Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi nhân dân ta phải có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng…Vận động thể dục, thể thao là một biện pháp hiệu quả để tăng cường lực lượng sản xu
Trang 1MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU 2
I BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI: 2
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4
III PHẠM VI NGHIÊN CỨU: 5
IV ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: 5
B PHẦN NỘI DUNG 5
I CƠ SỞ LÝ LUẬN 5
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ: 5
III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 6
1 Nhóm bài tập khởi động: 6
2 Nhóm bài tập thể lực: 6
3 Nhóm bài tập chuyên môn: 7
4 Bài tập chiến thuật phòng ngự: 10
5 Sơ đồ chiến thuật thi đấu: 13
6 Bài tập dành riêng cho thủ môn: 15
7 Thi đấu giao hữu: 16
IV HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 16
C PHẦN KẾT LUẬN 16
I NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM 16
II Ý NGHĨA CỦA SKKN 17
III KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRIỂN KHAI 17
IV NHỮNG KIẾN NGHỊ , ĐỀ XUẤT 17
Trang 2A PHẦN MỞ ĐẦU
I BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI:
Trong đời sống xã hội hiện nay, TDTT được coi là món ăn tinh thần hàng ngày không thể thiếu của con người nó là phương tiện quan trọng nhất để phát triển con người một cách toàn diện (Đức -Trí - Thể - Mỹ) Trong những năm gần đây cùng với sự đổi mới của đất nước, ngành Thể dục thể thao Việt Nam cũng có những thay đổi theo xu hướng phát triển của thời đại Chúng ta đang thực hiện công cuộc đổi mới công tác giáo dục và đào tạo để đáp ứng những yêu cầu cấp bách của xã hội, phấn đấu Thể dục thể thao sớm thoát khỏi tình trạng lạc hậu và yếu kém trong khu vực, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và nhảy vọt
Đảng và nhà nước ta luôn luôn quan tâm tới công tác TDTT nói chung và và giáo dục thể chất trong nhà trường nói riêng Coi sức khỏe là vốn quý nhất của con người Bước vào thời kỳ CNH – HĐH một trong những nhiệm vụ quan trong là phải xây dựng thế hệ trẻ nước ta trở thành những con người đủ bản lĩnh, phẩm chất
và năng lực để kế thừa và phát huy những thành tựu và truyền thống vẻ vang của dân tộc phát triển hội nhập với cộng đồng quốc tế và vươn lên “ sanh vai với các quốc năm châu”
Sự quan tâm của đảng và nhà nước còn được khẳng định qua các kỳ đại hội của đảng luôn coi “ Giáo dục và đạo tạo là quốc sách hang đầu.là điều kiện đẻ phát huy nguồn lực con người ,yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế bền vững”
Theo chiến lược phát triển phát triển của thể dục, thể thao việt nam đến
năm 2020 Chăm sóc sức khỏe, tăng cường thể chất của nhân dân được coi là một
nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi nhân dân ta phải có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng…Vận động thể dục, thể thao là một biện pháp hiệu quả để tăng cường lực lượng sản xuất
và lực lượng quốc phòng của nước nhà, đó chính là quan điểm của Đảng ta về phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao Việt Nam (Chỉ thị số 106-CT/TW ngày 02 tháng
10 năm 1958 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam về công tác thể dục thể thao) và cũng là lời khuyến cáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với toàn dân ta trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục từ những ngày đầu tiên xây dựng nước Việt Nam dân chủ cộng hòa “Dân cường thì nước thịnh” Cho đến nay, Đảng
và Nhà nước ta vẫn không ngừng quan tâm, chỉ đạo ngành thể dục, thể thao nước nhà nỗ lực phấn đấu thực hiện bằng được mục tiêu quan trọng này
Luật Thể dục, thể thao được Quốc hội khóa XI chính thức thông qua tại kỳ họp thứ 10 ngày 29 tháng 11 năm 2006 là văn bản pháp lý quan trọng đối với công tác quản lý thể dục, thể thao trong thời kỳ đổi mới, tạo hành lang pháp lý cho thể
Trang 3dục, thể thao Việt Nam phát triển đúng định hướng: vì sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Thực hiện đường lối của Đảng ta về phát triển công tác thể dục thể thao trong thời kỳ đổi mới, “xây dựng chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc con người Việt Nam, tăng tuổi thọ và cải thiện chất lượng giống nòi Tăng cường thể lực của thanh niên Phát triển mạnh thể dục, thể thao, kết hợp thể thao phong trào và thể thao thành tích cao, dân tộc và hiện đại Có chính sách và cơ chế phù hợp để bồi dưỡng và phát triển tài năng, đưa thể thao nước ta đạt vị trí cao ở khu vực, từng bước tiếp cận với châu lục và thế giới ở những bộ môn Việt Nam có
ưu thế” (Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam), việc xây dựng Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm
2020 đề ra những nhiệm vụ, bước đi cụ thể nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng ta đối với sự nghiệp phát triển thể dục, thể thao Việt Nam thời kỳ hội nhập quốc tế trong 10 năm tới là cần thiết, góp phần tạo dựng đội ngũ nhân lực
có đủ trí tuệ và sức lực đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020
Thể dục, thể thao là một trong 3 lĩnh vực do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm quản lý Vì vậy, Chiến lược phát triển thể dục, thể thao đến năm 2020 được hình thành trong tổng thể phát triển hài hòa cùng với các lĩnh vực văn hóa và du lịch… nhằm tạo thành sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy nhau, hỗ trợ nhau cùng phát triển, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân,
mà thể dục, thể thao đóng vai trò chủ đạo đối với sự nghiệp bảo vệ, nâng cao sức khỏe, tạo dựng nhân cách và lối sống lành mạnh của các thế hệ người Việt Nam
Trong lĩnh vực hoạt động TDTT nói chung thì giáo dục thể chất mà đặc biệt
là giáo dục thể chất đối với lứa tuổi học sinh trong trường học là yếu tố cấp thiết nhất, nó đã được đặt ra trong các nghị quyết về giáo dục thể chất của Bộ GD-ĐT
đó là kế hoạch phát triển giáo dục thể chất trong trường học các cấp từ năm học
1993 đến nay, các nhiệm vụ cụ thể là “Công tác giáo dục thể chất trong trường học góp phần vào việc thực hiện mục tiêu xây dựng con người mới phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức, sẵn sàng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội cũng như ý thức học tập và rèn luyện của học sinh trong thời đại mới”
Để đi đến thành công trong mọi lĩnh vực, yêu cầu đầu tiên là chúng ta phải có thể chất cường tráng, có sức khỏe dồi dào, sức khỏe là vốn quý Vẻ đẹp hình thể của con người, lịch sử phát triển khoa học đã thừa nhận rằng: Chỉ có tập luyện bằng động tác, các bài tập có định hướng thì mới có khả năng đáp ứng được những mong muốn của con người Khi xã hội ngày càng phát triển thì có vấn đề rất cần quan tâm và có lẽ không ai phủ nhận một tác nhân thúc đẩy quan trọng nhất đó là con người, một chủ thể sinh học xã hội Giáo dục thể chất là một vấn đề của xã hội được phổ biến nhất, phục vụ cho nhu cầu phát triển và hoàn thiện của con người
Trang 4tài sản quốc gia, nhà nước có trách nhiệm quản lý và phát triển nguồn tài sản ấn chứa trong một con người đó
Hệ thống giáo dục thể chất trong trường học là tổ hợp gồm rất nhiều các bài tập được xây dựng trên cơ sở các môn điền kinh và thể thao Trong đó, việc đưa nội dung bóng đá vào giảng dạy chính khóa thông qua môn thể thao tự chọn có tác dụng rất lớn để giáo dục và nâng cao thể lực cho học sinh, chơi bóng đá là một hình thức vận động mà thanh thiếu niên rất ưa thích, đặc điểm và sức hấp dẫn của bóng đá có thể thu hút rất nhiều người hâm mộ, bóng đá còn mang lại rất nhiều hữu ích đối với tâm hồn, thân thể, tâm lý, công việc và đời sống của con người Chơi bóng đá sẽ nâng cao thể chất một cách toàn diện, có người đã so sánh thế này
về cầu thủ bóng đá: Có tốc độ của một vận động viên chạy ngắn, có sức bền của một vận động viên chạy maratông, có sức mạnh và khả năng bứt phá của một vận động viên cử tạ, có sự mềm dẻo của vận động viên thể dục Ngoài ra, bóng đá còn
có tác dụng bồi dưỡng rất nhiều tính cách của con người như dũng cảm, ngoan cường, kiên nhẫn không mệt mỏi, thắng không kiêu, bại không nản Nhiều tình huống đòi hỏi người chơi phải dũng khí và can đảm để thực hiện động tác kỹ thuật, trong quá trình học và vận dụng những động tác kỹ thuật đó chính là quá trình bồi
dưỡng dần dần tinh thần dũng cảm, ngoan cường Sân bóng là một “vũ đài”, cái
cần là dũng khí không sợ gian nan, hiểm nguy, tinh thần tích cực tiến thủ và lòng tin sẽ giành được thắng lợi, nhất là khi mình đang ở thể yếu, đang bị dẫn bàn, thời gian chuẩn bị hết thì càng phải phấn đấu ngoan cường hết mức, có tinh thần quyết dành thắng lợi Tinh thần này càng có ích đối với sự trưởng thành của học sinh
Ở đây trong khuôn khổ một sáng kiến kinh nghiệm tôi chỉ đề cập đến một
vấn đề đó là “ phương pháp tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển bóng đá nam
học sinh có hiệu quả” với mục đích hoàn thiện các kỹ năng cơ bản mà các em đã
có và trang bị cho các em một số chiến thuật thi đấu cơ bản phục vụ cho học tập và thi đấu “ Hội khỏe phù đổng” các cấp đạt hiệu quả cao
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bóng đá được mệnh danh là môn thể thao “vua” được nhiều người biết đến và thích thú luyện tập, trong nhà trường phổ thông bóng đá là một trong những môn thể thao tự chọn nằm trong chương trình giảng dạy chính khóa và ngoại khóa, được phần đông học sinh ưa thích và tham gia chọn để luyện tập và xem đây là một môn để các em luyện tập thường ngày Bóng đá cũng là một môn chính thống
mà các kỳ hội thao, Hội khỏe phù đổng các cấp nào cũng tổ chức thi đấu, Nhưng đối với đội tuyển bóng đá nam trường THCS và huyện miền núi Quỳ Hợp tham gia thi đấu với đội hình không nổi bật, đấu pháp và chiến thuật thi đấu còn yếu, thành tích của đội bóng còn hạn chế Xuất phát từ vấn đề trên, qua bao nhiều năm học tập và thực tế làm công tác huấn luyện đội tuyển ở nhiều cấp độ khác nhau tôi
đã rút ra được một số kinh nghiệm và cụ thể hóa bằng đề tài “ Phương pháp tuyển
chọn và huấn luyện đội tuyển bóng đá nam học sinh THCS có hiệu quả”.
Trang 5III PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đề tài này tôi nghiên cứu trong phạm vi đội tuyển bóng đá nam học sinh trường THCS, thông qua đề tài này, tôi cố gắng truyền đạt cho các em sự hiểu biết
về kiến thức bóng đá, cũng như kỹ - chiến thuật thi đấu bóng đá 7 người Tôi cũng tìm hiểu thêm về các sách hướng dẫn chơi bóng đá, học hỏi kinh nghiệm của các thầy giáo, huấn luyện viên bóng đá có kinh nghiệm lâu năm để xây dựng đội tuyển bóng đá nam học sinh tham dự các giải thể thao do địa phương, ngành tổ chức
IV ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Điểm mới của đề sáng kiến kinh nghiệm này là ở khâu tuyển chọn tôi bắt đầu theo dõi và khảo sát các em trong đội tuyển bóng đá của các trường tiểu học, các trung tâm đào tạo bóng đá trẻ trên địa bàn tham gia thi đấu tại các giải bóng đá trên toàn huyện và tại các “ Hội khỏe phù đổng” cấp Huyện
Lợi thế là người địa phương nên tôi bắt đầu tập luyện cho các em trong hè thành lập đội tuyển với thành phần đội là 2/3 học sinh lớp 8, 9 và 1/3 là học sinh lớp 6, 7; bên cạnh đó, tôi còn đăng ký tham gia giải hè do Xã Đoàn tổ chức mục đích cho các em thi đấu cọ sát, tích lũy kinh nghiệm Qua cách làm này giúp cho tôi có được đội hình nòng cốt khi tham gia các kỳ “Hội khỏe phù đổng”
B PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hàng năm Phòng Giáo Dục & Đào Tạo thường xuyên tổ chức “Hội khỏe phù đổng” cấp Huyện mà hiện nay định kỳ hai năm một lần, với nhiều môn thi đấu trong đó có môn bóng đá thu hút được nhiều học sinh tham gia tập luyện và thi đấu Tuy nhiên các đội bóng đá của các trường nói chung và đội bóng đá của các trường năm trên địa bàn huyện Quỳ Hợp nói riêng phần lớn còn thi đấu một cách bộc phát chưa có chiến thuật thi đấu cụ thể, các em thi đấu chủ yếu còn dựa vào cảm hứng và khả năng của cá nhân, chưa có sự phối hợp ăn ý giữa các cầu thủ vì thế mà chất lượng trận đấu chưa cao
Đa số các em chưa nắm được luật thi đấu bóng đá nói chung chứ chưa nói đến chiến thuật và đấu pháp của bóng đá 7x7 người nói riêng
Từ thực tế nêu trên, khâu huấn luyện kỹ thuật – chiến thuật cho các vận động viên thi đấu là điều quan trọng giúp các em am hiểu về luật bóng đá 7 người vận dụng vào thi đấu
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Trang 6Trên thực tế hiện nay môn bóng đá được đông đảo các em học sinh ưa thích
và tham gia tập luyện nhưng nhìn chung các em có tố chất và say mê về bóng đá thì rất ít Thời gian tập bóng và chơi bóng của các em bị hạn chế vì thời gian học thêm, học phù đạo trong trường chiếm hết thời gian luyện tập của các em, mặt khác điều kiện sân bãi chật hẹp, không có sân chơi bãi tập
Thời lượng tập môn bóng đá qua thể thao tự chọn quá ít và chỉ được học một
số động tác cơ bản nên trình độ nhận biết về bóng đá còn hạn chế Điều kiện sân bãi hầu như không có nên khâu tổ chức thi đấu cho các em quen với chiến thuật gặp nhiều khó khăn
Các em tham gia đá bóng một cách tự phát và chưa được tập luyện bài bản, chưa nắm rõ về luật và về kỷ - chiến thuật cho các em
III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Qua thực tế tham gia công tác huấn luyện nhiều năm và kinh nghiệm của người
đã được đào tạo bài bản trong lĩnh vực TDTT việc tuyển chọn lựa các em có tố chất thật sự thì chúng ta cần phải đi thực tế về các giải bóng đá phong trào cấp xã, cấp huyện và đặc biệt là các kỳ “ Hội khỏe phù đổng” cấp trường ở từng địa phương trên toàn huyện để tôi có được danh sách các em trong đội bóng đá để tập luyện thường xuyên Vào đầu năm học tôi bắt tay vào công tác huấn luyện thông qua sinh hoạt câu lạc bộ thể thao của trường và lên lịch tập luyện cho các em mỗi tuần 2 buổi, trước tiên là tập hợp các em trong đội nòng cốt là học sinh lớp 8, 9 và các em lớp 6,7 để luôn có lớp kế cận Từ khi trường có được mặt bằng sân cát phía sau trường tôi đã cho các em tập kỹ thuật cơ bản và truyền đạt cho các em về một
số luật - chiến thuật thi đấu sân 7 người
Trong năm học, tôi lên kế hoạch tập luyện mỗi tuần 2 ngày thứ 7 và chủ nhật Tôi cho các em tập với các bài tập từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp và theo các nhóm bài tập sau:
1 Nhóm bài tập khởi động:
Cũng giống như các môn thể thao khác, trước khi vào luyện hay thi đấu bóng
đá thì chúng ta đều cần phải khởi động kỹ càng và đúng phương pháp
- Bài khởi động chung: xoay các khớp, ép dây chằng, các cơ, chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy gót chạm mông, chạy đạp sau
- Bài khởi động chuyên môn: bài tập làm quen cảm giác bóng, bài tập chạy biến tốc…
2 Nhóm bài tập thể lực:
Môn thể thao nào cũng yêu cầu điều đầu tiên và quan trọng đó là yếu tố thể lực Thể lực là nền tảng của tất cả các môn thể thao mà đặc biệt là bóng đá, yếu tố thể
Trang 7lực đóng vai trò quan trọng trong trận đấu chính vì vậy, mỗi buổi tập sau khi khởi động chuyên môn tôi cho các em tập sức bền với các bài tập như:
a Chạy bền trên địa hình tự nhiên cự ly 1500m – 3000m tương đương với 10 – 17 vòng trường
b Chạy bền vượt qua các chướng ngại vật cự ly 1000m – 1500m (chạy vòng sân trường và vượt lên xuống cầu thang của sân khấu
c Chạy kéo theo vật phía sau như bánh xe, đồng đội, dây chun…v.v
d Tổ hợp các bài tập thể lực với các bài tập di chuyển với móc – cơ
Sau khi các em hoàn thành cự ly tôi cho các em nghỉ 5 phút sau đó cho các em chơi trò chơi phát triển thể lực và tạo không khí vui tươi trong buổi tập như chơi các trò “bóng ma”, “ bóng ném”; “ Cưỡi ngựa đá bóng”
3 Nhóm bài tập chuyên môn:
a Một số bài tập bộ trợ với bóng.
Đồng đội tung bóng cho người còn lại đá bằng lòng bàn chân, bằng mu bàn chân, bằng đùi, bật nhảy đánh đầu, đỡ ngực và đá lại cho đầu đội
Chuyển bóng 1 chạm với đồng đội bằng lòng bàn chân với các cự li khác nhau (tại chổ và di chuyển)
b Bài tập dẫn bóng luồng qua cọc: (Hình 1) bài tập này giúp các em luyện
tập tính khéo léo và linh hoạt trong dẫn bóng
Cách thực hiện: các em sử dụng các kỹ thuật để dẫn bóng qua cọc sao cho bóng không chạm vào cọc và hoàn thành với thời gian ngắn nhất
c Tập ném biên: đây là phần bài tập không kém phần quan trọng vì khi
trong thi đấu mà thực hiện quả ném biên không tốt sẽ ảnh hưởng đến trận đấu
- Tại chỗ ném biên: đứng chân trước chân sau hoặc đứng hai chân song song, hai tay cầm bóng thẳng trên đầu và gập thân ném bóng đi nhưng hai chân phải chạm đất
- Chạy đà ném biên: đây là kỹ thuật tương đối khó, trong quá trình tập tôi cho các em ném ở cự ly gần và luôn nhắc nhở các em thực hiện lê chân khi ném
10m m
Hình 1
Trang 8d Phối hợp nhóm 2 người: các em tập hợp thành 2 hàng dọc đứng cách
nhau 5m – 6m, đạp bóng bằng lòng bàn má trong hoặc má ngoài một chạm cho đến đích cách vạch xuất phát 10m – 15m (Hình 2)
Hình 2
Hình 2
e Bài tập phối hợp nhóm 3 người: Bài tập này hỗ trợ rất tốt trong tấn công,
cũng như phòng ngự trong không gian hẹp
Cách thực hiện: chia đội làm 3 nhóm mỗi nhóm cách nhau 2m – 3m (Hình 3)
f Bài tập phối hợp tấn công.
Bài 1:
1 lần 1 1 lần 2 1
2 2 2 2
3 3 3 3
Hình 3
Trang 9Bài 2:
Bài 3:
g Bài tập sút cầu môn:
Trang 10Bài tập này nhằm giúp cho các em có thể kỹ năng dứt điểm mang tính hiệu quả, khả năng xử lý bóng trong khu vực tấn công đối phương
Cách thực hiện: chuyền bóng 1 chạm cho đồng đội rồi chay xướng dứt điểm bằng mu chính diện bàn chân (hoặc bằng má trong; má ngoài bàn chân) tùy tình hướng bóng được trả lại (Hình 4)
Hình 4
4 Bài tập chiến thuật phòng ngự:
Trong bóng hiện đại thì chiến thuật tấn công và chiến thuật phòng ngự là hai yếu tố quan trọng mang lại kết quả tốt nhất của trận đấu nếu một đội có hàng tấn công tốt mà hàng phòng ngự yếu thì kết quả trận đấu không được như mong muốn,
và ngược lại, nếu đội bóng có hàng phóng ngự tốt sẽ là yếu tố phát động tấn công, hàng thủ cắt được pha phản công của đối phương và hỗ trợ cho hàng công như vậy
sẽ giúp đội phóng thủ tấn công toàn diện hơn Chính vì vậy, tôi cho các em tập phòng ngự thật kỹ với các bài tập sau:
Truy cản: Theo sát đối phương, giữ một khoảng cách sát với đối thủ nhằm
tăng cường sức ép
Che bóng: Che bóng là một kĩ thuật rất hữu ích.
Bạn không phải luôn luôn cần truy cản đối thủ để đoạt bóng hoặc làm chậm nhịp độ của họ Che bóng sẽ khiến đối thủ mất thời gian và không gian Như thế đó
là chiến thuật hợp lý để chờ đồng đội trở về vị trí của họ
Bước thứ nhất: Nghiêng người sang một phía, với hai vai dướn mở một chút để có
thể tạo thành rào chắn chặn cầu thủ đối phương
Tư thế này cũng cho phép nhìn thấy cầu thủ đối phương rõ hơn ở phía trước mặt bạn Nếu giữ hai đầu gối hơi cong, trọng lượng cơ thể dồn lên phía trước hai bàn chân, có thể dễ dàng chuyển hướng khi di chuyển lùi lại phía sau
Bước thứ hai: Cần cố gắng và luôn luôn đứng ở phía ‘khung thành’, và cũng ở
trước mặt đối thủ Có thể làm được điều này bằng động tác di chuyển linh hoạt chân sau khi lùi