Kết quả thu hoạch về lý luận, thực tiễn của chuyên đề "sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non" 1.2.1.. Cơ sở lí luận Chuyên đề trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về sá
Trang 1BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA LỚP BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP
GIÁO VIÊN MẦM NON HẠNG III NĂM 2019
Nắm vững và vận dụng tốt chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật củaĐảng, Nhà nước, quy định và yêu cầu của ngành, địa phương về giáo dục mầmnon; chủ động tuyên truyền và vận động đồng nghiệp cùng thực hiện tốt chủtrương của Đảng và pháp luật của Nhà nước về giáo dục nói chung và giáo dụcmầm non nói riêng Hiểu rõ chương trình và kế hoạch giáo dục mầm non; hướngdẫn đồng nghiệp cùng thực hiện chương trình và kế hoạch giáo dục mầm non.Đây là những nội dung hết sức bổ ích và cần thiết cho người quản lí, giáo viêngiảng dạy trong việc thực thi nhiệm vụ tại đơn vị đang công tác Với 11 chuyên đề
đã giúp cho học viên nhận thức được nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn mớitrong công tác dạy và học
2 Đối tượng nghiên cứu.
Qua thời gian học tập, được bồi dưỡng kiến thức thuộc lớp bồi dưỡng tiêuchuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non hạng III được các thầy cô củatrường Cao Đẳng Sư Phạm Nghệ An truyền đạt những kiến thức kỹ năng từ cácchuyên đề đều là những kiến thức bổ ích phục vụ cho công tác chuyên môn nghiệp
vụ của bản thân
Một trong các chuyên đề khoa học đã giúp tôi hiểu sâu hơn và để áp dụng cóhiệu quả trong hoạt động dạy học của bản thân đó là chuyên đề “Viết sáng kiếnkinh nghiệm trong giáo dục mầm non”
3 Nhiệm vụ nghiên cứu.
Các nhiệm vụ được đặt ra cho bài viết thu hoạch:
- Nêu những kết quả thu hoạch được khi tham gia lớp bồi dưỡng
- Nêu những kế hoạch hoạt động các nhân sau khi tham gia khoá bồi dưỡng
- Những kiến nghị và đề xuất
4 Dự kiến nội dung các kết quả nghiên cứu về lí luận, thực tiễn.
Phần 1: Kết quả thu hoạch được sau khi tham gia khoá bồi dưỡng
Phần 2: Kế hoạch hoạt động các nhân sau khi tham gia khoá bồi dưỡng
Phần 3: Kiến nghị và đề xuất
II NỘI DUNG PHẦN I: KẾT QUẢ THU HOẠCH KHI THAM GIA KHOÁ BỒI DƯỠNG.
Trang 21.1 Giới thiệu tổng quan về các chuyên đề học tập
Qua quá trình học tập và nghiên cứu cũng như sự hướng dẫn, truyền đạt củacác thầy, cô giáo phụ trách giảng dạy Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chứcdanh nghề nghiệp giáo viên mầm non hạng III, tôi nắm bắt được các nội dung nhưsau:
1 Chuyên đề 1: Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước.
Chuyên đề này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về khái niệm quản lý nhà nước nóichung và quản lý nhà nước về giáo dục nói riêng trong cơ chế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và các chính sách về phát triển giáo dục
2 Chuyên đề 2: Luật trẻ em và hệ thống quản lý giáo dục
Chuyên đề này giúp chúng ta hiểu rõ hơn khái niệm luật trẻ em và hệ thốngquản lý giáo dục, những vấn đề cơ bản về quyền và bổn phận của trẻ em, cácquyền trẻ em trong Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, các quyền trẻ emtrong Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, cách thức thực hiện Quyền trẻ em
ở Việt Nam
3 Chuyên đề 3: Kỹ năng quản lý thời gian
Quản lý thời gian của giáo viên mầm non là việc giáo viên mầm non kiểmsoát tốt và đưa ra những quyết định sáng suốt về cách sử dụng thời gian trong quátrình nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non
4 Chuyên đề 4: Kỹ năng làm việc nhóm
Chuyên đề này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về khái niệm về kỹ năng làm việcnhóm, các phương pháp và kỹ thuật làm việc nhóm hiệu quả của giáo viên mầmnon
5 Chuyên đề 5: Phát triển chương trình giáo dục Mầm Non khối, lớp.
6 Chuyên đề 6: Xây dựng môi trường tâm lý - xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non
Chuyên đề này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về khái niệm về xây dựng môitrường tâm lý - xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non Biết những yêu cầuđối với việc xây dựng môi trường tâm lý - xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầmnon Các biện pháp xây dựng môi trường tâm lý - xã hội trong giáo dục trẻ ởtrường mầm non
7 Chuyên đề 7: Dụng cụ đo lường và đánh giá sự phát triển của trẻ.
Đánh giá sự phát triển của trẻ Mầm non là quá trình thu thập thông tin mộtcách có hệ thống và phân tích, đối chiếu với mục tiêu của Chương trình giáo dụcMầm non, nhận định về sự phát triển của trẻ nhằm điều chỉnh kế hoạch chăm sócgiáo dục trẻ phù hợp hơn Chuyên đề này giúp tôi hiểu rõ hơn về ý nghĩa, mục tiêu,nội dung, nguyên tắc, phương pháp đánh giá trẻ Sự đổi mới về đánh giá trẻ phùhợp với sự đổi mới của chương trình giáo dục Mầm non hiện nay Sử dụng bộchuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi và xây dựng và sử dụng bộ công cụ theo dõi, đánhgiá sự phát triển của trẻ mầm non Thông qua các bài tập thực hành tôi học cách xử
lý kết quả và phân tích đánh giá sự phát triển của trẻ Mầm non trong phát triểnchương trình nhà trường, nhóm lớp tôi đang dạy Giúp tôi kiểm tra và quản lý hồ
Trang 3sơ của trẻ đầy đủ và khoa học.
8 Chuyên đề 8: Sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non
Chuyên đề này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về định nghĩa sáng kiến kinhnghiệm Biết những yêu cầu đối với sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầmnon; kỹ năng viết sáng kiến kinh nghiệm; kỹ năng phổ biến sáng kiến kinh nghiệm
Đây là những nội dung hết sức bổ ích và cần thiết cho người quản lí, giáoviên giảng dạy trong việc thực thi nhiệm vụ tại đơn vị đang công tác Với 11chuyên đề đã giúp cho bản thân nhận thức được nhiều vấn đề về lý luận và thựctiễn mới trong công tác dạy và học Qua một thời gian học tập bản thân đã tiếp thuđược nhiều kiến thức bổ ích, qua đó mạnh dạn đưa ra một số bài học nhằm phục vụcho quá trình công tác sau này tuy nhiên do thời gian hoàn thiện ngắn, việc nghiêncứu chưa được sâu và kinh nghiệm bản thân có hạn nên bài viết này chắc chắn cònnhững hạn chế, rất mong được sự đóng góp ý kiến của Quý thầy cô và các bạn đểbài viết được hoàn chỉnh hơn
1.2 Kết quả thu hoạch về lý luận, thực tiễn của chuyên đề "sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non"
1.2.1 Cơ sở lí luận
Chuyên đề trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về sáng kiến kinhnghiệm và những yêu cầu cơ bản đối với sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dụcmầm non; giới thiệu các kĩ năng viết sáng kiến kinh nghiệm và kĩ năng phổ biếnsáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non
- Kiến thức: Hiểu về tầm quan trọng và yêu cầu đối với sáng kiến kinh nghiệmtrong giáo dục mầm non
- Kĩ năng: Hiểu và có kĩ năng viết sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầmnon và biết phổ biến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non
- Thái độ: Tích cực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong đổi mới chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ và phổ biến kinh nghiệm tới đồng nghiệp
1.2.2 Cơ sở thực tiễn
Trường mầm non Hữu Lập trong những năm qua luôn có sự thay đổi vềcông tác đội ngũ, số lượng quản lý, giáo viên, nhân viên nghỉ hưu; chuyển đến và
Trang 4đi do yêu cầu công tác; giáo viên mới ra trường chưa có kinh nghiệm giảng dạy,giáo viên lớn tuổi không còn năng động sáng tạo; giáo viên cũ trình độ chuyênmôn đào tạo trước đây là trung cấp học tại chức Với trình độ chuyên môn, taynghề của đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, vì vậy trong công tác chăm sóc giáodục trẻ gặp nhiều khó khăn; không đáp ứng được nhu cầu đổi mới giáo dục hiệnnay.
Tình hình đội ngũ đầu năm học 2018- 2019 như sau:
- Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường là: 20 người
+ Ban giám hiệu : 02
- Phần đông, đội ngũ nhà trường có tuổi đời tương đối trẻ khỏe, nhiệt tình,tận tụy, tâm huyết với nghề, yêu thương trẻ, có tinh thần trách nhiệm trong côngviệc, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao và phần lớn là người địa phương nênthuận tiện trong việc đến trường và thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục
* Khó khăn:
- Tỷ lệ giáo viên trên lớp thiếu
- Sự thay đổi về công tác đội ngũ, số lượng nghỉ hưu, đến và đi do yêu cầucông tác nên ảnh hưởng đến việc phân công, bố trí công việc
- Một số giáo viên lớn tuổi (trên 45 tuổi 2/20 chiếm 10 %), không ứng dụngđược công nghệ thông tin vào giảng dạy, lúng túng trong việc lập kế hoạch Còn cógiáo viên mới vào ngành ( 2/20 chiếm 10 %), nên chưa có kinh nghiệm trong việcnuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và công tác chủ nhiệm lớp
- Một số giáo viên (3/20 chiếm 15%) không có năng lực chuyên biệt của bậchọc mầm non: Không có năng khiếu hát, múa, kể chuyện đọc thơ, …Còn một số ítgiáo viên chưa cố gắng đầu tư vào công tác giảng dạy, chưa tiếp thu sự góp ý củađồng nghiệp để tiến bộ
Từ thực tế trên đã thúc đẩy tôi cố gắng học tập các chuyên đề bồi dưỡng saocho phù hợp với thực tế với đặc thù của trường vùng nông thôn, đồng thời nâng
cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
Trang 51.2.3.1 Những yêu cầu đối với sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non
Sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục mầm non là những tri thức, kĩ năng
mà người viết (giáo viên mầm non, cán bộ quản lí) tích lũy được trong công tácchăm sóc, giáo dục trẻ em, bằng những biện pháp mới đã khắc phục được nhữngkhó khăn, hạn chế của những biện pháp thông thường, góp phần nâng cao rõ rệthiệu quả giáo dục mẩm non
Sáng kiến kinh nghiệm là một phần trong phát triển chuyên môn của giáoviên mầm non Sáng kiến kinh nghiệm giúp người viết nhìn lại thực tiễn giáo dụctại nơi vấn đề còn tồn tại: lớp học, trường mầm non, từ đó, người viết sẽ phát hiệnđược các vấn đề và giải quyết vấn đề hiệu quả hơn Đồng thời, viết sáng kiến kinhnghiệm sẽ giúp giáo viên hiểu hơn về năng lực sư phạm của mình, tích luỹ đượccác kĩ năng mới về tìm hiểu thông tin, giải quyết vấn đề
a Yêu cầu về nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
- Tính mới: Sáng kiến kinh nghiệm phải giải quyết được những bất cập còntổn tại trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non chưa từng được giải quyết
- Tính mục đích: Sáng kiến kinh nghiệm giải quyết được những mâu thuẫn,những khó khăn gì có tính chất thời sự trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ mẩmnon; đồng thời, nhằm nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân; để trao đổi kinhnghiệm với đồng nghiệp
- Tính khoa học: Sáng kiến kinh nghiệm phải trình bày được cơ sở lí luận,
cơ sở thực tiễn làm căn cứ cho việc giải quyết vấn đề hay những bất cập được nêu
ra trong đề tài Sáng kiến kinh nghiệm phải trình bày một cách rõ ràng các bướctiến hành Minh chứng, số liệu và kết quả phải trung thực, chính xác, làm nổi bậtđược hiệu quả và tính ứng dụng của sáng kiến kinh nghiệm
- Tính thực tiễn:
+ Người viết phải trình bàỵ được những vấn đề đã diễn ra trong thực tiễngiáo viên mầm non nơi mình công tác, những kết luận được rút ra trong sáng kiếnkinh nghiệm phải là sự khái quát những công việc cụ thể đã tiến hành, từ hiệu quảthực tiễn cùa những công việc đó
+ Sáng kiến kinh nghiệm phải được khảo sát, đánh giá trên cơ sở kiểmnghiệm thực tế giáo dục mầm non với độ tin cậy chấp nhận được
- Khả năng áp dụng và nhân rộng:
+ Người viết phải trình bày, làm rõ hiệu quả khi áp dụng sáng kiến kinhnghiệm vào thực tiễn, tiết kiệm được thời gian và chi phí, (Có minh chứng kết quảbằng số liệu, hình ảnh để so sánh hiệu quả của cách làm mới với so với cách làmcũ.)
+ Sáng kiến kinh nghiệm phải dễ áp dụng và áp dụng cho nhiểu đối tượng, ởnhiều nơi
b Yêu cầu về hình thức của sáng kỉến kinh nghiệm
- Cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 6Cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm phải rõ ràng, bố cục chặt chẽ từ phần mở đấu, nội dung đến kết luận (Đặt vấn để, Giải quyết vấn đề, Kết luận) Các phần, tiêu mục phải đồng nhất cách trình bày, thể hiện được đầy đủ, chi tiết các giai đoạn đã thực hiện trong nghiên cứu, mối liên hệ giữa các khâu, các mắt xích của nghiên cứu, để qua đó có thể thấy được kết quả của nghiên cứu, những điểm mạnh và những điểm yếu còn tồn tại trong quá trình nghiên cứu Cấu trúc của một sáng kiến kinh nghiệm phải đảm bảo các yêu cầu sau:
1 Tên để tài Gọn, rõ (không quá 30 từ), phản ánh đối tượng, nội dung nghiên cứu; phù hợp thực tiễn của đơn vị, ngành.
2 Đặt vấn đề Nêu rõ lí do chọn đề tài (tính cần thiết)
Có cơ sở lí luận: rõ ràng thể hiện người viết có sự có tham khảo, chọn lựa
Thực trạng: Nêu được, phân tích được nguyên nhân (kèmminh chứng)
3 Giải quyết vấn đề Biện pháp tiến hành: Có giải pháp mới, sáng tạo; phương
pháp nghiên cứu, cách cải tiến phù hợp (kèm minh chứng)
Hiệu quả: đánh giá được kết quả của các biện pháp thông qua thực nghiệm (minh chứng kết quả bằng bảng tổng hợp,
số liệu, hình ảnh )
4 Kết luận, kiến nghị
Đánh giá được phưng nét cơ bản của đề tài; chỉ ra khả năngphát triển; những kiến nghị giúp cho vấn để được giải quyết triệt để hơn
Bảng 1 Yêu cầu về cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm
- Ngôn ngữ, văn phong
Trước tiên, ngôn ngữ, văn phong trong sáng kiến kinh nghiệm phải ngắngọn, rõ ràng, dễ hiểu, thuyết phục Cách diễn đạt vấn đề phải phù hợp và dễ hiểuvới đối tượng tiếp nhận sáng kiến kinh nghiệm
Thứ hai, văn phong diễn đạt phải thể hiện được tính nhất quán Các cách lígiải vấn để của nghiên cứu đều phải được xuất phát từ hệ thống lí thuyết và đượcxây dựng trong chương trình nghiên cứu
Thứ ba, những kết luận được nêu ra trong sáng kiến kinh nghiệm phải phù hợpvới những mục tiêu đã đặt ra và với những giả thuyết được trình bày cũng như phảiphù hợp với kế hoạch tổ chức nghiên cứu Nghĩa là phải vừa phù hợp với nội dungvừa phù hợp với hình thức, tính chất và các phương pháp nghiên cứu
1.2.3.2 Kĩ năng viết sáng kiến kinh nghiệm
Trang 7a Các giai đoạn viết một sáng kiến kinh nghiệm
Để tiến hành viết một sáng kiến kinh nghiệm hiệu quả trong các tình huốngthực tế, người viết có thể thực hiện 3 giai đoạn sau đâỵ:
(1) Chuẩn bị: Lựa chọn vấn đề viết sáng kiến kinh nghiệm dựa trên bối cảnhhiện tại, Giải pháp thay thế, Xác định tên của sáng kiến kinh nghiệm, Thiết kế đềcương nghiên cứu;
(2) Thực hiện: Thực hiện các hoạt động theo nội dung thiết kế của đề cươngnhư Thiết kế mô hình thu thập thông tin, dữ liệu (lí luận và thực tiễn); Thu thập và
xử lí các thông tin dữ liệu, phân tích, đánh giá thông tin, dữ liệu;
(3)Viết sáng kiến kinh nghiệm
Bảng 2 Mô tả 3 giai đoạn vớỉ các hoạt động thực hiện viết một sáng kiến kinh nghiệm
Giai đoạn Hoạt động
1 Chuẩn bị
1, Lựa chọn vấn đề nghiên cứu dựa trên bối cảnh hiện tại: Người viết tìm ra vấn đề nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm dựa vào những nhược điểm của tình huống hiện tại trong viêc tổ chức hoạt động chăm sóc, giáo dục, quản lí và các hoạt động của trường, lớp và đối chiếu với
lí luận khoa học và những kinh nghiệm của đồng nghiệp đã có
2 Giải pháp thay thế: Người viết suy nghĩ về các giải pháp thay thế chotình huống hiện tại, liên hệ với các ví dụ thành công đã được triển khai trước đây và áp dụng vào tình huống hiện tại
Chuẩn bị
3 Xác định tên của sáng kiến kinh nghiệm: Người viết sẽ xác định đượctên của sáng kiến kinh nghiệm dựa trên cơ sở lí luận, thực tiễn và giải pháp thay thế cho vấn đề nghiên cứu với các giả thuyết đi kèm
4 Thiết kề đề cương nghiên cứu: Người viết thiết kế các nội dung vàhoạt động dự định cho nghiên cứu bao gồm: nội dung nghiên cứu và kếhoạch triển khai nghiên cứu Nội dung của để cương nghiên cứu chỉ rõ:Tên người viết, đơn vị người viết công tác, tên của để tài, tính cấp thiết/
lí do của đề tài (cơ sở khoa học về lí luận và thực tiễn để viết để tài),mục tiêu/mục đích (các kết quả cần đạt được), đối tượng và phươngpháp nghiên cứu, nội dung nghiên cứu (Dự kiến các kết quả nghiên cứu
về lí luận, thực tiễn, thực nghiệm, …) kế hoạch thực hiện
cứu về lí luận, thực tiễn, thực nghiệm ), kế hoạch thực hiện
Trang 82 Thực hiện
5 Thiết kế các mô hình thu thập thông tin, dữ liệu bao gổm việc thiết kếcông cụ thu thập thông tin (lí luận, thực tiễn), lựa chọn mẫu, quyết địnhnhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm, quy mô nhóm và thời gian thuthập dữ liệu, thiết kế công cụ, phương pháp thu thập số liệu
6 Thu thập, xử lí, phân tích, đánh giá thông tin, dữ liệu: Người viết sẽthu thập thông tin, dữ liệu dựa vào thiết kế nghiên cứu, sau đó, xử lí,phân tích thông tin, dữ liệu thu được để trả lời các câu hỏi nghiên cứu.Các phương pháp thống kê sẽ được áp dụng trong bước này
b Kĩ năng viết sáng kiến kinh nghiệm
* Giai đoạn chuẩn bị
- Kĩ năng lựa chọn vấn đề, xác định tên đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm
Lựa chọn vấn đề: đây là việc khởi đầu cho một sáng kiến kinh nghiệm Đểxác định được tên đề tài phù hợp, người viết phải suy ngẫm vể bối cảnh, thực tiễngiáo dục ở trường, lớp, xác định những vấn đề còn tồn tại, làm kìm hãm chất lượnggiáo dục và suy nghĩ vể những giải pháp thay thế cho bối cảnh hoặc tình trạng hiệntại Sau đây là một số câu hỏi được người viết đưa ra:
+ Vì sao vấn đề này không thu hút được trẻ tham gia?
+ Vì sao kết quả hình thành ở trẻ chưa đạt được so với mục tiêu giáo dục đặtra?
+ Có cách nào tốt hơn để nâng cao hiệu quả giáo dục trẻ không?
+ Phương pháp này/cách làm này có giúp trẻ tiến bộ hơn không? Có làm quátrình tổ chức hoạt động giáo dục hiệu quả hơn, đơn giản hơn không?
Từ những câu hỏi này, giáo viên bắt đầu tập trung vào lĩnh vực hoặc mộtvấn để cụ thể để tìm ra những vấn đề cần phải thay đổi so với hiện tại
Người viết cũng cần phải tìm kiếm, hệ thống lại tư liệu, kinh nghiệm củabản thân cũng như của đồng nghiệp về vấn đề được xác định để tránh trùng lặp đềtài Từ đó xác định được tên của đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm
Tên của đề tài bao gồm những từ chuyên môn thông dụng của lĩnh vựcnghiên cứu, từ ngữ phải mô tả chính xác các yếu tố chính, dạng nghiên cứu và mụcđích của nghiên cứu thực hiện Tên đề tài cẩn súc tích, ngắn gọn, tránh những cụm
Trang 9từ chung chung, không xác định rõ ràng như "Một vài kinh nghiệm về ”, "Một sốvấn đề về ” v.v Tên đề tài phải trả lời được một số câu hỏi sau: Cái gì sẽ đượcnghiên cứu? Đối tượng cần nghiên cứu là gì? Đối tượng đó thuộc phạm vi nào, lĩnhvực nào của hiện trạng giáo dục mầm non? Phương pháp/cách thức giải quyết vẩn
đề là gì?
Ví dụ: Để chọn được đề tài sáng kiến kinh nghiệm: "Phát triển ngôn ngữ chotrẻ 4 - 5 tuổi qua hoạt động kể chuyện
Tên đề tài trả lời cho câu hỏi sau:
+ Cái gì được nghiên cứu? (Vấn đề phát triển ngôn ngữ)
+ Đối tượng của nghiên cứu là gì? (Hoạt động kể chuyện và vấn đề pháttriển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi)
+ Đối tượng đó thuộc phạm vi nào, lĩnh vực nào của hiện trạng giáo dụcPhạm vi nghiên cứu? (Vấn đề thuộc lĩnh vực giáo dục phát triển ngồn ngữ; Hoạtđộng nghiên cứu là hoạt động kể chuyện; Độ tuổi nghiên cứu là trẻ 4 - 5 tuổi)
+ Cách thức giải quyết vẩn đề là gì? (Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổiđược thực hiện qua hoạt động kể chuyện),
* Kĩ năng xâỵ dựng đề cương nghiên cứu
Một sáng kiến kinh nghiệm cần có đề cương nghiên cứu để có cái nhìn tổngquát về vấn đề người viết dự định sẽ trình bày trong bản báo cáo sáng kiến kinhnghiệm, Ngoài các phần như tên người viết, đơn vị người viết công tác, tên của đểtài, trong đề cương, người viết cẩn phải xác định được mục đích, phạm vi nghiêncứu, đối tượng và các phương pháp chuyên ngành sẽ sử dụng, dự kiến nội dungnghiên cứu (những kết quả cần đạt được) và thời gian dự kiến cho từng giai đoạnnghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm
- Tính cấp thiết/lí do của đề tài (cơ sở khoa học về lí luận và thực tiễn để viết
đề tài):
Phần tính cấp thiết/lí do của đề tài giới thiệu cho người đọc biết bối cảnh nảysinh vấn đề nghiên cứu (cơ sở lí luận và thực tiễn liên quan đến nội dung nghiêncứu), nội dung cốt lõi của vấn đề nghiên cứu, các mục tiêu chính mà sáng kiếnkinh nghiệm hướng tới Do vậy cần viết ngắn gọn, tránh đi vào các chi tiết, thôngtin quá cụ thể Một đề cương nghiên cứu thường có dung lượng khoảng vài trang;
vì vậy, dung lượng của phần này chỉ nên chiếm 1-2 trang A4
- Mục tiêu/mục đích (các kết quả cần đạt được)
Mục tiêu nghiên cứu là cái đích mà một sáng kiến kinh nghiệm hướng tới.Phần này trình bày mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể mà người viết nhắm đến.Mục tiêu chung được trình bày trước Sau đó, các mục tiêu cụ thể để đạt được mụctiêu chính sẽ được trình bày sau Các mục tiêu cụ thể nên được trình bày ngắn gọn,mỗi mục tiêu một dòng và được đánh số thứ tự (l), (2) hoặc bằng các dấu (-), (+)
Các mục tiêu nên dùng động từ hành động để chỉ rõ nghiên cứu dự định làm
gì Khi xác định mục tiêu nghiên cứu, người viết cần trả lời câu hỏi: “Nghiên cứu
để làm cái gì?” hay “Nghiên cứu sẽ mang lại những thông tin nào và cho kiến thức
gì để ta hiểu về vấn để nghiên cứu?”
Trang 10Ví dụ: tên sáng kiến kinh nghiệm “Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi quahoạt động kể chuyện”
Câu trả lời cụ thể cho các câu hỏi nghiên cứu trên là:
+ Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động kể chuyện nhằm giúp trẻ 4 - 5 tuổiphát triển ngôn ngữ qua việc chuẩn bị chu đáo vể nội dung, hình ảnh câu chuyện
mà mình trình chiếu, đồ dùng trực quan , lôi cuốn trẻ hứng thú vào trong hoạtđộng học
+ Rút ra những bài học kinh nghiệm, biện pháp chăm sóc, giáo dục trẻ
+ Tự học tập, rèn luyện năng lực chuyên môn của bản thân để đáp ứng vớichương trình giáo dục mầm non
Phần mục tiêu trên, người viết đã đề cập đến 3 mục tiêu, trong đó, 1 mụctiêu nhằm thay đổi nâng cao chất lượng giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5tuổi, 2 mục tiêu nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân người viết,
- Đối tượng và khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là bản chất sự vật hoặc hiện tượng cần được xem xét
và làm rõ nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu là hệ thống sự vật tồn tại khách quan trong các mốiliên hệ người viết cần khám phá, là vật mang đối tượng nghiên cứu Khách thểnghiên cứu chính là nơi chứa đựng những câu hỏi mà người viết cần tìm câu trảlời
Đối tượng khảo sát là một bộ phận đủ đại diện của khách thể nghiên cứuđược người viết lựa chọn để xem xét Không bao giờ người viết có thể đủ quỹ thờigian và kinh phí để khảo sát trên toàn bộ khách thể
Ví dụ: Sáng kiến kinh nghiệm “Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi quahoạt động kể chuyện”
+ Đối tượng của sáng kiến kinh nghiệm là việc phát triển ngôn ngữ của trẻ 4
- 5 tuổi qua hoạt động kể chuyện
+ Khách thể của sáng kiến kinh nghiệm là quá trình tổ chức hoạt động kểchuyện để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi
- Phương pháp nghiên cứu
Trong phần này; người viết trình bày các phương pháp thu thập và xử lí dữliệu cơ bản Người viết căn cứ vào các nội dung lí luận, thực tiễn của vấn đềnghiên cứu để tìm ra phương pháp giải quyết vấn đề Hầu hết các sáng kiến kinhnghiệm trong giáo dục mẩm non đều sử dụng phối hợp các nhóm phương phápnghiên cứu lí luận, nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, phương pháp xử lí sốliệu thống kê
Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Đây là nhóm phương pháp nghiên
cứu nhằm đưa ra những lí luận khoa học chuẩn xác làm đỉnh hướng cho vấn đềnghiên cứu Các phương pháp nghiên cứu lí luận cơ bản như:
+ Phương pháp phân tích - tổng hợp lí thuyết: Tách đối tượng ra để xem xétsau đó gộp đối tượng lại theo một hướng nhất định để tạo thành một chỉnh thể, nhờ
Trang 11đó, đối tượng được nhìn nhận một cách toàn diện và sâu sắc trong mối quan hệ líluận liên quan đến vấn đề mà người viết sáng kiến kinh nghiệm đang nghiên cứu.
+ Phương pháp phân loại - hệ thống hoá lí thuyết: Phân loại, xắp xếp nhữngtài liệu khoa học vào một hệ thống nhất định theo thứ bậc trên cơ sở mô hình líthuyết
+ Phương pháp cụ thể hoá lí thuyết: Sử dụng những sự kiện có trong thựctiễn để minh hoạ, làm sáng tỏ lí thuyết, sau đó, mô hình hoá lí thuyết bằng nhữnggiả định để nghiên cứu ngược trở lại lí thuyết, làm cho lí thuyết đã có chính xáchơn, phong phú hơn
+ Phương pháp giả thuyết: Dự đoán những kết quả, những thuộc tính, quyluật phát triển của đối tượng để chỉ đường cho việc nghiên cứu tìm minh chứngcho những điều dự đoán đó
+ Phương pháp chứng minh: Sử dụng lí luận hoặc sự kiện trong thực tiễn đểlàm sáng tỏ các nhận định, quan điểm về đối tượng
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp quan sát gồm hai loại: Quan sát kiểu chụp hình: Ghi nhậnđầy đủ các hoạt dộng của đối tượng theo thứ tự thời gian; Qụan sát kiểu tổng hợp:Ghi nhận có trọng tâm các hoạt động của đối tượng Ở kiểu này, người quan sátcũng ghi các hoạt động theo thời gian nhưng có thể tổng kết một số hoạt động cùngloại để tính bằng số sau khi kết thúc buổi quan sát
+ Phương pháp điểu tra: Điều tra bằng bảng hỏi hoặc điều tra bằng phỏngvấn trực tiếp
+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: thống qua các sản phẩm màđối tượng được nghiên cứu (trẻ mầm non, giáo viên, cán bộ quản lí, ) tạo ra nhưbài làm, bài chấm vở ghi, bài soạn, sổ sách, nhật kí, các sáng tạo văn học nghệthuật, sản phẩm hoạt động, để tìm hiểu tính chất, đặc điểm, đánh giá kết quả củahoạt động và người tạo ra các sản phẩm
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: là phương pháp thu nhận thông tin về
sự thay đổi số lượng, chất lượng trong nhận thức và hành vi của các đối tượng giáodục do người nghiên cứu tác động đến chúng bằng một số tác nhân điều khiển và
đã được kiểm tra
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: học tập kinh nghiệm, cách làm củacác đơn vị và cá nhân điển hình thông qua các công trình nghiên cứu được chứngminh tính hiệu quả trong quản lí, tổ chức hoạt động đã được phổ biến sâu rộngtrong ngành giáo dục mầm non Từ đó, phát hiện các vấn đề điển hình, tìm ra cáchgiải thích, những kết luận thực sự khách quan về bản chất và quỵ ỉuật phát triểncủa sự kiện, rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiết cho bản thân
+ Phương pháp xử lí số liệu thống kê: sử dụng thống kê toán học để xử lí,phân tích dữ liệu Số liệu thống kê của sáng kiến kinh nghiêm trong bậc học mầmnon thông thường được xử lí, phân tích bằng phương pháp tính tỉ lệ % hoặc toánhọc thống kê: tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, t-test và đồ thị, biểu đồ)
Trang 12- Nội dung nghiên cứu (dự kiến các kết quả nghiên cứu về lí luận, thực tiễn,thực nghiệm ,)
Phần này trình bày toàn bộ dự kiến các kết quả nghiên cứu lí luận và thựctiễn của sáng kiến kinh nghiệm
Ví dụ: Nội dung sáng kiến kinh nghiệm gồm ba chương ngoài phần mở đầu,kết luận
Chương 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu cần trình bày:+ Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu: trình bày dự kiến những nội dungliên quan đến vấn để nghiên cứu như khái niệm công cụ, các mô hình lí thuyết
+ Thực trạng của vấn đề nghiên cứu: Trình bày khái quát các bước tiến hành
và dự kiến kết quả chính của quá trình điều tra, khảo sát
Chương 2 Các biện pháp giải quyết vấn đề và thực nghiệm, Trình bày kháiquát các biện pháp, các bước tiến hành thực nghiệm; dự kiến kết quả thực nghiệm
Chương 3 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: Hiệu quả áp dụng và khảnăng nhân rộng của sáng kiến kinh nghiệm
- Kế hoạch thực hiện
Khi đã có những ý tưởng cơ bản, rõ ràng về đề tài nghiến cứu, người viết lậpmột kế hoạch thực hiện các phần việc chính, nhằm quản lí tốt quỹ thời gian cũngnhư kiểm soát được tiến độ thực hiện một cách khoa học Kế hoạch này có thể linhđộng và dễ dàng điểu chỉnh chứ không phải là bất di bất dịch Độ dài ngắn củatừng giai đoạn thực hiện công việc còn phụ thuộc vào điều kiện; hoàn cảnh thực tếcủa mỗi người và thời hạn kết thúc để tài theo yêu cầu quản lí
Ví dụ:
Bảng 4 Kế hoạch thực hiện của sáng kiến kinh nghiệm: "Nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viền mầm non ở trường mầm non A, xã , huyện , tỉnh "
1 Chọn đề tài; đăng kí tên sáng
Tên đề tài; hồ sơ đăng kí sáng kiến kinh nghiệm
2 Xây dựng đề cương nghiên cứu 10/2017 Đề cương nghiên cứu
3
Nghiên cứu cơ sở lí luận cùa
việc nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên mầm non ở trường
mẩm non A
10/2017-11/2017 Báo cáo cơ sở lí luận
Trang 13Nghiên cứu thực trạng của việc
nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên mầm non ở trường
mẩm non A
11/2017-12/2017 Báo cáo thực trạng
5
Một số biện pháp nâng cao chất
lương đội ngũ giáo viên mầm
non tại trường mầm non A 12/2017-2/2018 Một số biện pháp
6 Thực nghiệm sư phạm 12/2017 - 2/2018 Báo cáo kết quả thực
Tài liệu tham khảo: chỉ liệt kê các tài liệu tham khảo được người viết tríchdẫn thông tin ở các phần viết trong đề cương
* Giai đoạn viết sáng kiến kinh nghiệm
- Kĩ năng viết phần mở đầu: lí do chọn đề tài; mục tiêu, đối tượng, phạm vi,phương pháp, nội dung
Người viết chuyển các phẩn của đề cương nghiên cứu xuống phần mở đầucủa báo cáo sáng kiến kinh nghiệm bao gồm: lí do/tính cấp thiết của để tài; nêumục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu, phương pháp, nội dung nghiên cứuchính Sau quá trình nghiên cứu, người viết có thể điều chỉnh, bổ sung thêm chophần mở đầu có luận cứ rõ ràng, khoa học
- Kĩ năng viết phần nội dung: phần cơ sở lí luận, phần cơ sở thực tiễn, phầnsáng kiến (các giải pháp, biện pháp đã tiến hành), hiệu quả của sáng kiến kinhnghiệm
Nội dung của một sáng kiến kinh nghiệm phải mô tả ngắn gọn các kết quảnghiên cứu đã thu được Từ đó, nhận định các kết quả đạt được trên thực tế ápdụng Nội dung đã thực hiện có thể chia thành nhiều phần hoặc chương tuỳ thuộcvào từng sáng kiến kinh nghiệm cụ thể Sáng kiến kinh nghiệm thông thường đều
có 3 phần: Cơ sở lí luận của vấn đề; Thực trạng vấn để; Thực nghiêm các giải pháphoặc biện pháp để kiểm chứng tính hiệu quả của cách làm mới Tuy nhiên; sángkiến kinh nghiệm từng loại vấn đề có thể bổ sung hoặc bỏ bớt nội dung cụ thể như
+ Phân tích kết quả nghiên cứu lí luận làm căn cứ cho vấn đề nghiên cứu:Trình bày một cách ngắn gọn, logic, hệ thống những vấn đề lí luận liên quan đến