.M I NH TRIET HO CHI MINH VE CON NGUaI , NHAN CACH VAGIAoDl}C • NHONG NHAN TO ANH HUaNG D E N Sl , THINH THANH cAc n~c ~UNG CO BANcUA CONG DONG NGUOI~ NAM aMyvATmI LAN • pmT TRIENxA HOI
Trang 1• :'
Trang 2BAN T6 CHUC BAN THAO
GS.TS P~ TAT DONG PGS.TS NG~N THI KIM HOA
TS NGUYEN TUAN ANH
THS D!NG THI VI~T PHUONG PGS.TS.voHAo QUANG
CN NGUY~N HOD QuAN NCS MAl D!NG HI~N QuAN
TS TRUONG AN ouoc
GS.TS L~ Tffl QuY PGS.TS P~ vAN QUY~T GS.TS NGurtN DINH TAN THS L~ THAI nuBANG TAM
TS MAl THI KIM THANH PGS.TS HOANG BA TfflNH
TS TRINH vAN TUNG
CN LUONG stcaTHUYrns.TRUONG Tffl THU THUY
T1-PTHETACGIA
(Xep theo tlnrtvABC)
TS NGUY~N TUAN ANH
Trang 3MUCLUC
M I NH TRIET HO CHI MINH VE CON NGUaI , NHAN CACH VAGIAoDl}C
• NHONG NHAN TO ANH HUaNG D E N Sl , THINH THANH
cAc n~c ~UNG CO BANcUA CONG DONG NGUOI~ NAM
aMyvATmI LAN
• pmT TRIENxA HOI TV cIAc DO THl , TCTI~N vA QuAN LY
aNUDC TA HI~N NAY
• QuAN TRJ BIEN DOl xA HO I NONG T HaN VI~T NAM
' • l ,
THaI K Y DOl Mal
Trang 4NHUNa NHAN T4 ANH HuirNG DEN SI/ HINH THANH ' cAe DAc TRUNa elf BAN CUA CONG DdNG Nall'lll VIET NAM lr MY vA THAI LAN
Vii Hao Quang"
1 Nhirng nhan t6 lich sit lac dQng d~n sv: hinh thanh va phat
tri~n cua cQng dAng nguai Vi~t Nam i1 nuoc ngoai
1.1.Vi CU'va sp' hinh thanh etJng dang ngum Vir!Nam dnade ngoai
Di cu la hien tirong xa hoi tu nhien cua loai nguoi luon g~nli~n voi cac nguyen nhan xa hoi nhu chien tranh, kinh t~ kh6 khanhoac hy vQng tim nhfrng mien dAt hrra ; BAt ruroc Vi~t Namtrong hang nghin nam dung ruroc cung da xay ra khong it cac dot
di cu cua ngiroi Vi~t Nam ra ruroc ngoai Nhfrng cuoc di cu Ianthuong g~n voi h~u qua cua cac cuoc chien tranh
Uy m&: la nhtrng bi~n c61ich sit cia dM ruroc, co th~ chia thanhcac dot diellIan cia ngtroi Vi~tNam ra ruroc ngoai nhu sau:
Giai dosn trade nim 1975
Tnroc 1945 la giai doan c6 nhieu dot di cu cua ngiroi VietNam sangcac mroc lang gi~ng va Phap
Tit 1945 d~n 30/4/1975, c6 khoang 10.000 cong chirc, sy quan,tay sai cua Phap chay sang Phap Nhin chung ho thuoc tAng lap
• Vien Nghien ctru Du luan Xii h9i, Ban Tuyen giao Trung uong
87
Trang 5vo Hao Quan~
kha gia, biet tieng Phap nen da diroc b6 tri cong an, viec lam cJPhap va tuyet dai b9 phan da nhap quoc tich Phap,
Trong thai gian nay, cling co hang nghin sinh vien tit mien
Nam du h9C tai My, Canada, Phap, Dire, Bi, Y, Sau khi t61nghiep, nhieu ngiroi khong tro v~ Viet Nam Ngoai ra co mot sf
ngtroi la nhan vien cac ca quan dai dien, phai doan hoac ill thamquan mroc ngoai alai khi Nguy quyen Sai Con SVP d6
D(jt di tan 1975
Day la dot ra di Ian nhAt trong lich sir cua nguoi Viet NqmTheo thong ke cua HCR, co khoang 150 nghin ngirci Vi~t Nam diichay di tan, phan dong ho thuoc tAng lap giau co, g~n b6 voi My40% da co xe 0 to rieng, 48% co bang dai h9C, 3/4 noi duoc ti~n~Anh, 40% theo dao Thien Chua, Nho do, s6 nguoi nay d~ dangtim kiem diroc viec lam, hoa nhap vao xa h9i cac ruroc sa tainhieu nguoi co vi tri xa h9i cao
Cic d(jt ra di bit h(jp pluip
Tit sau 30/4/19'15, theo s6li~u cua HCR, con s6 nay khoang 1,~trieu nguoi, chu y~u la thuyen nhan, tuy nhien, chi c6 '103.227nguoi duoc dinh cu a mroc thtr ba (chu y~u la My, CanadaPhap, ) S6 con lai h6i huang, song a trai ty nan hoac chet mA1tich tren bien PhAn dong s6 nay thuoc tAng lap ngheo
Cic d(jt ra di theo chuang frinh ODP (ra di eo trit tir], HC {cec sf quan ceo eip NguX di hoc xong eJi ~o), eon lai
Da co tren 500 nghin nguoi Viet N am xuat canh theo diernay, ho la cac cuu vien chirc, sy quan Nguy da hoan thanh hoc t~F
cai tao va s6 con lai (chu y~u lai My) diroc Chinh phu Vi~t Narrcho phep xuAt canh doan tv gia dinh Tinh toi 1/5/1994, da cc33'1.139 nguoi tai My, 50.505 ngiroi toi Canada, 42.6'15 nguoi ta
Vc,36.592 ngiroi toi Phap
88
Trang 6NHlING NHAN T6 ANH HUONG DtN Sl , l HINH THANH cAe DAeTRlING
S6 ngU'Oisang Campuchia lam in, tir sau nim 1979
Bao g6m nhirng Viet kieu s6ng b Campuchia tnroc 19'15,chay
v~ Viet Nam khi Pan p6t len nam quyen, sau do sau nam 19'19hotr6'lai Campuchia sinh song Ben canh do, co mot nhom nhfrngngiroi Vi~t Nam sang Campuchia lam an, l~y vq chong nguoiCampuchia va m<)t s6 it b9 d9i xuAt ngu b lai Campuchia l~y vq
nguoi Campuchia
Sinh vien. tlurc tiP sinh, lao a9ng hlfP tic, h{Jc nghJ Vift Nam hit h9n, hifn sinh s6ng, lam in tsd cic nutic thu9c SNG, Dong Au [Tiep, Bunged Hungeri, Ba Lan)
Da s6 la con em can b9 Nha mrocctr ill, tu6i dm tre tir 18 d~n 35,c6trlnh d9 van hoa, h~u h~t railltir mien B~c,g~ b6 voi trong ruroc,
S6 sinh ae dcac ntroc sdf9i (thl hf 2,3,4)
Hien nay chira co s6 lieu chung, nhung con s6 nay kha Ian.Theo s6 lieu khong chinh thirc till co khoang 3;2 trieunguoi Vi~tNam dang sinh song valam viec b tren 90 mroc va vung lanh th6 co
trinh d9 phat trien, van hoa, ch~ d9 chinh hi xa h9i khac nhau, trong
d64/5 dinh ell b cac ruroc cong nghiep phat trien nhu My, Phap, Vc,
Canada, Anh, Nhat, Tay B~c AU, l Ben canh do, theo s6 lieu chira
chinh thirc, tinh d~n nam 2010 da co khoang 4,2 trieu ngtroi song b
tren 105 quoc gia va vung lanh th6 Trong do, s6 nguoi Vi~t Nam b
ruroc ngoai tai My da len toi khoang 2,2 trieu ngiroi Trong khi dotheo thong ke cia T6ng C\lCThong ke My, nam 2006 con s6 nay chikhoang tren 1,6 trieu, Nhtrng nam qua, hang tram nghin ngirci Vi~tNam da ra ruroc ngoai lao d9ng, h9C t~p, tu nghiep, doan tu giadinh, hinh thanh cac c9ng d6ng nguoi Viet Nam tai mot s6 dia
1 Pham Gia Khiem, "Dimgva Nha mroc ti~p tuc cham 10 quyen loi chinh dang cua ngiroi Viet Narn CJrurocngoai",ThOng tin Dai ngcx;zi ,56 thang 5/2001'
Trang 7NHlING NHAN TO ANH HUONG f>t NSl , I HINH THANH cAe f>AeTRUNG .
S6 nguOi sang Campuchia lam an, tir seu nam 1979
Bao g6m nhirng Vi~t kieu song 6 Campuchia tnroc 19'15,chayv~ Viet Nam khi Pon P6t len nam quyen, sau do sau nam 19'19hotro lai Campuchia sinh song Ben canh do, co m9t nhom nhtrngnguoi Vi~t Nam sang Campuchia lam an, lAy vg chong nguoiCampuchia va mot s6 it b9 d9i xuAt ngii 61~i Campuchia lAy vgnguoi Campuchia
Sinh vien, tlurc lip sinh, lao d9ng hlfP tic, ht;JcnghJ Vift
Nam hit h 9 n, hifn sinh s6ng, lam an q csc tunic thu9c SNG, Dong Au [Tiep, Bungari, Hungari, Ba Lan)
Da s6 la con em can b9 Nha mroc cir di, tu6i dm tre tir 18 d~n 35,
cotrlnh d9 van hoa, h~u h~t ra di tir mien B~c,gfu b6 voi trong ruroc
S6 sinh de 0'cac nutic sO'q i (thi hf 2,3, 4)
Hien nay chira co s6 lieu chung, nhung con s6 nay kha Ian.Theo s6 lieu khong chinh thirc thi co khoang 3;2 trieungtroi Vi~tNam dang sinh s6ng valam viec 6 tren 90mroc va vimg lanh th6 cotrinh d9 phat trien, van hoa, ch~ d9 chinh hixa hoi khac nhau, trongd64/5 dinh cu 6 cac ruroc cong nghiep phat trien nhu My, Phap, Vc,
Canada, Anh, Nhat, Tay B~c Au, l Ben canh do, theo s6 lieu chirachinh thirc, tinh d~n nam 2010 da co khoang 4,2 trieu nguoi s6ng 6tren 105 quoc gia va vimg lanh th6 Trang do, s6 ngtroi Vi~t Nam 6ruroc ngoai tai My da len toi khoang 2,2 trieu nguoi Trong khi dotheo thong ke cia T6ng C\lCThong ke My, nam 2006 con s6 nay chikhoang tren 1,6 trieu Nhtrng nam qua, hang tram nghin ngiroi VietNam da ra ruroc ngoai lao dong, h9C t~p, tu nghiep, doan t1;1giadinh, hinh thanh cac cong d6ng nguoi Vi~t Nam tai mot s6 dia
1 Pham Gia Khiem , "Dang va Nha ruroc ti~p tuc cham 10 quyen 1¢ chinh dang
cua ngum Vi~t Nam CJrurocngoai" Thong t i n D6i ngof:li, 56 thang 5/2ill'l.
Trang 82 Nhftng nhan tA tac dQng d~n dQngcadi ell tren th~ giai
2.1 Di ctrnlurmtit hien tutmg chiahtrj -xi h9i
Str chuyen cir co chu dinh chinh la su dich chuyen dan cutheo k~ hoach da duoc l~p ra, chang han nhu su di chuyen dan cutheo k~ hoach cua Chinh phu (Trang nhfrng nam qua, do doi hoiphat trien kinh t~ mot each can d6i gitra cac vung tir 1976 d~n
1995, Nha ruroc da di chuyen khoang 2,4 trieu ngiroi d~n nhfrngvung kinh t~ moi Trang vong 20 nam tren lanh th6 Vi~t Nam c6sir di chuyen khoang 4,74 trieu dan cu nong nghiep di xay dungvung kinh t~ moi)
Ngoai ra, con t6n tai dong di chuyen dan cir mot each tv phat.D6 la mot qua trinh xa h<)imang tinh khach quan, nhu Ia mot hientuong xa hoi tAty~u
va Hao Quang
ban mail Vao nhfrng nam 2000, da co hang nghin nguoi di lao dong
Ngoai ra, co hang tram ngtroi nhap cu ruroc ngoai theo duong
nguyen nhan la nhfrng cuoc chien tranh, trong cac giai doan hoabinh va phat tri~n dM ruroc cung co nhfrng hinh thirc di cu khac
do bien d6i nhan thirc v~ cuoc song, do su hra chon nhfrng gia trimoi va c6 ca nhfrng tnrong hop hra chon h~ tu tirong moi Vi th~,viec di cir mroc ngoai ngay cang tro nen plurc tap v~ dong co vahinh thirc
1 Dang CQng san Vi~t Nam BQ Chinh tri. Nghi quy€t36 eua B9 Chinli tri v€
, cimg tae d6i vai nguai Vi~t Nam anuoc ngoai.
Trang 9NHlING NHAN 16ANH HUONG D£Nsl)HINH THANH cAe D~eTRUNG
S\! di chuyen dan cu Iuon la mqt hien tuong xa hqi mang tinhlichsava Iamot hien nrong nay sinh mang tinh ph6 bien trong moi
xahqi M6i dan tqc, trong tien trlnh lichsad~u giin lien v6i qua trlnh
di dan diroc xac dinh, Di ohuyen dan cu da tirng t6n tai suot nhieuth~ ky va luon g~n li~n v6i mot hoan canh lich sa nhat dinh, Tit xa
xua, trong m6i giaidoan lichsa,qua trlnh nay dien ra v6i nhtrng d~cdi€m rieng cia no, chang han nhu trong lichsa su di chuyen dan cir
luon giin li~n v6i su mo mang be coi, dMdai , , va h~ qua la sir dichuyen dan cu da tao nen net d~c thu rieng cho m6i xa hqi cu th€.Lichsaphat trien cua dan tqc Vi~t Nam cfrng chimg to dieu do, nhat
Ia d6i v6i tqc ngiroi Vi~t trang vong hon mum th~ ky g~n day[Nguyen Danh Phiet (Chu bienj]'.
6 B~c My, van gnra th~ ky XVII, dan s6 B~c My chi moi co
1 trieu, My Latinh m6i co khoang 12 trieu nguoi, chau 8~ Duong
2trieu chiem t:YI~ tuang irng : 0,2%; 2,3%; 0,4% dan s6 th~ gi6i.Ngay
nay, dan s6 cac chau luc nay tang len hang chuc I~n 80 la k~t qua
cuanhung cuoc chuyen cir khong 16tirchau Au, chau Phi tci,
Lich sa cua di cu quoc t~ co th€ chia lam bon giai doan, Giai
dean tit 1500 toi 1800, cac mo hinh nhap cu th~ gioi bi chau Au chi
phol va da b~t nguon tit qua trlnh thirc dan hoa Trai qua ba th~
ky, ngiroi chau Au da cai tri phan Ian chau A,chau Phi, va Tan th~gioi Trang khoang 300 nam cai tri thuc dan co khoang 9,6 trieungtroi Phi da bi nhap khau van chau My lam no I~ Giai doan tlur
hai khoi d~u van d~u th~ ky XIX va b~t nguon tit cong cuoc cong nghiep hoa cua chau Au Giai doan tit 1800 - 1915 diroc d~c trungbang su di chuyen 6 at cua nguoi dan cac quoc gia dang congnghiep hoa cua chau Au toi mot vai ruroc thuoc dia tnroc do
Hon 48 trieu ngiroi di cu da rai bo chau Au tit 1888 toi 1925, 85%
1 Nghien cuu Itch suo "Oi dan cua nguo i Vi~t tU th~ ky X d~n gifra th~ ky XIX".Phu san Vi~n SU h9C, Trung tam Khoa h9C Xii h(>iva Nhan van Quoc gia Ha N(>i,1994
Trang 10VG Hao Quang
dii t6i Argentina, Astralia, New Zealand, hoac My, rieng toi Mychiem 60% s6 do Giai doan ba la SlJ "cham dirt dong chuyen cutren th~ gioi" vao luc b~t dAu cuoc Dai khung khoang 1929 va no
bi ngan chart boi cuoc Dai chien th~ gioi IAnthtr hai.Giai doan thtr
tu cua qua trinh di chuyen dan cu tren th~ gioi bM dAu vao nam
1950.Day la mot qua trinh chuyen cu hien dai N~u tnroc nam1925,85% ngiroi di cu quoc t~ xuM phat tu chau Au, tir nam 1950nguci chau Au chi la mot phan nho cua dong di cu Trang khi s6ngiroi nhap cir tir chau Phi, chau A, va My Latinh dii gia tangkhong ngUng [Dougla S Massey, tr.437-442]1
Nhu vay, di chuyen dan cu la mot qua trinh xa hoi, mot hientirong xa hoi mang tinh lich sa va la mot qua trinh mang tinh quylu~t ph6 bien Day la mot hien tirong xii hoi luon g~n lien voi quatrinh lich sa cua mot xa hoi, SlJ di chuyen dan cu th~ hien "matdQng" mang mot ynghia quan trong cua m6i xii hoi
Truce Mt, no duoc bi~u hien 6'cho cac chu th~ hanh dong(nhfrng ca nhan, nhom xii hoi) di chuyen tir noi nay sang noi khactrang qua trinh song cua minh Cac nghien ciru v~ di cu eho thAycac huong di chuyen dan cir pho bien bao g6m: Di chuyen dan cutir nong thon ra do thi: Di chuyen dan cu nong thon - nong thon:
Di chuyen dan cu do thi - nong thon: Di chuyen dan cu do thi - dothi [Dang Nguyen Anh: 2007 Liru Hong Minh, 88-90 NguyenMinh Tu~, 31]2
xii h9i va kinh t€ cua nh~p cu In trong sach: Jhon Knodel, Pham Bich San,
Peter Donaldson, Charles Hirschman Tuy€n t~p cdc cong trtnn chon 19C
trong dtm 56 h9C xii h9i Nxb Khoa h9CXahoi Ha N9i, 1994,tr 43'1-442.
nghiep phat trien nong thonhien nay" Tap chi Xii h9i h9C, No 4(60) nam 1991.Luu Hong Minh "Tinh nang dong cua nguoi dan nong thon d6ng
b~ng B~cB9" Tap chiXii h9i h9C, No 2(66) /1999, tr 88-90.
Trang 11NHlING NHAN r6ANH HUONG D£N S{,lHINH THANH cAe D~eTRUNG
Thu hai, "di cu dn phai mang mot ap luc nhat dinh", hay n6i
each khac n6 phai lien quan d~n sire ep nao do nhu sire ep v~ dMdai, kinh t~, viec lam, c6 th~ la tam thoi hay vinh ciru Trang cuocnghien ciru ngiroi Vi~t Nam a mroc ngoai, chung toi nhan manhd~n hien tuong di cu va di tan do ap lire cua cac cuoc chien tranh
Thu ba, di cu con bao ham ca su di doi noi cu tni trong mot
khoang each nhat dinh, trang d6 c6 su thay d6i dia vi xii hQi trangcac quan h~ voi moi tnrong xa hoi Ngiroi Vi~t di cu vao My vaThai Lan c6 nhirng d~c thu chinh tri xii hoi khac nhau
Qua trlnh chuyen cu luon lien quan d~n ba d~c trung: (1) lienquan d~n khoang each khong gian; (2) xu huang, noi d~n, tinhch~t cua dong di chuyen: (3) quan h~ vai moi tnrong tir nhien va
moi tnrong xiihoi,
- Can cir khong gian di chuyen, chuyin cu III qua trinh di d9ng xa
hpi (social mobility) cua cae chu thi hanii d9ng mang dau hi~u dq.c trung
"VUfTtqua" ranh giai hanh chinli cua lanh tht5 nhat dinh,
- D~u hieu d~c trung tlur hai la d9 dai cua thai gian chuyin cu, c6
thi chia ra hai dang: chuyin cu vfnh vien hay chuyin cu khtmg quay tra
v€ noi ra di D6 la sir thay d6i ro rang noi cir tru theo quyet dinh ra
di" Chuyen cu tam thoi hay chuyen cu quay tro v~ (bao ham caqua trlnh hoicir) la "mot qua trlnh ma mot bQ phan dan cir c6th~ chuyen d~n noi khac, mroc khac sinh s6ng, lam viec mQt giaidoan nao do" [J.A Jackson, p 3-5; Nguyen Minh Tue, Nguyen VanLe,29-31p
- D~u hieu thtr ba cia chuyen cir la each thac chuyin cu Theo tinh ch~t cia qua trinh di cu, c6 th~ phan biet chuyen cu c6 t6 chirc haychuyen cu c6 k~ hoach (duQ'cthuc hien c6 sir giup dO'cua Nha ruroc
1 J A Jackson: 1986 Migration Longman London and New York, p.3-5 Nguyen Minh Tu~, Nguyen Vante.Sdd, 29.
Trang 12VG Hao Quang
tv phat ca nhan, do ban than nguoi chuyen cir quyet dinh, khong co
su tro giup nao cua nha ruroc hay bM cir mot t6 chirc xa hQi nao)
Trang lich sir di cu cua ngtroi Vi~t ra ruroc ngoai, till cuoc di
cu vao nhfrng nam 1975 (k~t thuc chien tranh My - Viet) la cuoc di
nam 1975 voi quy mo hang trieu ngtroi, d~ lai n1Qtd§u §n lich sirquan trong d6i voi viec hinh thanh cong dong nguoi Vi~t Nam 6ruroc ngoai, d~c biet la 6 My
2.2. ChJ.y mdu chit xdm va di c';
Hien tirong nguon nhan lire co trinh dQ cao di chuyen tu quocgia nay sang cac quoc gia khac duoc goi la hien tuong chay mauchat xam
tay ngh~ va trlnh dQ cao? Tra loi cho cau hoi nay cac nha nghienciru khoa h9C xa hoi da quy g9n thanh 5 y~u t6 chung sau:
• Phat trien chuyen man chuyen nghiep
• Mang hroi xa hQi
1 Nguyen Minh Tue, Nguyen Van Le Sdd, 29.
2 Astor, A, T Akhtar, M.A Matallana, V Muthuswamy, F A Olowu,
V Tallo, and R K Lie 2005 Physician migration: Views from professionals in Colombia, Nigeria, India, Pakistan and the Philippines. Social Science and Medicine, December 61(12) Awases, M., A Gbary, J. Nyoni, and R Chatora.
2004 Migration of health professionals in six countries: a synthesis report. WHO Regional Office of Africa Available online.
Trang 13NHlING NHAN T6 ANH HUONG D£NSl , I H1NH THANH cAe DAeTRUNG
Bang 1 Nhan to thuc day di Cll'
va h6i Cll' dOi vai ngll'oi c6 tay nghA va trinh de:;> cao 1
eOi tllQ'ng lien quan d~c bi~t
i dAn ngllai di Cli
:
Thu nhap tCPtilln c6ng: f)~ t~n dt,mg lQ'ith~
cua rmrc Ill'O'ng cao hon so v&i nuoc sa tal
dll'Q'can ninh vi~c lam
Pilat tri~n chuy€m mon ; f)~ thuc day Sl , /' nghi~p
nghi~m lam vi~, dao tao, truy ~p vao cac
trang thi~t bi t6t nhflt va c6ng ngh~
ca nhan va m~ng chuyen nghi~p: Thinh
thoang c6 nhCmg Iy do CI , I th~ d~ di cu (vi
dV, d~ doan tu gia ' dinh) nhll'ng thong
thll'cmg thi cac Iy do do tac dong vll m~t
Hoc sinh chuyen khoa trong giao due d~i hoc; co tay nghll chuyen men trong cac linh Vl , /'C nhll' y t~ va c6ng ngh~ thong tin f)~c bi~t quan tronq, noi cac ky nang c6 th~ de dang chuy~n giao gili'a cac qu6c gia
trong giao due d~i hoc va nhli'ng ngll'ai mol t6t nghi~p dal hoc
Cac chuyen gia m&i t6t nghi~p tai cac
nghi~p cua ho.
Cac m~ng Ill'&i chuyen gia co th~ 113 ehia khoa d~ nhli'ng ngll'ai co tay nghll eao ho~e cac chuyen gia eao dip co th~ g~p dll'Q'e cac linh Vt , I'enghll nghi~p khac nhau
1 Nguon: Dtr lieu tu US Census Bureau 2006 cua American Community Survey (ACS) va Di~u tra clan s6 10 nam mot IAn duoc thtrc hien nam
2000va Van phong An ninh N9i dia v~ Thong ke XuAt nhap canh (OIS)
nam 2006 va 20017.
Trang 14vo Hao Quang
NMn t6 dQng co
; Chinh tri va hoan canh kinh te trong dat
nuoc: Nho > ngvan dll d6i voi ngU'ai di CU'
n6i tren da vuot ra nqoai nho>ngtac dQng
true tiep cua he c6 vll CO'hQi cua ho,
kh6ng c6 mQt m~ng IU'oi co sa t6t c6 the d~c bi~t bj anh hU'ang.
H6i elf
Vi~c cai thi~n tinh hinh a que hU'O'ngn6i
chung (nhu kinh te, chinh trj):
Nho>ngyeu t6 tl l uc d~y ngU'ai di CU'ra di da
bj giam y nghia gia trj thuc d~y cua n6
Carn giac rang, minh thuQc vll mQt nlln van
h6a va xa hoi:
Mli ' c dQ c6 lien quan toi khat vong de phat
trien dat nuoc cua mQt s6 ngU'ai di CU'la
rat cao vi the da khien ho mu6n quay vll
que hU'O'nr
Cac y djnh ra di trong mQt thai gian ngc\n,
thU'ang la de dat dU'oocmQt rnuc tieu CI , I
the : De tra vll sau khi hoan thanh hoop
dOng ho~c mQt rnuc tieu nao d6 da d~t
dU'ooc(vi du nhU' the chap d~u tu, mot kh6a
hoc phai nop phi, hoac mot doanh nghi~p
mol a que huonq).
nuoc sa tal.
NgU'ai di CU'c6 tay nghll cao (vi du, chuyen gia tU' van) dang nc\m giO > mot hop dOng ng~n han, cac doanh nhan, va nho>ng ngU'ai rai bo gia dinh ra di c6n de lai voo/chOng,con cai a que hU'O'ng.
Trang 15
NHlING NHAN TOANH HUONG D£N St , I HINH THANH cAe DAe TRUNG
3.Tinh hinh di elf vao My tit1990 d~n 2010
Bang 2 Tinh hinh di ell vao Mytir 1990 din 2010
Ngu6n: United Nations, Department of Economic and Social Affairs,
Population Division (2009) Trends in International Migrant Stock :
The 21)08 Revision (United Nations database, POP/DB/MIG/Stock!Rev 2008).
Trang 20 nam tu 1990 d~n 2010, s6 nguoi di ell vao My lien tuctang tu 29.418 len d~n 69.307 Tuy nhien, so voi t6ng dan s6 My till
ngtroi di ell quoc t~ vao My chi chiem khoang 0,1% dan s6 Quad6, chung ta thay chinh sach han eh~ nhap ell vao My la rAt rorang Trang nhfrng ngiroi di ell quoc t~ vao My, s6 ngiroi ty nan
ngay cang giam tir 75,1 % nam 1990 xuong 3,4% nam 2010 Ty 1~nfr
va nam di ell vao My tuong tu nhau
56 truy t6 hinh sir d6i v6i t9i pham nhap ell da tang kha d~ud~n tir nam 1994 d~n nam 2007 Trang thai gian nay, viec truy t6
Trang 16VG Hao Quang
t9i pham la ngiroi nhap cu chiem mot ty l¢ ngay cang tang trongt6ng s6 vu an truy t6 to an lien bang Cac V\1an trong lien bangbao g6m t9i pham cong nhan c6 trang, ma tuy, va truy t6 t9ikhung bo ,
Truy t6 hinh sir d6i v6i t9i pham nhap cu ngay cang tang cao,trong nam tai kh6a 2009 da len tai 91.899 V\1,so voi nam tai khoa1994la 5.747 V\1.Nam tang manh nhM trong giai doan 1994 - 2009
la nam tai chinh 2007 - 2008 (tang gAp doi tit 39.458 d~n 79.431 vu).Mire gia tang s6 V\1pham t9i la ngiroi nhap cu tang 568% (tit 2.863
d~n 19.134) va 87% (13.398 d~n 25.061), chu y~u di~n rao Tay vaNam bang Texas
Loai t9i pham nhap cu bi truy t6 da chiem hem mot mra(54,2%) trong toan lien bang trong nam tai khoa 2009 (nam taikh6a 1994 loai t9i pham nay chi chiem 8,6%) Tit nam 2005 d~nnam 2009, t9i pham khong phai la dan nhap cu da giam so luong
(tit81.608 xuong 77.113 vu) va chi con chiem 23% t6ng s6 V\1phamt9i truy t6 trong toan Lien bang US
4 Th\l'c trang ngllai Vi~t di cir vao My va 5\1'hinh thanh cac d~ctr1.tngcoban cua cQng dAng ngllai Vi~t tai My
Theo s6li¢u di~u tra dan s6 nam 1980 cua C\1CThong ke My,
co 231.120 ngiroi Vi¢t Nam nhap cu vao Hoa Ky. D~n nam 2006, s6Iuong nguci nhap cu Vi¢t Nam da tang len 5 l§n tuong duong 1,1trieu, ho tro thanh nhom ngtroi nhap cu Ian thtr nam 6 HoaI Ky
sau Mexico, Philippines, Trung Quoc va An DQ
G§n 2/3 t6ng s6 ngiroi Vi¢t Nam nhap cu cu tru trong 6 ti~ubang, mac du s6 hrong cua ho dang giam 6 16 bang va quanColumbia (d~ bi~t them thong tin v~ ngtroi nhap cu cua nha ruroc,xem ACS / cong C\1di~u tra dan s6 cua Trung tam Dir lieu B9 K~hoach va D§u tu, nam 2006)
Trang 17NHlING NHAN T6 ANH HUONG , DiN Sl,HINH THANH cAe D~eTRUNG
So voi cac nh6m di dan khac, ty l~ nam gi6i Vi~t Nam nhap cirtham gia vao lire hrong lao dQng dan su thAp hon so voi nam gioinhap cu n6i chung va chu y~u tham gia vao san xuat, l~p d~t va
sira chtra',
Ngiroi nhap cu Viet Nam dii tang 3% trang t6ng s6 tAt cangtroi nhap cu theo nam tai khoa 2006 Nam 1980, ngiroi Viet Namnhap cir chiem 1,6% t6ng s6 ngtroi ruroc ngoai sinh ra 6 Hoa Ky.
Tyl~ ngiroi Vi~t tai My tang len 2,'1% vao nam 1990 va sau d6 d~n3,2% nam 2000 (xem Bang 1) Trang nam 2006, ty l~ ngiroi VietNam trang s6 tAt ca nhirng ngiroi nhap cu giam nhe d~n 3,0%
Bang 3 TOng cQng ngU'ai Vi~t Nam sinh raaMy,1960-2006 2
sinh ra aMy
Ty I nglfai Vi.tltang s6 Th(P
h(lng la) nglfai nooc ngoai dlfQ'C S6llfQ'ng
Survey (ACS) va Di~u tra dan s6 10 nam m9t IAn duoc thuc hien nam
2000 va Van phong An ninh N9i dia v~ Th6ng ke XuAtnhap canh (OIS)