Các nhân t phi tài chính bên ngoài ...
Trang 1TR NG I H C KINH T QU C DÂN
NG THU HÀ
TRONG CÁC DOANH NGHI P KINH DOANH
KHÁCH S N VI T NAM
HÀ N I - 2019
Trang 2TR NG I H C KINH T QU C DÂN
NG THU HÀ
TRONG CÁC DOANH NGHI P KINH DOANH
Trang 3L I CAM OAN
Tôi đư đ c và hi u v các hành vi vi ph m s trung th c trong h c thu t Tôi cam k t b ng danh d cá nhân r ng nghiên c u này do tôi th c hi n và không vi ph m yêu c u v s trung th c trong h c thu t
Hà N i, ngày tháng n m 2019
Nghiên c u sinh
ng Thu Hà
Trang 4M C L C
L I CAM OAN i
M C L C ii
DANH M C CÁC B NG vi
DANH M C CÁC S viii
DANH M C CÁC HÌNH viii
DANH M C CÁC BI U viii
CH NG 1: GI I THI U NGHIÊN C U 1
1.1 Lý do ch n đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u 3
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 5
1.3.1 i t ng nghiên c u 5
1.3.2 Ph m vi nghiên c u 5
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 6
1.5 óng góp m i c a lu n án 7
1.6 K t c u lu n án 8
TÓM T T CH NG 1 9
CH NG 2: T NG QUAN NGHIÊN C U 10
2.1 T ng quan nghiên c u trên th gi i v các nhân t phi tài chính nh h ng đ n hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n 10
2.1.1 Các nhân t phi tài chính bên ngoài 10
2.1.2 Các nhân t phi tài chính n i b 11
2.2 T ng quan nghiên c u v hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n 21
2.2.1 Hi u qu tài chính trong các nghiên c u v mô hình đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p kinh doanh khách s n 21
2.2.2 T ng quan nghiên c u v thang đo hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n 24
2.3 T ng quan nghiên c u t i Vi t Nam 26
2.3.1 T ng quan nghiên c u v đánh giá hi u qu ho t đ ng 26
2.3.2 T ng quan nghiên c u trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam 27
2.4 Kho ng tr ng nghiên c u vƠ đ nh h ng nghiên c u 28
2.4.1 Xác đ nh kho ng tr ng nghiên c u 28
2.4.2 nh h ng nghiên c u 29
TÓM T T CH NG 2 31
Trang 5CH NG 3: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 32
3.1 C s lý thuy t đ xây d ng mô hình nghiên c u 32
3.1.1 Ma tr n k t qu và y u t quy t đ nh (Fitzgerald và c ng s , 1991) 32
3.1.2 Lý thuy t v đ nh h ng th tr ng c a Narver và Slater (1990) 34
3.2 Lý lu n v các nhân t phi tài chính 36
3.2.1 Nhân t “Ch t l ng d ch v ” 36
3.2.2 Nhân t “Tính linh ho t” 41
3.2.3 Nhân t “S d ng ngu n l c” 43
3.2.4 Nhân t “S đ i m i” 45
3.2.5 Nhân t “ nh h ng th tr ng” 50
3.3 Lý lu n v hi u qu tài chính 53
3.3.1 Khái ni m và th c đo hi u qu tài chính 53
3.3.2 o l ng hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam 55
3.4 Mô hình nghiên c u vƠ gi thuy t nghiên c u 58
3.4.1 Mô hình nghiên c u 58
3.4.2 Gi thuy t nghiên c u 59
TÓM T T CH NG 3 64
CH NG 4: PH NG PHÁP NGHIểN C U 65
4.1 Khái quát ph ng pháp nghiên c u 65
4.2 Nghiên c u đ nh tính 66
4.2.1 i t ng tham gia ph ng v n 66
4.2.2 K t qu ph ng v n chuyên gia 67
4.3 Nghiên c u đ nh l ng 77
4.3.1 Nghiên c u đ nh l ng s b 77
4.3.2 Bi n và thang đo cho nghiên c u chính th c 77
4.3.3 Kh o sát đ nh l ng chính th c 82
TÓM T T CH NG 4 85
CH NG 5: K T QU NGHIÊN C U 86
5.1 Khái quát v ho t đ ng kinh doanh khách s n t i Vi t Nam 86
5.2 K t qu th ng kê mô t 88
5.2.1 Mô t m u kh o sát 88
5.2.2 Mô t các bi n 91
5.3 K t qu ki m đ nh đ tin c y c a thang đo 96
5.4 K t qu phân tích nhân t khám phá (EFA) 98
5.5 K t qu phân tích nhân t kh ng đ nh (CFA) 103
Trang 65.6 Ki m đ nh mô hình c u trúc tuy n tính (SEM) 106
TÓM T T CH NG 5 112
CH NG 6: TH O LU N VÀ KHUY N NGH 113
6.1 Th o lu n k t qu nghiên c u 113
6.1.1 nh h ng tr c ti p c a ch t l ng d ch v đ n hi u qu tài chính 115
6.1.2 nh h ng tr c ti p c a tính linh ho t đ n hi u qu tài chính 116
6.1.3 nh h ng tr c ti p c a s d ng ngu n l c đ n hi u qu tài chính 117
6.1.4 nh h ng gián ti p c a s đ i m i đ n hi u qu tài chính 119
6.1.5 nh h ng tr c ti p và gián ti p c a đ nh h ng th tr ng đ n hi u qu tài chính 121
6.2 Thách th c đ i v i các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam 124
6.3 Khuy n ngh t k t qu nghiên c u 125
6.3.1 Khuy n ngh v ch t l ng d ch v 125
6.3.2 Khuy n ngh v tính linh ho t 129
6.3.3 Khuy n ngh v s d ng ngu n l c 130
6.3.4 Khuy n ngh v s đ i m i 134
6.3.5 Khuy n ngh v đ nh h ng th tr ng 136
6.4 H n ch vƠ h ng nghiên c u t ng lai 138
TÓM T T CH NG 6 140
K T LU N 141
DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG B C A TÁC GI 143
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 144
PH L C 167
Trang 7DANH M C CÁC T VI T T T
Vi t t t Tên ti ng anh Ti ng vi t
ADR Average daily rate Giá bán phòng trung bình
AMOS Analysis of Moment Structures Phân tích c u trúc tuy n tính
CFA Confirmatory Factor Analysis Phân tích nhân t kh ng đ nh
EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân t khám phá
KMO Kaiser- Meyer- Olkin Measure of
Sampling Adequacy index
Ch s xem xét s thích h p c a EFA
MVA Market value added Giá tr gia t ng th tr ng
PMS Performance measurement systems H th ng đo l ng hi u qu
RBV Resource based view Lý thuy t qu n tr d a vào ngu n l c REVPAR Revenue Per Available Room Doanh thu trên s phòng s n có ROA Return on Assets T su t l i nhu n trên tài s n
ROE Return On Equity T su t l i nhu n trên v n ch s h u ROI Return On Investment T su t l i nhu n trên v n đ u t ROS Return on sales T su t l i nhu n trên doanh thu
RU Resource utilization S d ng ngu n l c
SBU Strategic business units n v kinh doanh chi n l c SEM Structural Equation Modeling Mô hình c u trúc tuy n tính
SPSS Statistical Package for the Social
Sciences
Ph n m m th ng kê dùng trong nghiên c u khoa h c xư h i
Trang 8DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1: B ng t ng h p nghiên c u nh h ng c a nhóm nhân t v chi n l c đ n
hi u qu tài chính 12
B ng 2.2: B ng t ng h p nghiên c u nh h ng c a nhóm nhân t v ngu n l c đ n hi u qu tài chính 15
B ng 2.3: B ng t ng h p nghiên c u nh h ng c a nhóm nhân t v ch t l ng d ch v đ n hi u qu tài chính 17
B ng 2.4: B ng t ng h p nghiên c u nh h ng c a nhóm nhân t v đ nh h ng th tr ng/ ti p th th tr ng đ n hi u qu tài chính 19
B ng 2.5: B ng t ng h p nghiên c u mô hình đánh giá hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p kinh doanh khách s n 22
B ng 2.6: T ng quan nghiên c u các thang đo hi u qu tài chính 24
B ng 3.1 Quan đi m và thang đo k th a nhân t ch t l ng d ch v 40
B ng 3.2 Quan đi m và thang đo k th a nhân t tính linh ho t 43
B ng 3.3 Quan đi m và thang đo k th a nhân t s d ng ngu n l c 45
B ng 3.4: T ng h p quan đi m v s đ i m i 46
B ng 3.5 Quan đi m và thang đo k th a nhân t s đ i m i 50
B ng 3.6 Quan đi m và thang đo k th a nhân t đ nh h ng th tr ng 52
B ng 3.7 S khác nhau gi a các th c đo hi u qu tài chính 54
B ng 3.8: Các gi thuy t c a mô hình nghiên c u đ xu t 63
B ng 4.1: i t ng tham gia ph ng v n chuyên gia 67
B ng 4.2 T ng h p đánh giá m c đ nh h ng c a các nhân t phi tài chính 68
B ng 4.3: B ng tóm t t k t qu ph ng v n chuyên gia v gi thuy t nghiên c u 72
B ng 4.4: Thang đo bi n ch t l ng d ch v 78
B ng 4.5: Thang đo bi n tính linh ho t 79
B ng 4.6: Thang đo bi n s d ng ngu n l c 79
B ng 4.7: Thang đo bi n s đ i m i 80
B ng 4.8: Thang đo bi n đ nh h ng th tr ng 81
B ng 4.9: Thang đo bi n hi u qu tài chính 82
B ng 5.1: Mô t m u nghiên c u 89
B ng 5.2: Th ng kê mô t bi n ch t l ng d ch v 91
B ng 5.3: Th ng kê mô t bi n tính linh ho t 92
B ng 5.4: Th ng kê mô t bi n s d ng ngu n l c 92
B ng 5.5: Th ng kê mô t bi n s đ i m i 93
B ng 5.6: Th ng kê mô t bi n đ nh h ng th tr ng 93
B ng 5.7: Th ng kê mô t bi n hi u qu tài chính- kh n ng sinh l i 94
Trang 9B ng 5.8: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) 4 bi n quan sát v kh n ng sinh l i 94
B ng 5.9: Th ng kê mô t bi n hi u qu tài chính- các ch s tài chính đ c thù c a ngành khách s n 95
B ng 5.10: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) 3 bi n quan sát v các ch s tài chính đ c thù c a ngành khách s n 95
B ng 5.11: Cronbach‟ Alpha c a thang đo sau khi đư lo i b các bi n quan sát không đ đ tin c y 98
B ng 5.12: K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett 99
B ng 5.13: Ma tr n nhân t (mô hình 1) 100
B ng 5.14: Ma tr n nhân t (mô hình 2) 102
B ng 5.15: B ng CR và AVE 106
B ng 5.16: K t qu ki m đ nh mô hình1 108
B ng 5.17: K t qu ki m đ nh mô hình2 109
B ng 5.18: B ng t ng h p k t qu ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u: 110
B ng 6.1: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) c a 11 bi n quan sát thu c nhân t ch t l ng d ch v 127
B ng 6.2: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) 2 bi n quan sát FL2, FL3 129
B ng 6.3: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) c a 5 bi n quan sát thu c nhân t s d ng ngu n l c 131
B ng 6.4: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) 3 bi n quan sát IS3, IS4, IS5 134
B ng 6.5: K t qu kh o sát (s l ng, t l ) 4 bi n quan sát: MO1, MO3, MO5, MO7 136
Trang 10DANH M C CÁC S
S đ 1.1: Khái quát ph ng pháp và quy trình nghiên c u 6
S đ 2.1: T ng quan các nhân t phi tài chính tác đ ng đ n hi u qu tài chính 21
S đ 3.1: Các nhân t phi tài chính nghiên c u 36
S đ 3.2: Mô hình nghiên c u đ xu t 59
S đ 4.1: Mô hình nghiên c u chính th c 73
S đ 6.1: Các m i quan h có ý ngh a th ng kê trong nghiên c u 114
DANH M C CÁC HỊNH Hình 5.1: K t qu CFA (Mô hình 1 và mô hình 2) 105
Hình 5.2: K t qu mô hình SEM 107
DANH M C CÁC BI U Bi u đ 5.1: T c đ t ng l ng khách du l ch qu c t c a m t s qu c gia 86
Bi u đ 5.2: Qu c t ch c a khách du l ch qu c t đ n Vi t Nam 86
Bi u đ 5.3: Chi ti t doanh thu 87
Bi u đ 5.4: Chi phí và l i nhu n g p trên doanh thu b ph n 87
Bi u đ 5.5: C c u chi phí ho t đ ng không phân b 88
Bi u đ 5.6: Chi phí và l i nhu n trên doanh thu 88
Trang 11CH NG 1:
GI I THI U NGHIểN C U 1.1 Lý do ch n đ tài
Hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p là m t trong các v n đ đ c quan tâm hàng đ u c a các nhà qu n tr doanh nghi p Hi u qu tài chính là m t khía c nh quan tr ng c a vi c l p k ho ch chi n l c, đánh giá hi u qu kinh doanh và đi u hành doanh nghi p (Ittner và Larcker, 1998) Do đó, tìm ki m ph ng th c c i thi n
và nâng cao hi u qu tài chính là m t v n đ th c ti n đư đ c đ t ra liên t c, t các giai đo n nghiên c u tr c cho t i ngày nay Tr c nh ng n m 1980, h th ng đo
l ng hi u qu ho t đ ng (PMS) truy n th ng nh n m nh vào s d ng nh ng th c đo tài chính Theo quan h ng đo l ng này, các công ty đư th c hi n đánh giá hi u qu
b ng nh ng ch s tài chính đ c tính t các ch tiêu nh thu nh p, l i t c đ u t ho c
chi phí đ n v (Srinivasan, 1997) Tuy nhiên, nh ng nghiên c u nh trên ph thu c vào thông tin trên tài li u k toán đ làm c s đo l ng nên nh ng nghiên c u v k toán qu n tr th ng ch trích v s không đ y đ và không hoàn h o c a ph ng th c
đo l ng này (Ittner và Larcker, 1998)
Trong n l c c i thi n nh ng h n ch c a ph ng th c đo l ng hi u qu nêu trên, t gi a nh ng n m 1980, các nhà nghiên c u đư chú ý đ n vi c phát tri n các PMS khác nhau nh m cung c p cho các nhà qu n lý thông tin t t h n v ho t đ ng c a các t ch c và do đó giúp h đi u ch nh ho t đ ng kinh doanh v i m c đích nâng cao
hi u qu t ch c K t qu công b c a các nghiên c u cho th y đư có m t cu c cách
m ng v vi c s d ng các nhân t phi tài chính đ thay th các bi n pháp d a trên k toán truy n th ng Theo Smgleton- Green (1993), (trích l i Srinivasan, 1997), vi c s
d ng ngày càng t ng các nhân t phi tài chính nh ng nhân t phi tài chính đ c cho là
ít nh y c m và không ph thu c vào phán đoán qu n lý nh trong phân b và đ nh giá,
k p th i, và d hi u h n Ittner (1997), (trích l i Srinivasan, 1997), gi i thích thêm lý do: Thông tin phi tài chính ph c v h u ích cho các nhà qu n lý đánh giá tác đ ng và
k t qu c a các hành đ ng c a h ; Các bi n pháp phi tài chính không đ c ki m toán
và có ph n ch quan, do đó d dàng thao tác h n; Các bi n pháp phi tài chính là y u t
d báo t t h n v th t b i c a các công ty so v i các bi n pháp tài chính Các bi n pháp phi tài chính là đ ng l c và t đó d n đ n các ch s v hi u qu tài chính trong
t ng lai Nh v y, s thay đ i trong cách đo l ng hi u qu tài chính cho th y có s khác bi t, chuy n t t p trung nh ng ch tiêu tài chính sang nh ng ch tiêu phi tài chính và k t h p v i ch tiêu tài chính trong đi u ki n môi tr ng ho t đ ng thay đ i
Trang 12Dù v y, s thay đ i c ng làm t ng nh ng câu h i v s khác bi t trong cách th c đo
l ng và xem xét tác đ ng trong nh ng l nh v c ngành ngh khác nhau
Trong các n n kinh t hi n đ i, ngành d ch v đóng m t vai trò quan tr ng, ngay
c trong các t ch c công nghi p, d ch v đ c coi là chìa khóa c a t ch c đ thành công Kinh doanh d ch v có nh ng đ c đi m khác bi t so v i các ngành s n xu t nh mau h ng; không chuy n quy n s h u; không đ ng nh t; s n xu t và s d ng là đ ng
th i và x y ra thông qua tiêu dùng c a khách hàng Do đó, trong kinh doanh d ch v ,
th i gian và hi u qu là r t quan tr ng (Khorakian và c ng s , 2016) Kinh doanh khách s n là m t trong nh ng ngành d ch v phát tri n khá nhanh trong th i gian g n đây, đó là ngành kinh doanh không th tách r i trong ho t đ ng kinh doanh du l ch nói chung và là m t lo i hình quan tr ng trong kinh doanh l u trú Cùng v i s h i nh p kinh t qu c t , s c nh tranh trong n c ngày càng quy t li t, các khách s n ph i
đ ng đ u v i nhi u đ i th m nh c a n c ngoài ngay trên đ a bàn truy n th ng c a mình C ng nh nh ng l nh v c kinh doanh khác, kinh doanh khách s n c ng đang ph i
đ i m t v i nh ng thách th c l n nh : thách th c phát sinh t s phát tri n và ti n b
c a công ngh và thách th c phát sinh t s c nh tranh đi m đ n gi a các qu c gia
Nh ng nghiên c u tr c đây đư xem xét, nghiên c u nh h ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính nh ng v i m i b i c nh qu c gia khác nhau, ngành khác nhau và s d ng các ph ng pháp khác nhau ng th i m i nghiên c u ch là t ng
b c tranh phân m nh v nh h ng c a m t s nhân t phi tài chính đ n hi u qu ho t
đ ng trong ngành khách s n ch ch a tính đ n nh h ng c a nhi u nhân t khác
H n th n a, m i mô hình nh h ng c a các nhân t phi tài chính nh h ng đ n
hi u qu tài chính trong các ngành khác nhau có s khác nhau do đó đòi h i ph i đ c nghiên c u và đi u ch nh cho phù h p v i nhu c u c th c a t ng nhóm ngành, t ng
b i c nh khác nhau.Chính vì v y, nh h ng c a nhân t phi tài chính t i hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n tr thành m t ch đ nghiên c u c
th v i gi i h n v đ i t ng nghiên c u c th
Vi t Nam là qu c gia đang phát tri n, có n n kinh t chuy n đ i và là m t th
tr ng ti m n ng cho các nghiên c u đ c bi t là các nghiên c u th c nghi m Theo báo cáo c a T ch c Du l ch Th gi i, v i k t qu đón trên 12,9 tri u l t khách qu c
t trong n m 2017 và t c đ t ng tr ng 30%/ n m, Vi t Nam tr thành m t đi m đ n
du l ch phát tri n nhanh th 6 trên th gi i và nhanh nh t châu Á Kh o sát c a T ng
c c Du lch trong 5 n m tr l i đây cho th y kho ng 60% chi tiêu c a khách qu c t dành cho l u trú và n u ng; mua hàng hóa, tham quan và vui ch i gi i trí ch chi m 20% Do đó, v i s phát tri n c a du l ch Vi t Nam trong nh ng n m tr l i đây thì
Trang 13kinh doanh khách s n là m t ngành c n đ c chú tr ng phát tri n đ đáp ng nhi u
h n nhu c u c a khách du l ch c trong n c và qu c t M t quan đi m đ nh h ng trong Chi n l c phát tri n du l ch Vi t Nam đ n n m 2020, t m nhìn đ n n m 2030 là: “Phát tri n theo chi u sâu, đ m b o ch t l ng và hi u qu , kh ng đ nh th ng hi u
và n ng l c c nh tranh” cho th y chi n l c t p trung vào xây d ng và phát tri n
nh ng y u t phi tài chính mang tính quy t đ nh liên quan t i th ng hi u, n ng l c
c nh tranh Do đó, d i góc nhìn gi i h n t phía doanh nghi p, nh ng y u t phi tài chính nh h ng t i hi u qu nói chung ph i đ c nghiên c u làm c s đ phát tri n doanh nghi p, trong đó có c i thi n hi u qu tài chính c bi t, kinh doanh d ch v du
lch có c c u d ch v khách s n chi m t tr ng l n (hi u qu kinh doanh h th ng khách s n chi m trên 60% doanh thu toàn ngành du l ch Vi t Nam) thì vi c nghiên c u
đ c i thi n hi u qu kinh doanh khách s n trong c i thi n hi u qu kinh doanh d ch v
du l ch càng c n thi t
Xu t phát t nh ng lý do đ c phân tích trên đây, tác gi mong mu n Lu n án
s t p trung vào xác đ nh và xem xét nh h ng c a các nhân t phi tài chính t i hi u
qu tài chính c a doanh nghi p kinh doanh khách s n có nh ng đ c thù riêng và trong
b i c nh nh ng doanh nghi p kinh doanh khách s n c a Vi t Nam
1.2 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u
(ii) Ki m đ nh m i quan h và m c đ nh h ng c a các nhân t phi tài chính
đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam
(iii) Qua k t qu nghiên c u đ xu t khuy n ngh cho các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam
1.2.2 Câu h i nghiên c u:
đ t đ c m c tiêu t ng quát và nh ng m c tiêu c th , Lu n án h ng t i
tr l i nh ng câu h i nghiên c u sau đây:
Trang 14(1) Nh ng nhân t phi tài chính nào có nh h ng đ n hi u qu tài chính trong
các doanh nghi p kinh doanh khách s n?
T nh ng phát hi n trong nghiên c u đư công b có liên quan, tác gi mong
mu n xác đ nh nh ng nhân t phi tài chính nh h ng t i hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n, phân lo i nh ng nhân t đư phát hi n và nghiên
c u nh h ng c a nh ng nhân t đó N i dung này đ c trình bày trong Ch ng 2
(2) L a ch n nh ng nhân t phi tài chính nào đ ki m đ nh m i quan h gi a
các nhân t đó v i hi u qu tài chính?
Th c t nh ng nghiên c u công b cho th y có nhi u y u t phi tài chính khác nhau có th nh h ng t i hi u qu tài chính c a doanh nghi p nói chung và trong doanh nghi p kinh doanh khách s n nói riêng T vi c phân tích nh ng đ c đi m c a kinh doanh khách s n, nh n di n và phân lo i nh ng nhân t phi tài chính có th nh
h ng t i hi u qu tài chính c a doanh nghi p kinh doanh khách s n; tác gi l a ch n
c s lý thuy t đ xác đ nh nh ng nhân t riêng, đ c bi t là trong đi u ki n kinh doanh khách s n c a doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam đ nh n di n nh ng y u
t phi tài chính nh h ng t i hi u qu tài chính Vi c l a ch n nh ng nhân t phi tài chính đ a vào mô hình ki m đ nh quan h gi a nhân t phi tài chính t i hi u qu tài chính s đ c xem xét d i 2 góc nhìn, đo l ng truy n th ng và đo l ng trong b i
c nh đ c thù c a doanh nghi p kinh doanh khách s n Ch ng 3 ti p t c tr l i cho câu h i nghiên c u này
(3) Chi u nh h ng và m c đ nh h ng c th c a t ng nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính nh th nào trong ph m vi các doanh nghi p kinh doanh
khách s n Vi t Nam?
Phân tích nh ng nhân t phi tài chính đ c nh n di n, cùng v i chi u nh
h ng và đ c thù c a kinh doanh khách s n Vi t Nam, tác gi xây d ng gi thuy t
v chi u nh h ng c a nh ng nhân t phi tài chính t i hi u qu tài chính trong mô hình đư xây d ng (2 mô hình ki m đ nh) – Ch ng 3 D li u đ ki m đ nh đ c tác gi thu th p t kh o sát nhà qu n lý K t qu kh o sát th c t s đ c đ a vào
x lý và phân tích d li u đ nh l ng thông qua s tr giúp c a các ph n m m
th ng kê Trong Ch ng 5, k t qu s kh ng đ nh ho c bác b các gi thuy t đư nêu
v chi u nh h ng c ng nh m c đ nh h ng c a m i nhân t phi tài chính t i
hi u qu tài chính
Trang 15(4) T k t qu phân tích d li u c th v các nhân t phi tài chính và nh
h ng c a chúng đ n hi u qu tài chính có đ xu t nh th nào đ i v i các doanh
nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam?
tr l i câu h i (4) tác gi s c n c vào k t qu th ng kê mô t (t n s và
t n su t) c th c a t ng nhân t phi tài chính đ c nghiên c u, xác đ nh các n i dung (v n đ ) mà các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam còn ch a th c hi n t t
đ t đó đ a ra các khuy n ngh đ xu t.N i dung này đ c trình bày trong Ch ng 6
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u
1.3.1 iăỏ ng nghiên c u
i t ng nghiên c u c a lu n án là nh h ng c a các nhân t phi tài chính nh
h ng đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam
1.3.2 Ph m vi nghiên c u
Nghiên c u này không bao g m đ i t ng kh o sát là các doanh nghi p n c ngoài t i Vi t Nam và nh ng doanh nghi p Vi t Nam mà kinh doanh d ch v l u trú không ph i là lo i hình ho t đ ng kinh doanh duy nh t c a doanh nghi p đó
Nghiên c u này tác gi t p trung vào nghiên c u các nhân t phi tài chính nh
h ng đ n hi u qu tài chính, đó là m t n i dung trong k toán qu n tr chi n l c Nghiên c u tr c đây đư ch ng minh r ng ch c n ng k toán trong các nhóm khách
s n t 3-5 sao ngày càng t p trung liên quan đ n k toán qu n tr chi n l c, c v
l p k ho ch và các đ nh h ng, phân tích v đi u ki n th tr ng và phân tích đ i
th c nh tranh (Hosung Timothy Rhee & Sung-Byung Yang, 2015) Vi c áp d ng
r ng rãi k toán qu n tr chi n l c phù h p v i tính ch t m và t ng đ i đ ng nh t
c a ngành công nghi p và m c đ c nh tranh cao gi a các nhóm khách s n 3-5 sao trên th tr ng Các khách s n 3-5 sao là các doanh nghi p đ c c u trúc, đi u ph i
và qu n lý theo cách chuyên nghi p h n so v i các khách s n 1-2 sao (Rana Özen Kutanốs & Muammer Mescố, 2013) V i c u trúc t ch c rõ ràng và nh t quán, k t
qu nghiên c u có th đ c t ng quát mà không có nhi u sai sót vì các đ i t ng
t ng đ i đ ng nh t (Pimtong và c ng s , 2012) Xu t phát t lý do trên mà nghiên
c u này ti n hành th c nghi m t i các doanh nghi p kinh doanh khách s n t 3-5 sao
t i Vi t Nam đư ho t đ ng t 3 n m tr lên (không tính các doanh nghi p m i thành
l p t n m 2016 tr l i đây) i t ng tr l i các b ng kh o sát c a nghiên c u là các nhà qu n lý (trong ban giám đ c ho c h i đ ng qu n tr , ho c qu n lý các b
ph n) trong doanh nghi p
Trang 16Do tính ch t th i v c a ho t đ ng du l ch nói chung, ho t đ ng kinh doanh khách s n nói riêng th c t có b nh h ng Tuy nhiên, cân nh c v nhi u v n đ khác nhau, tác gi đư l a ch n th i gian ti n hành kh o sát ph c v nghiên c u trong kho ng th i gian t 5/2017 t i 4/2018, c th : ph ng v n các chuyên gia là các tháng
5, 6 n m 2017; th i gian ti n hành kh o sát s b v i doanh nghi p kinh doanh khách
c u, xây d ng phi u kh o sát
Kh o sát
s b
Phi u kh o sát hoàn ch nh
B ng h i chính th c
Kh o sát chính th c
Trang 17B ng cách s d ng ph ng pháp thu th p tài li u, tác gi ti n hành t ng quan các tài li u trong n c và trên th gi i đ thu th p các tài li u có liên quan
đ n ch đ các nhân t phi tài chính, đo l ng hi u qu tài chính và nh h ng
c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính (nh thu th p qua sách, báo,
t p chí có uy tín trong n c và qu c t , các lu n án ti n s đư th c hi n, thông qua th vi n qu c gia, website, các c s d li u c a Vi n Sau i h c tr ng
i h c Kinh t Qu c dân, ) Trên c s t ng quan nghiên c u ch ra kho ng
tr ng nghiên c u và đ xu t nghiên c u ng th i, tác gi s làm rõ các c s lý thuy t mà nghiên c u d a vào đ xây d ng nên các m i quan h trong mô hình nghiên c u c a lu n án
Ti p theo đó tác gi s d ng nghiên c u đ nh tính v i ph ng pháp ph ng v n các chuyên gia đ đánh giá s h p lý và phù h p c a các nhân t đ a vào mô hình nghiên c u, quan đi m c ng nh cách th c đo l ng c a các nhân t , làm c n c cho
vi c xây d ng bi n và thang đo bi n chính th c c a mô hình nghiên c u
Ph ng pháp ti p theo tác gi s d ng là nghiên c u đ nh l ng v i hai giai
đo n: Giai đo n 1 là kh o sát s b đ đánh giá m c đ phù h p, tính chính xác, rõ ràng, d hi u c a phi u kh o sát (b ng h i kh o sát) Giai đo n 2 là kh o sát chính
th c v i vi c phát phi u kh o sát trên m u l n D a trên nh ng phi u tr l i nh n v
và th a mãn, d li u thu th p đ c phân tích, x lý b ng ph n m m SPSS, AMOS đ
th c hi n th ng kê mô t , ki m đ nh đ tin c y c a thang đo, phân tích nhân t khám phá, phân tích nhân t kh ng đ nh và ki m đ nh mô hình c u trúc K t qu tìm đ c s giúp tác gi xác đ nh đ c m i quan h c a các nhân t phi tài chính và hi u qu tài chính, đ ng th i xác đ nh đ c chi u nh h ng c ng nh m c đ nh h ng c th
c a t ng nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam
bi n đ c l p và 1 bi n ph thu c)
Trang 18ii) Nghiên c u cung c p c s kh ng đ nh v m i quan h và chi u h ng tác
đ ng gi a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Bên c nh vi c ch ra các m i quan h tr c ti p, lu n án còn ch ng minh m t s m i quan h gián ti p có ý ngh a trong mô hình nghiên c u
iii) Nghiên c u đư ki m đ nh s tác đ ng c a các nhân t đ n hi u qu tài chính theo c hai khía c nh c a hi u qu tài chính đó là theo kh n ng sinh l i và theo các ch s tài chính đ c bi t c a ngành khách s n
Bên c nh nh ng đóng góp v m t lý lu n, thì nghiên c u c ng có nh ng đóng
góp v m t th c ti n nh sau:
i) Thông qua kh o sát và phân tích d li u, nghiên c u đư cung c p các thông tin quan tr ng và có ý ngh a liên quan đ n các nhân t phi tài chính và hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n T đó có th mô t và đánh giá
đ c th c tr ng hi u qu tài chính và các nhân t phi tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam hi n nay
ii) Nghiên c u đư xác đ nh 45 bi n quan sát phù h p và đ đ tin c y đ đo
l ng cho các nhân t phi tài chính và hi u qu tài chính K t qu nghiên c u đư ch ra nhân t phi tài chính nào có nh h ng tích c c (tr c ti p ho c gián ti p) đ n hi u qu tài chính, đ ng th i cho bi t chi u h ng tác đ ng (cùng chi u hay ng c chi u) c a các nhân t đó T đó giúp các nhà qu n lý trong doanh nghi p kinh doanh khách s n có c
s xem xét, đ i chi u v i doanh nghi p mình đ có các bi n pháp c i thi n thích h p
iii) Trên c s xác đ nh đ c m c đ nh h ng c a t ng nhân t phi tài chính
đ n hi u qu tài chính, nghiên c u đ a ra nh ng khuy n ngh đ xu t đ i v i các nhà
qu n tr (nhà qu n lý) doanh nghi p đ góp ph n nâng cao hi u qu tài chính cho các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam
Trang 19TịM T T CH NG 1
Trong ch ng 1 c a lu n án, tác gi đư trình bày lý do l a ch n đ tài nghiên
c u Các lý do đó là, (i) t m quan tr ng c a hi u qu tài chính trong các doanh nghi p; (ii) s gia t ng c a vi c nghiên c u các nhân t phi tài chính; (iii) vai trò c a ngành kinh doanh d ch v và c th là ngành kinh doanh khách s n t i Vi t Nam và (iiii) kho ng tr ng trong các nghiên c u tr c đây Chính vì v y mà tác gi đư l a ch n đ
tài nghiên c u v nh h ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính
trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam Ngoài ra trong ch ng 1, tác
gi trình bày đ i t ng và ph m vi nghiên c u, khái quát ph ng pháp nghiên c u c a
lu n án c ng nh nh ng đóng góp m i và k t c u lu n án
Trang 20CH NG 2:
T NG QUAN NGHIểN C U
2.1 T ng quan nghiên c u trên th gi i v các nhân t phi tài chính nh
h ng đ n hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n 2.1.1 Các nhân t phi tài chính bên ngoài
Theo lý thuy t c a Porter, y u t quy t đ nh đ u tiên và quan tr ng c a hi u
qu đ c tìm th y bên ngoài ranh gi i c a doanh nghi p Nh ng k t lu n này đư đ c xác nh n thông qua nghiên c u c a Schmalensee (1985) Tuy nhiên dòng nghiên c u
v các y u t bên ngoài còn t ng đ i ít trong các nghiên c u v khách s n Các bi n
s đ c s d ng nh : các l c l ng kinh t v mô (Barrows và Naka, 1994; Chen và
c ng s , 2005; Chen M.H., 2007; Tang và Jang, 2009); các cú s c nh ngày 9/11 (Enz
và Canina, 2002) ho c b nh d ch h ch nghiêm tr ng v hô h p (Chen và c ng s , 2007); c u trúc c a ngành hay th tr ng (Davies, 1999, Pan, 2005); và lo i đi m đ n (Reichel và Haber, 2005); v n hóa qu c gia (Nazarian và c ng s , 2017) Lado-Sestayo và c ng s (2016) phân tích tác đ ng c a c u trúc th tr ng đ i v i kh n ng sinh l i c a khách s n trong m t m u 8992 khách s n Tây Ban Nha trong giai đo n 2005-2011, s d ng các bi n s liên quan đ n khách s n và đi m đ n du l ch cùng v i
mô hình "c u trúc – đ ng đi (th c hi n) – hi u qu " (mô hình SCP) (Bain, 1951, 1956; Mason, 1939, 1949) và Chicago School cùng m t lúc (Lado-Sestayo và c ng s , 2016) K t qu cho th y l i nhu n ph thu c ph n l n vào c c u th tr ng và m c đ nhu c u c a đ a đi m du l ch và h xác nh n các đ xu t c a SCP
M t s nghiên c u th c nghi m kh ng đ nh m i quan h tích c c gi a hi u qu và th
tr ng t p trung (Pan, 2005), ngu n cung ti n (Barrows và Naka, 1994; Chen M.H., 2007) và
h th ng tiêu chu n s n ph m trong n c (Tang và Jang, 2009) M t m i quan h tiêu c c đư
đ c tìm th y v i s th t b i, th t nghi p và c u trúc k h n c a lãi su t ho c s lan r ng
n ng su t Gi i thích t ng th s c m nh c a các l c l ng kinh t v mô đ i v i s quay tr
l i c a khách s n là ít h n 8-10 % (Barrows và Naka, 1994, Chen M.H., 2007)
Brida và c ng s đư phân tích m i quan h n ng đ ng gi a m c đ qu c t hóa (DOI) và hi u qu kinh t (P) trong các doanh nghi p khách s n Tây Ban Nha (Brida
và c ng s , 2016) M t t p d li u theo chi u d c cho giai đo n 2000-2013 đo các
bi n s DOI và P đư đ c s d ng đ ti n hành phân tích h i quy chu i th i gian c a FGLS Các k t qu tìm ra m t m i quan h đ ng cong ch U đ o ng c gi a các
bi n DOI và P, cho th y r ng các công ty khách s n ph i đ i m t v i chi phí nh p
Trang 21qu c gia m i và qu n lý danh m c đ u t khác nhau c a ho t đ ng kinh doanh Phân tích có th cho bi t li u các y u t liên quan đ n s phát tri n c a ki n th c chi n l c
qu c t v chu i khách s n, s k t h p c a các nhà khai thác m i trong quá trình này hay s khác bi t gi a gi i trí qu c t và các đi m đ n đô th có th nh h ng đ n m i quan h gi a DOI-P
Nh ng nghiên c u v các nhân t phi tài chính bên ngoài tác đ ng đ n hi u
qu tài chính trong các DN khách s n là h n ch , b i tính ph c t p c a các y u t bên ngoài ả n th n a, các y u t bên ngoài ch đ i di n cho các tác nhân khách quan
mà không ph i các y u t ch quan, vì v y các doanh nghi p s khó tác đ ng hay đi u
chnh đ góp ph n nâng cao hi u qu tài chính c a doanh nghi p mình
2.1.2 Các nhân t phi tài chính n i b
T m quan tr ng c a qu n lý chi n l c và t duy chi n l c đư đ c th hi n trong nhi u nghiên c u v khách s n K ho ch chi n l c v n là m t công c h u ích cho phát tri n kinh doanh khách s n vì đây là ngành mà c s h t ng đòi h i nhu c u
v v n cao, khung th i gian dài v i nhi u s ph thu c l n nhau H n hai th p k
tr c, Phillips (1996) nh n th y r ng m t k ho ch chi n l c then ch t là tích c c và trong h u h t các tr ng h p có liên quan đáng k đ n tính hi u l c, hi u qu , kh
n ng thích ng và hi u su t t ng th
Nghiên c u c a Phillips (Phillips và c ng s , 1999) v hi u ng t ng tác c a
ho ch đ nh chi n l c và hi u qu c a khách s n đư ch ng minh m i quan h tích c c thu n chi u gi a ho ch đ nh chi n l c và hi u qu c a khách s n Trong đó các th c
đo hi u qu tài chính đ c s d ng là l i nhu n, l i nhu n trên v n đ u t , doanh thu,
l i nhu n trên v n đ c s d ng, m c luân chuy n (quay vòng) hàng t n kho C ng
ki m tra nh h ng c a chi n l c công ty t i hi u qu tài chính c a khách s n t góc nhìn c a ch khách s n, có các tác gi nh Bowman và Helfat (2001); Qu‟ Xiao (2007) Qu‟ Xiao còn khám phá đ c nh h ng c a n ng l c c t lõi c a ch s h u khách s n đ n hi u qu tài chính c a khách s n (Xiao, 2007), hay Bowman và Helfat
c ng cho k t qu t ng t Là m t chi n l c công ty, đa d ng hóa đư tr thành m t công c quan tr ng cho t ng tr ng c a công ty và nh h ng c a nó đ n hi u qu công ty đư đ c ki m tra và là m t ch đ tr ng tâm trong nghiên c u qu n tr chi n
l c (Ramanujam và Varadarajan 1989- trích (Xiao, 2007)) Bên c nh nh ng nghiên
c u cho nh h ng thu n chi u thì có m t s nghiên c u đư ch ra m i quan h tiêu
c c (ng c chi u) c a chi n l c đa d ng hóa v i hi u qu tài chính nh các nghiên
Trang 22c u c a Roegubert và c ng s , 1996; Berger và Ofek, 1995; Lang và Stulz, 1994; Montgomery, 1994 H c ng ch ra r ng các doanh nghi p trong các ngành công nghi p có tri n v ng t ng tr ng kém có th nghiêng nhi u h n v đa d ng hóa Do đó
đa d ng hóa không ph i là nguyên nhân chính gây ra hi u su t kém nh ng hi u su t kém có th d n đ n s đa d ng hóa (Xiao, 2007)
Các y u t v chi n l c c a doanh nghi p đư đ c nghiên c u nh : ho ch
đ nh chi n l c, chi n l c đa d ng hóa; chi n l c doanh nghi p/ n ng l c c t lõi; trách nhi m v i môi tr ng/ xã h i/ c ng đ ng M t s các nghiên c u v nh h ng
c a y u t v chi n l c đ n hi u qu tài chính các doanh nghi p kinh doanh khách
l c
Trách nhi m
M i quan h tích c c thu n chi u gi a ho ch
Chi n l c công ty và
n ng l c c t lõi có nh
h ng tích c c đ n hi u
qu tài chính (m c đ khác nhau)
m i phòng), t ng th
ph n, t ng tr ng doanh thu trung bình
Các khách s n có cam
k t m nh m h n đ i v i các ho t đ ng môi
tr ng đ t đ c m c
hi u qu tài chính cao
h n
Trang 23l c
Trách nhi m
s (2010)
th ph n, t ng tr ng doanh s trung bình, GOP (t ng l i nhu n
ho t đ ng), GOPPAR (t ng l i nhu n ho t
Chi n l c khác bi t tác
đ ng tích c c đ n RevPar, ADR, t l chi m ch , chi n l c đào t o tác đ ng tích c c
đ n bi n t ng tr ng; chi n l c k t h p tác
đ ng đ n t ng l i nhu n Kang
d ng hóa đ a lý và hi u
qu tài chính khách s n Pereira-
m i phòng (Goppar)
K t qu cho th y hai lo i hành vi môi tr ng (tác
Ngu n: Tác gi t t ng h p
Trang 242.1.2.2 Nhóm nhân t v ngu n l c
S nh h ng c a các y u t thu c v ngu n l c ho c s d ng ngu n l c đ n
hi u qu khách s n c ng là m t trong s các nhóm y u t đ c nghiên c u Quan đi m
qu n tr d a vào ngu n l c (RBV) cho r ng các doanh nghi p có các ngu n l c và m t
t p h p các tài nguyên đ c đáo, hi m, có giá tr và không d thay th hay có th b t
ch c đ c, cho phép h đ t đ c l i th c nh tranh b n v ng (Penrose 1959, Wernerfelt 1984, Barney, 1991) Các ngu n l c có th là tài chính, con ng i, tài s n
vô hình, th ch t, t ch c, ho c công ngh Lý thuy t qu n tr d a vào ngu n l c còn
nh n m nh r ng không ch các ngu n l c t o ra m t l i th c nh tranh b n v ng mà còn ph thu c vào vi c s d ng các ngu n l c đó nh th nào
Các nghiên c u có xu h ng tìm m i quan h v i hi u qu tài chính trong các doanh nghi p khách s n, cho th y t m quan tr ng c a các y u t thu c v ngu n l c t
ra r ng các chính sách và th c ti n ngu n nhân l c là m t ngu n quan tr ng c a l i th
c nh tranh trên th tr ng vì chúng r t khó buôn bán ho c b t ch c (Namasivayam và
c ng s , 2007) Theo Chi và Gursoy (2009), vì h u h t các s n ph m du l ch và khách
s n là không đ ng nh t và không th tách r i S tham gia và t ng tác c a nhân viên khách s n v i khách hàng có xu h ng đóng m t vai trò quan tr ng trong nh n th c
ch t l ng và s hài lòng c a khách hàng, do th c t các s n ph m du l ch và khách
s n th ng có tính ph c t p cao và th hi n s k t h p gi a trao đ i và th c hi n gi a nhân viên và khách hàng (Chi và Gursoy, 2009, trang 246)
M t s các nghiên c u v nh h ng c a nhóm y u t v ngu n l c đ n hi u
qu tài chính các doanh nghi p kinh doanh khách s n đ c th hi n trong b ng sau:
Trang 25B ng 2.2: B ng t ng h p nghiên c u nh h ng c a nhóm nhân t v ngu n l c
Qu n lý ngu n nhân
l c/
Công ngh Hoque
(1999)
x ROA, ROE Qu n lý ngu n nhân l c (HRM)
và t p trung vào ch t l ng cùng d n
đ n hi u qu tích c c và hi u qu cao Prasad và
hi u qu tài chính
Cho và c ng s
(2006)
bình hàng n m, ROA K n ng nhân viên và c c u t ch c có t ng quan d ng v i
Sirirak, Islam &
tr ng doanh thu, t ng
tr ng l i nhu n
V n trí tu c a t ch c tích c c tác đ ng đ n hi u qu tài chính Ngu n nhân l c nh h ng đ n
hi u qu tài chính gián ti p và đáng k thông qua v n t ch c
Pimtong và
c ng s (2012)
hàng n m, l i nhu n ròng sau thu , ROI
C c u t ch c không nh h ng
đ n m i quan h gi a các chi n
l c v i hi u qu tài chính
Ngu n: Tác gi t t ng h p
Trang 26c a ch t l ng và m i liên k t v i hi u qu Các k t qu tìm th y không đ ng nh t
đ c bi t là trong các bi n đ c l p đ c s d ng Harrington và Akehurst (1996) khám phá b n ch t c a ch t l ng d ch v khách s n Anh; Claver-Corte và các
c ng s (2006) nh m nghiên c u lý do đ thông qua và ch ng nh n h th ng ch t
l ng; Wilkins và c ng s (2007) s d ng mô hình SERVQUAL, đ c phát tri n trong l nh v c d ch v c a Parasuraman và c ng s , 1988 Ch y u các nghiên c u
ch ra m i liên h tích c c c a ch t l ng d ch v v i hi u qu tài chính, ngo i tr Harrington và Akehurst (1996)
Nghiên c u v m i quan h gi a m c đ c nh tranh, qu n lý ch t l ng toàn
qu tài chính thông qua b phi tài chính
Trong nghiên c u này, hi u qu ho t đ ng phòng ban đ c đo trên m t quy mô tám m c chuy n th t Gupta và Govindarajan (1984), quy mô đư đ c xác nh n b i Patiar và Mia (2008, 2009) Tám ch báo đó bao g m c th c đo tài chính và phi tài chính: s đ i m i ho t đ ng, t ng doanh thu, phòng thuê / m c đ chi m d ng các c a hàng th c ph m và các c a hàng đ u ng, giá phòng trung bình / chi tiêu khách hàng trung bình t i các c a hàng th c ph m và đ u ng, kinh doanh l p l i, đào t o và phát tri n nhân viên, tinh th n nhân viên và ngân sách ho t đ ng
Các nhân t ch y u đ c nghiên c u liên quan đ n ch t l ng d ch v đó là
ch t l ng d ch v , th c hành qu n lý ch t l ng (TQM), chính sách ch t l ng, h
th ng ch t l ng M t s các nghiên c u v nh h ng c a nhóm y u t v ch t l ng
d ch v đ n hi u qu tài chính các doanh nghi p kinh doanh khách s n đ c th hi n trong b ng sau:
Trang 27qu n
lý ch t
l ng
Chính sách/ h
th ng
ch t
l ng Harrington
Ch t l ng d ch v có tác đ ng tích c c đ n hi u su t
đ n hi u su t tài chính th p Wilkins và
Th c hành qu n lý ch t l ng (T QM) tác đ ng tích c c đ n hi u
hi u su t c a khách s n
Ngu n: Tác gi t t ng h p
Trang 282.1.2.4 Nhóm y u t v đ nh h ng th tr ng/ ti p th th tr ng
Nhóm y u t n i b ti p theo đ c s d ng làm bi n đ c l p trong các nghiên
c u là liên quan đ n đ nh h ng th tr ng ho c ti p th Liên quan đ n nhóm y u t này g m các nhân t ch y u đ c nghiên c u nh : đ nh h ng th tr ng, s hài lòng
c a khách hàng, khi u n i c a khách hàng, ti p th đi n t
T m quan tr ng c a đ nh h ng th tr ng đ c th hi n rõ b i Sin và c ng s "S
t n t i lâu dài c a m t doanh nghi p khách s n trong m t môi tr ng c nh tranh ngày
càng ph thu c vào kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng m t cách hi u qu " (Sin
và c ng s , 2005, trang 563) Các k t qu nh n m nh s tác đ ng m nh m , có ý ngh a
c a đ nh h ng th tr ng (và trong đ nh h ng khách hàng c th ) đ n hi u qu (ti p th , tài chính và hi u qu t ng th ) Nh ng k t qu này t ng ph n v i nghiên c u c a Au và Tse (1995), cho th y m i t ng quan âm v i hi u su t Tuy nhiên, Tse và c ng s (2005)
đ a ra m t k t qu thú v , đó là đ nh h ng th tr ng không ph i là m t u tiên trong chi n l c c a doanh nghi p trong giai đo n th nh v ng, còn giai đo n Au và Tse (1995)
đư ki m tra là trong th i k suy thoái kinh t thì đ nh h ng th tr ng s tr thành y u t quy t đ nh s t n t i và l i nhu n c a doanh nghi p (Tse và c ng s , 2005)
Srinivasan xem xét m i quan h gi a s hài lòng c a khách hàng và hi u qu tài chính trong b i c nh các chu i khách s n B ng vi c s d ng d li u t 18 khách
s n trong chu i th i gian 60 tháng, nghiên c u cho th y r ng s hài lòng c a khách hàng có liên quan đáng k v i t ng lai c a hi u qu tài chính Nh ng bi n pháp có tác đ ng tích c c đ n doanh thu và l i nhu n, mà tác đ ng trong dài h n ch không
ph i là c i thi n ngay l p t c Phù h p v i lý thuy t đ i di n, c hi u qu tài chính và phi tài chính đ c c i thi n sau m t k ho ch khuy n khích d a trên các bi n pháp phi tài chính (Srinivasan, 1997)
M t phân tích t ng quan chu n c a m i quan h gi a ti p th đi n t và hi u
qu tài chính c a các doanh nghi p khách s n (Jang và c ng s , 2006): Xu t phát t ý
t ng vi c s d ng các trang web nh m t công c ti p th d ki n s đ c k t h p
v i s gia t ng trong l i nhu n và doanh thu bán hàng nh th nào, nghiên c u đư đ
xu t mô hình v m i quan h đó và k t lu n đư ch ra r ng: (i) Có m t m i quan h
l ng l o gi a các c p đ phát tri n trang web cá nhân và th c hi n các bi n pháp tài chính cá nhân; (ii) S gia t ng c a ti p th tr ti n, m i quan h trên các trang web có liên quan ch t ch v i hi u qu tài chính c a doanh nghi p khách s n Tuy nhiên k t
qu c a m i t ng quan này có th không đo l ng hoàn h o thông tin, ch a xem xét các tác đ ng c a s c m nh t ng h p c a các m i quan h tr c tuy n và ngo i tuy n
Trang 29khi u n i
c a khách hàng
u đưi d a trên khi u n i c a khách hàng
ph m m i
nh h ng th tr ng tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng doanh thu trong n c
h n v i ho t đ ng tài chính ngay l p t c
ph n th tr ng
nh h ng th tr ng có nh
h ng thu n chi u đ n hi u qu tài chính
Trang 30khi u n i
c a khách hàng
n i b là ch y u Chathoth và Olsen (2007, trang 502) đư nói "các quy t đ nh xây
d ng chi n l c và quy t đ nh th c hi n đã đ c ch ra là chìa khóa trong vi c gi i
thích hi u qu cao h n” S l a ch n các y u t n i b là ch y u đ c xác đ nh b i
lý do là s đ n gi n h n trong vi c xác đ nh tr c ti p các m i quan h gi a các bi n
ph thu c và đ c l p đ ng th i các k t lu n nghiên c u mang l i ý ngh a quan tr ng
l n h n cho các nhà qu n lý/ nhà qu n tr doanh nghi p H n th n a, trên th c t , đ
ki m tra tác đ ng c a các bi n s bên ngoài đ n hi u qu ho t đ ng là m t khó kh n
Trang 31đ i v i doanh nghi p B n nhóm nhân t n i b ch y u đ c nghiên c u trong các tài
li u nghiên c u tr c đó là: nhóm nhân t v chi n l c c a doanh nghi p; nhóm nhân
t v ngu n l c; nhóm nhân t v ch t l ng d ch v ; và nhóm nhân t v đ nh h ng
th tr ng/ ti p th th tr ng
S đ 2.1: T ng quan các nhân t phi tƠi chính tác đ ng đ n hi u qu tài chính
2.2 T ng quan nghiên c u v hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh khách s n
2.2.1 Hi u qu tài chính trong các nghiên c u v môăhìỉhăđáỉhăgiáăhi u qu
ho ỏăđ ng c a doanh nghi p kinh doanh khách s n
ánh giá hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p kinh doanh khách s n là
m t quá trình đa chi u và có th đ c ti p c n t nhi u góc đ khác nhau ó là v n
đ quan tr ng đ i v i các doanh nghi p (Assaf và Cvelbar, 2012) c ng nh các nhà
qu n lý làm vi c trong ngành khách s n (Pnevmatikoudi và Stavrinoudis, 2016)
Theo Tsionas và Assaf (2014), trong tài li u v kinh doanh du l ch, khách s n
đư đ c nghiên c u t ba th p k nay, trong đó t p trung ch y u vào đánh giá hi u
qu ho t đ ng Trong các tài li u nghiên c u, h th ng đo l ng hi u qu (PMS) đư
đ c các tác gi áp d ng các quan đi m khác nhau, nh có tác gi áp d ng lý thuy t
c a các bên liên quan (Atkinson, 1998), lý thuy t hành vi (Lipe và Salterio, 2000); lý thuy t th ch (Modell, 2003) và lý thuy t qu n tr d a vào ngu n l c (Fink, Marr,
Bi n đ c l p (Nhân t phi tài chính)
Bi n ph thu c (Hi u qu tài chính)
Trang 32Siebe, & Kuhle, 2005) Lý thuy t ng u nhiên (lý thuy t d phòng) cho r ng nhu c u PMS không ph i là b t bi n (Agostino và Arnaboldi, 2012) và các y u t nh môi
tr ng, công ngh , v n hoá và chi n l c là v n đ quan tr ng Tuy nhiên, các tài li u nghiên c u ch a cung c p đ y đ nh ng hi u bi t c th v các y u t quy t đ nh v
hi u qu và t m quan tr ng t ng đ i c a chúng (Assaf và Cvelbar, 2012)
Trong th i gian qua m t s nghiên c u th c nghi m đư ch ra th c t r ng h
th ng đo l ng hi u qu khách s n hi n còn y u trong ba l nh v c: (i) H th ng thông tin trong khách s n còn thi u, vi c đo l ng và giám sát các kích th c đo l ng hi u
qu ch a t t; (ii) M c dù m c đ quan tâm c a các nhà qu n lý trong vi c đo l ng
hi u qu là nhi u nh ng các h th ng đo l ng hi u qu hi n t i v n ch a gi i quy t các v n đ này m t cách đ y đ ; (iii) Các h th ng đo l ng hi u qu ph i đ c đi u
ch nh cho phù h p v i nhu c u c th c a t ng nhóm khách s n (Bordean và c ng s , 2010) Vi c nh n th c đ c các đ c đi m riêng bi t và b i c nh kinh doanh c a ngành khách s n đóng m t vai trò r t quan tr ng trong vi c xác đ nh h th ng đo l ng hi u
qu thích h p B ng sau ph n ánh m t s nghiên c u v mô hình đánh giá hi u qu
ho t đ ng trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n
B ng 2.5: B ng t ng h p nghiên c u mô hình đánh giá hi u qu ho t đ ng c a
các doanh nghi p kinh doanh khách s n
BranderBrown
& Mc Donnell
(1995)
Khách s n Anh
kinh doanh n i b , quan đi m đ i m i
và h c t p
T giám đ c
đi u hành tài chính cho đ n
m t lo t các nhà
qu n lý c p cao Huckestein &
Duboff (1999)
Khách s n
M
BSC Quan đi m tài chính, quan đi m khách
hàng, quan đi m kinh doanh n i b , quan đi m đ i m i và h c t p
Các c p khác nhau c a các bên liên quan Phillips
(1999)
Khách s n Anh
Chi n l c (Miles và Snow)
u vào và quy trình, môi tr ng, đ nh
h ng chi n l c và đ u ra
Các c p qu n lý liên quan Denton &
White (2000)
Khách s n
M
BSC S liên quan c a các nhân t phi tài
chính; cân b ng các quan đi m bên trong và bên ngoài
T p trung vào nhân viên, khách hàng và
Trang 33nhà qu n lý Harris &
Mongiello
(2001)
6 khách s n Châu Âu
BSC, đ nh
h ng kinh doanh, y u t quy t đ nh
Cân b ng, đ nh h ng, tính ch t ch (liên k t)
Nhà qu n lý, nhân viên
BSC Quan đi m tài chính, quan đi m khách
hàng, quan đi m kinh doanh n i b , quan đi m đ i m i và h c t p
Nhà qu n lý, nhân viên
Wadongo và
c ng s
(2010)
Khách s n Kenya
Mô hình k t
qu và y u t quy t đ nh
K t qu (kh n ng c nh tranh và hi u
qu tài chính) và các y u t quy t
đ nh (ch t l ng d ch v ; s d ng ngu n l c, tính linh ho t và đ i m i,
BSC Quan đi m tài chính, quan đi m khách
hàng, quan đi m kinh doanh n i b , quan đi m đ i m i và h c t p
lý thuy t mà ph n l n các nghiên c u s d ng là mô hình b ng đi m cân b ng (BSC)
K t qu chính các nghiên c u đ u cho th y các nhà qu n lý trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n quan tâm đ n các nhân t phi tài chính nhi u h n thay vì ch ch
đ i tác đ ng c a các ch s tài chính Tuy nhiên, đó ch y u là các nghiên c u dành
cho vi c phân tích các tính n ng c a h th ng đánh giá hi u qu trong m t m u nh các doanh nghi p do c n ph i có thông tin chi ti t và có s n, mà không đi vào ki m
đ nh nh h ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p Bên c nh đó, các nghiên c u này còn có h n ch đó là s l ng m u s d ng
trong nghiên c u còn khá nh (t 1- 100 khách s n), và ch y u các nghiên c u đ c
th c hi n t i các n c có n n kinh t phát tri n m nh do v y ch a đ tin c y đ suy
r ng cho các doanh nghi p kinh doanh khách s n các qu c gia khác
Trang 342.2.2 T ng quan nghiên c u v ỏhaỉgă đỊ hi u qu tài chính trong doanh
nghi p kinh doanh khách s n
Hi u qu tài chính c a m t đ n v kinh doanh là m t trong nh ng chìa khóa
bi n ph thu c trong các nghiên c u đ c bi t là các nghiên c u v qu n lý chi n l c (Olsen, 1999- Trích d n trong (Xiao, 2007)) Nghiên c u v hi u qu tài chính trong ngành khách s n có th đ c đo b ng hai cách Cách truy n th ng là đo b ng các ch tiêu k toán v l i nhu n, doanh thu, kh n ng sinh l i, ch s t ng tr ng, các ch s tài chính đ c thù c a ngành khách s n nh : l i nhu n k toán, l i nhu n trên t ng tài
s n, l i nhu n trên v n đ u t , t ng tr ng doanh thu, t l l p đ y phòng, doanh thu trên m i phòng, Cách khác là hi u qu tài chính đ c đo b ng ch s giá tr th
tr ng nh : Tobin‟s Q Tuy nhiên do h n ch c a các phép đo l ng b ng ch s giá
tr th tr ng là ch gi i h n m u nh ng doanh nghi p kinh doanh khách s n niêm
y u trên sàn ch ng khoán, do v y s l ng các nghiên c u đo l ng hi u qu tài chính theo giá tr th tr ng là h n ch h n s l ng nghiên c u đo l ng hi u qu tài chính theo các ch tiêu k toán T ng quan các tài li u, tác gi t ng h p các thang đo hi u
qu tài chính th ng đ c s d ng trong các nghiên c u v doanh nghi p kinh doanh khách s n nh b ng sau:
B ng 2.6: T ng quan nghiên c u các thang đo hi u qu tài chính
Doanh thu
Billy wadongo và c ng s , 2010; Pimtong Tavitiyaman và c ng s , 2012; Phillips & Sipahioglu, 2014; Salem, Islam El- Bayoumi, 2014; Lado-Sestayo và c ng s , 2016
2 Nhóm thang đo v
kh n ng sinh l i
ROA- T su t l i nhu n trên tài s n;
ROI- T su t l i nhu n trên v n đ u t ROE- T su t l i nhu n trên v n ch ; ROS- T su t l i
Harrington và Akehurst, 1996; Hoque, 1999; Soocheong và c ng
s , 2006; Cho và c ng s , 2006; Rudeỡ và Mihalič, 2007; Kang, Lee và Huh, 2010; Kyung Ho Kang, 2011; Pimtong Tavitiyaman
và c ng s , 2012; Ben Aissa Sami và c ng s , 2016;
Trang 35STT Nhóm thang đo
hi u qu tƠi chính Thang đo c th Tác gi
nhu n trên doanh thu Bangchokdee và Mia, 2016
l p đ y phòng trung bình (OCR); giá bán phòng trung bình (ADR); t ng l i nhu n
ho t đ ng (GOP); l i nhu n ho t đ ng trung bình m i phòng (GOPAR)
Prasad và Dev, 2000; QuXiao,
2007; Claver Cortes và c ng s ,
2007 ; Claver Cortes và c ng s ; 2008; Molina Azorin và c ng s , 2009; Bordean và c ng s , 2010; Wadongo Billy và c ng s , 2010; Tari và c ng s , 2010; Anoop Patiar và c ng s , 2012; Odysseas Pavlatos, 2014; Pereira-Moliner và c ng s , 2015
Nh ăv y, các nghiên c u v hi u qu tài chính trong doanh nghi p kinh doanh
khách s n t p trung nhi u vào đo l ng hi u qu tài chính d a vào các ch s k toán
nh : nhóm thang đo v l i nhu n; các ch s t ng tr ng; nhóm thang đo v kh n ng sinh l i (ROA, ROI, ROE, ROS); hay đo l ng theo các ch s tài chính đ c bi t c a khách s n (OCR, ADR, REVPAR, ); Qua t ng quan các nghiên c u trong ngành khách s n, tác gi nh n th y r ng các nghiên c u ch y u đo l ng hi u qu tài chính theo m t khía c nh đ n l ư có nghiên c u k t h p đo l ng hi u qu tài chính theo
c ch s v kh n ng sinh l i và các ch s t ng tr ng; ho c k t h p các ch s v l i
Trang 36nhu n k toán v i ch s t ng tr ng Tuy nhiên ch a có nghiên c u nào làm rõ s tác
đ ng khác nhau c a các nhân t đ n hi u qu tài chính đo l ng theo khía c nh kh
n ng sinh l i và hi u qu tài chính đo l ng theo các ch tiêu tài chính đ c thù c a
ngành khách s n
2.3 T ng quan nghiên c u t i Vi t Nam
2.3.1 T ng quan nghiên c u v đáỉhăgiáăhi u qu ho ỏăđ ng
T i Vi t Nam c ng đư có khá nhi u các nghiên c u liên quan đ n đánh giá
hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p, tuy nhiên ph n l n các nghiên c u t p trung vào phân tích các ch tiêu đánh giá hi u qu ho t đ ng trong t ng lo i hình kinh doanh c th nh : Phân tích hi u qu trong các doanh nghi p khai thác khoáng s n (Nguy n Th Mai H ng, 2008); phân tích hi u qu trong các DN ch
bi n g xu t kh u khu v c Nam Trung B ( Huy n Trang, 2012); phân tích
hi u qu kinh doanh trong các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán (Tr n Th Thu Trang, 2012),… Các tác gi đã ch ra h th ng các ch tiêu
phân tích hi u qu ho t đ ng cho phù h p v i ngành ngh kinh doanh nh ng ch
y u t p trung vào nhóm ch tiêu phân tích tài chính mà ch a chú tr ng vào các
ch tiêu phi tài chính
Nghiên c u các ch tiêu phân tích hi u qu tài chính và có thêm ch tiêu phi tài chính có đ tài “Nghiên c u h th ng ch tiêu phân tích hi u qu ho t đ ng doanh nghi p du l ch trên đ a bàn t nh Bình nh” (Nguy n Ng c Ti n, 2015) Tác gi đư ch
ra h th ng các ch tiêu phân tích hi u qu tài chính (bao g m các ch tiêu n ng l c
ho t đ ng, ch tiêu hi u su t và hi u n ng ho t đ ng, ch tiêu phân tích kh n ng sinh
l i) và các ch tiêu phân tích hi u qu phi tài chính (ch bao g m ch tiêu phân tích
hi u qu xư h i), đ ng th i tác gi đư ch ng minh các nhân t tác đ ng đ n hi u qu kinh doanh bao g m: nhân t th ch , chính sách; nhân t đ c thù ngành; nhân t bên trong (n i sinh) và nhân t bên ngoài (ngo i sinh)
M i quan h gi a m t s th c đo hi u qu phi tài chính đư đ c nghiên c u trong đ tài “M i quan h gi a s hài lòng c a nhân viên, ch t l ng d ch v và s
th a mưn c a khách hàng t ch c- nghiên c u đi n hình đ i v i d ch v v sinh công nghi p t i Hà N i” (Nguy n Bình Minh, 2016) Tác gi đư ch ra đ c nh ng nhân t thu c môi tr ng công vi c có nh h ng nh th nào t i s hài lòng c a nhân viên, và ch ng minh đ c các m i quan h tích c c gi a s hài lòng c a nhân viên v i ch t l ng d ch v , gi a ch t l ng d ch v cung ng v i s th a mưn c a khách hàng
Trang 37Nghiên c u v nh h ng c a các nhân t đ n hi u qu tài chính có các nghiên
c u c a tác gi Nguy n Lê Thanh Tuy n (2013) và H Th Ng c Th y (2015) Nghiên
c u nh h ng c a 7 nhân t đ n hi u qu tài chính (đ c đo b ng t su t sinh l i c a tài s n-ROA) c a các công ty s n xu t ch bi n th c ph m Vi t Nam, tác gi Nguy n
Lê Thanh Tuy n đư ch ra t c đ t ng tr ng doanh thu nh h ng cùng chi u đ n ROA; các nhân t nh qu n tr n ph i thu khách hàng, đ u t TSC , c c u v n, r i
ro kinh doanh nh h ng ng c chi u đ n ROA; quy mô và th i gian ho t đ ng không
nh h ng đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p (Tuy n, 2013) Tác gi H Th
Ng c Th y l i nghiên c u trong các doanh nghi p ngành xây l p niêm y t t i Vi t Nam K t qu nghiên c u là c u trúc tài chính, quy mô ho t đ ng, r i ro tài chính tác
đ ng ng c chi u đ n hi u qu tài chính (đ c đo b ng t su t sinh l i c a v n ch s
h u- ROE); kh n ng thanh toán và t c đ t ng tr ng nh h ng cùng chi u đ n ROE; c u trúc tài s n không có nh h ng đ n ROE (Th y, 2015)
2.3.2 T ng quan nghiên c u trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n
Vi t Nam
Doanh nghi p kinh doanh khách s n c ng là m t ch đ đư đ c ch n làm
ph m vi nghiên c u c a không ít đ tài nghiên c u t i Vi t Nam Tuy nhiên ch y u
các nghiên c u tr ng tâm vào 1 khách s n c th ho c các đ tài khai thác theo
t ng khía c nh c th ph c v ch y u cho th c ti n qu n lý nh tìm ra các gi i
pháp đ phát tri n kinh doanh l u trú, nâng cao ch t l ng d ch v , n ng l c c nh tranh hay qu n tr Marketing trong khách s n (Ph m Xuân H u, 2002; Hoàng V n Thành, 2005); (V n Thi Thái Thu, 2008) (Hà Thanh H i, 2010); (Hoàng Th Lan
H ng, 2011))
Nghiên c u v các nhân t phi tài chính có tác gi Mai Ng c Kh ng và
c ng s (2015) Nghiên c u này nh m m c đích phân tích và ki m tra tác đ ng c a
ch t l ng d ch v (tính h u hình, đ m b o, đ tin c y, s ph n h i, s đ ng c m), giá c và hình nh khách s n v s hài lòng c a khách hàng và s trung thành c a
h h ng t i các khách s n cao c p t i Thành ph H Chí Minh Ph ng pháp đ nh
l ng là ph ng pháp chính đ c áp d ng v i 255 b ng câu h i cung c p tr c ti p cho khách du l ch qu c t đang khách s n 3-5 sao Các k t qu th c nghi m cho
th y các y u t c a s đ ng c m và đ m b o, tính h u hình và hình nh khách s n tác đ ng c tr c ti p và gián ti p tích c c đ n s trung thành c a khách S hài lòng
c a khách hàng tr c ti p nh h ng đ n lòng trung thành c a khách hàng trong khi giá c nh h ng tiêu c c và gián ti p đ n s trung thành c a khách tin c y và
Trang 38s ph n h i không nh h ng đáng k đ n lòng trung thành c a khách hàng (Khuong và c ng s , 2015) Tuy nhiên nghiên c u này ch ki m đ nh m i quan h
gi a các nhân t phi tài chính v i nhau mà không nghiên c u tác đ ng c a các nhân t đó đ n hi u qu tài chính nh th nào
2.4 Kho ng tr ng nghiên c u vƠ đ nh h ng nghiên c u
2.4.1 Xácăđ nh kho ng tr ng nghiên c u
T quá trình t ng quan tài li u, tác gi nh n th y các nghiên c u tr c trên th
gi i và t i Vi t Nam liên quan đ n v n đ nghiên c u c a tác gi còn nh ng kho ng
tr ng sau:
Th nh t là: Các nghiên c u v các y u t phi tài chính nh h ng đ n hi u
qu tài chính r t đa d ng và nhi u k t qu khác nhau, có xu h ng hi n th m t b c tranh phân m nh h n là s ch ng chéo k t qu đ có th t ng h p M i nghiên c u ch
t p trung ch y u vào m t ho c m t s y u t quy t đ nh Do đó, có th phân bi t m i liên h gi a các bi n c th đ c s d ng trong m t ng c nh c th và hi u qu tài chính, nh ng khá khó đ bi t đ c m i quan h v i các bi n s khác (nhân t khác)
nh ng nghiên c u khác Thông th ng, s ch ng chéo ch x y ra v i các nghiên c u
ki m đ nh nhi u h n n a trong các b i c nh khác nhau v i các ph ng th c thu th p
l i (ROA, ROI, ); ho c theo các ch s tài chính đ c thù trong ngành khách s n (t l
l p đ y, giá bán phòng trung bình, ) Ch a có nghiên c u k t h p làm rõ s khác nhau v tác đ ng c a các nhân t đ n hi u qu tài chính theo kh n ng sinh l i và tác
đ ng c a các nhân t đ n hi u qu tài chính theo các ch s tài chính đ c thù trong ngành khách s n đ so sánh
Trang 39Th ba là: ư có các nghiên c u th c nghi m v mô hình đánh giá hi u qu trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n Tuy nhiên đó ch y u là các nghiên c u
v phân tích các y u t đ đánh giá hi u qu trong m t m u nh các doanh nghi p khách s n v i các thông tin v s li u chi ti t và có s n (s d ng ch y u s li u th
c p) Ngoài ra, các nghiên c u ph n l n là ki m đ nh vi c áp d ng mô hình b ng đi m cân b ng (BSC) trong m t ho c m t s các doanh nghi p khách s n K t qu chính c a các nghiên c u đư cho th y các nhà qu n lý đư quan tâm đ n các nhân t phi tài chính nhi u h n nh ng ch a ki m đ nh đ c chi u nh h ng c ng nh m c đ nh h ng
c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n M t khác, s l ng m u s d ng trong nghiên c u còn khá nh (t 1- 100 khách s n), và ch y u các nghiên c u đ c th c hi n t i các n c có n n kinh t phát tri n m nh do v y ch a đ tin c y đ suy r ng cho các doanh nghi p kinh doanh khách
s n các qu c gia khác
Th ỏ là: Vi t Nam là m t n n kinh t đang phát tri n và h i nh p kinh t
qu c t vì v y nh ng nghiên c u lý thuy t và th c nghi m là r t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam nói chung và các doanh nghi p kinh doanh khách s n Vi t Nam nói riêng T ng quan các nghiên c u t i Vi t Nam có th th y r ng, đư có các nghiên c u l a ch n ph m vi là các doanh nghi p kinh doanh khách s n Tuy nhiên
m i đ tài khai thác theo t ng khía c nh c th ph c v ch y u cho th c ti n qu n lý
nh tìm ra các gi i pháp đ phát tri n kinh doanh l u trú, nâng cao ch t l ng d ch v ,
n ng l c c nh tranh hay qu n tr Marketing trong khách s n Các nghiên c u th c nghi m ph n l n t p trung vào ki m đ nh nh h ng c a các ch tiêu (nhân t ) tài chính đ n hi u qu tài chính c a các doanh nghi p mà ch a chú tr ng nhi u vào các nhân t phi tài chính Ngu n d li u đ c các nghiên c u s d ng ch y u là d li u
th c p (d li u m ng) c a các doanh nghi p, còn khá ít nghiên c u v các doanh nghi p kinh doanh khách s n s d ng ph ng pháp kh o sát b ng b ng h i đ thu th p
d li u s c p ph c v cho nghiên c u đ nh l ng Nh v y, ki m đ nh chi u nh
h ng và m c đ nh h ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính trong các doanh nghi p kinh doanh khách s n là m t kho ng tr ng đòi h i nhi u nghiên c u
Trang 40trong ch ng 3) Do các nghiên c u th c nghi m ch y u đ ng trên giác đ khách s n,
có t m quan tr ng ch y u đ i v i các nhà qu n lý c a các doanh nghi p khách s n thay vì v n n kinh t (t p trung vào các ngành và th tr ng) H n n a, các nhân t bên trong (bi n n i b ) là các y u t quy t đ nh m nh m h n đ n hi u qu ho t đ ng
c a m t t ch c Chính vì v y, nghiên c u này l a ch n y u t phi tài chính n i b nh
h ng đ n hi u qu tài chính mà không đ c p, ki m đ nh đ n các y u t bên ngoài m r ng ph m vi m u các doanh nghi p kinh doanh khách s n thì nghiên
c u s không đo l ng hi u qu tài chính theo giá tr th tr ng mà l a ch n đo
l ng hi u qu tài chính theo giá tr k toán C th là nghiên c u s ki m đ nh v tác đ ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính đo l ng theo kh
n ng sinh l i và tác đ ng c a các nhân t phi tài chính đ n hi u qu tài chính đo
l ng theo các ch tiêu tài chính đ c thù trong ngành khách s n Ph ng pháp nghiên c u s d ng trong đ tài là k t h p ph ng pháp nghiên c u đ nh tính và
ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng