CHƯƠNG 1 (tt)

TÍNH TOÁN PHỚI LIỆU XƯƠNG GỚM SỨ Ý NGHĨA Đối với một số sản phẩm như tấm lĩt, tấm ốp, sản phẩm sứ vệ sinh,… phải dùng nhiều loại nguyên liệu nhiều cấu từ trong sản xuất.. Do đĩ, cầ

IV TÍNH TOÁN PHỚI LIỆU XƯƠNG GỚM SỨ

Ý NGHĨA

Đối với một số sản phẩm như tấm lĩt, tấm ốp, sản phẩm sứ

vệ sinh,… phải dùng nhiều loại nguyên liệu (nhiều cấu từ) trong sản xuất Do đĩ, cần phải xác định tỉ lệ sử dụng của các loại nguyên liệu này.

BÀI TÓAN

Tính tốn phối liệu chế tạo xương gốm sứ khi biết thành phần hĩa học của loại xương gốm này và thành phần hĩa của các loại nguyên liệu sử dụng

ĐỀ BÀI:

Cho biết thành phần hóa học(%) của một lọai xương gốm

có giá trị như sau:

SiO2 : 71,83 Al2O3 : 24,65 K2O + Na2O : 2,65

BÀI TÓAN

Tính thành phần phối liệu chế tạo xương sản

phẩm khi biết thành phần hóa học của

nguyên liệu và xương.

Đề bài

Tính thành phần phối liệu chế tạo xương sản

phẩm khi biết:

Thành phần hóa học của xương (%):

SiO2: 71,8; Al 2O3: 25,6; K2O + Na2O: 2,6

liệu Hàm lựợng các oxýt (%)

Tổng Cộng (%) SiO2 Al2O3 Fe2O3 TiO2 CaO MgO K2O Na2O MKN

Đất sét 57,03 27,2 1,21 1,14 0,36 0,37 0,68 0,19 11,55

Caolanh 55,1 32,02 0,52 0,33 - 0,13 0,2 0,08 11,62

Tràng

thạch 66,78 18,71 0,6 - 0,28 0,32 2,96 9,82 0,53

Cát

SiO2 96,29 2,98 - 0,14 - - - - 0,59

Thành phần hóa học của nguyên liệu sử dụng

Hãy xác định thành phần phối liệu để chế tạo lọai sản phẩm có thành phần hóa học như trên.

B1: Kiểm tra giá trị tổng cộng của các nguyên liệu phải

là 100%

B2: Chọn lượng đất sét sử dụng là 30 phần trọng lượng (PTL) trong 100 PTL của hỗn hợp phối liệu

Tìm lượng các oxýt chính yếu do đất sét đem vào sẽ là:

SiO2: 0,5703 x 30 = 17,109 PTL

Al2O3: 0,272 x 30 = 8,16 PTL

K2O + Na2O: 0,0087 x 30 = 0,261 PTL

Lượng các lọai oxýt còn thiếu cần phải đưa vào sẽ là:

SiO2 : 71,8 - 17,109 = 54,721 PTL

Al2O3: 25,6 - 8,16 = 17,44 PTL

K2O + Na2O: 2,6 - 0,261 = 2,384 PTL

Lượng Al2O3 và (K2O + Na2O) còn thiếu sẽ được bổ

sung từ Cao lanh và Tràng thạch

B3: Tính lượng sử dụng cao lanh và tràng thạch

Gọi : x là lượng dùng Cao lanh

y là lượng dùng Tràng thạch

• Ta có hệ phương trình:

0,0028 x + 0,1278.y = 2,384 (1) 0,3202 x + 0,1871.y = 17,44 (2)

• Giải hệ phương trình trên ta được:

Lượng dùng Cao lanh (x) = 44,13 PTL

Lượng dùng Tràng Thạch và Cao lanh này sẽ đem theo lượng SiO2 là:

- Trong caolanh : 0,551 x 44,13 = 24,32 PTL

Tổng lượng SiO2 đem vào từ đất sét, cao lanh, tràng

thạch là:

17,11 + 24,32 + 11,81 = 53,24 PTL Vậy lượng SiO2 còn thiếu là:

71,80 - 53,24 = 18,56 PTL Phần còn thiếu này chúng ta sử dụng cát thạch anh

B4: Lượng cát thạch anh cần dùng:

PTL

x

28 ,

19 29

, 96

100 56

,

B5: Tính lại lượng dùng đất sét và cao lanh cĩ kể lượng MKN

• Lượng dùng đất sét thực tế là :

30 + ( 0,1155 x 30 ) = 33,46 PTL (MKN của đất sét: 10,82 %)

• Lượng dùng caolanh thực tế :

15,23 + ( 0,1162 x 15,23 ) = 17 PTL

MKN là phần khối lượng giảm đi sau khi nung (so với

khối lượng mẫu sau khi sấy), tính bằng % theo CT:

(%) 100

trn

sn trn

m

m

m 

Thành phần phối liệu sử dụng để sản xuất là:

Số

TT

Nguyên liệu sử dụng Thành phần phối liệu

PTL ( % )

3 Tràng thạch ( feldspath) 17,69 15,9

Tổng cộng 111,1 100 %

Lưu ý 1: Trong thành phần phối liệu xương gốm sứ,

thành phần ôxyt sắt và oxít Titan không có lợi cho sản phẩm cho nên chúng ta cần có những biên pháp công

nghệ để xử lý

Lưu ý 2: Đối với bài toán tính mà sản phẩm là gạch ốp tường tráng men thì phải tính lượng nguyên liệu cung cấp CaO

B6: Tính lượng dùng CaCO3

Ví dụ:

Lượng dùng đá vôi là:

(PTL) 4

,

1 56

75 , 0 100



 x

m

Bảng tổng hợp thành phần phối liệu

Số

TT Tên nguyên liệu PTL Thành phần phối liệu ( % )

1 Đất sét

2 Cao lanh

4 Cát

5 Đá vôi

Tổng cộng