Bài 15 hoạt động công nghiệp ở đới ôn hòa và 16 đô thị hóa ở đới ôn hòa địa 7 năm 2019 2020

- Nền công nghiệp ở các nước ôn đới là nền công nghiệp hiện đại thể hiện trong công nghiệp chế biến.. - Biết và phân biệt được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà: kh

BAI 15: HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOA

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành kinh tế công nghiệp ở đới ôn hòa

- Nền công nghiệp ở các nước ôn đới là nền công nghiệp hiện đại thể hiện trong công nghiệp chế biến

- Biết và phân biệt được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà: khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp và vùng công nghiệp

- Hiểu được nền công nghiệp hiện đạicùng với các cảnh quan công nghiệp hóa có thể gây nên sự ô nhiễm MT do các chất thải công nghiệp

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng phân tích bố cục một ảnh địa lí

- Phân tích ảnh địa lí về hoạt động sản xuất công nghiệp với MT ở đới ôn hòa

3 Thái độ

- Tích cực, chủ động, hứng thú trong các hoạt động học tập

- Đánh giá cao các thành tựu công nghiệp đới ôn hòa

- Có trách nhiệm và ý thức bảo vệ môi trường

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp

- Năng lực chuyên biệt:

+ Năng lực sử dụng bản đồ, tranh ảnh

+ Năng lực giải thích các quá trình và hiện tượng địa lí

IICHUẨN BI

1 Giáo viên: Lược đồ phân bố công nghiệp ở đới ôn hoà hoặc lược đồ phân bố

công nghiệp ở Bắc Mĩ và châu Âu (nếu có)

2 Học sinh: Trả lời câu hỏi in nghiêng sgk.

Nhận biết Hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Trình bày được cơ

cấu nền công

nghiệp hiện đại

Liệt kê các sản

phẩm của ngành

công nghiệp ở một

số nước

Kể tên các cảnh

quan công nghiệp

Biểu hiện của cảnh quan công nghiệp

Thành tựu của ngành công nghiệp hiện đại tác động đến sự phát triển của các nước

Phân tích được cách bố trí nhà

máy xí nghiệp sao cho hợp lý

Hệ thống được bài học bằng SĐTD

Liên hệ tới Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

IV TIẾN TRÌNH BAI GIẢNG

1 Bài cũ:

 Câu 1: Đặc điểm sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà?

 Câu 2: Trình bày sự phân bố các loại cây trồng và vật nuôi chủ yếu ở đới ôn hoà?

2 Bài mới:

* Vào bài:

Công nghiệp là ngành kinh tế quan trọng bậc nhất ở đới ôn hoà, chiếm 3/4 tổng sản phẩm công nghiệp toàn thế giới Đó là ngành kinh tế có bề dày thời gian, cách đây 300 năm đã bước vào cuộc cách mạng kĩ thuật Trải qua 300 năm xây dựng bằng mồ hôi trí tuệ của nhân dân lao động trong nước và bằng xương máu tài nguyên khoáng sản của nhân dân các nước thuộc đại châu Á, châu Phi - Mĩ la tinh

Xác định các mốc thời gian và tên cuộc cách mạng công nghiệp ? Sản phẩm tiêu biểu:

Lần 1: năm 1784: động cơ hơi nước

Lần 2: năm 1870: động cơ điện

Lần 3: năm 1969: tự động, điện tử

Lần 4: hiện nay: kết nối vạn vật

Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng

HOẠT ĐỘNG 1: NỀN CÔNG NGHIỆP

HIỆN ĐẠI, CƠ CẤU ĐA DẠNG (12

phút)

Gv: Có 2 cách phân loại công nghiệp:

- Công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ

1 Nền công nghiệp hiện đại có cơ cấu đa dạng.

- Công nghiệp khai thác và công nghiệp chế

biến

Gv: Hãy kể tên 10 nước phát triển công

nghiệp sớm, hiện nay có trình độ phát triển

cao?

Hs: Trả lời

Gv: Hãy cho biết các nước ở đới ôn hoà bước

vào cuộc cách mạng công nghiệp từ khi nào?

Hs: Trả lời

Thảo luận nhóm:

Thời gian 4 phút

Nội dung: hoàn thành bảng sau:

Nhóm 1 và 2: công nghiệp chế biến

Nhóm 3 và 4: công nghiệp khai thác

Hs: Thảo luận, trình bày, nhóm khác nhận

xét

- Đới ôn hoà là nơi có nền công nghiệp phát triển sớm và hiện đại

công nghiệp

Nơi phân bố

1 Công

nghiệp khai

thác

Là ngành công nghiệp lấy trực tiếp các nguyên liệu, nhiên liệu từ thiên nhiên để cung cấp cho các ngành công nghiệp chế biến

Khai thác khoáng sản

Vùng núi Đông Bắc Hoa Kì, vùng Uran, Xibia của Nga, hoặc nơi có rừng ở Phần Lan, Canada

2 Công

nghiệp chế

biến

Là ngành công nghiệp có vai trò biến đổi các nguyên nhiên liệu thành các sản phẩm cung cấp cho thị trường

Ngành luyện kim, cơ khí, hoá chất, điện

tử, hàng không vũ trụ

Ở vùng ven biển hoặc đô thị các nước công nghiệp phá triển như Hoa

Kì, Nhật Bản, Đức, Anh

Gv: Qua bảng trên, rút ra đặc điểm của công

nghiệp ở đới ôn hoà?

Hs: Trả lời

Gv: Tại sao nói “công nghiệp chế biến ở đới

ôn hoà hết sứa đa dạng”?

Hs: Đây là ngành công nghiệp có rất nhiều

+ Công nghiệp khai thác: phân bố ở những nơi nhiều khoáng sản

+ Công nghiệp chế biến: là thế mạnh nổi bật của nhiều nước ở đới

ôn hoà

ngành sản xuất, từ các ngành truyền thống

(luyện kim, cơ khí) đến các ngành có hàm

lượng trí tuệ cao, còn gọi là ngành công

nghệ cao (điện tử, viễn thông, hàng không

vũ trụ,…)

Gv: đặc điểm của công nghiệp chế biến ở

đới ôn hòa?

Hs: - Rất đa dạng, có rất nhiều ngành sản

xuất khác nhau, từ sản xuất ra nguyên liệu

đến các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày và

các loại máy móc từ đơn giản đến tinh vi, tự

động hóa

- Phần lớn nguyên, nhiên liệu đều nhập từ

các nước đới nóng

- Phân bố sản xuất chủ yếu ở các cảng

sông, cảng biển (để tiện nhập nguyên liệu

và xuất sản phẩm làm ra) hoặc các đô thị

lớn (có nguồn tiêu thụ lớn)

Gv: Vai trò của công nghiệp đới ôn hoà đối

với thế giới như thế nào?

Hs: Trả lời

Gv: Tìm trên lược đồ những nước có nền

công nghiệp có ai trò hàng đầu thế giới?

Hs: Lên bảng xác định

HOẠT ĐỘNG 2: CẢNH QUAN CÔNG

NGHIỆP (15 phút)

Gv: Dựa vào phần thuât ngữ: “ cảnh quan

công nghiệp”

Hs: Trả lời

Gv: cho HS quan sát H 15.1 và 15.2/ Tr.51

SGK giải thích thêm: Đây là môi trường

nhân tạo, được hình thành nên trong quá

trình công nghiệp hóa, được đặc trưng bởi

các công trình (nhà cửa, nhà máy, cửa

hàng…) đan xen với các tuyến đường

(đường bộ - thủy - sắt - ống, sân bay, bến

cảng, nhà ga…) luôn hiện ra trước mắt

- Vai trò: chiếm 3\4 sản lượng công nghiệp thế giới

- Các nước công nghiệp hàng đầu: Hoa Kì, Nhật Bản, Đức, Nga, Anh, Pháp …

2 Cảnh quan công nghiệp

- Cảnh quan công nghiệp phổ biến khắp mọi nơi

chúng ta.

CH: Các cảnh quan công nghiệp ở đới ôn

hòa phát triển như thế nào? Biểu hiện ra

sao?

Gv:Dựa vào sgk: kể tên các cảnh quan công

nghiệp từ thấp đến cao?

Hs: Kể tên

Thảo luận nhóm:

Nhóm 1: Khu công nghiệp được hình thành

như thế nào? Lợi ích kinh tế của việc thành

lập khu công nghiệp là gì? (dễ hợp tác trong

sản xuất, giảm chi phí vận chuyển)

Nhóm 2: Trung tâm công nghiệp được hình

thành như thế nào? Các trung tâm công

nghiệp được hình thành như thế nào? (Các

trung tâm công nghiệp thường là các thành

phố công nghiệp, có nhiều ngành sản phẩm

đa dạng)

Nhóm 3: Vùng công nghiệp được hình thành

như thế nào?

Hs: Thảo luận, trình bày

Gv: Nhận xét, đánh giá

Gv: CH: Quan sát H 15.3, SGK / tr.51, nhận

xét sự phân bố các Trung tâm công nghiệp

chính ở đới ôn hòa?

GV cho HS quan sát H 15.3/ Tr.51 SGK để

chỉ ra các trung tâm công nghiệp, các vùng

công nghiệp lớn giúp HS phân biệt được thế

nào là trung tâm công nghiệp, thế nào là

vùng công nghiệp

Yêu cầu HS xác định trên lược đồ phân bố

công nghiệp ở đới ôn hoà các trung tâm

công nghiệp, các vùng công nghiệp

GDMT: GV cho HS quan sát H 15.1 và

15.2, SGK / tr.51: Hãy giới thiệu nội dung 2

hình?

HS: trả lời

(- H 15.1 là một khu công nghiệp hóa dầu

- Cảnh quan công nghiệp theo thứ

tự từ thấp đến cao: nhà máy, khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp, vùng công nghiệp

với các nhà máy khác nhau nằm san sát bên

nhau, với các đường cao tốc có giao lộ

nhiều tầng để vận chuyển nguyên liệu, hàng

hóa.

- H 15.2 là một cơ sở công nghiệp có

công nghệ cao ở châu Âu, nằm giữa cánh

đồng, có thảm cỏ, cây xanh bao quanh).

CH: Cho biết trong 2 khu công nghiệp này,

khu nào có khả năng gây ô nhiễm cho môi

trường nhiều nhất, vì sao?

Gv: Trong khi nền công nghiệp phát triển,

đới ôn hoà cần phải chú trọng giải quyết vấn

đề gì?

 GV bổ sung: Xu thế ngày nay của thế giới

là xây dựng các “khu công nghiệp xanh kiểu

mới” thay thế cho các khu công nghiệp

trước đây gây ô nhiễm môi trường

GV liên hệ cảnh quan công nghiệp ở Tp Hồ

Chí Minh: khu công nghiệp Tân Bình, Biên

Hoà 1, 2 …

Trung tâm công nghiệp TP Hồ chí Minh

Vùng công nghiệp Đông Nam Bộ

- Cảnh quan công nghiệp là niềm tự hào của các quốc gia trong đới ôn hoà nhưng chất thải công nghiệp là nguồn gây ô nhiễm môi trường

3 Củng cô

a Quan sát ảnh về cảng Đuy –xbua (Đức).và sơ đồ của cảng Nhận xét:

 Cách bố trí dân cư: nằm ở đầu hướng dòng chảy của sông Rai-nơ và không chịu ảnh hưởng của gió thổi qua các khu công nghiệp, kho bãi …

 Sự hợp lí của việc bố trí này: có ảnh hưởng về mặt ô nhiễm nguồn nước, không khí do hoạt động của cảng, khu công nghiệp gần như không tác động đến khu dân cư

b Làm bài tập trong vở bài tập

4 Dặn do

a Học bài.Trả lời câu hỏi sgk.Làm vở bài tập bài 15

b Chuẩn bị bài sau: Đọc trước bài trả lời câu hỏi in nghiêng sgk

- Về nhà sưu tầm ành : một số đô thị lớn ở các nước phát triển ở đới ôn hòa

RÚT KINH NGHIỆM:

BAI 16: ĐÔ THI HOÁ Ở ĐỚI ÔN HOA

Tuần 9 Ngày dạy: 11 – 10 - 2019 Tiết 17 Ngày soạn: 08 – 10 – 2019

I MỤC TIÊU BAI HỌC

1 Kiến thức

- Trình bày được đặc điểm đô thị của đới ôn hòa

- Xác định được các vấn đề môi trường, kinh tế xã hội nảy sinh do quá trình đô thị hóa

- Đề xuất hướng giải quyết những vấn đề nảy sinh do quá trình đô thị hóa

2 Kĩ năng

- Phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về tỉ lệ dân đô thị, số dân đô thị ở đới ôn

hòa

- Khai thác biểu đồ và hình ảnh để nêu được ảnh hưởng của đô thị hóa đến

KT-XH và môi trường

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, có trách nhiệm với môi trường

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, tính

toán,giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ,

- Năng lực chuyên biệt: năng lực tính toán: sử dụng số liệu thống kê; sử dụng

bản đồ, hình ảnh; tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

II CHUẨN BI

1 Giáo viên: Lược đồ các siêu đô thị trên thế giới.

2 Học sinh: Đọc trước bài trả lời câu hỏi in nghiêng sgk.

III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC

- Trình bày được

những đặc điểm cơ

bản về đô thị hóa

- Nêu được các vấn

đề nảy sinh do quá

trình đô thị hóa gây

ra

- Giải thích được tại sao quá trình đô thị hóa ở đới

ôn hòa lại cao

- Đề xuất các biện pháp giải quyết các vấn đề đô thị

- So sánh các nước đới nóng và liên hệ địa phương

về quá trình đô thị hóa

- Vẽ tranh thể hiện sự sáng tạo tưởng tượng về một đô thị văn minh trong tương lai

IV.TIẾN TRÌNH BAI GIẢNG

1 Bài cũ:

 Câu 1: Trình bày các ngành công nghiệp chủ yếu của đới ôn hoà?

 Câu 2: Cảnh quan công nghiệp ở đới ôn hoà thể hiện như thế nào? Các trung tâm công nghiệp được phân bố ở đâu?

2 Bài mới:

* Vào bài: Theo em, giữa đới nóng và đới ôn hoà, ở đâu có dân đô thị lớn hơn?Đô thị hoá ở đới ôn hoà có đặc điểm gì? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay … Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng

HOẠT ĐỘNG 1: ĐÔ THI HÓA Ở MỨC

ĐỘ CAO ( 17 phút)

Gv: Dựa vào sgk, cho biết tỉ lệ dân đô thị ở đới

ôn hoà là bao nhiêu? Nhận xét?

Hs: Trả lời

Gv: Nguyên nhân nào cuốn hút người dân vào

sống trong các đô thị ở đới ôn hoà?

Hs: Do sự phát triển của công nghiệp và dịch vụ

Gv: Hoạt động công nghiệp tập trung trên địa

bàn thích hợp thì các đô thị có sự phát triển

tương ứng như thế nào?

Hs: Trả lời

GV: Các thành phố lớn, tăng dân số nhanh, phát

triển trở thành các siêu đô thị

Gv: Quan sát lược đồ các siêu đô thị trên thế

giới, lấy ví dụ một số siêu đô thị lớn?

Hs: Lên bảng xác định

Gv: Quan sát H.16.2: trình độ phát triển đô thị

hoá ở đới ôn hoà như thế nào? So sánh với đới

nóng?

Hs: Trả lời(Sự phát triển theo chiều cao và

chiều sâu của đô thị hoá thể hiện : Những toà

nhà chọc trời, hệ thống giao thông ngầm)

GV cho HS quan sát H 16.1, 16.2 / Tr.54, SGK:

Gv: Quan sát so sánh H.16.1 và 16.2?

Hs: H16.1: đô thị cổ

H.16.2: đô thị hiện đại

Gv: Đô thị hóa ở mức độ cao ảnh hưởng thế nào

tới phong tục tập quán, đời sống tinh thần của

dân cư môi trường đới ôn hòa? (Lối sống đô thị

1 Đô thị hoá ở mức độ cao

- Hơn 70% dân cư đới ôn hoà sống trong các đô thị

- Các đô thị mở rộng kết nối với nhau thành chuỗi đô thị hoặc chùm đô thị

- Đô thị hoá phát triển theo quy hoạch

- Lối sống đô thị đã trở nên phổ biến

2 Các vấn đề đô thị

phổ biến).

HOẠT ĐỘNG 2: CÁC VẤN ĐỀ ĐÔ THI

(13 phút)

GDMT : GV cho HS quan sát H 16.3 và 16.4,

SGK / TR.54

Gv: Tên 2 bức ảnh? 2 bức ảnh mô tả thực trạng

gì đang diễn ra ở các đô thị và các siêu đô thị?

Hs: nạn kẹt xe, ô nhiễm khói bụi …

Gv: Việc tập trung dân quá đông vào các đô thị,

siêu đô thị sẽ làm nảy sinh những vấn đề gì đối

với môi trường, xã hội, nông nghiệp?

Hs: Trả lời

(Sự phát triển nhanh của các đô thị đã phát sinh

nhiều vấn đề nan giải)

Gv: Để giải quyết vấn đề xã hội trong các đô thị

cần có những giải pháp gì?

Hs: trả lời

(Quy hoạch đô thị theo hướng “phi tập trung”:

xây dựng nhiều thành phố vệ tinh, chuyển dịch

hoạt động công nghiệp dịch vụ đến vùng mới

Đẩy mạnh đô thị hoá nông thôn …)

GV nhấn mạnh: Những vấn đề đặt ra cho đô thị

hoá ở đới ôn hoà cũng là những vấn đề mà nước

ta cần quan tâm khi lập quy hoạch xây dựng hay

phát triển 1 đô thị

a Thực trạng + Giao thông: ùn tắc giao thông + Môi trường: ô nhiễm

+ Các vấn đề xã hội: thiếu việc làm, nhà ở, công trình công cộng …

- Biện pháp: Nhiều nước tiến hành quy hoạch đô thị theo hướng “phi tập trung” giảm áp lực cho các đô thị

3 Củng cô

a Những nét đặc trưng của đô thị hoá ở môi trường đới ôn hoà?

Trả lời:

 Có tỉ lệ dân đô thị cao, có nhiều đô thị và có các đô thị lớn chiếm phần lớn tỉ lệ dân thành thị của 1 nước

 Các đô thị phát triển theo quy hoạch, mở cả về chiều rộng và chiều sâu

 Các đô thị mở rộng kết nối với nhau liên tục thành chùm đô thị, chuỗi

đô thị hay siêu đô thị nhờ mạng lưới giao thông

 Lối sống đô thị phổ biến rộng rãi ở các vùng ven đô

b Hoàn thành sơ đồ để minh hoạ những vấn đề xã hội nảy sinh khi các đô thị phát triển quá nhanh và hướng phát triển:

4 Dặn do

a Học bài.Trả lời câu hỏi sgk.Làm vở bài tập bài 18

b Chuẩn bị bài sau: Sưu tầm tranh ảnh về ô nhiễm môi trường ở đới ôn hoà

RÚT KINH NGHIỆM:

Vấn đề xã hội ở các đô thị

Môi trường: ô nhiễm môi trường nước, không khí

Giao thông: ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm

Việc làm:

Tỉ lệ thất nghiệp ở mức cao

Nhà ở: thiếu

các công trình công cộng

Biện pháp phi tập trung

Phát triển nông thôn

Xây dựng khu

công nghiệp và

dịch vụ đến các