Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài nghiên cứu vùng kinh tế đông nam bộ tt

Có nhiều nguyên nhân tác động đến chiều hướng củadòng vốn FDI vào vùng Đông Nam Bộ, vấn đề đặt ra là liệu có phải dư địacủa việc phát huy vai trò của các yếu tố tác động trực tiếp đến th

CAO TẤN HUY

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI: NGHIÊN CỨU VÙNG KINH TẾ ĐÔNG NAM BỘ

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Mã số: 62 31 01 02

HÀ NỘI - 2019

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS TS NGÔ TUẤN NGHĨA

2 TS TRẦN ĐỨC THẮNG

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Vào hồi giờ ngày tháng năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia;

- Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thu hút đầu tư (ĐT) trực tiếp nước ngoài (FDI) nhằm góp phần bổsung vào nguồn lực phát triển còn nhiều hạn chế của Việt Nam là một hoạtđộng mang tính tất yếu khách quan Xét về quy mô, dòng vốn FDI đăng kývào Việt Nam đã gia tăng một cách ngoạn mục từ 341,7 triệu USD năm

1988 lên 340,159.445 triệu USD vào cuối năm 2018 (tăng hơn 200 lần).Kết quả này đã góp phần đưa khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài(ĐTNN) trở thành một bộ phận rất quan trọng với công cuộc phát triểnkinh tế - xã hội (KT-XH) của Việt Nam hiện nay

Cùng với xu hướng phát triển chung của Việt Nam thì thu hút dòngvốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ cũng đạtđược nhiều thành tựu đáng kể Tính đến hết năm 2018, thì lũy kế dòng vốnđầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ đã đạt mức143,288.31 triệu USD chiếm 42,12% của cả nước Nguồn lực vốn, kỹthuật, công nghệ từ đầu tư trực tiếp nước ngoài đã và đang đóng góp rấtquan trọng vào quy mô tăng trưởng cũng như thúc đẩy chuyển dịch cơ cấukinh tế xã hội của vùng kinh tế Đông Nam Bộ

Có được những thành công vượt bậc phải kể đến việc phát huy vai tròcủa các yếu tố thuộc về tiềm năng, lợi thế, môi trường đầu tư của toànvùng Tuy nhiên, bên những kết quả quan trọng nêu trên, xét về xu hướngtrong một số năm gần đây, dòng vốn FDI vào khu vực Đông Nam Bộ códấu hiệu chững lại Có nhiều nguyên nhân tác động đến chiều hướng củadòng vốn FDI vào vùng Đông Nam Bộ, vấn đề đặt ra là liệu có phải dư địacủa việc phát huy vai trò của các yếu tố tác động trực tiếp đến thu hút đầu

tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ có chiều hướngthu hẹp dần? Ngoài các yếu tố truyền thống như lợi thế về kết cấu hạ tầng,nguồn nhân lực, chất lượng dịch vụ công, chi phí đầu vào cạnh tranh, môitrường sống và làm việc, cơ chế thu hút đầu tư tác động đến thu hút đầu tưtrực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ, liệu còn có những

yếu tố nào nữa đang tác động và có thể là rào cản hay thúc đẩy thu hútdòng vốn FDI vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ trong bối cảnh mới? Đây làmột vấn đề cấp thiết cần được nghiên cứu làm rõ đối với thu hút vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ

Đối với vùng kinh tế Đông Nam Bộ trong nhiều biện pháp thúc đẩythu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng gần đây, có nhiều yếu tố tácđộng đã được phân tích Song vấn đề rất cấp thiết đang được đặt ra là phảitìm kiếm, phát hiện những yếu tố mới đang là rào cản, kìm hãm hoặc cótiềm năng để tiếp tục tạo động lực thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vàovùng kinh tế Đông Nam Bộ từ đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xãhội của toàn vùng và nhất là đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các địa phươngtrong vùng với các nhà đầu tư nước ngoài Với ý nghĩa đó, nghiên cứu sinh

lựa chọn chủ đề “Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài: Nghiên cứu vùng kinh tế Đông Nam Bộ” làm đề tài nghiên cứu

của luận án này

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu của luận án

Mục đích nghiên cứu của luận án là nhằm phân tích và làm rõ hơn cơ

sở lý thuyết và thực tiễn về các yếu tố tác động đến thu hút dòng vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế của một quốc gia Trên cơ sở đó,thực hiện phân tích, lượng hóa các yếu tố tác động đến thu hút dòng vốnFDI vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ

Hướng tới đề xuất các giải pháp nhằm phát huy các nhân tố tích cực

để tiếp tục thúc đẩy thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tếĐông Nam Bộ đến năm 2025

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Một là, hệ thống hóa và làm rõ hơn lý luận và kinh nghiệm thực tiễn

về các nhân tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùngkinh tế của quốc gia Trong đó, các nhân tố nội tại của vùng, các nhân tốbên ngoài vùng, các nhân tố liên kết vùng ảnh hưởng tới thu hút vốn FDIvào vùng kinh tế

Hai là, phân tích làm rõ vai trò của các nhân tố tác động đến thu hút

vốn FDI và tác động của FDI ở vùng kinh tế Đông Nam Bộ từ năm 2013đến 2018

Đề xuất kiến nghị và giải pháp nhằm hài hòa quan hệ lợi ích giữa cácđịa phương thông qua tăng cường thu hút vốn FDI ở vùng kinh tế ĐôngNam Bộ trong giai đoạn hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án

Đối tượng nghiên cứu chính của luận án là các yếu tố tác động đến thuhút vốn FDI và vùng Kinh tế Trong đó, có mối quan hệ giữa các yếu tốtác động và ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vàovùng kinh tế của quốc gia

3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án

Phạm vi về mặt nội dung: luận án tiếp cận dưới góc độ chuyên ngànhkinh tế chính trị, luận án chỉ tập trung trọng tâm vào hai nhóm nhân tố:nhóm các yếu tố bên ngoài vùng kinh tế và nhóm các yếu tố bên trongvùng kinh tế

Phạm vi về mặt không gian: Luận án đặt trọng tâm vào nghiên cứu thựctiễn và đề xuất giải pháp thu hút vốn FDI vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ.Phạm vi về mặt thời gian: Phạm vi nghiên cứu phân tích đánh giá thựctrạng từ năm 2013 đến năm 2018 (6 năm)

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu sử dụng trong luận án

4.1 Về cơ sở lý luận của luận án

Luận án được thực hiện nghiên cứu dựa vào những luận điểm cơ bảncủa chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm và chủtrương của Đảng; Chiến lược phát triển KT-XH; chính sách thu hút vốnFDI của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, vùng kinh tế Đông Nam Bộ;đồng thời tham khảo một số lý thuyết, nghiên cứu của các tổ chức, học giả

trong nước và quốc tế về FDI và tác động của các yếu tố đến thu hút FDI,

về vấn đề quy hoạch phát triển vùng kinh tế Đông Nam Bộ

Tác giả dựa trên các giả định là sẵn có các nhà đầu tư nước ngoàimong muốn đầu tư trực tiếp vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ Do vậy,hướng tiếp cận trong luận án chú trọng vai trò của chính quyền địa phươngtrong tổng thể vùng kinh tế Đông Nam Bộ cùng đặt trong khung khổ chínhsách quốc gia và lợi ích vùng để xem xét

4.2 Phương pháp nghiên cứu của luận án

* Phương pháp luận và tiếp cận: Dựa trên hệ nhận thức đã có, phương

pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử được tác giả sử dụng đồngthời tiếp cận kết hợp giữa nghiên cứu định tính để điều chỉnh các biếnquan sát dùng để đo lường các khái niệm nghiên cứu và nghiên cứu địnhlượng để thực hiện kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu liênquan đến chủ đề của luận án

Phương pháp nghiên cứu truyền thống được sử dụng bao gồm: phântích, tổng hợp, so sánh, thống kê dữ liệu, phương pháp dự báo

* Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp: dữ liệu được thu thập từ

Niên giám thống kê về thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài các năm2018; 2017, 2016, 2015, 2014, 2013 xét riêng đối với vùng kinh tế ĐôngNam Bộ

* Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp: thông tin dữ liệu sơ cấp

được thu thập thông qua thảo luận nhóm tập trung và điều tra khảo sát

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

5.1 Về ý nghĩa lý luận

Một là, đề tài xác định và lượng hóa được các yếu tố ảnh hưởng đến

thu hút đầu tư (theo cách tiếp cận theo góc độ về hành vi của nhà đầu tư)

và tìm ra được một điểm mới so với các nghiên cứu trước là đó là yếu tốliên kết vùng có tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, so vớicác công trình đã công bố, tiếp cận các yếu tố tác động đến thu hút FDIthường các tác giả mới tập trung vào phân tích định tính tác động tích cực,

tiêu cực mà ít được kiểm định và lượng hóa mức độ tác động của các yếu

tố đó tới thu hút FDI vào vùng kinh tế Luận án này sẽ phân tích trên cơ sởlượng hóa các mức độ và mối quan hệ giữa các yếu tố tác động đến thu hútFDI vào vùng kinh tế Mặt khác, trong hầu hết các công trình nghiên cứu

đã công bố, tác động của các yếu tố liên kết vùng chưa được đề cập Trongnghiên cứu của luận án này, tác giả xem xét tới sự ảnh hưởng của yếu tốliên kết vùng đến thu hút FDI vào vùng kinh tế

Hai là, luận án phát triển thang đo thu hút đầu tư và các yếu tố tác

động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế

Ba là, luận án góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận về các yếu tố tác động

tới thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế của quốc gia trongbối cảnh dịch chuyển các dòng vốn đầu tư đang diễn ra nhanh trên thế giới,đóng góp thêm thông tin và tri thức vào lĩnh vực nghiên cứu thu hút vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài, chỉ ra những tiêu chí để đánh giá về các yếu tố tácđộng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế

Một là, kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp cho các nhà hoạch định

chính sách nắm bắt được các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút FDI vào vùngkinh tế Đông Nam Bộ - Việt Nam để từ đó có được tư duy và cách thức mớinhằm giải quyết các vấn đề đặt ra đối với thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Hai là, kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo về FDI, về

thu hút FDI vào vùng kinh tế cho các nhà nghiên cứu, giảng viên, họcviên, những người quan tâm tới chủ đề

6 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án bao gồm 4 chương, 10 tiết.

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

ĐẾN CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ

TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1.1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1.1 Nhóm các công trình của tác giả quốc tế tiêu biểu

* Nhóm các nghiên cứu bàn về sự xuất hiện đầu tư trực tiếp nước ngoài: Tác giả đã trình bày các công trình của các tác giả quốc tế như: Lý

thuyết về xuất khẩu tư bản trong tác phẩm “V.I Lênin: Toàn tập”; Lý thuyết chu kỳ sản phẩm của Akamatsu Kaname trong bài: “A Historical

Pattern of Economic Growth in Developing Countries”; Nghiên cứu của

Raymond Vernon “International Investment and International Trade in

the Product Cycle”; Lý thuyết chiết trung của Dunning trong bài “Trade, location of economic activity and the MNE: a search for an eclectic approach” và bài nghiên cứu “Why Do Companies Invest Overseas”;

nghiên cứu của Heckscher trong bài “The effect of foreign trade on the

distribution of income”; Ohlin-Ho trong tác phẩm “Interregional and International Trade”; Lý thuyết của McDougall- Kemp phát triển từ lý

thuyết của Mac.Dougall; Lý thuyết của Charles Kindleberger và StephenHymer; hay Dunning , Krugman A A.;

* Nhóm lý thuyết giải thích sự lựa chọn nước thu hút đầu tư của nước đầu tư, bao gồm các nghiên cứu của: Lý thuyết tân cổ điển của Solow

(1956); Mô hình tăng trưởng nội sinh của Barro; Mô hình ngoại tác củaRomer và Lucas; Parasuraman trong bài nghiên cứu “ A conceptual model

of service quality and its implications for future research”

* Nhóm công trình về những yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài: Nghiên cứu của Asiedu “On the determinants of foreign direct investment to developing countries: is Africa different” và bài

nghiên cứu “Foreign direct investment in Africa: The role of natural

resources, market size, government policy, institutions and political instability”; Nghiên cứu của Shapiro “Foundations of Multinational Financial Management”; Nghiên cứu của Moreira “The determinants of foreign direct investment: what is the evidence for Africa”; Nghiên cứu

của Khachoo và Khan “Determinants of FDI inflows to developing

countries: a panel data analysis”; Nghiên cứu của Abdul và cộng sự

“Factors affecting foreign direct investment in Pakistan”; Boateng trong bài nghiên cứu “Examining the determinants of inward FDI: Evidence

from Norway”.

1.1.2 Nhóm các công trình nghiên cứu của tác giả trong nước

Nhóm các công trình nghiên cứu của tác giả trong nước như:Nguyễn Trọng Hoài nghiên cứu các yếu tố “cơ sở hạ tầng mềm” tácđộng đến việc thu hút vốn đầu tư địa phương; Nghiên cứu của Nguyễn

Đức Nhuận “Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước

ngoài ở vùng kinh tế đồng bằng Sông Hồng”; Nghiên cứu của Nguyễn

Viết Bằng và cộng sự “Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp

nước ngoài vào tỉnh Đồng Nai”; Nghiên cứu của Lê Hoàng Bá Huyền

“Các yếu tố tác động đến dòng FDI chảy vào tỉnh Thanh Hóa”; Nghiên

cứu của Phan Thị Quốc Hương “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thu hút

dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chảy vào Việt Nam”; Nguyễn

Minh Tiến với bài nghiên cứu “Mối quan hệ giữa FDI với tăng trưởng

kinh tế tại Việt Nam”; Nghiên cứu của Nguyễn Thị Liên Hoa và Bùi Thị

Bích Phương “Nghiên cứu các yếu tố tác động đến đầu tư trực tiếp nước

ngoài tại những quốc gia đang phát triển”; Nghiên cứu của Lê Tuấn Lộc

và Nguyễn Thị Tuyết “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của doanh

nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài: Trường hợp nghiên cứu điển hình tại thành phố Đà Nẵng”; Đinh Phi Hổ trong bài nghiên cứu“Yếu tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp”; Nguyễn Đình Thọ

và Nguyễn Thị Mai Trang trong bài nghiên cứu “Thuộc tính địa phương

và sự hài lòng của doanh nghiệp”.

1.2 ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU

1.2.1 Đánh giá khái quát những vấn đề liên quan đến đề tài

Thứ nhất, các công trình đã làm rõ một số vấn đề về lý luận như: Đầu

tư trực tiếp nước ngoài, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, tác động củađầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế - xã hội, các yếu tố ảnhhưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Thứ hai, các công trình nghiên cứu về các yếu tố tác động đến thu hút

đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế đã đạt được nhiều kết quả lýluận và thực tiễn Trong đó, các công trình cơ bản đều thống nhất cho rằng

có 07 yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài: (i) kết cấu

hạ tầng đầu tư; (ii) chính sách đầu tư; (iii) môi trường sống và làm việc;(iv) lợi thế ngành đầu tư; (v) chất lượng dịch vụ công; (vi) thương hiệu địaphương; (vii) nguồn nhân lực; (viii) chi phí đầu vào cạnh tranh Kết quảnày được đánh giá khá rõ và có nhiều luận cứ minh chứng

Thứ ba, các công trình đã đề xuất giải pháp nhằm tăng cường thu hút

đầu tư trực tiếp nước ngoài đều tập trung vào các yếu tố như: kết cấu hạtầng đầu tư, chính sách đầu tư, môi trường sống và làm việc, lợi thế ngànhđầu tư, chất lượng dịch vụ công, chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ củachính quyền địa phương, liên kết vùng …là những vấn đề được nhiều nhànghiên cứu quan tâm Trong đó công tác hỗ trợ của chính quyền địaphương, và vấn đề liên kết vùng cần phải được tập trung nghiên cứu

1.2.2 Khoảng trống nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu của luận án

Mặc dù có nhiều khoảng trống nghiên cứu nêu trên, tuy nhiên trongluận án này tác giả tập trung giải quyết các khía cạnh cụ thể gồm:

Một là, làm rõ hơn các khung lý thuyết về các yếu tố tác động đến thu

hút FDI vào vùng kinh tế, xây dựng hệ thang đo để đánh giá mối liên hệgiữa các yếu tố tác động đến thu hút FDI vào vùng kinh tế và đặc biệt phântích yếu tố liên kết vùng là yếu tố mới tác động đến thu hút FDI vào vùngkinh tế Đông Nam Bộ

Hai là, phân tích thực trạng các yếu tố tác động đến thu hút FDI vào

vùng kinh tế Đông Nam Bộ giai đoạn 2013-2018 Đánh giá và chỉ rõnhững vấn đề đặt ra trong việc phát huy tác động tích cực của các yếu tốtới thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế Đông Nam Bộ

Ba là, làm rõ hơn các giải pháp nhằm phát huy các yếu tố tích cực tác

động đến thu hút FDI để đẩy mạnh thu hút FDI vào vùng kinh tế ĐôngNam Bộ

Vùng kinh tế là một bộ phận lãnh thổ nguyên vẹn của nền kinh tế quốcdân, có thể có chuyên môn hóa những chức năng kinh tế cơ bản; đồng thời

có mối quan hệ giữa các bộ phận trong cơ cấu kinh tế và cơ cấu lãnh thổcủa vùng, coi vùng như một lãnh thổ toàn vẹn, đơn vị có tổ chức trong bộmáy quản lý lãnh thổ nền kinh tế quốc dân

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài là hệ thống các biện pháp màchính quyền của một quốc gia hoặc địa phương thực hiện để hấp dẫn cácnhà đầu tư từ nước ngoài đem nguồn vốn và công nghệ vào quốc gia hoặcđịa phương để tổ chức thực hiện hoạt động tìm kiếm lợi nhuận hoặc lợi íchlớn hơn so với đầu tư tại quốc gia xuất phát của họ

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế là hoạt động củavùng hoặc của các địa phương trong vùng cùng phối hợp thực hiện để cóđược nhiều hơn các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng (hoặc cácđịa phương trong vùng)

2.1.2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế

Thứ nhất, phân theo bản chất đầu tư bao gồm: Đầu tư phương tiện hoạt

động; Đầu tư mua cổ phần hoặc sáp nhập, mua lại doanh nghiệp (M&A)

Thứ hai, phân theo tính chất dòng vốn bao gồm: Vốn chứng khoán,

Vốn tái đầu tư

Thứ ba, phân loại theo động cơ của nhà đầu tư: Đầu tư để tìm kiếm tài

nguyên, Đầu tư tìm kiếm hiệu quả, Đầu tư tìm kiếm thị trường:

Thứ tư, phân theo loại hình hoạt động sản xuất kinh doanh: Doanh

nghiệp liên doanh, Doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài, Hợp đồng hợptác kinh doanh

2.1.3 Vai trò của thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quan

hệ lợi ích của vùng kinh tế

Thứ nhất, nguồn vốn FDI giúp bổ sung nguồn vốn quan trọng.

Thứ hai, nguồn vốn FDI còn có tác động tích cực đến việc huy động

các nguồn vốn khác của địa phương

Thứ ba, nguồn vốn FDI giúp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

của các địa phương trong vùng

Thứ tư, nguồn vốn FDI Thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến, kỹ

năng quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trongvùng kinh tế

Thứ năm, nguồn vốn FDI thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của các địa

phương trong vùng

Thứ sáu, nguồn vốn FDI thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các

địa phương trong vùng

Thứ bảy, trong mối quan hệ lợi ích giữa nhà đầu tư và người dân trong

các địa phương của vùng nguồn vốn FDI tạo việc làm và thu nhập chongười lao động trong vùng

Thứ tám, nguồn vốn FDI giúp người dân ở các địa phương tăng cường

mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế

2.2 MỘT SỐ LÝ THUYẾT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG KINH TẾ

2.2.1 Một số lý thuyết về các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế

Cho đến nay các nhà kinh tế học trên thế giới đã nghiên cứu, đúc kếtđược khá nhiều lý thuyết giải thích về các yếu tố thu hút đầu tư, cũng nhưviệc dịch chuyển đầu tư quốc tế Tuy nhiên, trong lịch sử phát triển cáchọc thuyết kinh tế, đầu tư luôn được nhìn nhận như là một quá trình pháttriển phức tạp phụ thuộc vào nhiều yếu tố khả biến theo từng thời kỳ nhấtđịnh Chưa có lý thuyết nào giải quyết được tất cả các khía cạnh của quátrình đầu tư, mỗi lý thuyết đều có những điểm mạnh và những hạn chếriêng Tác giả đã trình bày các lý thuyết về thu hút FDI có thể tiếp cận theocác khía cạnh sau: Lý thuyết về xuất khẩu tư bản của V.I Lênin; Mô hình

lý thuyết về lợi nhuận cận biên; Lý thuyết chu kỳ sống của sản phẩm; Lýthuyết thị trường độc quyền; Lý thuyết “đàn nhạn bay”; Lý thuyết chiếttrung (Mô hình OLI); Lý thuyết về các bước phát triển của đầu tư; Lýthuyết về môi trường đầu tư; Lý thuyết tiếp thị địa phương; Lý thuyết vềcạnh tranh địa phương; Lý thuyết về chất lượng dịch vụ và sự thỏa mãncủa địa phương, của vùng nhận đầu tư

2.2.2 Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng kinh tế của quốc gia

Từ những lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trựctiếp và các nghiên cứu trước, tác giả tổng hợp và phân loại thành nhómyếu tố bên ngoài của vùng kinh tế và nhóm yếu tố bên trong vùng kinh tế

2.2.2.1 Nhóm yếu tố bên ngoài của vùng kinh tế của quốc gia

Yếu tố bên ngoài vùng kinh tế ảnh hưởng đến thu hút nguồn vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài là những yếu tố ảnh hưởng vào hoạt động thu hútđầu tư trực tiếp nước ngoài mà không liên quan đến chính sách, điều kiện

tự nhiên, kết cấu hạ tầng… của vùng tiếp nhận đầu tư Cụ thể như: Tìnhhình kinh tế và xu hướng đầu tư trên thế giới; Chiến lược kinh doanh, định