực :

Sxq noựn cuùt =  (r1+r2 ) 

-GV: Tửụng tửù theồ tớch cuỷa noựn cuùt

cuừng laứ hieọu theồ tớch cuỷa hỡnh noựn lụựn

vaứ hỡnh noựn nhoỷ Ta coự coõng thửực :

Vnoựn cuùt =1

3h(r2

1+ r2

2+r1.r2)

HĐ5: Luyeọn taọp – cuỷng coỏ :

-GV : Neõu caực coõng thửực tớnh Sxq , STP ,

V cuỷa hỡnh noựn, hỡnh noựn cuùt?

- Làm baứi 15 tr 117 sgk

(ẹeà baứi vaứ hỡnh veừ ủửa leõn baỷng phuù)

- HS nghe giaựo vieõn trỡnh baứy

- HS: Hỡnh noựn cuùt coự hai ủaựy laứ hỡnh troứn khoõng baống nhau

- HS: Sxq cuỷa hỡnh noựn cuùt laứ hieọu giữa Ssq cuỷa hỡnh noựn lụựn vaứ hỡnh noựn nhoỷ

- HS: Ghi vở

- Lần lợt từng HS trả lời các câu hỏi của GV

- HS: Đọc đề bài

- HS: Thực hiện và nêu kết quả

= 1

3  52 10 = 2503  (cm3)

4 Hỡnh noựn cuùt – Dieọn tớch xung quanh vaứ theồ tớch hỡnh noựn cuùt

a Khaựi nieọm hỡnh noựn cuùt

- Khi cắt hình nón bởi một mặt phẳng song song với đáy thì phần mặt phẳng nằm trong hình nón là một hình tròn Phần hình nón nằm giữa măt phẳng nói trên và mặt đáy đợc gọi là một hình nón cụt

b Dieọn tớch xung quanh vaứ theồtớch hỡnh noựn cuùt

- Sxq cuỷa hỡnh noựn cuùt laứ hieọu giữa Ssq cuỷa hỡnh noựn lụựn vaứ hỡnh noựn nhoỷ

Sxq noựn cuùt =  (r1+r2 ) 

- Theồ tớch cuỷa noựn cuùt cuừng laứ hieọu theồ tớch cuỷa hỡnh noựn lụựn vaứ hỡnh noựn nhoỷ

Trang 10

* Hửụựng daón học ở nhaứ :

- Naộm vửừng caực khaựi nieọm veà hỡnh

noựn

- Naộm chaộc caực coõng thửực tớnh dieọn

tớch xung quanh, dieọn tớch toaứn phaàn

vaứ theồ tớch hỡnh noựn

1 4

- Trớc khi học bài này cho HS ôn tập kỹ công thức tính diện tích và thể tích của hình chóp (Lớp 8) Lu ý cách xây dựng công thức tính thể tích của hình nón

- Thoõng qua baứi taọp, hs hieồu kú hụn caực khaựi nieọm veà hỡnh noựn

- HS ủửụùc luyeọn kú naờng phaõn tớch ủeà baứi, aựp duùng caực coõng thửực tớnh dieọn tớch xung quanh, dieọn tớch toaứn phaàn, theồ tớch cuỷa hỡnh noựn cuứng caực coõng thửực suy dieón cuỷa noự

- Cung caỏp cho hs moọt soỏ kieỏn thửùc thửùc teỏ veà hỡnh noựn

Trang 11

Gi¸o ¸n H×nh Häc 9 – Ch ¬ng IV N¨m häc: 2008 - 2009III TiÕn tr×nh bµi d¹y

H§1: KiĨm tra – Ch÷a bµi tËp Ch÷a bµi tËp

- GV nªu yªu cÇu kiĨm tra:

Tính số đo cung n0 của hình khai

triển mặt xung quanh của hình

nón

-GV: HD + Nêu công thức tính

độ dài cung tròn n0, bán kính

bằng a

+ Độ dài của hình quạt chính là

độ dài đường tròn đáy hình nón

C = 2r Hãy tính bán kính hình

nón biết  CAO = 300 và đường

sinh AC = a

+ Tính độ dài đường tròn đáy

+ Nêu cách tính số đo cung n0

của hình khai triển mặt xung

quanh hình nón

2 Bài 23 / 119 sgk

- GV: Gọi bán kính đáy của hình

nón là r, độ dài đường sinh là 

Để tính được góc , ta cần tìm

gì?

+ Biết diện tích mặt khai triển

- Hai HS lªn b¶ng kiĨm tra

+ HS1: Ch÷a bµi 20/ SGK+ HS2: Chữa bài 21 /118sgk

- HS c¶ líp theo dâi, nhËnxÐt vµ ch÷a bµi

Vậy độ dài đường tròn

aO;

a.na

180



   n0 = 1800

- HS: Để tính được góc

 ta cần tìm được tỉ số

.a.n 180

a.n a

180



   n0 = 1800

2 Bài 23 / 119 sgk Gọi bán kính đáy của hình nón là r, độ dài đường sinh là 

-Diện tích quạt tròn khai triển đồng thời là diện tích xung quanh của hình nón là :

a

r

30 0

Trang 12

Giáo án Hình Học 9 – Ch ơng IV Năm học: 2008 - 2009cuỷa maởt noựn baống 1

4dieọn tớch hỡnh troứn baựn kớnh SA =  Haừy

tớnh dieọn tớch ủoự

- GV tổng hợp các ý kiến của HS

và trình bày lời giải lên bảng

3 Baứi 27 /119 sgk

(GV ủửa hỡnh veừ leõn baỷng phuù)

a.Tớnh theồ tớch cuỷa duùng cuù naứy

b Dieọn tớch maởt ngoaứi cuỷa duùng

cuù (khoõng tớnh naộp ủaọy)

- GV: Duùng cuù naứy goàm nhửừng

hỡnh gỡ?

- GV gọi 2 HS lên bảng:

+ HS1 tớnh theồ tớch cuỷa dụng cụ

+ HS2 tớnh dieọn tớch maởt ngoaứi

cuỷa duùng cuù

- GV: Theo dõi, giúp đỡ HS giải,

nhận xét, chữa bài (nếu cần)

4 Baứi 28 / 120 sgk

(GV ủửa ủeà baứi leõn baỷng phuù)

- GV: Neõu coõng thửực tớnh dieọn

tớch xung quanh cuỷa hỡnh noựn

cuùt?

- HS: Đọc đề bài

- HS : Duùng cuù naứy bao goàm moọt hỡnh truù gheựp vụựi moọt hỡnh noựn

- Hai HS lên bảng giải

- HS cả lớp cùng làm và nhận xét, bổ sung

- HS ủoùc ủeà baứi vaứ tỡm coõng thửực aựp duùng-HS: Sxq =  (r1 + r2 ) 

- Theồ tớch cuỷa duùng cuù naứy laứ :

Trang 13

Giáo án Hình Học 9 – Ch ơng IV Năm học: 2008 - 2009+ Thay số rồi tính

- GV: Neõu coõng thửực tớnh theồ tớch

cuỷa hỡnh noựn cuùt?

+ Trong coõng thửực naứy ta coứn

phaỷi tớnh ủaùi lửụùng naứo?

+ Haừy tớnh chieàu cao cuỷa hỡnh

- GV nhaọn xeựt, kiểm tra keỏt quaỷ

cuỷa moọt vaứi nhoựm

* Hửụựng daón học ở nhaứ:

- Naộm chaộc caực coõng thửực tớnh

dieọn tớch xung quanh vaứ theồ tớch

- HS lớp nhận xét bài làmcủa nhóm bạn

a Dieọn tớch xung quanh cuỷa hỡnh noựn cuùt

Sxq =  (r1 + r2 )  = 3,14 ( 21 + 9 ) 36 = 3393 (cm2)

b Chieàu cao cuỷa hỡnh noựn cuùt

- Chieàu cao cuỷa hỡnh truù laứ 2 (cm)

 ủoọ cao cuỷa nửụực khi ủoồ khi ủoồ tửứ hỡnh noựn vaứo hỡnh truù laứ :

- Trớc khi học bài này cho HS ôn tập kỹ công thức tính diện tích và thể tích của hình trụ, hình nón cụt

- Hoùc sinh naộm vửừng caực khaựi nieọm cuỷa hỡnh caàu: taõm, baựn kớnh, ủửụứng kớnh, ủửụứng troứn lụựn, maởt caàu

- Hieồu ủửụùc maởt caột cuỷa hỡnh caàu bụỷi moọt maởt phaỳng luoõn laứ hỡnh troứn

Trang 14

- Naộm chaộc coõng thửực tớnh dieọn tớch maởt caàu

- Thaỏy ủửụùc ửựng duùng thửùc teỏ cuỷa hỡnh caàu

- HS ủửụùc giụựi thieọu veà vũ trớ cuỷa ủieồm treõn maởt caàu –Toaù ủoọ ủũa lớ

- Moọt soỏ vaọt coự daùng hỡnh caàu Moõ hỡnh caực maởt caột cuỷa hỡnh caàu Tranh veừ hỡnh 103, 104, 105, 112III Tiến trình bài dạy

HĐ1: Tìm hiểu hỡnh caàu

- GV: Khi quay hỡnh chửừ nhaọt moọt voứng

quanh moọt caùnh coỏ ủũnh ta ủửụùc hỡnh gỡ?

+ Khi quay moọt tam giaực vuoõng moọt voứng

quanh moọt caùnh goực vuoõng coỏ ủũnh, ta

ủửụùc hỡnh gỡ ?

+ Khi quay moọt nửỷa hỡnh troứn taõm O, baựn

kớnh R moọt voứng quanh ủửứụng kớnh AB coỏ

ủũnh ta ủửụùc moọt hỡnh caàu Nửỷa hỡnh troứn

trong pheựp quay noựi treõn taùo maởt caàu

ẹieồm O ủửụùc goùi laứ taõm, R laứ baựn kớnh

cuỷa hỡnh caàu hay maởt caàu ủoự

- GV ủửa hỡnh 103 / SGK cho hs quan saựt

- GV: Em haừy laỏy vớ duù trong thửùc teỏ veà

nhửừng vaọt coự daùng hỡnh caàu maởt caàu

HĐ2: Caột hỡnh caàu bụỷi moọt maởt phaỳng

- GV duứng moõ hỡnh hỡnh cầu bị cắt một

mặt phẳng cho HS quan sát vaứ hoỷi:

+ Khi caột hỡnh caàu bụỷi moọt maởt phaỳng thỡ

maởt caột laứ hỡnh gỡ?

- GV yeõu caàu hs thửùc hieọn ?1 / 121 sgk

(GV kẻ sẵn bảng số liệu lên bảng cho HS

làm)

- GV yeõu caàu hs ủoùc nhaọn xeựt sgk / 104

- GV ủửa hỡnh 105 sgk leõn giụựi thieọu:

Traựi ủaỏt ủửụùc xem nhử moọt hỡnh caàu, xớch

ủaùo laứ moọt ủửụứng troứn lụựn

+ GV ủửa hỡnh veừ 112/ 127 sgk hửụựng

daón hs noọi dung cụ baỷn cuỷa baứi ủoùc theõm

“Vũ trớ cuỷa moọt ủieồm treõn maởt caàu – Toaù

ủoọ ủũa lớ” Vĩ tuyến, xích đạo, bán cầu

nam, bán cầu bắc Cách xác định toạ độ

địa lý của điểm P trên bề mặt địa cầu

- HS: Ta ủửụùc moọt hỡnh trụ

- HS: Ta ủửụùc moọt hỡnh noựn

- HS: Quan sát GV thực hiện

- Moọt hs leõn chổ : taõm, baựn kớnh maởt caàu treõn hỡnh 103 sgk

HS : laỏy vớ duù :

- HS: Quan sát và trả

lời

- HS: Thực hiện ?1 SGK

- Một HS lên bảng

điền HS cả lớp theo dõi và nhận xét, bổ sung

- HS: Đọc SGK

- HS: Quan sát tranh

và nghe GV trình bày

- HS: Nghe GV trìmh bày và ghi vở công

1 Hỡnh caàu

- Khi quay moọt nửỷa hỡnh troứn taõm

O, baựn kớnh R moọt voứng quanh ủửứụng kớnh AB coỏ ủũnh ta ủửụùc moọt hỡnh caàu Nửỷa hỡnh troứn trong pheựp quay noựi treõn taùo maởt caàu

ẹieồm O ủửụùc goùi laứ taõm, R laứ baựn kớnh cuỷa hỡnh caàu hay maởt caàu ủoự

2 Caột hỡnh caàu bụỷi moọt maởt phaỳng

- Khi caột hỡnh caàu bụỷi moọt maởt phaỳng thỡ maởt caột laứ moọt hỡnh troứn

?1/ SGK

Hỡnh truù

Hỡnh caàu

Hỡnh chửừ nhaọt Khoõng Khoõng

Hỡnh troứn baựn

Hỡnh troứn baựn kớnh < R Khoõng Coự

* Nhaọn xeựt (sgk)

Trần Văn Thuận - 14 - Trờng THCS Nghĩa Hải

Tiêu đề	Giáo án hình học 9 – Chương IV
Người hướng dẫn	Trần Văn Thuận
Trường học	Trường THCS Nghĩa Hải
Chuyên ngành	Hình Học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008 - 2009

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	2,76 MB