skkn một số BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG GIAO TIẾP TIẾNG ANH CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”

Trên cơ sở đó, trong lĩnh vực giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có định hướng chiến lược cho việc tổ chức dạy học môn Tiếng Anh trong trường tiểu học nhằm tạo điều kiện, môi trường cho

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG GIAO TIẾP TIẾNG ANH CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”

Lệ Thủy, tháng 02 năm 2019

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG GIAO TIẾP TIẾNG ANH CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”

Họ và tên: Đoàn Thị Tuyết

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Phú Thủy

Lệ Thủy, tháng 02 năm 2019

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn sáng kiến

Tiếng Anh là một ngôn ngữ Quốc tế có tính thông dụng và là một công cụ giao tiếp thiết yếu trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội Thời đại toàn cầu hoá, nhu cầu giao tiếp giữa mọi người thuộc mọi quốc gia là bắt buộc Do vậy, việc học tiếng Anh đang trở thành một nhu cầu cần thiết và cấp bách giúp chúng ta tiếp cận,

mở rộng hiểu biết với nguồn tri thức tiên tiến trên thế giới ở nhiều lĩnh vực khác nhau: Khoa học – kĩ thuật, kinh tế – xã hội, y học… Tiếng Anh mặc nhiên trở thành Universal Language

Trên cơ sở đó, trong lĩnh vực giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có định hướng chiến lược cho việc tổ chức dạy học môn Tiếng Anh trong trường tiểu học nhằm tạo điều kiện, môi trường cho học sinh được tiếp xúc với môn học này, tạo tiền đề cho việc học lên các cấp học trên được vững chắc Vì vậy, hiện nay hầu hết trẻ em trên cả nước từ thành thị đến nông thôn, phần lớn đều được làm quen với

bộ môn tiếng Anh từ rất sớm thông qua việc giảng dạy trong nhà trường phổ thông

Trong xu thế hội nhập của nước ta và chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Tiếng Anh cùng với các môn học khác trong trường tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ mới Trước đây Việt Nam chưa hoà nhập với các nước trên thế giới thì việc đầu tư cho học sinh trau dồi môn Tiếng Anh còn nhiều hạn chế Nhưng ngày nay với đà phát triển chung của nhân loại thì việc học ngoại ngữ là điều cần thiết Vì thế ngành Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành đổi mới một cách toàn diện về chương trình, phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Hiện nay tất cả các trường Tiểu học trong huyện

đã dạy chương trình Tiếng Anh bắt đầu từ lớp 1 Trong đó tất cả các trường đã dạy theo chương trình 4 tiết/tuần đối với khối 3, 4, 5 và 2 tiết/tuần đối với khối 1, 2 Yêu cầu đầu ra phải đạt mức độ một theo chuẩn năng lực ngoại ngữ Quốc Tế Trong những năm gần đây, yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các môn học và các cấp học, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Chính vì vậy, môn Tiếng Anh nói chung và môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học nói riêng cũng cần phải có những đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm

Do đó, người giáo viên phải gây hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập nhằm phát triển kĩ năng nghe nói Tiếng Anh, để học sinh có thể giao tiếp Tiếng Anh một cách tự nhiên và lưu loát Qua các năm giảng dạy Tiếng Anh ở bậc tiểu học tôi nhận thấy kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh của học sinh còn nhiều hạn chế Để khắc phục tình trạng trên tôi đã tìm

tòi nghiên cứu một số biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng nói cho học sinh Tiểu

học Đây là lý do tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh cho học sinh tiểu học”

1.2 Điểm mới của sáng kiến

Quan điểm cơ bản nhất về phương pháp mới là làm sao phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh, tạo điều kiện tối ưu cho học sinh rèn luyện, phát triển và nâng cao kỹ năng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp chứ không phải việc cung cấp kiến thức ngôn ngữ thuần tuý Để phát triển kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh cho học sinh tiểu học đòi hỏi giáo viên cần sáng tạo, phải luôn tạo tình huống có vấn đề, tạo không khí vui vẻ ngay từ đầu tiết học Mạnh dạn thay đổi hình thức tổ chức lớp học phong phú, đa dạng, sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với từng khối, lớp, đối tượng học sinh Thường xuyên sử dụng trò chơi để tạo hứng thú học tập cho học sinh Sử dụng ngôn ngữ chủ yếu bằng Tiếng Anh trong lớp học để học sinh giao tiếp một cách tự nhiên như ngôn ngữ mẹ đẻ của mình Đó

là điểm mới của sáng kiến này

2 PHẦN NỘI DUNG

2.1 Thực trạng.

Trong quá trình giảng dạy, thông qua khảo sát, tôi thấy đa phần học sinh chưa có hứng thú học môn tiếng Anh Vì đặc thù của môn học ngoài việc học ở trường ra về nhà các em phải tự học mà không có sự giúp đỡ của bố mẹ Nhiều em không quan tâm đến việc học tiếng Anh, kết quả học tập chưa cao Vả lại, đây là môn học khó, các em chưa thật sự say mê Các em cảm thấy rất nhàm chán khi học môn này

Trước khi đưa các giải pháp vào chương trình dạy thực nghiệm tôi tiến hành khảo sát chất lượng ban đầu về kĩ năng nói của học sinh làm căn cứ đối chứng

Kết quả khảo sát đầu năm học 2018-2019 của khối 5 tôi giảng dạy:

Khối

Tổng

số học

sinh

Kĩ năng Nói (25 điểm ) Điểm

20-25

Điểm 17.5 - < 20

Điểm 12.5- < 17.5

Điểm

< 12.5

Qua khảo sát tôi thấy rằng học sinh đạt điểm 12.5 - 25 chiếm tỷ lệ chưa cao Nguyên nhân cản trở khả năng giao tiếp tiếng Anh của các em chính là sự thiếu tự tin Do khả năng phát âm chưa chuẩn xác và một số em nắm kiến thức còn

mơ hồ, tâm lý khi nói tiếng Anh thường e ngại và sợ mắc lỗi, khả năng phản xạ với tiếng Anh còn thấp dẫn đến các em thường rơi vào trạng thái thiếu tự tin và ngập ngừng khi phải nói tiếng Anh Dần dần theo thời gian, việc thiếu tự tin và tính chủ động trong giao tiếp sẽ trở thành thói quen xấu của các em và khiến các

em có một niềm tin tiêu cực rằng mình không thể nào giao tiếp tốt bằng tiếng Anh

2.1.1 Thuận lợi.

a Về phía giáo viên.

Giáo viên Tiếng Anh còn rất trẻ, có điều kiện thuận lợi để dạy học

Giáo viên đã nhận thức đúng đắn và tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh

Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm đến việc trang bị cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, thường xuyên tổ chức tập huấn về đổi mới trong dạy học môn Tiếng Anh

b Về phía học sinh.

Nhiều em năng động, mạnh dạn muốn được học hỏi, được mở rộng, đào sâu kiến thức trong bài học

Hứng thú và tích cực khi tham gia các bài học Các em sẵn sàng bộc lộ bản năng tự nhiên, tinh thần hăng hái của mình trong quá trình học tập

2.1.2 Khó khăn

a Học sinh:

Trường Tiểu học mà tôi đang công tác hiện nay, chương trình Tiếng Anh đã được giảng dạy từ nhiều năm Bản thân tôi đều được dạy các khối 1,2, 3, 4, 5, vì vậy tôi thấy rõ những ưu điểm và hạn chế của học sinh mình Đối với học sinh lớp

4 và 5 các em rất tự tin và tích cực phát biểu trong giờ học Nhưng học sinh khối 1,2,3 thì ngược lại, các em ít tham gia xây dựng bài mặc dù câu hỏi giáo viên đưa

ra cũng dễ hiểu Vẫn còn một bộ phận học sinh thiếu tự tin và rụt rè trong giao tiếp Mặt khác do các em mới bắt đầu được học Tiếng Anh nên còn nhiều bỡ ngỡ,

dù rằng các em cũng rất thích học

Học ngoại ngữ muốn giỏi bản thân người học phải mạnh dạn sử dụng ngôn ngữ mình học để rèn luyện, nếu có nói sai khi được sửa chúng ta sẽ nhớ lâu hơn và lần sau nếu gặp lại câu nói đó sẽ không sai nữa Trong các năm giảng dạy tôi thấy mặt hạn chế của học sinh trong hoạt động nói là tính thụ động chỉ bám theo những

gì giáo viên hướng dẫn, gợi ý để thực hiện học sinh không mở rộng hay thắc mắc yêu cầu giải đáp Có thể nói kỹ năng nói của các em còn yếu

Mỗi tuần chỉ được học bốn tiết không đủ thời gian để học sinh phát triển tốt

kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh

Vì là môn học tự chọn nên một số học sinh chưa chú trọng nhiều đến môn Tiếng Anh Vốn từ vựng của các em không có nhiều do các em không thuộc từ vựng hoặc các em không chịu học vì cứ nghĩ đây là môn phụ nên các em chưa dành thời gian cho việc tự học môn này

Hơn nữa đối với học sinh nông thôn mọi điều kiện tiếp xúc và gần gũi thực

tế xung quanh còn hạn chế Ở lứa tuổi này, còn một số học sinh phát âm Tiếng Việt chưa được chuẩn Phần lớn các em học sinh chưa chú tâm và đầu tư cho môn ngoại ngữ, chuẩn bị bài một cách sơ sài Trong các giờ học, đa số các em thường thụ động, thiếu sự linh hoạt, ngại việc đọc - nói tiếng anh và ít tham gia phát biểu

để tìm hiểu bài học

b Giáo viên:

Bản thân tôi và nhiều đồng nghiệp dạy Tiếng Anh không có năng khiếu âm nhạc nên vẫn có những bài hát không biết hát nên khi hướng dẫn những bài hát Tiếng Anh gặp phải khó khăn và hát chưa đúng giai điệu, tiết tấu nhạc dẫn đến chưa tạo được hứng thú cho học sinh khi dạy các bài hát Tiếng Anh trong chương trình

c Về phía phụ huynh học sinh:

Phụ huynh học sinh một số em chưa có nhận thức tốt môn học này do quan

niệm “Tiếng Việt nói chưa xong mà học Tiếng Anh” Vì vậy thiếu sự quan tâm sâu sát đến con em trong việc học môn Tiếng Anh

d Về trang-thiết bị dạy học:

Hiện nay một số bộ sách biên soạn cho học sinh cấp Tiểu học nội dung khá dài giáo viên hướng dẫn học sinh nắm bắt kiến thức trong một tiết chỉ 35-40 phút không đủ Do đó thời gian phát triển kỹ năng nói cho học sinh chưa nhiều

Học sinh rất hứng thú khi được học bài giảng điện tử nhưng số lượng phòng học nhiều nên nhà trường chưa có đủ điều kiện để bố trí cho bộ môn Tiếng anh mỗi phòng một TV Smart, nên tiết dạy bằng giáo án điện tử chưa được tận dụng triệt để

Một số học sinh do hoàn cảnh khó khăn, các em phải dành thời gian ở nhà

để phụ giúp gia đình, và các em cũng chưa được trang bị đầy đủ sách giáo khoa và dụng cụ học tập vì thế các em không có điều kiện để tự học ở nhà

2.2 Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh cho học sinh tiểu học

Trong những năm qua, bước đầu chúng ta đã áp dụng việc đổi mới phương pháp giảng dạy Tiếng Anh nhằm giúp học sinh nắm được cách học một cách chủ động, tích cực và đáp ứng được yêu cầu là học sinh phải sử dụng được ngữ liệu đã học vào các hoạt động giao tiếp một cách có hiệu quả hơn

Do vậy, trong chương trình giảng dạy tiếng Anh ở trường Tiểu học hiện nay, cùng với giáo trình “ Tiếng Anh 1, 2, 3,4,5” đã nhấn mạnh vào khả năng giao tiếp theo một hệ thống ngữ pháp có kiểm soát cẩn thận Học sinh được lấy làm trung tâm và luôn được khích lệ giao tiếp với nhau

Qua nhiều năm dạy tiếng Anh cùng với sự trải nghiệm bản thân tôi đã vận dụng một số phương pháp trong việc rèn luyện kĩ năng giao tiếp cho học sinh nhằm tạo cho các em hứng thú và tự tin trong giao tiếp Tăng cường thời lượng thực hành như: nói, hoạt động giao tiếp của học sinh trong giờ học là điều cần thiết Do đó tôi đưa ra một số giải pháp sau:

2.2.1 Về giáo viên:

a Thường xuyên sử dụng Tiếng Anh trong tiết dạy:

Đối với đối tượng học sinh cấp Trung học cơ sở và Trung học phổ thông việc sử dụng Tiếng Anh trong giờ ngoại ngữ là điều hiển nhiên, vì khi đó vốn từ các em khá đủ để hiểu những điều giáo viên truyền đạt Nhưng đối với học sinh Tiểu học vốn từ các em chưa nhiều để hiểu tốt yêu cầu của giáo viên, chính điều này làm cho đa phần giáo viên dạy Tiếng Anh ở bậc tiểu học “lười” nói Tiếng Anh trong giờ dạy Tôi nghĩ đây là một trong số lý do làm cho học sinh chưa tự tin khi đàm thoại bằng Tiếng Anh Chúng ta là đầu tàu gương mẫu, lứa tuổi thiếu nhi còn

ngây thơ và dễ bắt chước, thầy cô phải là tấm gương để học sinh noi theo, nếu giáo viên thường xuyên nói Tiếng Anh thì những câu nói đó dần dần thấm sâu vào tâm trí các em, khi cần nói tự nhiên các em sẽ phát ra được

Vào đầu mỗi tiết dạy, tôi thường đối thoại với học sinh bằng những câu Tiếng Anh đơn giản để làm “nóng” không khí lớp học, tạo sự hưng phấn trong học tập, ứng xử nhanh nhẹn trong giao tiếp

Ví dụ:

Ss: Good morning, teacher !

T: Good morning, class ! How are you today ?

Ss: I’m fine, thank you

How are you ?

T : I’m fine Thanks

Theo cách dạy truyền thống vào đầu tiết dạy giáo viên thường gọi học sinh kiểm tra bài cũ, nhưng đối với tôi thì không làm như thế Trước khi trở thành giáo viên tôi cũng là một học sinh như các bạn nhỏ bây giờ nên tôi hiểu rõ tâm trạng các em lúc này Đối với tôi, việc sử dụng các hoạt động trò chơi trước khi bắt đầu tiết học không những giúp không khí lớp học không nặng nề mà còn làm cho tiết học trở nên sinh động, tạo cho học sinh tâm lý thoải mái Khi đưa ra yêu cầu trò chơi giáo viên nên nói bằng Tiếng Anh, không cần câu nói dài chỉ sử dụng một số cụm từ, câu đơn giản nhưng thường xuyên lặp đi lặp lại, như thế học sinh sẽ hiểu

Ví dụ:

T: Would you like to play game ? Ss: Yes

T: Play game “ Guessing game” – Ok !

Ss: Ok!

T: Four boys and four girls, please !

Now, any volunteers ? Raise your hand !

………

Sau khi chọn được hai đội tôi sử dụng một số câu ra lệnh đơn giản khác

Ví dụ: T: Are you ready ?

Ss: Yes T: Now, let’s begin “ one, two, three”,

Để học sinh dễ ghi nhớ các chữ cái trong bảng chữ cái Tiếng Anh và các từ

vựng, tôi sử dụng những câu đố, trò chơi trí tuệ nhằm kích thích các em tư duy, suy nghĩ, khi tìm được đáp án các em sẽ ghi nhớ sâu hơn Sau khi học sinh đưa ra đáp án, tôi sẽ cho các em biết đáp án và giải thích thêm để các em hiểu rõ hơn Những câu đố vui tiếng anh mang lại nhiều phút giây thư giãn thoải mái cho các

em học sinh, đồng thời giúp bé phát triển khả năng ngôn ngữ một cách hiệu quả nhất Đa số những câu đố này thuộc thể loại đố mẹo và chơi chữ nên các em cần suy nghĩ theo hướng sáng tạo một chút là có thể nhanh chóng tìm ra đáp án

Ví dụ:

Tôi đưa ra những câu đố vui hỏi về động vật Những câu đố vui về động vật bằng tiếng Anh vừa giúp các em học tiếng Anh, vừa giúp các em hiểu biết hơn về thế giới động vật xung quanh mình và các em có được những giây phút vui vẻ bên nhau, trau dồi từ vựng tiếng Anh về loài động vật cũng như tư duy nhanh nhạy hơn Hơn nữa, với câu đố này, các em sẽ thích thú hơn với việc học

1 I've four legs I live in Africa I'm big and gray I live in the river

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Hippo

2 I hiss I can be poisonous I'm long I've a forked tongue

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Snake

3 I can swim and dive I've two legs I've wings I quack

=> Đáp án câu đố vui:I'm A Duck

4.If I sit down I'm high; if I stand up I'm low

=> Đáp án câu đố vui:I'm A Dog

5 I eat insects I live in the pond I can hop I'm green

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Frog

6 I eat vegetables I can run fast I can be a pet I've long ears.

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Rabbit

7 I've four legs You can ride me I've tusks I've a long nose

=> Đáp án câu đố vui: I'm An Elephant

8.I eat other animals I've a big mouth I'm green I live in the water

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Crocodile

9.I'm small I can be scary I've eight legs I spin the web

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Spider

10 I've four legs I'm a pet I hate cats I bark

=> Đáp án câu đố vui: I'm A Dog

Tôi soạn các câu đố dựa theo trò chơi “đuổi hình bắt chữ” nhằm giúp các

em ghi nhớ từ vựng Trò chơi như sau: Let’s play English Word Pursuit game

* Đáp án