SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY HỒ TIÊUTrồng hồ tiêu thì đất đóng vai trò cực kỳ quan trọng, để hiểu cơ bản về nó thôi bạn có thể mất rất nhiều thời gian.Các kiến thức về đất lại xa vời quá, đối với một người bắt đầu học làm nông nghiệp thì cần những thứ đơn giản hơn.Ví dụ: Trên đất có nhiều cây phân xanh như cây cúc quỳ, cây cốt khí, cây cộng sản… thường là đất tốt. Khi quan sát thấy các loại cây như sim, mua, cỏ tranh mọc nhiều thì đất bị chua,… Ông cha ta đơn giản hóa như vậy. Các bạn nên tìm đọc giáo trình “cây chỉ thị” nếu muốn hiểu rỏ hơn vấn đề này.Đối với cá nhân tôi thì trồng tiêu đất là yếu tố quan trọng bậc nhất, nó là một bể dinh dưỡng mà không gì thay thế được. Đương nhiên các bạn vẫn có thể trồng tiêu trên các loại đất khác nhau nhưng khó khăn và phải đầu tư rất nhiều cả về chi phí và kỹ thuật.Trước đây người ta chỉ xem đất là giá thể, là cái gì đó cố định nhưng thật ra đất đang sống, đang tồn tại và phát triển, đó là các hoạt động của vi sinh vật, là các phản ứng lý hóa,… nhiệm vụ của nông gia là định hướng cho đất trồng sống khỏe, phát triển tốt thông qua kỹ thật canh tác của chính mình.Thực tế khi tham quan các vườn hồ tiêu chúng ta đều dễ dàng bắt gặp những trường hợp như: chả thấy ngọn cỏ nào mọc ở lối đi mà đất chai cứng, rong rêu mọc khắp nơi chỉ sau vài năm canh tác. Hoặc là thói quen bón quá nhiều phân bón, các bạn bón để an tâm chứ không phải là cần thiết.Vậy nên: “Bón phân theo nhu cầu của cá nhân bạn hay bón phân cho nhu cầu cái cây?” . Nếu năng suất trụ tiêu của bạn 5kgnăm mà bạn bón hơn 5 lạng lân thì bạn nên xem lại (dám chắc hơn một nữa trong số chúng ta sai lầm ở công thức này).
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA NÔNG LÂM NGHIỆP
CHUYÊN ĐỀ MÔN HỌC: CÂY HỒ TIÊU
Nội dung thực hiện:
“SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN HỒ TIÊU”
Học viên : Vũ Đình Cường Chuyên ngành : Khoa học cây trồng Khoá học: : 2017 - 2019
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA NÔNG LÂM NGHIỆP
MÔN HỌC: CÂY HỒ TIÊU
Nội dung thực hiện:
“SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN HỒ TIÊU”
Giáo viên hướng dẫn: TS Nguyễn Xuân An Học viên : Vũ Đình Cường
Chuyên ngành : Khoa học cây trồng Khoá học: : 2017 - 2019
Đắk Lắk 2018
Trang 3Mục lục
I ĐẶT VẤN ĐỀ 4
II NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ 6
2 Sinh trưởng, phát triển ở thực vật 6
2.1 Khái niệm 6
2.2 Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp 6
2.3 Điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển 6
2.4 Các chất điều hoà sinh trưởng (phytohoocmôn) 7
2.4.1 Nhóm chất kích thích sinh trưởng 7
2.4.2 Các chất kìm hãm sinh trưởng 7
2.4.3 Sự cân bằng phytohoocmôn 8
2.4.4 Những nguyên tắc khi sử dụng các chất điều hoà sinh trưởng trong nông nghiệp: 8
2.5 Phát triển ở thực vật có hoa 8
2.5.1 Các nhân tố chi phối sự ra hoa 8
2.5.2 Hoocmôn ra hoa 8
5.3 Thuyết Quang chu kì 9
3 Điều kiện sinh thái của cây Hồ tiêu 9
3.1 Nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam 9
3.1.1 Tại Việt Nam 9
3.1.2 Trên thế giới 9
4 Những yêu cầu về điều kiện sinh thái của cây tiêu 11
4.1 Nhiệt độ 11
4.2 Ánh sáng 11
4.3 Lượng mưa và ẩm độ 11
4.4 Gió 11
4.5.Đất đai và địa hình 12
4.5.1 Đất đai 12
4.5.2 Địa hình 12
4.6.2 Giai đoạn kinh doanh 13
4.7 Đặc điểm hình thái: 13
4.7.1 Rễ: có 3 loại 13
4.7.2 Thân: 13
4.7.3 Cành: 13
4.7.4 Hoa: 13
4.7.5 Trái: 13
5 Giống – nhân giống: 14
5.1 Giống tiêu: 14
6 Phương thức nhân giống 14
7 Loại trụ, khoảng cách và mật độ trồng 15
7.1 Trụ sống 15
7.2 Một số loại trụ sống được trồng làm trụ tiêu 16
7.4 Kỹ thuật trồng tiêu 16
Trang 47.4.1 Thời vụ trồng tiêu 16
7.4.2 Chọn đất trồng tiêu, làm đất, đào hố và thiết kế lô trồng 16
7.4.3 Đặt hom, trồng dặm và buộc dây 17
7.4.4 Đôn tiêu 17
7.4.6 Trồng cây che phủ đất 18
7.4.7 Làm bồn, bón phân và tưới nước 18
7.4.7.1 Làm bồn 18
7.4.7.2 Bón phân 18
7.4.7.3 Tưới và tiêu nước 19
7.4.8 Làm cỏ và tủ gốc 19
7.4.9 Trồng xen cây trồng kinh tế khác 19
7.5 Dịch hại và biện pháp phòng trừ 19
III KẾT LUẬN 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 5trình “cây chỉ thị” nếu muốn hiểu rỏ hơn vấn đề này.
Đối với cá nhân tôi thì trồng tiêu đất là yếu tố quan trọng bậc nhất, nó là một bểdinh dưỡng mà không gì thay thế được Đương nhiên các bạn vẫn có thể trồng tiêu trêncác loại đất khác nhau nhưng khó khăn và phải đầu tư rất nhiều cả về chi phí và kỹthuật
Trước đây người ta chỉ xem đất là giá thể, là cái gì đó cố định nhưng thật ra đấtđang sống, đang tồn tại và phát triển, đó là các hoạt động của vi sinh vật, là các phảnứng lý hóa,… nhiệm vụ của nông gia là định hướng cho đất trồng sống khỏe, phát triểntốt thông qua kỹ thật canh tác của chính mình
Thực tế khi tham quan các vườn hồ tiêu chúng ta đều dễ dàng bắt gặp nhữngtrường hợp như: chả thấy ngọn cỏ nào mọc ở lối đi mà đất chai cứng, rong rêu mọckhắp nơi chỉ sau vài năm canh tác Hoặc là thói quen bón quá nhiều phân bón, các bạnbón để an tâm chứ không phải là cần thiết
Vậy nên: “Bón phân theo nhu cầu của cá nhân bạn hay bón phân cho nhu cầu cáicây!?” Nếu năng suất trụ tiêu của bạn 5kg/năm mà bạn bón hơn 5 lạng lân thì bạn nênxem lại (dám chắc hơn một nữa trong số chúng ta sai lầm ở công thức này)
Trở lại với chủ đề đất trồng Có một điểm lưu ý quan trọng: lượng phân hóa họcchúng ta bổ sung hàng năm không đáng kể so với lượng phân từ trong đất tiết ra (trongđất thường xuyên có sự chuyển hóa từ dinh dưỡng khó tiêu sang dể tiêu cho cây trồng
sử dụng)
Lượng phân từ trong đất tiết ra có thể thay đổi theo tùng năm và tùy loại đất, tùyđiều khiện ngoại cảnh Tuy nhiên yếu tố quan trọng hơn cả là hoạt động của vi sinhvật Chúng là những người thợ mỏ khai thác tiềm năng trong đất đem ra cho cây trồng.Thông thường cứ mỗi một thìa đất nhỏ có chứa hàng triệu vi sinh vật khác nhau:nấm, vi khuẫn, vi rút, tuyến trùng,… Nhiều nông dân hiện nay sai lầm xem tất cảchúng là dịch hại và tìm cách tiêu diệt chúng đi Thật ra rất ít trong số chúng gây hạicho cây trồng:
"Chỉ riêng ngành nấm có đến 100.000 nấm có ích, sống theo kiểu hoại sinh Chỉ
có 8000 nấm có thể gây bệnh cho thực vật, và phần lớn cũng chỉ sinh sống theo kiểubán hoại sinh (facultative saprophytes) Có hơn 1600 vi khuẩn có ích, sống theo hoạisinh, và chỉ có khoảng 80 vi khuẩn là có khả năng gây hại, sống theo kiểu bán hoạisinh Có đến hơn 2000 virus, trong đó chỉ có1/4 các loài virus là có khả năng gây bệnh
Có hơn 2000 tuyến trùng, trong đó chỉ có khoảng 1/10 có khả năng kí sinh trên câytrồng."
Việc tiêu diệt hoàn toàn vi sinh vật đất đồng nghĩa với đất chết Và đau đầu làcon người không thể thay thế đất trồng để nuôi cây
Có rất nhiều sai lầm mà chũng ta vẫn thường mắc phải là cho đất ngày càng xấuđi:
Trang 61 Canh tác liên tục nhưng không bổ sung nguồn hữu cơ Hàng năm chúng ta lấy
đi hàng tấn tiêu trên 1ha, tức là lấy đi rất nhiều dinh dưỡng từ đất nhưng chúng ta trảlại cho đất những gì? N-P-K ư? Không phải chỉ có chừng đó đâu – Hảy trả lại hữu cơchô đất trồng bằng phân chuồng, phân hữu cơ,…
2 Kỹ thuật làm đất sai: Đó là việc đảo đất quá sâu trước khi trồng, điều này làmxáo trộn toàn bộ hệ vi sinh vật đất, thay đổi kết cấu và lý hóa đất trồng Chúng ta nênnhớ rằng để đất có thể trồng trọt tốt thì cần thời gian rất dài, chúng ta đừng thay đổichúng đi Tầng đất có thể canh tác, trồng trọt chỉ là 40cm trên mặt đất, chưa kể việcđảo sâu có thể tạo điều kiện để tầng phèn dưới sâu hoạt động và trào lên bên trên (đặcđiệt là đất Tây Nguyên)
3 Bón quá nhiều hóa học: Nếu chúng ta bổ sung một lượng phân bón vừa phảithì rất tốt và hoàn toàn tích cực nhưng lạm dụng thì đất sẻ ngày một xấu đi Đất bónnhiều phân hóa học dần chai cứng là vì vậy Thuốc bảo vệ thực vật không chỉ tiêu diệtloài có lại mà tiêu diệt luôn loài có lợi (loài có hại chiếm chưa tới 1/100 trong đất) …
Và vấn đề về sinh trưởng, phát triển của cây hồ tiêu phụ thuộc vào nhiều yếu tốtrên, và cũng là vấn đề mà nội dung chuyên đề muốn đề cập và tìm hiểu xem xem câytiêu muốn sinh trưởng và phát triển bình thường và tốt thì sẽ cần những gì, và cần baonhiêu, cần vào lúc nào, hay các giai đoạn sinh trưởng, phát triển thì nhu cầu của câytiêu sẽ cần gì, và cách chúng ta tác động vào các giai đoạn đó như thế nào để giúp câytiêu phát triển và sinh trưởng tốt, cho năng suất ổn định
Trang 7II NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
2 Sinh trưởng, phát triển ở thực vật
2.2 Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
* Sinh trưởng sơ cấp
Là hình thức sinh trưởng theo chiều cao làm cây cao lên, xảy ra ở mô phân sinhngọn
Bảng so sánh các nhóm mô phân sinh khác nhau.
Phân loại Có ở nhóm thực vật Vị trí phân bố Chức năng
MPS đỉnh - 1 lá mầm
- 2 lá mầm
- Chồi đỉnh, nách
- Đỉnh rễ
- Giúp thân, rễ tăng chiều dài
MPS bên - 2 lá mầm - Ở thân, rễ - Giúp thân, rễ tăng đường
kínhMPS lóng - 1 lá mầm - Mắt của thân - Giúp tăng chiều dài của thân
Ghi chú: MPS: Mô phân sinh
2.3 Điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
Các điều kiện tự nhiên và biện pháp canh tác là những nhân tố bên ngoài chi phốitới quá trình sinh trưởng và phát triển
a Nước (độ ẩm): Nước là yếu tố tác động lên hầu hết các giai đoạn: nẩy mầm, rahoa, tạo quả và hoạt động hướng nước của cây Nước là nguyên liệu của trao đổi chất
ở cây
b Nhiệt độ: Là điều kiện sống rất quan trọng đối với thực vật Nhiệt độ có vai tròquyết định ở giai đoạn nảy mầm của hạt của chồi Đối với sự sinh trưởng, nhiệt độ tối
ưu trung bình là 25 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oC 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oC 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oC 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oC
c ánh sáng: ánh sáng có ảnh hưởng đến sự tạo lá, rễ, hình thành chồi, hoa, sựrụng lá, quy định tính chất cây ngắn ngày hay cây dài ngày, cây ưa sáng, cây ưa bóng
d Phân bón: là nguồn cung cấp nguyên liệu cho cấu trúc tế bào, (ADN, ARN,ATP, enzim) và các quá trình sinh lý diễn ra trong cây
Trang 82.4 Các chất điều hoà sinh trưởng (phytohoocmôn)
Phytôhoocmôn là các chất hữu cơ có mặt trong cây với một lượng rất nhỏ,chuyển vận đến các bộ phận khác nhau của cây, điều tiết các hoạt động sinh trưởng,đảm bảo sự hài hoà giữa cơ quan, bộ phận của cây
Phytôhoocmôn có hai nhóm:
* Nhóm chất kích thích sinh trưởng:
- auxin, giberelin có tác động đến sự kéo dài, lớn lên của tế bào
- xitôkinim: có vai trò trong phân chia tế bào
* Nhóm các chất kìm hãm sinh trưởng
- Axit absixic: tác động đến sự rụng lá
- Etylen tác động đến sự chín của quả
- Chất làm chậm sinh trưởng và chất diệt cỏ
c) Xitôkinin
Xitôkinin là dẫn xuất của ađênin ( C5H6N4 ) có tác động đến quá trình phân chia
tế bào, hình thành cơ quan mới, ngăn chặn sự hoá già (có liên quan tới sự ngăn chặn sựphân huỷ prôtein, axít nuclêic và diệp lục.)
b) Etylen (CH2 = CH2)
Là phytôhoocmôn dạng khí làm tăng nhanh quá trình chín ở quả, làm rụng lá,quả, làm chậm sự sinh trưởng của các mầm thân củ (Ví dụ mầm khoai tây)c) Chất làm chậm sinh trưởng và chất diệt cỏ
Trang 9Chất làm chậm sinh trưởng: Là chất tổng hợp nhân tạo có vai trò như chất ức chếsinh trưởng Các chất này được sử dụng để làm thấp cây, cứng cây, chống lốp, đổ v.v
Ví dụ: CCC (Clocôlinclorit), MH (malein hyđratzit), ATIB (axit 2,3, 5 triiođbenzôic)Chất diệt cỏ: Là các chất diệt các loại cỏ dại trên cơ sở chúng phá hoại các màng
tế bào và màng sinh chất, kìm hãm quang hợp, xáo trộn quá trình sinh trưởng, ngừngtrệ quá trình phân bào, ngăn cản các quá trình sinh tổng hợp Ví dụ 2,4D; 2,4,5T,cacbamit, percloram v.v
- Nồng độ sử dụng phải thích hợp (từ vài ppm đến vài chụct, vài trăm ppm)
- Thoả mãn nhu cầu về nước và phân bón cùng với các điều kiện môi trườngthuận lợi
- Chú ý tính chất đối kháng, hỗ trợ giữa các phytohoocmôn Đối với chất diệt cỏchú ý tính chọn lọc riêng biệt
2.5 Phát triển ở thực vật có hoa
2.5.1 Các nhân tố chi phối sự ra hoa
a Vai trò chất điều hoà sinh trưởng
Sự phân hoá giới tính của hoa liên quan với lượng hoocmôn Cây non nhiều lá, ít
rễ, nhiều giberelin sẽ tạo nên 85 90% là cây đực Ngược lại cây nhiều rễ phụ nhiều 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oCxitôkinin thì đa phần là cây cái
Cây vừa có nhiều rễ và lá tạo sự cân bằng hoocmôn, giới tính đực cái ở trạng tháicân bằng, tỷ lệ hoa đực cái bằng nhau
Theo học thuyết Trailakhian thì florigen là hoocmôn kích thích ra hoa
Đó là một tập hợp của gibêrelin (kích thích sinh trưởng của đế hoa) và antêxin(kích thích sự ra mầm hoa antexin là chất giả thiết) 35oC, tối thiểu 5 15oC và tối đa là 45 50oC
- Tác độngcủa florigen
Lá là cơ quan tiếp nhận ánh sáng và sản sinh florigen kích thích sự ra hoa củacây
Trang 105.3 Thuyết Quang chu kì
Quang chu kỳ là sự xen kẽ thời gian chiếu sáng và thời gian tối (độ dài của ngàyđêm), có liên quan tới hiện tượng sinh trưởng và phát triển của cây
Quang chu kỳ có tác động đến sự: ra hoa, rụng lá, tạo củ, di chuyển các hợp chấtquang hợp
Phân loại cây theo quang chu kỳ : Có 4 loại cây theo quang chu kỳ
Cây không cần ánh sáng: Ra hoa trong đêm tối liên tục như khoai tây trồng từmầm củ, hoa huệ, hoa dạ hướng)
Cây trung tính: Ra hoa ở ngày dài lẫn ngày ngắn: phần lớn cây trồng (cà chua,lạc, đậu, ngô)
Cây ngày ngắn: Ra hoa trong điều kiện ngày ngắn, đêm dài (Thược dược, đậutương, cúc, gai dầu)
Cây ngày dài: Ra hoa trong điều kiện ngày dài, đêm ngắn (Hành, cà rốt, rau diếp,lúa mì, sen cạn, củ cải đường)
Phytocrôm
Phytocrôm là sắc tố enzim có mặt ở chồi mầm và chóp của lá mầm Tồn tại ở haidạng P660 (hấp thụ ánh sáng đỏ có bước sóng 660mm, còn gọi là P đỏ và P730 hấpthụ ánh sáng đỏ xa ở bước sóng 730mm , còn gọi là P đỏ xa Hai dạng phytocrom P đỏ
và P đỏ xa có thể chuyển hoá lẫn nhau
Phytocrôm tác động đến sự ra hoa, sự nảy mầm, tổng hợp sắc tố, enzim, các vậnđộng cảm ứng, đóng mở khí khổng
3 Điều kiện sinh thái của cây Hồ tiêu
3.1 Nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam
3.1.1 Tại Việt Nam
Theo nghiên cứu của Viện Ea Kmat thì các tỉnh miền Tây Nguyên và Đông Nam
Bộ thường ra hoa từ tháng 5- 6 và chín tập trung vào tháng 10, hạt sẽ hình thành pháttriển đến tháng 1 – 2 là có thể thu hoạch Đối với những lứa hoa nở muộn thì thườngchín tập trung vào tháng 4 đến tháng 5
Các tỉnh Bắc trung bộ và Duyên hải miền Trung thường ra hoa vào tháng 8- 9 vàchín tập trung vào tháng 4 đến tháng 6, bạn cần dựa vào thời điểm ra hoa và tạo hạtcủa cây tiêu để bón phân và chăm sóc đúng thời điểm để giúp cây tăng trường và đạtnăng suất tối đa
3.1.2 Trên thế giới
Tại Ấn Độ, một chương trình nghiên cứu chọn giống tiêu đã được thực hiện từnăm 1953 đến nay và đã phóng thích nhiều giống tiêu Hiện nay có tới 75 giống tiêuđang được trồng ở Ấn Độ, Karimunda là giống phổ biến nhất Ngoài các giống chọnlọc truyền thống thì một số giống cải tiến có năng suất cao từ các chương trình lai tạo
và chọn lọc giống cũng đang được trồng trong sản xuất Trạm Nghiên cứu Hồ tiêuPanniyur ở Kerala đã phóng thích ra giống tiêu lai Panniyur-1 nổi tiếng cách đây trên
ba thập niên Pournami là một giống tuyển chọn chống chịu với tuyến trùng sưng
rễ Meloidogyne (Peper Production guide, 2005).
Ở Malaysia, các giống Kuching (Bangka), Aricottanadan, Kumbakhodi, vàKutharavally A.R.S là những giống tốt đã được phóng thích ra sản xuất (De Ward,1969) Giống Kuching được trồng phổ biến ở Sarawak và Johore, giống sinh trưởngkhỏe, có năng suất cao, tuy vậy giống này rất nhạy cảm với các bệnh chính, đặc biệt là
Trang 11bệnh héo chết nhanh do Phytophthora caspici, bệnh đen quả và bệnh xoăn lùn do
virus (Anandan, 2005) Năm 1988 và năm 1991, Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệpSemongok đã phóng thích thêm được 2 giống là Semongok perak và Semongok emas.Semongk perak tuy có phẩm chất thơm ngon, năng suất cao trong những năm đầu kinhdoanh nhưng kém bền vững sau vụ thứ 3 vì dễ nhiễm bệnh héo chết nhanh (Paulus andWong, 2000)
Ở Indonesia, các giống tiêu truyền thống là Bulok, Belantung, Jambi, LampungDaun Lebar, Bangka, Kerinci và Lampung Daun Kecil Các kết quả chọn tạo giốngcho thấy mặc dù không có giống nào kháng được bệnh rễ nhưng một số giống có khảnăng chống chịu đã chọn tạo được có thể kể đến là: Natar 1, Pelating 2, Choenuk và
Lampung Daun Kecil Giống Natar 1 vừa chống chịu được nấm Phytophthora vừa
chống chịu được sâu đục thân là 1 loài sâu hại tiêu quan trọng ở vùng này, tuy vậy cónăng suất không cao Các giống Pelating 1, Pelating 2 và Lampung Daun Kecil là cácgiống có năng suất cao nhưng Pelating1 rất dễ nhiễm bệnh rễ Choenuk là giống cónăng suất trung bình (Paulus and Wong, 2000)
Bên cạnh các nghiên cứu về chọn tạo giống, các biện pháp kỹ thuật canh tác phùhợp cho cây hồ tiêu cũng đã được quan tâm nghiên cứu và đạt được những kết quảnhất định
Ở Ấn Độ, Indonesia cây tiêu thường được cho leo lên các loại cây che bóng trongvườn cà phê như vông, anh đào giả, keo dậu, lồng mức, mít, cóc rừng, sồi lá bạc…TạiIndonesia, tiêu được cho leo lên cây gòn và các loại cây ăn trái khác Việc bóng rợptrong vườn tiêu có cần thiết cho tiêu hay không đã được bàn đến từ lâu Tại Indonesia,nhiều diện tích tiêu trồng thuần với trụ chết không có bóng rợp cho năng suất cao Tuynhiên tại Ấn Độ và Sri Lanca kết quả nghiên cứu lại cho thấy rằng che bóng ở mộtmức độ nhất định là cần thiết cho sinh trưởng và phát triển của cây tiêu P Rethinam(2004) cho rằng cây hồ tiêu rất nhạy cảm với chế độ chiếu sáng, trên cùng một cây, ởcác phần cây được chiếu sáng đầy đủ mang nhiều hoa quả hơn các phần bị che bóngrợp Ở những nơi tiêu trồng trong điều kiện được che bóng rợp thường xuyên năngsuất rất thấp Tuy vậy khi cây tiêu được trồng dưới ánh sáng trực tiếp không che bóngthường bị rối loạn sinh lý, ngay cả khi điều kiện độ ẩm đất hoàn toàn thuận lợi Dùngcây trụ sống có thể tận dụng một phần tán cây tạo bóng rợp cần thiết cho vườn tiêu,giảm cường độ chiếu sáng ban ngày, điều hòa nhiệt ẩm vườn cây do đó hạn chế đượcmột phần sự bốc thoát hơi nước
Các nghiên cứu về phân bón cho cây tiêu đều thống nhất cho rằng phân hữu cơ làloại phân cơ bản không thể thiếu được trong nghề trồng tiêu Theo Thomas Dierolf,Thomas Fairhurst and Ernst Mutert (2001) lượng phân bón cân bằng cho 1 ha tiêu cónăng suất 3 tấn/ha là 400 N, 200 P2O5, 500 K2O và 10 tấn phân hữu cơ và một lượngvôi nhất định Zaubin và cộng sự với thí nghiệm trong chậu cho thấy một tỷ lệ thấp N/
K đã làm gia tăng sức chống chịu của giống Belangtung với bệnh hại rễ tiêu Các kếtquả nghiên cứu gần đây của Robber Zaubin và Dyah Manohama ở Lampung (2004)cũng cho thấy một tỷ lệ cao phân kali so với phân đạm có ưu thế hơn giúp cây khỏemạnh và chống chịu được bệnh tật, do vậy các tác giả này đã đề xuất bón 1600g phânNPKMg hỗn hợp (12 – 12 – 24 – 2) cho 1 gốc tiêu /năm
Nhiều quốc gia trên thế giới trồng tiêu không tưới nước vì có lượng mưa phân bốtương đối đồng đều trong năm, hơn nữa tập quán trồng tiêu dưới các loại cây thân gỗrậm rạp dẫn đến năng suất thấp và không có nhu cầu về tưới nước cho tiêu Ở SriLanca chỉ có 1% nông dân trồng tiêu tưới nước, do chi phí tưới nước cao và hiệu quả
Trang 12kinh tế mang lại không nhiều khiến nông dân vùng này không tưới cho tiêu Tuy vậy ở
Ấn Độ, thời kỳ khô hạn dài trong mùa hè là yếu tố hạn chế năng suất hồ tiêu Mộtnghiên cứu của Viện Nghiên cứu Cây gia vị Ấn Độ đã kết luận tưới nhỏ giọt với mứctưới 7 – 10lít/trụ/ngày trong suốt mùa hè đã làm năng suất tiêu tăng 200% Ở TháiLan, tiêu cũng là một loại cây trồng có tưới
Cây tiêu là một cây công nghiệp nhiệt đới có yêu cầu cao về điều kiện sinh thái,
để có thể tìm hiểu được điều kiện sinh thái ở địa phương có phù hợp với cây tiêukhông và đáp ứng tạo thêm nhiều biện pháp cải thiện môi trường cho phù hợp về yêucầu về độ ẩm, ánh sáng, lượng mưa và độ ẩm của cây tiêu Chúng ta cùng tìm hiểuthêm về yêu cầu sinh thái của cây tiêu nhé
4 Những yêu cầu về điều kiện sinh thái của cây tiêu
4.1 Nhiệt độ
Là một cây công nghiệp nhiệt đới nên cây tiêu chỉ có thể phát triển từ ngày 20 độ
vĩ tuyến Bắc đến 20 độ vĩ tuyến Nam, với nhiệt độ trung bình từ 10 -35 độ C
Nhiệt độ tối ưu cho cây tiêu sinh trưởng và phát triển tốt là 18- 27 độ C
Nhiệt độ tối thiểu là 10 độ C, cây tiêu sẽ ngừng sinh trưởng ở 15 độ C Nếu sốngtrong một thời gian quá dài thì cây sẽ héo chết
Nhiệt độ tối đa là 40 độ C, trên 40 độ C sẽ ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng củacây tiêu
Nhiệt độ từ 6- 10 độ C thì cây sẽ bị nám lá non và bắt đầu rụng lá
4.2 Ánh sáng
Cây tiêu là một cây ưa bóng, thích hợp với ánh sáng tán xạ nhẹ Ánh sáng tán xạ
sẽ giúp cây sinh trưởng, phát dục và ra hoa, đậu quả của cây tiêu Bạn cần điều tiết ánhsáng của cây tiêu hợp lí để cây luôn có đủ ánh sáng tán xạ mà vẫn thông thoáng trongvườn cây Thông thường thì chúng ta có thể chọn lựa trụ là các loại cây có tán rộngnhư keo, muồng, …để giúp cây có đủ ánh sáng Hoặc bạn có thể trồng những cây cóbóng che ở để tạo môi trường sinh thái hợp lí cho cây
Sau khoảng thời gian thu hoạch và bắt đầu phân hóa mầm hoa, cây tiêu cần sốngtrong điều kiện khô hạn khoảng 15- 20 ngày Như vậy hoa khi tưới hoa sẽ phân hóađồng loạt và tạo điều kiện thu hoạch đồng đều Cây tiêu cần được phân bố đều lượngnước trong thời kì vừa mới tạo quả đến khi trái già một cách đầy đủ vì lúc này kíchthước của hạt phát triển tối đa Tuy nhiên, bạn cần điều tiết lượng nước hợp lí vì rễ câytiêu háo khí, không thể chịu đựng được ngập úng trong nhiều giờ
4.4 Gió
Cây tiêu không thích hợp với môi trường có nhiều gió, đặc biệt là gió nóng, giólạnh hay bão đều có thể làm gãy nhánh tiêu và làm cây chậm phát triển Để đảm bảomôi trường lặng gió, giúp cây tiêu phát triển tối đa chúng ta cần thiết lập hệ thống đairừng chắn gió và kết hợp tạo bóng che để giúp cây tiêu được sống trong môi trườngsinh thái hợp lí