Vài kinh nghiệm thu hút sự chú ý trong giờ học tiếng anh đối với các em học sinh lớp 4 người êđê

Lý do thực tiễn: Điều tôi sắp nói ở đây không phải là một vấn đề mang tầm tưduy thời đại, theo cách mà có thể làm thay đổi thế giới hoặc thay đổi một nền giáodục, nhưng không thể phủ nhậ

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN KRÔNG ANA TRƯỜNG TIỂU HỌC EA BÔNG

Người thực hiện: H’ Bé Ya Hđơk

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ea Bông

Trình độ đào tạo: Thạc sĩ

Môn đào tạo: Tiếng Anh

Ea Bông, tháng 3 năm 2019

2 Những vấn đề lý luận thuộc lĩnh vực đề tài nghiên cứu 2

4 Các cơ sơ chính trị và pháp lý có liên quan 2

6 Các luận điểm, kết quả nghiên cứu trước đó, hạn chế của kết quả đó 2

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 3-12

NHẬN XÉT CỦA HĐKH CHẤM SKKN 17

MỘT SỐ KÍ HIỆU VIẾT TẮT ĐÃ DÙNG TRONG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Phần thứ nhất: PHẦN MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

Lý do lý luận: Tiếng Anh là một môn học mới và lạ, dễ thu hút sự chú ý củahọc sinh Tiểu học đặc biệt là các em ở khu vực vùng sâu, vùng xa, các em học sinhngười Êđê Mặc dù các loại sách ngoại ngữ có chứa nhiều hình ảnh minh họa sinhđộng và vốn từ ngữ gần gũi với từng lứa tuổi học sinh, nhưng Tiếng Anh vẫn là mộtmôn học khá bỡ ngỡ Bước đầu học làm quen từ lớp 3 nhưng khi lên lớp 4, việctiếp tục học Tiếng Anh đối với các em học sinh người Êđê vẫn còn là một vấn đềnan giải, không tránh khỏi sự nhàm chán, mất tập trung khi phải cố gắng nắm bắtkiến thức mới Bên cạnh đó, các em còn phải học cùng một lúc ba thứ tiếng(TiếngViệt, Tiếng Êđê, Tiếng Anh) cho nên đã gây không ít khó khăn trong quá trình dungnạp kiến thức, khó có được sự tập trung chú ý trong tiết học

Lý do thực tiễn: Điều tôi sắp nói ở đây không phải là một vấn đề mang tầm tưduy thời đại, theo cách mà có thể làm thay đổi thế giới hoặc thay đổi một nền giáodục, nhưng không thể phủ nhận rằng, nó đang tác động đến tất cả các giáo viên,một cách đơn giản, mỗi buổi sáng khi chúng ta bắt đầu một ngày với công việcgiảng dạy, điều khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi nhất đó là, học sinh không tậptrung chú ý khi giáo viên dạy

Làm cho các em học lớp 4B, 4C chú ý tập trung nghe giảng trong tiết họckhông phải là điều dễ dàng Những năm đầu tiên khi tôi bắt đầu công việc giảngdạy, tôi luôn tưởng tượng ra một viễn cảnh học sinh sẽ ngồi yên nắm bắt từng lờigiảng của giáo viên, nhưng ngay từ buổi học đầu tiên tôi đã cảm thấy vô cùng căngthẳng khi mà một số học sinh đang cố gắng nghe giảng, ngược lại một số em thì lạirất ồn ào, vì vậy tôi đã phải tìm đến nhiều biện pháp khác nhau để truyền tải kiếnthức đến các em

Cần phải chú ý rằng, nhiều “chiến thuật” thực sự chỉ được thực hiện dựa trên

sự phù hợp với tính cách của giáo viên Hãy hình dung bạn bước vào một lớp họcđông tới 30 học sinh ( hoặc đông hơn ) việc mà bạn cố gắng dành chút sức lực cuối

cùng của một ngày để quát lên “KEEP SILENT, PLEASE !!! ” dường như không

phải là điều lí tưởng, để giúp cải thiện tình trạng này, bản thân tôi đã tiến hành thực

nghiệm đề tài “Vài kinh nghiệm thu hút sự chú ý trong giờ học Tiếng Anh đối

với các em học sinh lớp 4 người Êđê”.

Đối tượng nghiên cứu: các em học sinh lớp 4B, 4C người Êđê

Phạm vi nghiên cứu: PH1 Trường TH Ea Bông

II Mục đích nghiên cứu:

Nhằm tạo sự tập trung học, thu hút sự chú ý của các em học sinh lớp 4 ngườiÊđê cũng như nâng cao chất lượng giảng dạy, cải thiện khả năng tiếp nhận kiếnthức, mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác dạy và học môn Tiếng Anh chohọc sinh lớp 4 người Êđê tại địa bàn trường Tiểu học Ea Bông là mục đích chínhcủa đề tài nghiên cứu này

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Làm thế nào để các em chú ý hơn trong giờ học? Đây không phải là việc thựchiện được một cách dễ dàng Những năm đầu tiên khi tôi bắt đầu công việc giảngdạy, tôi luôn nghĩ rằng học sinh sẽ ngồi yên để tiếp thu, ghi nhận từng lời giảng củagiáo viên, nhưng ngay từ buổi học đầu tiên tôi đã cảm thấy nhận định của mìnhkhông hề đúng, để có được một tiết dạy đúng như mong đợi, tôi đã phải sử dụng rấtnhiều các biện pháp khác nhau

Hình 1- Lí luận dạy học

Nhận thức về vai trò của ngoại ngữ và sự cần thiết của việc đổi mới dạy vàhọc ngoại ngữ chưa đầy đủ, chưa tạo động lực, mục tiêu phấn đấu cho học sinh tiểuhọc Các em thiếu động lực học, thụ động tương tác trong giờ học, chưa ý thứcđược tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh mà chỉ học cho đủ môn trong chươngtrình

Là một giáo viên trước khi bạn bắt đầu bất cứ một bài học nào thì bạn cũngphải chắc chắn rằng các học sinh trong lớp đang chú ý nghe bạn giảng dạy Đừng

cố gắng dạy trong khi các học sinh đang ồn ào và không chú ý, điều đó chỉ làm phísức bạn mà thôi

Nhà nước cũng như Bộ GD-ĐT đã phê duyệt rất nhiều đề án liên quan đến dạy

và học Tiếng Anh, trong đó có:

Quyết định 1400/QĐ-TTg Quyết định số 1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 củaThủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệthống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020".

Quyết định 2658/QĐ-BGDĐT Quyết định số 2658/QĐ-BGDĐT ngày23/7/2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành kế hoạch triển khai Đề ándạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025

II Thực trạng vấn đề:

1 Thực trạng

Trường Tiểu học Ea Bông nằm tại vùng khó khăn của Huyện Krông Ana, hầuhết học sinh là người Êđê cho nên việc giao tiếp bằng Tiếng Việt đối với các emcòn gặp rất nhiều khó khăn Học sinh ở bậc tiểu học còn nhỏ nên tốc độ viết – nóibằng Tiếng Việt của các em còn chậm Đây là một lí do chủ yếu dẫn đến việc hạnchế thời gian tổ chức các trò chơi

Hạn chế về trang thiết bị dạy học, các hình thức tổ chức, các loại hình hoạtđộng giao lưu bằng Tiếng Anh vẫn chưa được phổ biến

Đa số phụ huynh và học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của môn họcnày, vẫn cho rằng môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học là môn học tự chọn, các em rất ítchú trọng học và chưa có sự tập trung cao trong việc học, nhất là phần từ vựng Việc nhận biết mặt chữ Tiếng Việt đối với các em học sinh lớp 4 người Êđêvẫn còn gặp nhiều khó khăn

1.1 Thuận lợi – khó khăn

Khoảng cách giữa các trường Tiểu học trong địa bàn xã Ea Bông gần nên việc

dự giờ, trao đổi ý kiến chuyên môn với đồng nghiệp, nội dung các trò chơi để vậndụng trong giờ dạy Tiếng Anh ở bậc tiểu học, cũng như cách thức tổ chức và tiếnhành dạy thực nghiệm có phần dễ dàng và thuận tiện hơn rất nhiều

Cha mẹ và các em học sinh người Êđê tại địa bàn trường đều chưa nhận thứcđược tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh, vẫn xem Tiếng Anh như là một mônphụ trong chương trình học, chưa chú trọng đầu tư , mua sắm sách vở phục vụ họcTiếng Anh cho con em mình Đây chính là bước cản lớn nhất trong công tác dạy vàhọc Tiếng Anh tại trường Tiểu học Ea Bông.

Trường TH Ea Bông chỉ có duy nhất một giáo viên Tiếng Anh nên việc dự giờtrao đổi để tìm ra hướng mới trong công tác giảng dạy còn hạn chế

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

Nhiều giáo viên mới vào nghề đôi khi nghĩ rằng cứ bắt đầu bài học thì họcsinh sẽ trật tự, chú ý nghe giảng thôi Thế nhưng, không phải lúc nào cách này cũngcho kết quả tốt, bởi lẽ nếu bạn không để tâm đến điều đó thì sẽ khiến cho các emnghĩ rằng các bạn chấp nhận việc các em làm ồn và cho phép các em nói chuyệnkhi các bạn giảng bài Vậy phải làm sao để khắp phục tình trạng này? Một gợi ýnhỏ đó chính là: giáo viên cần yêu cầu các em phải chú ý trước khi bắt đầu bài họcnhưng không phải bằng cách quát thật to hay mắng các em, bạn hãy đứng yên đợi

và không bắt đầu cho đến khi mọi người ngồi yên, trật tự Biện pháp đứng imkhông nói gì cả được đánh giá là khá hiệu quả Thông thường, bạn nên đợi sau khi

cả lớp im lặng (khoảng 10 giây) rồi nói bằng giọng điệu vừa đủ nghe

Trước khi bạn bắt đầu bài học phải chắc chắn rằng tất cả các em học sinhtrong lớp chú ý nghe bạn giảng dạy Đừng cố giảng dạy khi các em đang ồn ào vàkhông chú ý

Hình minh họa

Đôi khi một số thầy cô ít kinh nghiệm nghĩ rằng cứ bắt đầu bài học thì lớp sẽchú ý thôi Có thể cách này sẽ có kết quả, nhưng làm như thế các em nghĩ rằng cácbạn chấp nhận việc các em không tập trung và cho phép các em nói chuyện khi cácbạn giảng bài

Dưới đây là một vài biện pháp giúp học sinh chú ý hơn trong giờ học TiếngAnh Việc chúng ta sử dụng nó hiệu quả đến đâu còn phụ thuộc vào năng lực giảngdạy, tính cách, sở thích, phong cách học tập và đối tượng học sinh.

Giải pháp 1: Sử dụng những trò chơi, câu chuyện kể liên quan đến nội dung bài học kèm theo các bài hát, bài “chant” vào tiết học.

Trong chương trình đổi mới phương pháp giáo dục hiện nay có khá nhiều hìnhthức tổ chức tiết học rất hay chẳng hạn như: tổ chức trò chơi, thi đua tổ, thi đua cánhân, thảo luận nhóm… Với các hình thức tổ chức các tiết học như vậy sẽ tạokhông khí sôi nổi, hứng thú cho học sinh Thông qua trò chơi, thảo luận nhóm, sẽthỏa mãn được nhu cầu chơi và giao tiếp của học sinh

Việc sử dụng các trò chơi trong dạy học Ngoại ngữ nhằm thu hút sự chú ý củahọc sinh trong giờ học là một nhiệm vụ quan trọng, giáo viên cần phải biết vận

dụng sao cho phù hợp, linh hoạt cho học sinh theo hình thức ” học mà chơi, chơi

mà học” Tuy nhiên, tùy vào từng bài cụ thể mà giáo viên có thể chọn ra trò chơi

phù hợp với nội dung bài học

Hình minh họa - Trò chơi Slap the board

Chúng ta có thể sử dụng trò chơi “Slap the board” để kiểm tra từ vựng hoặc

củng cố kiến thức

Ví dụ: Khi dạy Unit 13: Would you like some milk?

Giáo viên ghi các từ mới trong bài, dán lên bảng, sau đó gọi từng cặp học sinhlên hoặc chia nhóm, giáo viên hô to từ bằng Tiếng Việt, các em học sinh sẽ đập lênbảng vào từ bằng Tiếng Anh tương ứng, nhóm nào vỗ đúng và nhiều hơn thì sẽdành chiến thắng

Ngoài ra, giáo viên còn có thể lồng ghép trò chơi Guessing game – hỏi đoán,giáo viên cho học sinh mô tả để các em học sinh còn lại trong lớp đoán.

Hình minh họa - Slap the board and guessing game

Đối với lứa tuổi thiếu nhi, thế giới cổ tích luôn là điều hấp dẫn nhất, nhữngcâu huyện thần bí, những chi tiết li kì cùng những nhân vật hài hước, những cô bé,cậu bé ngoan được các bà tiên giúp đỡ… các câu chuyện cổ tích luôn có sức hútmạnh mẽ đối với tất cả trẻ em trong độ tuổi này Các giáo viên nên tận dụng điểmnày để rèn cho các em thói quen trật tự, chú ý trong thời gian dài Những giờ rãnhrỗi hay tiết sinh hoạt lớp chính là thời điểm thích hợp để giáo viên kể cho học sinh,hay cũng có thể lồng ghép vào các tiết học nếu như câu chuyện có liên quan đếnmôn học đó

Hình minh họa - The Fairy tales

Mặt khác, giáo viên cũng có thể tổ chức cho các em đóng vai theo câu chuyện

để tạo sự phấn khích Chắc chắn rằng quá trình này sẽ giúp các em có thói quen tậptrung chú ý trong khoảng thời gian lâu hơn Thông qua đó, học sinh giữ được trật tựtrong suốt tiết học mà không bị gò bó hay gượng ép Và một khi đã khắp phục đượctình trạng mất trật tự hay nói chuyện riêng trong giờ học thì học sinh sẽ trở nênngoan hơn, học tập tốt hơn, bài học được các em tham gia trong sự nghiêm túc.Chính vì thế, chất lượng giáo dục sẽ ngày càng được cải thiện

Một phần cũng không thể thiếu trong giảng dạy Tiếng Anh đó là âm nhạc Tiếthọc có chứa âm điệu cộng hưởng cùng nhạc điệu sẽ làm kích thích sự chú ý, tăngmức độ hào hứng học cho các em Điều này không chỉ làm các em tích cực học màcòn tạo ra được hiệu ứng tốt cho cả thầy lẫn trò trong mỗi tiết học

Hình minh họa - The Song and Chant

Giải pháp 2: Linh hoạt trong việc sắp xếp chỗ ngồi

Đối với bất cứ một cấp học nào, chọn chỗ ngồi trong lớp luôn được xem làviệc hết sức quan trọng đối với các em học sinh và nếu không sắp xếp một chỗ ngồithích hợp và khoa học cho HS thì có thể gây ra những hậu quả không mong muốn.Bởi lẽ, điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tập trung của các em trong giờhọc mà còn kéo theo nhiều yếu tố khác nữa Tùy theo giới tính, cá tính, năng lực

học tập, thể chất của học sinh, giáo viên có thể xếp chỗ ngồi cho HS theo cáchướng sau:

Xếp những em hiếu động, hay nói chuyện riêng ngồi cũng dãy với những emtrầm tính, ngoan và không nói chuyện, các bàn đều xen kẽ nam và nữ( nhằm bìnhđẳng giới, hạn chế HS làm việc riêng, dung hòa cá tính hiếu động của HS nam).Xếp theo nhóm đối tượng: học sinh giỏi ngồi một dãy, khá một dãy, trung bìnhmột dãy để dễ hoạt động hoặc giao bài vở theo nhóm cá thể hóa ( không để

HS biết cách chia theo nhóm trình độ để tránh gây mặc cảm cho em học chưatốt hoặc sự tự kiêu cho các em học giỏi)

Xếp học sinh khá, giỏi ngồi cùng các em trung bình và yếu: mục đích cho các

em học khá giỏi giúp đỡ, chia sẻ với bạn các câu hỏi, bài tập khó

Giải pháp 3: Xây dựng nội dung bài giảng sao cho thật hấp dẫn, lôi cuốn kết hợp lồng ghép tam ngữ trong giao tiếp(Anh-Việt-Êđê)

Nội dung học tập nhàm chán, thiếu hấp dẫn cũng là điều dễ khiến các em chánnản, chỉ biết nói chuyện cho nhanh hết giờ Để học sinh chú ý trong học tập, không

ồn ào gây mất trật tự thì trong các tiết học đòi hỏi ngườii giáo viên phải thật sự nỗlực và thật sáng tạo trong các bài giảng của mình Nếu cứ gõ thước và nhắc “ Các

em im lặng đi, các em không được nói chuyện rồi gọi tên liên tục: Duy, Nam, Bảo”thì sẽ không có hiệu quả mà ngược lại giáo viên sẽ mất thời gian, từ đó có thể tạothêm sự căng thẳng trong giờ học Nếu giáo viên biết kết hợp các hình thức,phương pháp dạy học một cách linh hoạt, mềm dẻo, phù hợp thì sẽ thu hút học sinhchú ý hơn vào bài học, khắp phục được tình trạng mất trật tự, nói chuyện riêng mộtcách nhanh chóng

Hình 2- Vai trò của giáo viên đối với công tác dạy học

Tuy nhiên, nhiều giáo viên vẫn dạy theo kiểu cũ mà họ cho là an toàn, khôngmất nhiều công sức soạn giảng cũng như hoạt động trong quá trình dạy Điều nàydẫn tới những giờ học rập khuôn, máy móc, không có sự thay đổi hình thức, điềunày làm cho học sinh không có hứng thú học, thường là học để đối phó, kết quả họctập không cao, học sinh luôn trong tình trạng bị động trong giờ học Nếu giáo viênchúng ta chưa chịu thay đổi, việc hướng tới một giờ học thu hút theo phong cáchngoại ngữ sẽ vẫn là vấn đề nằm trên lý thuyết

Giáo viên chúng ta vẫn còn áp dụng các PPDH, cách giải quyết vấn đề cơ bản

như là: Học sinh – Trật tự Hoặc, giáo viên có xu hướng nói những câu mệnh lệnh như: Stop! Be quiet!.

Ở một khía cạnh nào đó, những cách làm này vẫn nhận được kết quả là họcsinh tạm thời giữ được trật tự, nhưng sự chú ý không được lâu, theo thói quen học

sinh miệng thì trả lời: Trật tự nhưng sau đó lại nói chuyện riêng ngay được Kết quả

là, dần dần học sinh chỉ trả lời như một thói quen mà không ý thức được mình đangnói gì

Một khía cạnh nữa, tôi muốn đề cập đến đó là việc sử dụng tam ngữ trong quátrình dạy Bản thân là người Êđê, hiểu được những trở ngại mà các em học sinh gặpphải, nếu trường hợp các em không hiểu được nhanh nội dung bài thì tôi vẫn sửdụng Tiếng Êđê để giải nghĩa cho các em hiểu nhưng với mức độ vừa phải, khônglạm dụng để mất đi tính chất của việc dạy học môn Tiếng Anh

Giải pháp 4: Sử dụng dụng cụ dạy học trực quan, ứng dụng công nghệ thông tin

Theo quan điểm của tôi, tất cả các đồ dùng dạy học như loa, đài, máy chiếu,máy tính và các phương tiện dạy học trực quan như tranh ảnh minh họa, con rối, đồvật thật đều thu hút sự chú ý cho học sinh trong giờ học Việc sử dụng đồ dùng trựcquan, ứng dụng công nghệ thông tin là phương pháp gây sự chú ý hiệu quả nhấttrong việc giảng dạy Ngoại ngữ vì phương tiện trực quan đóng vai trò quan trọngtrong việc thiết lập mối quan hệ giữa ngôn ngữ và ý nghĩa, giúp học sinh liên tưởng

được ý nghĩa của ngôn ngữ một cách dễ dàng, dễ khắc sâu mà không cần phiêndịch.

Giáo cụ trực quan trong giảng dạy ngoại ngữ có thể chia làm ba loại: Giáo cụtrực quan thị giác (giáo cụ “nhìn”): hiện vật, tranh ảnh, mô hình, bảng biểu, đồ họa;giáo cụ trực quan thính giác (giáo cụ “nghe”): cát sét, máy ghi âm, loa; giáo cụ tổnghợp: máy chiếu, phim ảnh, tivi, camera, phòng thực nghiệm ngôn ngữ

Hình minh họa - Giáo cụ trực quan

Việc giảng dạy ngoại ngữ cần lấy thực tiễn làm cơ sở, sử dụng giáo cụ trựcquan một cách khoa học mới có thể đạt được hiệu quả như mong muốn Để pháthuy vai trò của phương pháp ứng dụng giáo cụ trực quan trong giảng dạy ngoạingữ, cần chú ý một số vấn đề sau đây:

 Một là, giáo cụ trực quan cần lưu ý lứa tuổi của người học

 Hai là, lựa chọn giáo cụ trực quan căn cứ vào tính chất, nội dung bài giảng

 Ba là, huy động cùng lúc nhiều giác quan vào việc học

 Bốn là, phát huy hết mức vai trò chủ đạo của giáo viên

 Năm là, ứng dụng giáo cụ trực quan cần hợp lý, có giới hạn

Với các chủ đề gần gũi, xác thực với cuộc sống trong bộ sách giáo khoa TiếngAnh tiểu học của Bộ giáo dục từ khối 3 đến khối 5, giáo viên có thể giới thiệu từmới thông qua đồ dùng trực quan như hình ảnh hay đồ vật thật

Ví dụ: Khi dạy Unit 12: What does your father do?

Giáo viên có thể sử dụng những tấm hình chụp thật và giới thiệu: My mother

is a teacher.; My father is a factory worker; My sister is a clerk; My brother is a farmer.