Tại trường Tiểu học Hồ Văn Huê, môn Tin học là môn họcmới đối với các em học sinh khối 3, nhưng sau một thời gian tiếpxúc, các em say mê hứng thú, yêu thích môn học, do vậy tôi luôntạo c
Trang 1MỤC LỤC
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2
1/ ĐẶT VẤN ĐỀ 2
2/ MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI 3
3/ LỊCH SỬ ĐỀ TÀI 4
4/ PHẠM VI ĐỀ TÀI 4
II/ NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM 4
1/ THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI 4
2/ NỘI DUNG CẦN GIẢI QUYẾT 8
3/ CÁC BIỆN PHÁP CẦN GIẢI QUYẾT 8
4/ KẾT QUẢ CHUYỂN BIẾN CỦA ĐỐI TƯỢNG 22
III/ KẾT LUẬN 25
1/ TÓM LƯỢC GIẢI PHÁP 25
2/ PHẠM VI ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG 26
3/ KIẾN NGHỊ 26
TÀI LIỆU THAM KHẢO 28
Trang 2I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1 Đặt vấn đề:
Giáo dục có vai trò rất quan trọng trong tiến trình phát triểncủa xã hội loài người Nhất là thời kì đất nước phát triển như hiệnnay, nước ta trên con đường đổi mới, chính sách mở cửa quan hệvới các nước trên thế giới tăng, sự bùng nổ công nghệ thông tintrên thế giới, do đó môn Tin học ngày càng được quan tâm và đầu
tư hơn Chúng ta cũng xác định thấy rõ vị trí, tầm quan trọng củamôn học này, là một công cụ tạo điều kiện hoà nhập với cộng đồngquốc tế và khu vực, tiếp cận thông tin quốc tế và khoa học kĩ thuậtmới như hiện nay, tiếp cận những nền văn hoá tiên tiến khác trênthế giới
Môn Tin học trong trường Tiểu học hiện nay giữa vai tròquan trọng đây cũng là môn học và công cụ đắt lực cho sự nghiệpgiáo dục, các em học sinh được học môn Tin học ở bậc Tiểu học sẽgiúp cho các em rất nhiều ở các cấp học trên Tin học trong thời đạihiện nay ở nước ta được xem như là một môn rất bổ ích thu hútgiới trẻ tìm hiểu
Tại trường Tiểu học Hồ Văn Huê, môn Tin học là môn họcmới đối với các em học sinh khối 3, nhưng sau một thời gian tiếpxúc, các em say mê hứng thú, yêu thích môn học, do vậy tôi luôntạo cho các em sự tò mò hứng thú, nhất là trong giờ lí thuyết và cảgiờ thực hành, các em biết vận dụng vào các môn học khác, đặcbiệt là phương tiện hữu ích trong việc tìm tòi kiến thức mới, mônhọc này xuất phát từ nhu cầu thực tế Công nghiệp hoá – Hiện đạihoá đất nước để hội nhập thế giới, các em dần làm quen và đi vàohứng thú với môn học này
Tin học không chỉ là môn cung cấp các kĩ năng sử dụng máytính mà còn giúp học sinh rèn luyện kĩ năng logic, hình thành nănglực tổ chức và xử lí thông tin, bước đầu hiểu khả năng ứng dụngCông nghệ thông tin trong học tập Trong chương trình Tin học lớp
3, với phần mềm đồ hoạ Paint học sinh ứng dụng trong môn Mĩ
Trang 3sinh động, hài hoà thẫm mĩ trên máy tính Paint là một phần mềmđòi khỏi khả năng sử dụng tốt khéo léo các thao tác sử dụng chuộtkết hợp với bàn phím và năng lực sáng tạo, tính thẫm mĩ của họcsinh.
Là một giáo viên Tin học, tôi luôn chứng kiến cảnh học sinhchưa biết về máy tính, chưa hiểu về cách sử dụng máy tính, bêncạnh các em chăm ngoan học tốt, vẫn còn khá nhiều em gặp khókhăn trong việc học môn Tin học Đặc biệt là học sinh lớp 3/1trường Tiểu học Hồ Văn Huê nhiều em chưa có hứng thú trong họctập, thao tác còn chậm, chưa biết thao tác trên phần mềm Paint vìvậy tôi mạnh dạn chia sẽ một số ý kiến suy nghĩ của mình qua
sáng kiến: “Một số giải pháp trong giảng dạy chương trình phần mềm đồ hoạ Paint môn Tin học lớp 3.” Với mong muốn
học sinh học phần mềm đồ hoạ Paint đạt kết quả tốt hơn
Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cầnthiết cho người lao động hiện đại Học sinh ứng dụng trong môn
Mĩ thuật, học được từ môn Mĩ thuật để vẽ những hình ảnh sao chosinh động, hài hoà, thẫm mĩ Trong chương trình Tin học ở bậcTiểu học được phân bố xen kẽ giữa các bài vừa học, vừa chơi.Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo trong quá
Trang 4trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích, giúp cho học sinh thưgiản sau những giờ học căng thẳng ở lớp…
3 Lịch sử đề tài
Học sinh là chủ thể của hoạt động dạy học, trong hoạt động
và bằng hoạt động tự giác, tích cực Kiến thức tin học là những nộidung tương đối mới mẽ, xa lạ và có nhiều khái niệm rất trừu tượngđối với nhiều học sinh Trong đề tài này, tôi chia sẻ một số giảipháp giúp học sinh say mê, hứng thú, yêu thích môn học, biết vậndụng kiến thức của mình vào cuộc sống, hoàn thiện và thành thạocác thao tác khi tương tác với phần mềm Paint, linh hoạt trong khi
sử dụng các công cụ vẽ của phần mềm
Giáo viên kết hợp giữa lí thuyết và thực hành phù hợp, khôngxem nhẹ giờ dạy lí thuyết khi đó giờ thực hành sẽ tốt hơn cũng nhưhọc sinh học thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lí thuyết
Trong phần mềm đồ hoạ Paint có rất nhiều công cụ hổ trợcho việc vẽ, thiết kế các hình ảnh đa dạng, phong phú Vì vậy đểhướng dẫn học sinh biết kết hợp các công cụ vẽ với nhau một cáchthích hợp là điều quan trọng để giúp các em hoàn thành tốt các nộidung bài học
1 Thực trạng đề tài
Trang 5Hiện nay học sinh trường Tiểu học Hồ Văn Huê được họcmôn Tin học theo nội dung chương trình môn Tin học được dạytheo bộ sách Luyện tập Tin học 3 tập 1, Luyện tập Tin học 3 tập 2,Luyện tập Tin học 4 tập 1, Luyện tập Tin học 4 tập 2, Luyện tậpTin học 5 tập 1, Luyện tập Tin học 5 tập 2 do Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định.
Nhà trường được trang bị một phòng máy với 19 máy chohọc sinh và 1 máy chủ dành cho giáo viên, các em được học mộttiết lí thuyết, một tiết thực hành
Nhà trường đã trang bị cho giáo viên đầy đủ sách giáo khoa
và các phần mềm kèm theo
a Thực trạng chung
Tin học là một môn học mới, khó học, có nhiều khái niệmtrừu tượng, nhiều thuật ngữ chuyên ngành, ngôn ngữ tiếng Anh, vìvậy học sinh khó hiểu, khó hình dung, còn xa lạ với học sinh Tiểuhọc
Phần mềm đồ hoạ Paint là một phần mềm mới đối với các emhọc sinh Tiểu học, các em chưa bao giờ được tiếp xúc với bất kìphần mềm nào có tính năng tương tự Ngoài ra phần mềm đồ hoạPaint có các công cụ hổ trợ vẽ, tô màu Phần mềm độ hoạ Paint làmột ứng dụng đồ hoạ máy tính đơn giản của Microsoft Windows.Với sự đơn giản của nó, các em học sinh nhanh chóng bị thu hútbởi các tính năng vẽ thuận tiện
Với học sinh lớp 3, phần mềm đồ hoạ Paint cung cấp cho các
em các công cụ vẽ nhằm giúp các em tạo ra các hình ảnh sinhđộng, hài hoà thẩm mĩ từ đó luyện cho các em khả năng tư duy,sáng tạo, bước đầu hình thành các thao tác sử dụng máy tính đồngthời giúp các em thư giản sau mỗi giờ học căng thẳng
b Thực trạng học sinh lớp 3 trường Tiểu học Hồ Văn Huê học phần mềm đồ hoạ Paint
Thuận lợi:
Trang 6Được sự đầu tư của các cấp, các ban ngành nên nhà trường
có 1 phòng Tin Học với các thiết bị máy móc, trang thiết bị phục
vụ dạy học môn Tin học
Giáo viên được Đào tạo bài bản trong môi trường sư phạm
Có đủ kiến thức về bộ môn Tin Học để đáp ứng nhu cầu dạy họcmôn Tin học Thường xuyên được bồi dưỡng chuyên môn qua cácbuổi học chuyên môn cũng như rút ra các kinh nghiệm dạy học từnhững tiết dạy được dự giờ và dự giờ các giáo viên khác và tự học
để cập nhật kịp thời những bước thay đổi của công nghệ thông tin
Tin học là một môn học mới, trực quan, sinh động, giúp họcsinh khám phá nhiều lĩnh vực cũng như hỗ trợ cho các em học tốtcác môn học khác Học sinh rất thích thú học môn Tin học, đặc biệt
là các tiết thực hành
Khó khăn:
Với số lượng lớp học nhiều và học sinh đông mà số lượngmáy tính có hạn nên các em phải thay phiên nhau thực hành vì thếcác em không có nhiều thời gian để thực hành các bài thực hành
mà bài học yêu cầu
Đa số học sinh chưa được tiếp xúc với máy tính nhiều vàmáy tính là một thiết bị phức tạp, khó sử dụng nên các em còn gặpnhiều khó khăn trong việc sử dụng máy tính
Giao diện của phần mềm Paint hoàn toàn bằng Tiếng Anhnên các em gặp rất nhiều khó khăn trong việc sử dụng phần mềm.Ngoài ra do giao diện phần mềm Paint trong sách giáo khoa khôngcập nhật kịp so với các phiên bản phần mềm Paint theo các hệ điềuhành nên các em gặp khó khăn trong việc tự học ở nhà cũng nhưviệc dạy của giáo viên
Qua công tác giảng dạy môn Tin học một số lớp tôi được sựgóp ý của các đồng nghiệp rút ra được một số nhận định sau:
Bài dạy: Bài 17: Làm quen với các công cụ vẽ Paint (tiết 2)
Lớp 3/1
Trang 7Giáo viên dạy: Phan Ngọc Phương Trinh.
Nội dung bài: Ráp hình bằng công cụ Select
Trong tiết học này tôi thống kê được số liệu như sau:
Dạy đúng chuẩn kiến thức, kĩ năng
Chuẩn bị phương tiện dạy học đầy đủ
Dạy có kèm thực tiển minh hoạ trên máy tính
Học sinh:
Tập trung theo dõi bài, lắng nghe giáo viên giảng bài
Các em rất thích ráp hình bằng công cụ Select
Khuyết điểm
Trang 8Giáo viên:
Phân bố thời gian chưa hợp lý giữa lý thuyết và thực hành
Đa số tập trung hướng dẫn các em học sinh giỏi, khá
Học sinh
Còn bở ngỡ khi tiếp xúc bài mới
Một số em còn lo ra xem nhẹ môn Tin Học
Một số em không thích thú môn học
Nguyên nhân
Giáo viên:
Do chú trọng phần dạy lí thuyết hơn nên thời gian thực hành
ít gây nhàm chán cho học sinh
Trong quá trình thực hành không quán xuyến được các emhọc sinh
Chưa khai thác tư duy sáng tạo của học sinh
Chưa làm cho học sinh say mê hứng thú với môn học
Học sinh:
Các em chưa tiếp xúc với phần mềm Paint lần nào, về nhàcác em không có máy tính để thực hành
Các em còn nhỏ hay mê chơi không chú ý vào bài học
Chưa thấy được tầm quan trọng của môn học này nên còn lơ
là trong việc học
Đa số phụ huynh học sinh ít được học môn Tin Học nênkhông thể hướng dẫn cho con em mình
Do môn Tin học là môn mới đưa vào chương trình giảng dạy,
và mới thay sách “Cùng học Tin học ” sang sách “Luyện tập Tinhọc ” nên luôn tồn tại những ưu điểm khuyết điểm khác nhau Do
đó tôi luôn tự học hỏi, dự giờ rút kinh nghiệm để nâng cao chất
Trang 9lượng giảng dạy, nâng cao chất lượng học sinh giúp các em sửdụng phần mềm một cách thành thạo hơn.
2 Nội dung cần giải quyết
Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bàigiảng phù hợp với phần mềm trong giảng dạy đồ họa Paint
Khai thác tất cả các công cụ trong phần mềm đồ họa Paint đểhướng dẫn cho học sinh
Khai khác đề tài mở cho học sinh
Sử dụng một số phần mềm hổ trợ soạn giảng và giảng dạy, tổchức các trò chơi nhằm củng cố cho học sinh
3 Các biện pháp giải quyết
3.1 Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài giảng phù hợp với phần mềm trong giảng dạy đồ họa Paint.
Để giảng dạy tốt đồ họa Paint đòi hỏi giáo viên phải nghiêncứu xây dựng kế hoạch bài dạy Tức là giáo viên biết kết hợp giữagiờ học lý thuyết và giờ học thực hành sao cho phù hợp, khôngxem nhẹ giờ dạy lí thuyết thì mới thực hành tốt được cũng như khihọc thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lí thuyết Trong một tiếthọc, giáo viên cần dạy tốt lí thuyết trước rồi sẽ hướng dẫn các emthực hành sau
Khi dạy thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh mộtcách cụ thể, rõ ràng và kết hợp cả kiến thức của bài trước Đứngtrước mỗi bài thực hành giáo viên hướng dẫn cho các em phân tíchyêu cầu của bài và phải được bài như yêu cầu thì các em phải làmnhững công việc gì? trước khi học sinh làm để học sinh quan sátthực chính xác và nhanh hơn
Ví dụ: Bài thực hành 1 Vẽ theo mẫu:
Trang 10Giáo viên giao bài tập thực hành cho cả lớp, sau đó hướngdẫn các em phân tích hình mẫu: Bức thư gồm mẫu hình chữ nhật,mẫu đường thẳng, nền.
Tiếp theo giáo viên hướng dẫn các bước thực hiện vẽ trựctiếp trên máy cho học sinh dựa trên phần mềm Netop school hoặc
sử dụng máy chiếu để học sinh dể quan sát thao tác của giáo viên.Các bước vẽ:
Bước 1: Chọn nét vẽ, chọn mẫu vẽ
Bước 2: Chọn mẫu để vẽ hình chữ nhật
Bước 3: Chọn mẫu để tạo thành bức thư
Trang 11Bước 4: Tô màu cho bức thư.
Trong khi thực hành nếu các em nào chưa thực hành được,giáo viên sẽ đến chỗ các em ngồi để hướng dẫn các thao tác
Trang 12Để dạy tốt phần mềm đồ họa Paint thì giáo viên sử dụng phầnmềm Netop School để giảng dạy cho học sinh.
Trang 13Ví dụ bài 21: Vẽ theo mẫu (tiếp theo)
Đầu tiên chia lớp thành 4 nhóm
Yêu cầu các nhóm phân tích xem để hoàn thành ngôi nhàtheo mẫu:
Các em cần vẽ những gì?
Sử dụng công cụ nào để vẽ?
Có cần sao chép hình nào không?
Thực hiện phối màu như thế nào cho hợp lí hay em thích màunhư hình mẫu?
Sau khi các nhóm xác định xong gọi một vài nhóm trình bày.Nhận xét và bắt đầu cho các em vẽ
Trang 14Giáo án minh họa:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh khởi động
phần mềm Paint, giới thiệu hình vẽ cho học
sinh quan sát
- Học sinh quan sát và lắngnghe
Trang 15Hỏi: Em sử dụng công cụ hay mẫu vẽ nào
để thực hiện mẫu ngôi nhà như hình bên (cả
lớp)
Sau khi quan sát xong, học sinh điền dấu
tích vào các ô trống trước các công cụ
- Xoá chi tiết thừa
- Vẽ cửa cái – ráp cửa cái
- Sao chép và ráp cửa sổ
- Vẽ ống khói, vẽ khói – ráp vào mái nhà
- Tô màu hoàn chỉnh
Hỏi: Em hãy sắp xếp lại đúng thứ tự các
bước thực hiện bằng cách ghi số vào các ô
-HS trả lời câu hỏi
- Học sinh quan sát và lắngnghe
- Học sinh làm bài
- Học sinh kiểm tra chéobài của bạn
- Học sinh quan sát và lắngnghe
Trang 16tròn.(cả lớp)
- Giáo viên kiểm tra kết quả
4 Hoạt động vận dụng:
Hoạt động 3: Sáng tạo
- Học sinh tự thiết kế và trang trí ngôi nhà
của mình với màu sắc riêng
-Học sinh chú ý lắng nghe
- Học sinh cùng bạn tựđánh giá
- Quan sát và lắng nghe
Trang 17Qua tiết dạy tôi được sự góp ý của đồng nghiệp rút ra đượcmột số nhận định sau:
Nội dung bài: Hướng dẫn vẽ ngôi nhà đơn giản theo mẫu
Trong tiết học tôi thống kê được số liệu như sau:
Dạy đúng chuẩn kiến thức kĩ năng
Chuẩn bị phương tiện dạy học đầy đủ
Phương pháp dạy phù hợp, phân phối thời gian lý thuyết vàthực hành hợp lí
Khả năng quan sát lớp tốt, giao bài tập hợp lí cho đối tượnghọc sinh
Phần củng cố nên tạo trò chơi để tạo hứng thú cho học sinh
ôn lại kiến thức đã học
Học sinh:
Trang 18Một số học sinh thao tác còn chậm.
3.2 Khai thác tất cả các công cụ trong phần mềm đồ họa Paint
để hướng dẫn cho học sinh.
Trong phần mềm đồ họa Paint có rất nhiều công cụ hổ trợcho việc vẽ, thiết kế các hình ảnh đa dạng, phong phú Vậy làm thếnào để hướng dẫn cho học sinh dể hiểu, dể sử dụng là một khâu vôcùng quan trọng, yêu cầu giáo viên phải nắm chắc các bước thựchành, hướng dẫn một cách chi tiết, đặc biệt là học sinh còn gặp khókhăn vì các em mới được tiếp xúc phần mềm
Ví dụ bài vẽ cột cờ
Trang 19Hộp công cụ Hộp màu
Để vẽ được hình trên em sử dụng các công cụ nào trong hộpcông cụ?
Trang 20Giáo viên luôn hướng dẫn và giới thiệu các bước thực hiệnlần lượt trong hộp công cụ và hộp màu cho học nắm chắc, sau
đó yêu cầu học sinh thảo luận nhóm (chia 2 em ngồi một máylàm 1 nhóm)
Để vẽ hình elip, hình chữ nhật, hình ngôi sao như trên ta cần
sử dụng các công cụ nào, các màu nào cho phù hợp, nêu cáchthực hiện
Hướng dẫn:
Bước 1: vẽ bồn cỏ bằng công cụ elip
Bước 2: vẽ cột cờ, cắm cột cờ vào bồn cỏ bằng công cụ hìnhchữ nhật
Bước 3: vẽ lá cờ bằng công cụ hình chữ nhật
Bước 4: vẽ ngôi sao bằng các công cụ đường thẳng hoặc công cụhình ngôi sao
3.3 Khai khác đề tài mở cho học sinh.
Trong quá trình giảng dạy giáo viên không nên áp đặt chohọc sinh phải vẽ theo mẫu trong sách giáo khoa hoặc cho họcsinh vẽ theo mẫu đã cho, mà nên khai thác các đề tài mở chohọc sinh vận dụng kiến thức đã học trong chương trình đồ hoạPaint Nên khai thác tối đa sự tư duy sáng tạo của học sinh Đểlàm được như vậy giáo viên phải nắm được khả năng vận dụngcủa học sinh, nắm được cách đặt vấn đề cho học sinh dể nhớ, dểhiểu và dể thực hiện
Ví dụ: Em hãy sử dụng tất cả các công cụ trong phần mềm đồhoạ Paint hãy vẽ bức tranh tả cảnh giờ ra chơi trường em
Yêu cầu trên thì sẽ khai thác tối ưu việc vận dụng khả năng
tư duy một cách sáng tạo để giải quyết vấn đề học sinh không bịràng buộc và đó cũng là căn cứ để giáo viên có thể ra đề kiển tratheo Thông tư 22/ 2016/ TT-BGĐT vấn đề này ở mức độ vận dụngcao (mức 4)
Tuy nhiên giáo viên cũng nên biết vận dụng chủ đề thực tế tạiđịa phương của học sinh để yêu cầu một cách hợp lí và phù hợp