KẾ TOÁN QUẢN TRỊ Thông tin thích hợp cho việc đưa ra quyết định

Lovell đang suy nghĩ sẽ ngưng dây chuyển sản xuất này Do sự suy giảm nhu cầu của đồng hồ kỹ thuật số trên thị trường Công ty đồng hồ Lovell đã báo cáo không lợi nhuận trong năm cho dây

Chương 9:

Thông tin thích hợp cho việc đưa ra quyết định

Mục tiêu chương

 Nhận diện được thông tin thích hợp

 Đưa ra quyết định

 Kinh doanh tiếp tục hay ngưng

 Sản xuất hay mua ngoài

 Bán ngay hay tiếp tục sản xuất

 Điều kiện năng lực sản xuất bị giới hạn

 Hiệu quả kinh tế cao nhất

 Doanh thu cao nhất

 Ít lỗ nhất

 Chênh lệch thu/chi giữa các dự án

 Chi phí thích hợp/chi phí không thích hợp

Ví dụ: chi phí thích hợp

Kristina, một sinh viên tại Frankfurt, dự tính thăm bạn tại Berlin Cô ấy có thể

đi xe hơi hay đón tàu Bằng xe hơi thì khoảng cách từ nhà cô đến nhà bạn là 230km Kristina cố gắng quyết định để giảm chi phí nhất với các thông tin sau:

Kristina, một sinh viên tại Frankfurt, dự tính thăm bạn tại Berlin Cô ấy có thể

đi xe hơi hay đón tàu Bằng xe hơi thì khoảng cách từ nhà cô đến nhà bạn là 230km Kristina cố gắng quyết định để giảm chi phí nhất với các thông tin sau:

$45 mỗi tháng × 8 tháng $2.70 mỗi liter ÷ 27 km/liter

$24,000 chi phí mua – $10,000 giá trị còn lại ÷ 5 năm

Ví dụ: chi phí thích hợp

1. Chi phí khấu hao: chi phí của xe là chi phí chìm (sunk cost) và không thích hợp sử dụng cho

quyết định

2. Chi phí nhiên liệu: là chi phí thích hợp nếu Kristina chọn lái xe Nếu chọn tàu thì chi phí này

không tồn tại vì thế phụ thuộc vào quyết định

3. Chi phí bảo hiểm và giấy phép: là chi phí không thích hợp Chi phí tồn tại và bằng nhau dù chọn

xe hay tàu

Ví dụ: chi phí thích hợp

4. Chi phí bảo dưỡng và sửa chữa: là chi phí thích hợp Trong lâu dài, chi phí này phụ thuộc vào

số km đi được

5. Chi phí đậu xe: là chi phí không thích hợp vì nó phải trả ngay cả khi Kristina lái xe hay đi tàu

6. Giá trị xe giảm: là chi phí thích hợp vì phụ thuộc vào số km đi thêm

Phân loại chi phí và lợi ích cho việc quyết định của Kristina

7. Vé tàu khứ hồi: là chi phí thích hợp nếu chi phí lái xe được loại bỏ

8. Sự thoải mái trên tàu: là chi phí thích hợp ngay cả khi nó khó để định giá trị bằng tiền

9. Lợi ích có xe tại Berlin: là chi phí thích hợp nhưng khó định giá

Phân loại chi phí và lợi ích cho việc quyết định của Kristina

Ví dụ: chi phí thích hợp

10. Vấn đề đỗ xe tại Berlin: là chi phí thích hợp nhưng khó định giá

11. Chi phí đỗ xe mỗi ngày tại Berlin: là chi phí thích hợp bởi vì có thể loại bỏ nếu dùng tàu

Phân loại chi phí và lợi ích cho việc quyết định của Kristina

Nên tiếp tục kinh doanh hay ngừng kinh doanh một bộ phận

Một quyết định ngưng phần cũ hay thêm vào phần

mới sẽ xoay quanh chủ yếu trên sự tác động

vào thu nhập kinh doanh thuần (net operating

income)

Một quyết định ngưng phần cũ hay thêm vào phần

mới sẽ xoay quanh chủ yếu trên sự tác động

vào thu nhập kinh doanh thuần (net operating

income) Để đánh giá sự tác động, việc cần

thiết là phân tích cẩn thận các chi

phí

Để đánh giá sự tác động, việc cần thiết là phân tích cẩn thận các chi

phí

VÍ DỤ: ĐỒNG HỒ LOVELL

Do sự suy giảm nhu cầu của đồng hồ kỹ thuật số trên thị trường Công ty đồng hồ Lovell đã báo cáo không lợi nhuận trong năm cho dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật số Lovell đang suy nghĩ sẽ

ngưng dây chuyển sản xuất này

Do sự suy giảm nhu cầu của đồng hồ kỹ thuật số trên thị trường Công ty đồng hồ Lovell đã báo cáo không lợi nhuận trong năm cho dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật số Lovell đang suy nghĩ sẽ

ngưng dây chuyển sản xuất này

QUY LUẬT QUYẾT ĐỊNH Lovell nên ngưng sản xuất đồng hồ kỹ thuật số chỉ khi nếu lợi

nhuận giảm Lovell sẽ so sánh lợi nhuận đóng góp (contribution margin) bị mất

đi bởi các chi phí mà có thể loại bỏ được nếu dây chuyền sản

xuất ngưng

QUY LUẬT QUYẾT ĐỊNH

Lovell nên ngưng sản xuất đồng hồ kỹ thuật số chỉ khi nếu lợi

nhuận giảm Lovell sẽ so sánh lợi nhuận đóng góp (contribution margin) bị mất

đi bởi các chi phí mà có thể loại bỏ được nếu dây chuyền sản

xuất ngưng

VÍ DỤ: ĐỒNG HỒ LOVELL

Một cuộc điều tra đã cho thấy rằng chi phí chung cố định tại phân xưởng và chi phí quản lý chung cố định sẽ không bị ảnh hưởng bởi việc

ngưng dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật số.

Hai chi phí trên sẽ được tái phân bổ vào sản phẩm ở những dây chuyền

sản xuất khác

Một cuộc điều tra đã cho thấy rằng chi phí chung cố định tại phân

ngưng dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật số.

Hai chi phí trên sẽ được tái phân bổ vào sản phẩm ở những dây chuyền

sản xuất khác

Giải pháp cho Lovell có thể nhận được từ cách lập bảng so sánh thu nhập giữa việc giữ hay loại bỏ dây chuyền sản xuất đồng

hồ kỹ thuật số

Giải pháp cho Lovell có thể nhận được từ cách lập bảng so sánh thu nhập giữa việc giữ hay loại bỏ dây chuyền sản xuất đồng

hồ kỹ thuật số

Nếu bỏ dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật

số, công ty sẽ mất $300,000 lợi nhuận đóng

góp

Nếu bỏ dây chuyền sản xuất đồng hồ kỹ thuật

số, công ty sẽ mất $300,000 lợi nhuận đóng

góp

Lương cho quản lý dây chuyền sẽ được loại bỏ Đây là

chi phí thích hợp cho quyết định Lương cho quản lý dây chuyền sẽ được loại bỏ Đây là

chi phí thích hợp cho quyết định

Hoàn thành bản so sánh thu nhập cho ta kết quả Lovell thu được thêm $40,000 lợi nhuận bằng cách giữ lại dây chuyền

sản xuất

Hoàn thành bản so sánh thu nhập cho ta kết quả Lovell thu được thêm $40,000 lợi nhuận bằng cách giữ lại dây chuyền

sản xuất

Giữ lạ i

Giữ lạ i

Câu trả lời nằm ở cách thức ta phân bổ chi phí cố định thông thường cho sản phẩm của

chúng ta

Nhận thức vấn đề

Cách thức phân bổ của có thể làm cho mảng sản xuất đồng hồ giảm lợi nhuận

hơn là thực tế

Bao gồm những chi phí cố định không tránh

được làm cho dây chuyền sản xuất không lợi

nhuận

Quyết định MUA hay LÀM

Khi doanh nghiệp tham giá có hơn 1 hoạt động được thực hiện cùng chiều trong

chuỗi giá trị toàn bộ doanh nghiệp Một quyết định để thực hiện 1 trong các hoạt động dựa trên chuỗi giá trị nội bộ,

hơn là việc mua nó từ bên ngoài gọi là quyết định “MUA hay LÀM”

Khi doanh nghiệp tham giá có hơn 1 hoạt động được thực hiện cùng chiều trong

chuỗi giá trị toàn bộ doanh nghiệp Một quyết định để thực hiện 1 trong các hoạt động dựa trên chuỗi giá trị nội bộ,

hơn là việc mua nó từ bên ngoài gọi là quyết định “MUA hay LÀM”

Quy trình hoạt động và sử dụng vật liệu

dễ dàng

Quản lý chất lượng tốt hơn

Nhận ra lợi nhuận

HỢP NHẤT CÙNG CHIỀU

Các doanh nghiệp có thể không tận dụng nguồn lực

từ các nhà cung cấp, những người có thể tạo ra lợi

thế kinh tế trong sản xuất quy mô (economics of

scale) bằng cách tổng hợp các nhu cầu từ nhiều công

ty

Trong khi kinh tế quy mô có thể rất hấp dẫn, nhưng các doanh nghiệp phải cẩn thận kiểm soát

các hoạt động là rất cần thiết để duy trì vị thế cạnh tranh của mình

VÍ DỤ

• Dụng cụ đặc biệt sử dụng để sản xuất 4P không có gí trị bán lại

• Tổng giá trị của CP chung cho xưởng, được phân bổ cơ bản trên lao động trực tiếp và sẽ không bị ảnh hưởng bởi quyết định

• Chi phí $30 cho một linh kiện dựa trên 20,000 linh kiện sản xuất mỗi năm

• Nhà cung cấp bên ngoài cho lời đề nghị sẽ cung cấp 20,000 linh kiện với giá $25.

Chúng ta có nên chấp nhận lời đề nghị không?

• Dụng cụ đặc biệt sử dụng để sản xuất 4P không có gí trị bán lại

• Tổng giá trị của CP chung cho xưởng, được phân bổ cơ bản trên lao động trực tiếp và sẽ không bị ảnh hưởng bởi quyết định

• Chi phí $30 cho một linh kiện dựa trên 20,000 linh kiện sản xuất mỗi năm

• Nhà cung cấp bên ngoài cho lời đề nghị sẽ cung cấp 20,000 linh kiện với giá $25.

Chúng ta có nên chấp nhận lời đề nghị không?

Chi phí tránh được trong việc sản xuất linh kiện 4P bao gồm: vật liệu trực tiếp, lao động trực tiếp, CP SX chung biến

đổi và lương quản lý.

Chi phí tránh được trong việc sản xuất linh kiện 4P bao gồm: vật liệu trực tiếp, lao động trực tiếp, CP SX chung biến

đổi và lương quản lý.

VÍ DỤ

Khấu hao cho dụng cụ đặc biệt là chi phí chìm (sunk cost) Dụng cụ không có giá trị, vì thế chi phí mua và khấu hao

là những chi phí ko thích hợp cho các quyết định

Khấu hao cho dụng cụ đặc biệt là chi phí chìm (sunk cost) Dụng cụ không có giá trị, vì thế chi phí mua và khấu hao

là những chi phí ko thích hợp cho các quyết định

Chi phí không tránh được, không thích hợp Nếu sản phẩm bị loại bỏ, chi phí này sẽ phân bố lại cho các sản phẩm

khác

Chi phí không tránh được, không thích hợp Nếu sản phẩm bị loại bỏ, chi phí này sẽ phân bố lại cho các sản phẩm

khác

VÍ DỤ

Nên LÀM hay MUA linh kiện 4P?

Thông tin cho thấy các chi phí có thể loại bỏ ít hơn chi phí mua hàng từ bên ngoài, nên Essex nên tiếp tục LÀM linh

kiện 4P.

Chi phí cơ hội là lợi ích (benefit) bị mất đi trong kết quả của việc theo đuổi một hành

động Chi phí cơ hội không thật sự thể hiện bằng tiền và không được ghi nhận trong bảng

tài khoản của doanh nghiệp Liên hệ thế vào với trường hợp công ty Essex?

Chi phí cơ hội là lợi ích (benefit) bị mất đi trong kết quả của việc theo đuổi một hành

động Chi phí cơ hội không thật sự thể hiện bằng tiền và không được ghi nhận trong bảng

tài khoản của doanh nghiệp Liên hệ thế vào với trường hợp công ty Essex?

BÁN SẢN PHẨM HAY TIẾP TỤC QUY TRÌNH SẢN XUẤT

đơn lẻ.

• Hai hoặc nhiều sản phẩm được tạo ra từ vật liệu đầu vào thông thường gọi là sản phẩm liên kết (joint products).

• Tại thời điểm trong quy trình sản xuất, nơi mà mỗi sản phẩm liên kết có thể được tách

ra gọi là điểm phân chia (split-off point)

đơn lẻ.

• Hai hoặc nhiều sản phẩm được tạo ra từ vật liệu đầu vào thông thường gọi là sản phẩm liên kết (joint products)

• Tại thời điểm trong quy trình sản xuất, nơi mà mỗi sản phẩm liên kết có thể được tách

ra gọi là điểm phân chia (split-off point)

hữu cơ khác nhau

Quy trình tách

Quy trình tách

Sản phẩm cuối cùng

Sản phẩm cuối cùng Sản phẩm cuối cùng

Chi phí tách sản phẩm

Vật liệu chung Quy trình sản xuất

Cạm bẫy trong việc phân bổ

Theo cách truyền thống thì chi phí chung được phân bổ giữa các sản phẩm khác nhau tại điểm phân chia Một cách phân

bổ điển hình phí tổn liên kết là theo giá trị bán hàng tương

đương đối với sản phẩm cuối cùng

Mặc dù việc phân bổ là cần thiết cho một số mục đích như cân đối kế toán, định giá hàng tồn kho, nhưng việc phân bổ này rất nguy hiểm cho việc đưa

ra các quyết định

Phí tổn liên kết là chi phí không thích hợp cho các quyết định liên quan đến các hoạt động đối với sản phẩm từ điểm phân chia trở đi Do đó, những chi phí này không nên được phân bổ cho sản phẩm

cuối cùng cho mục đích đưa ra quyết định

Liên quan đến việc bán hay tiếp tục quy trình, nó sẽ có lợi hơn cho việc tiếp tục quy trình sản phẩm liên kết sau điểm phân chia khi doanh thu tăng thêm từ quy trình cao hơn chi phí tăng thêm phát sinh

cho quy trình đó

• Mùn cưa có thể được bán cho các khu vườn HOẶC xử lý để làm chất đốt.”

• Một công ty đồ gỗ sẽ sẽ cắt các khúc gỗ mà họ mới đốn, như vậy những miếng gỗ chưa gia công và mùn cưa là những sản phẩm liên kết.

• Những miếng gỗ chưa được gia công có thể được bán HOẶC tiếp tục gia công để hoàn thiện hơn.

• Mùn cưa có thể được bán cho các khu vườn HOẶC xử lý để làm chất đốt.”

Miếng gỗ nên gia công tiếp và mùn cưa nên bán tại điểm tách

Miếng gỗ nên gia công tiếp và mùn cưa nên bán tại điểm tách

khái niệm

Khi m t s tài nguyên có gi i h n s h n ch kh ộ ố ớ ạ ẽ ạ ế ả

n ng công ty có th áp ng ă ể đ ứ được nhu c u, ta g i ầ ọ

là s h n ch , hay kìm hãmự ạ ế

Máy móc hay quy trình mà hạn chế sản

phẩm đầu ra được gọi là “nút chai” –

đây là sự hạn chế

• Chi phí cố định thường không bị ảnh hưởng trong trường hợp này, vì vậy các sản phẩm hỗn hợp nhằm tối đa hóa lợi nhuận đóng góp thường nên được chọn lựa.

• Doanh nghiệp không cần thiết thúc đẩy những sản phẩm có tỷ suất lợi nhuận đóng góp mỗi đơn vị cao nhất

• Thay vào đó, tổng lợi nhuận đóng góp sẽ được tối đa hóa bằng cách thúc đẩy các sản phẩm hoặc chấp nhận các đơn hàng đặc biệt mà mang lại lợi nhuận đóng góp cao nhất trong mối tương quan của các nguồi tài nguyên hạn chế

• Chi phí cố định thường không bị ảnh hưởng trong trường hợp này, vì vậy các sản phẩm hỗn hợp nhằm tối đa hóa lợi nhuận đóng góp thường nên được chọn lựa

• Doanh nghiệp không cần thiết thúc đẩy những sản phẩm có tỷ suất lợi nhuận đóng góp mỗi đơn vị cao nhất

• Thay vào đó, tổng lợi nhuận đóng góp sẽ được tối đa hóa bằng cách thúc đẩy các sản phẩm hoặc chấp nhận các đơn hàng đặc biệt mà mang lại lợi nhuận đóng góp cao nhất trong mối tương quan của các nguồi tài nguyên hạn chế

VÍ DỤ

Công ty Ensign sản xuất 2 sản phẩm và các thông tin được cung cấp như sau:

 Máy A1 là tài nguyên hạn chế và được sử dụng 100% khả năng

 Có sự vượt năng suất trên tổng số máy

 Máy A1 có công suất 2,400 phút mỗi tuần

Ensign nên tập trung vào sản phẩm 1 hay 2?

 Máy A1 là tài nguyên hạn chế và được sử dụng 100% khả năng

 Có sự vượt năng suất trên tổng số máy

 Máy A1 có công suất 2,400 phút mỗi tuần

Ensign nên tập trung vào sản phẩm 1 hay 2?

phẩm 2 sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp?

VÍ DỤ

Lợi nhuận đóng góp mỗi sản phẩn từ nguồn tài nguyên hạn chế.

Ensign có thể tối đa hóa lợi nhuận đóng góp bằng cách sản xuất sản phẩm 2 để đáp ứng nhu cầu của

khách hàng trước và sử dụng nguồn lực còn lại để sản xuất sản phẩm 1

Ensign có thể tối đa hóa lợi nhuận đóng góp bằng cách sản xuất sản phẩm 2 để đáp ứng nhu cầu của

khách hàng trước và sử dụng nguồn lực còn lại để sản xuất sản phẩm 1

Tăng năng suất của nguồn lực hạn chế

có thể dẫn đến tăng sản xuất và buôn

bán

Ensign sẽ chịu chi bao nhiêu cho 1 phút

sử dụng thêm của máy A1

Giá trị TRỊ nguồn lực hạn chế

Thời gian sử dụng thêm của máy A1 sẽ dùng để chế tạo thêm sản phẩm 1, với

lợi nhuận đóng góp mỗi phút là $24

Ensign sẽ mong muốn để trả tối đa là $24 mỗi phút Giá trị này bằng

với giá trị lợi nhuận đóng góp mỗi phút của máy dùng để sản xuất ra

sản phẩm 1

Ensign sẽ mong muốn để trả tối đa là $24 mỗi phút Giá trị này bằng

với giá trị lợi nhuận đóng góp mỗi phút của máy dùng để sản xuất ra

sản phẩm 1

1. Làm việc ngoài giờ tại thời điểm bị hạn chế

2. Hợp đồng phụ cho một số công đoạn sẽ được thực hiện tại điểm hạn chế

3. Đầu tư thêm máy móc tại các điểm hạn chế

4. Chuyển nhân công từ quy trình không có hạn chế sang chỗ bị hạn chế

5. Tập trung cải tiến quy trình kinh doanh trên các điểm hạn chế

6. Giảm các lỗi trên từng đơn vị sản xuất thông qua các điểm hạn hế

ĐƠN HÀNG ĐẶC BIỆT

Đơn hàng đặc biệt là 1 đơn hàng duy nhất, nó không được xem là 1 phần của việc kinh doanh thông thường của doanh nghiệp

Khi phân tích 1 đơn hàng đặc biệt, chỉ có chi phí tăng thêm (incremental costs) và lợi ích (benefits) là chi phí thích hợp

(relevant) Các chi phí sản xuất phụ trội cố định sẽ không bị ảnh hưởng bởi

đơn hàng – không thích hợp

VÍ DỤ

 Công ty Jet làm một sản phẩm và thường được bán với giá $20/mỗi sản phẩm

 Một công ty phân phối nước ngoài đặt hàng mua 3,000 sản phẩm cho $10/mỗi sản phẩm

 Đây là đơn hàng 1 lần và không ảnh hưởng đến các quy luật của công ty

 Khả năng mỗi năm sản xuất của công ty là 10,000 sản phẩm, nhưng hiện tại chỉ bán được 5,000 sản phẩm

 Công ty Jet làm một sản phẩm và thường được bán với giá $20/mỗi sản phẩm

 Một công ty phân phối nước ngoài đặt hàng mua 3,000 sản phẩm cho $10/mỗi sản phẩm

 Đây là đơn hàng 1 lần và không ảnh hưởng đến các quy luật của công ty

 Khả năng mỗi năm sản xuất của công ty là 10,000 sản phẩm, nhưng hiện tại chỉ bán được 5,000 sản phẩm

Jet có nên chấp nhận đơn hàng không?

$8 chi phí biến đổi

$8 chi phí biến đổi