Nếu một lớp tự quản tốt thì chắc chắn chất lượng dạy học sẽ được nâng lên, nếu lớp tự quản kém thì chất lượng dạy học sẽ đạt kết quả thấp. Với những trăn trở và băn khoăn đó, tôi đã cố gắng xây dựng một tập thể tự quản tốt .
Trang 1CHƯƠNG I
CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1 Sự cần thiết hình thành giải pháp……… trang 2
1.2.Mục tiêu của giải pháp ……… trang 4
1.3.Đối tượng và phạm vi áp dụng trang 4
CHƯƠNG II
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1.Phương pháp nghiên cứu trang 5
2.2.Quá trình nghiên cứu và hình thành giải pháp……… trang 6
2.3.Quá trình thực hiện ……… trang 6
2.4.Các biện pháp giải quyết vân đề trang 7
CHƯƠNG III HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
Hiệu quả áp dụng trang17
CHƯƠNG IV KẾT THÚC VÀ ĐỀ XUẤT , KIẾN NGHỊ
4.4.Kết thúc ……… trang 18
4.5.Đề xuất , kiến nghị……… trang 21
Trang 2Trong công tác chủ nhiệm xây dựng một tập thể có ý thức tự quản, nề nếp tốt
là tiền đề, nền tảng cho việc dạy tốt và học tốt Trên thực tế tôi cũng thấy rằng,nếu GVCN nào xây dựng được một tập thể lớp có nề nếp tốt thì lớp đó có kếtquả học tập tốt Xây dựng một tập thể có nề nếp tốt cũng chính là tạo ra conngười “ vừa hồng vừa chuyên” Do đó muốn xây dựng được nề nếp lớp học tốt
thì mỗi giáo viên chúng ta phải xem việc “Xây dựng một tập thể lớp có ý thức
tự quản ” có vị trí cực kỳ quan trọng trong giáo dục
Đã có thời gian chúng ta chỉ coi trọng việc dạy văn hóa sao cho học sinh học thật
giỏi mà quên đi điều quan trọng là dạy cho học sinh “Học làm Người”, quên đi việc tạocho các em có một sân chơi với các trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, các
em không được cung cấp những kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng Ngoàiviệc học văn hóa, thời gian còn lại một số em lao vào các trò chơi vô bổ, bạo lực, sốcòn lại thì không quan tâm đến mọi việc xảy ra chung quanh, lạnh lùng, vô cảm chỉbiết sống cho riêng mình Đã có những lời cảnh báo từ báo đài lên tiếng chỉ trích,phê phán lối sống của các em thanh, thiếu niên Các em sẵn sàng thanh toán nhauchỉ vì một ánh nhìn cho là không thiện cảm, các em chế nhạo xem thường bạn, …Tất cả những hành động ấy đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh những người làm côngtác giáo dục
Hồ Chí Minh đã từng nói “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không,dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc nămchâu hay không chính là nhờ phần lớn ở công học tập của các em” Vì vậy,người giáo viên làm công tác chủ nhiệm mà xây dựng được tập thể có ý thức tự
Trang 3quản thì sẽ phát huy tính tích cực của học sinh, biến quá trình giáo dục thành tựgiáo dục, tự ý thức Khi đó nhân cách xác lập bền vững và học tập tốt
Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7/11/2007 của Bộ Chính Trị về tổ chức “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và công văn số 307/KH-BộGDĐT về kế hoạch triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thânthiện, học sinh tích cực” như một làn gió mới mang đến sự lạc quan và là kimchỉ nam để thôi thúc tôi thực hiện ý tưởng tổ chức xây dựng một tập thể lớp có
ý thức tự quản
- Hiện nay công tác chủ nhiệm chưa được chú ý đến hoặc chưa có phương,
nhiều giáo viên chỉ chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn mà xem nhẹ công tácchủ nhiệm
- GVCN chưa thấy được vị trí chức năng của mình
- GVCN chưa có phương pháp tối ưu, hoặc có dùng một số phương pháp trongcông tác chủ nhiệm nhưng không hiệu quả
- Chưa quan tâm về xếp loại đạo đức
- Trong công tác chủ nhiệm chỉ chú tâm vào công tác rèn luyện, không chú ý đếnviệc xây dựng một tập thể có ý thức tư quản Do vậy, một số lớp mặc dù là lớptiên tiến được xếp hạng cao trong trường nhưng lại không phải một tập thể có ýthức tự quản, chưa phát huy vai trò của tập thể
Với thực tế trên đã dẫn đến các trường hiện nay đạo đức học sinh đang đixuống như:xảy ra bạo lực trong học đường, tác phong không đúng, lời nói cử chỉchưa phù hợp với tuổi của học sinh Lực học sa sút, các thành viên trong lớpchưa có tinh thần tập thể
Nếu một lớp tự quản tốt thì chắc chắn chất lượng dạy học sẽ được nânglên ,nếu lớp tự quản kém thì chất lượng dạy học sẽ đạt kết quả thấp Với nhữngtrăn trở và băn khoăn đó,tôi đã cố gắng xây dựng một tập thể tự quản tốt
Là một giáo viên mới ra trường và đang trực tiếp tham gai vào công tác chủnhiệm với mong muốn làm tốt công tác chủ nhiệm và có thêm những kionhnghiệm quý báo trong lĩnh vực này Cùng với trăn trở về thực trạng học sinh đến
Trang 4nay, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số sáng kiến về “xây dựng một tập thể lớp có
ý thức tự quản”
1.2.Mục tiêu của giải pháp
Do thời gian có hạn nên tôi nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này với mục đíchnhư sau
- Giúp giáo viên làm công tác chủ nhiệm biết các phương pháp xây dựng mộttập thể lớp có ý thức tự quản, phương pháp giáo dục học sinh tích cực,lấy họctrò làm trung tâm
- Qua sáng kiến này tôi muốn đưa ra một số lỗi mà GVCN hay mắc phải trongquá trình giáo dục học sinh để từ đó khắc phục các lỗi mà GVCN mắc phải trongquá trình giáo dục học sinh cá biệt, xây dựng đội ngũ cán bộ lớp, tổ chức buổisinh hoạt lớp Cũng qua sáng kiến này tôi muốn giúp các em học sinh tự giác,biết làm chủ mình, phát huy hết tinh thần làm chủ, tự quản mình ,quản lớp
- Qua sáng kiến kinh nghiệm này tôi muốn nói rằng Nếu xây dựng được một tậpthể lớp có ý thức tự quản thì GVCN không cần nhiều thời gian đối với lớp chủnhiệm
- Qua sáng kiến này tôi cũng tự đúc rút cho bản thân mình những kinh nghiệm
để làm luận cứ cho phương pháp làm công tác chủ nhiệm của tôi trong những năm tiếp theo
1.3.Đối tượng và phạm vi áp dụng.
Như đã trình bày ở trên nên trong sáng kiến này tôi chỉ nghiên cứu trên lớpchủ nhiệm 9ª3 trường trung học cở sở Chu Văn An , xã Sông Xoài , huyện TânThành , BRVT
- Công tác chủ nhiệm của giáo viên nói chung rất phức tạp, tổng thể nhưng nếu
giáo viên chủ nhiệm có tâm huyết, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, đầy tráchnhiệm và có năng lực sư phạm thì sẽ xây dựng được tập thể tiến bộ,có ý thức tựquản, đoàn kết vững mạnh, giáo dục được học sinh của mình thành những người
Trang 5có ích cho xã hội Đó là những đóng góp cao quý cho nhà trường, xã hội mà mỗigiáo viên luôn mong muốn và nỗ lực thực hiện.
- Để công tác chủ nhiệm được thành công người giáo viên chủ nhiệm phải biết kết hợp sức mạnh giáo dục của đoàn trường: Đội TNTP Hồ Chí Minh, Hội cha
mẹ học sinh, nhà trường Khai thác tình tích cực của học sinh,ý thức tự quản, học sinh tự giác học tập rèn luyên nhân cách, tri thức theo yêu cầu của mục tiêu giáo dục dưới sự tác động của nhà giáo dục
CHƯƠNG II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1.Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sử dụng nhữngphương pháp sau :
- Phương pháp đàm thoại
Trao đổi với các giáo viên chủ nhiệm về cách thức, phương pháp và những kinhnghiệm trong công tác chủ nhiệm
- Phương pháp quan sát
Quan sát cách thức hoạt động của giáo viên chủ nhiệm để rút kinh nghiệm
Quan sát học sinh lúc vui chơi, giải trí, học tập để đánh giá học sinh, phát hiện
và có biện pháp kịp thời giáo dục những biểu hiện tiêu cực của học sinh
- Phương pháp điều tra:
Điều tra lớp chủ nhiệm về tình hình học tập, thực hiện nề nếp
Ngoài các phương pháp trên thì tôi còn áp dụng các biện pháp sau:
- Đọc sách, tham khảo tài liệu
- Áp dụng thực tiễn lớp chủ nhiệm để rút ra kinh nghiệm
- Tìm hiểu tâm lý học sinh và hoàn cảnh gia đình để có biện pháp xử lý
- Trong quá trình giáo dục học sinh cá biệt không được nôn nóng mà phải cóbiện pháp nhẹ nhàng, không nên la rầy mà chủ yếu động viên quan tâm và giúpđỡ
Trang 6- Phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục khi áp dụng nội dung đang nghiêncứu vào thực tiễn xây dựng một tập thể có ý thức tự quản nhằm tìm ra nguyênnhân những sai lầm mà học sinh chưa tự quản ,tự ý thức được Từ đó tổ chức cóhiệu quả hơn trong công tác làm chủ nhiệm tiếp theo.
2.2.Quá trình nghiên cứu và hình thành giải pháp.
- Lập kế hoạch nghiên cứu nội dung viết sáng kiến kinh nghiệm
- Trao đổi thảo luận cùng đồng nghiệp
- Đăng ký sáng kiến, làm đề cương
- Thu thập, tập hợp số liệu và nội dung phục vụ cho việc viết sáng kiến
- Tìm hiểu tâm sinh lý học sinh để có các biện pháp cho phù hợp
- Đưa ra định hướng, các phương pháp giáo dục học sinh như thế nào để có đạthiệu quả
- Tổng kết, rút ra bài học kinh nghiệm
- Đa số học sinh đến từ nhiều vùng miềnkhác nhau.Nam nhiều hơn nữ nên rất
gặp khó khăn để tổ chức các phong trào của lớp và nhà trường Sự quan tâm của
PHHS còn hạn chế ,và trong lớp có rất nhiều học sinh cá biệt ở lại như (Trương
Trang 7Hoàng Trí , Miều Dỷ , Nguyễn Thành Đạt ) và trong lớp có rất nhiều em cónhững biểu hiện khác thường.
Vì vậy, việc xây dựng một tập thể tự quản là đòi hỏi GVCN phải hết sức cốgắng
* Thuận lợi
- Học sinh trung học cơ sở Chu Văn An hầu hết là ngoan,lễ phép kính trọng
thầy cô giáo
- Các tổ chức đoàn, đội trong nhà trường đã phối kết hợp tốt trong việc giáo dụcđạo đức cho học sinh
2.4.Các biện pháp giải quyết vân đề
Công tác chủ nhiệm lớp là một công tác khó khăn vất vả và đòi hỏi sự làm việckhoa học Trành tình trạng tùy hứng tùy tiện, thiếu kế hoạch Vì thế vấn đề xâydựng kế hoạch là một yêu cầu cần thiết để bảo đảm hiệu quả giáo dục học sinh
- Dự kiến kế hoạch chủ nhiệm:Để dự kiến được kế hoạch giáo viên phải
+ Nắm được kế hoạch, chương trình giáo dục chung của nhà trường
+Nắm bắt tình hình củ thể của lớp chủ nhiệm từ các thông tin nói trên giáo viênchủ nhiệm dự kiến kế hoạch, đặt ra các yêu cầu trọng điểm cho từng giai đoạn
em học yếu hơn và có trách nhiệm kèm em đó.Những đôi bạn này đặc biệt quantrọng trong giờ luyện tập,thảo luận, cùng nhau trao đổi 1 bài toán hay một vấn
Trang 8đề gì đó, dần dần đưa học sinh lười biếng phải chăm chỉ hơn,đó là xây dựng đôibạn cùng tiến
2.4.2 Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình
- Ngay từ đầu năm học tôi đã phân loại học sinh và tìm hiểu hoàn cảnh gia đìnhcủa từng em Sau đó đề ra biện pháp thích hợp nhằm hướng các em đã có thànhtích thì phát huy, những học sinh có cá tính thì cần khắc phục.Để có một tập thể
tự quản tốt, học tốt Trước hết tôi phải đòng vai trò:
+ Lúc như người bạn thân, biết lắng nghe, biết chia sẽ những điều tâm sự củamột người bạn
+ Lúc như một người thầy: Nhắc nhở chỉ bảo và dạy cho các em có nhiềukiến thức,nhân cách và nhiều kinh nghiệm trong học tập cũng như trong cuộcsống
+ Có lúc như một người mẹ , người chị gần gũi yêu thương chăm sóc các emhọc sinh đặc biệt là học sinh chậm tiết
- Muốn vậy tôi phải gần gũi với các em, phải có tấm lòng yêu thương ,đồngcảm với các em Đồng thời cũng là chỗ dựa vững chắc để học sinh trao đổi, tâm
sự những niềm vui và cùng tháo gỡ những vướng mắc trong học tập và sinhhoạt, tạo niềm tin cho các em có ý chí vươn lên và cứ mỗi sáng thức dậy là các
em muốn đến trường, đến lớp
2.4.3 Xây dựng và rèn luyện đội ngũ cán bộ lớp
- Xây dựng đội ngũ tự quản là nền tảng cho công tác chủ nhiệm và cũng là việclàm hết sức quan trọng và khó khăn đối với giáo viên chủ nhiệm
Đầu tiên GVCN cần xác định được tiêu chuẩn của cán bộ lớp:
+ Có ý thức tổ chức kỷ luật tốt,gương mẫu
+ Tính tình thẳng thắn, giám đấu tranh, giám phê bình
+ Năng nổ hoạt động và sẵn sàng hoạt động
+ Có khả năng học tập tốt:Từ khá trở lên
+ Được tập thể lớp tín nhiệm
+ Có hoàn cảnh gia đình thuận lợi
Trang 9Để xây dựng đội ngũ cán bộ lớp tốt cần tìm hiểu thông qua giáo viên, bạn bètrong lớp,quan sát sự hoạt động của các em khi ra chơi hoặc giao một số côngviệc
- Chọn lựa, bồi dưỡng được lớp trưởng xứng đáng con chim đầu đàn của lớp, cóphong cách chỉ huy và giao tiếp tốt, cùng một ban cán bộ lớp, tổ gương mẫu cókhả năng tổ chức và có tinh thần trách nhiệm cao Đối với lớp khá giỏi, để làmđược điều này không khó, song đối với lớp yếu đây quả là vấn đề không đơngiản
- Song vấn đề không giản đơn ở chỗ để hòn đất cất ông bụt Để lớp trưởng cũngnhư đội ngũ cán bộ lớp ngày càng có đủ năng lực điều hành lớp, người GVCN
có kinh nghiệm luôn tìm cách tham mưu, cố vấn, huấn luyện, uốn nắn các emtừng ly từng tí, nhất là ở thời gian đầu năm học mới
- Một vấn đề cũng được nhiều GVCN hết sức quan tâm là xây dựng uy tín chocán bộ lớp Để làm được điều này, GVCN phải thực hiện công khai hóa chứcnăng, nhiệm vụ và vùng quản lý riêng biệt cho từng cán bộ lớp Đồng thời cũngtiến hành thường xuyên việc xử phạt nghiêm minh những học sinh có thái độ coithường quyết định của cán bộ lớp Đối với những cán bộ chưa gương mẫu, thiếutrách nhiệm, cách xử phạt phải rất khéo léo tế nhị; tránh thô bạo cứng nhắc,đánh đồng làm tổn thương uy tín danh dự của các em khiến các em có thể nảysinh những suy nghĩ và hành vi tiêu cực khó lường rất có hại cho phong trào tựquản của lớp Song cũng không vì thế mà nuông chiều, luôn dành đặc ân chocán bộ lớp dễ làm các em ngộ nhận về vai trò, uy danh của mình, sớm nhiễmvào nhân cách mình tính ham quyền chức, luôn ra oai hách dịch, cửa quyền coithường người khác, đứng trên cả tập thể, cả những quy định, nội quy của lớp,của trường Để mỗi thành viên trong đội ngũ cán bộ giảm nhẹ công việc, có điềukiện theo dõi sâu sát, cụ thể phần việc được giao, có GVCN đã tổ chức đội ngũcán bộ lớp với số lượng nhiều đến khác thường Tất cả tới 25 thành viên (1 lớptrưởng, 4 lớp phó là:lớp phó học tập,văn thể-mỹ,lao động, nề nếp, 4 tổ trưởng, 4tổ phó,6 cán sự bộ môn , 2 sao đỏ) Với đội ngũ cán bộ đông đảo như vậy, lại cótinh thần trách nhiệm cộng đồng rất cao, nên đã tạo ra một khí thế, một động lực
Trang 10đẩy mọi hoạt động của lớp diễn ra khá đều đặn, mạnh mẽ và toàn diện, khiếnGVCN chẳng mấy khi phải vào cuộc, mà mọi việc của lớp cứ đâu vào đó…
- Khi đã tìm được đội ngũ cán bộ lớp,GVCN cần bồi dưỡng cho các em có ýthức trách nhiệm cao đối với lớp, phục vụ tập thể lớp, biết phê bình và tự phêbình Bồi dưỡng cho các em có phương pháp quản lý lớp
- Mỗi tháng họp một lần để tổng kết rút kinh nghiệm, giao kế hoạch nhiệm vụtháng tới
Trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp, GVCN cũng cần chú ý chọn đúngnguồn,tránh việc thay đổi cán bộ lớp không phù hợp,không phó mặc lớp cho độingũ cán bộ lớp
Cụ thể trong năm học qua nhờ việc chọn đội ngũ cán bộ lớp:Lớp trưởng emNguyễn Thị Bạch Tuyết,lớp phó học tập : Lý Hển Phón , lớp phó lao động emHong Quảng Huy ,cán sự môn toán , anh văn , văn em Trinh …
Nhờ đó tôi dễ dàng trong công tác chủ nhiệm xây dựng một tập thể có ý thức tựquản, nhiều khi GVCN do một số lý do nào đó không trực tiếp quản lý đôn đốccác em nhưng các em vẫn hoàn thành tốt công việc học tập và rèn luyện
2.4.4 Rèn luyện nề nếp ra vào lớp, đồng phục
- 7h kém15 phút là phải có mặt ở lớp, không được đi học trễ Khi trống đánhthì tất cả học sinh vào lớp ngồi nghiêm túc và truy bài,tác phong nhanh nhẹn 5phút chuyển tiết không được ra ngoài, nếu ra ngoài thì phải có sự đồng ý củagiáo viên
- Tất cả học sinh đều phải thực hiện đồng phục theo quy định của nhà trường đólà:Đến trường quần xanh ,áo trắng, có thêu phù hiệu , bỏ áo vào thùng, có khănquàng Nếu có tiết thể dục thì phải mang đồng phục của thể dục
2.4.5.Rèn luyện nề nếp truy bài đầu giờ
Việc thực hiện nề nếp nội quy không phải cùng một lúc mà thực hiện được Màphải có thời gian thì học sinh mới có ý thức tự quản được
- Trước hết, GVCN làm thang điểm thi đua cho các em Sau đó, phân côngtruy bài chéo giữa các tổ:Tổ trưởng tổ 1 truy bài tổ 2, tổ trưởng tổ 2 truy bài tổ
Trang 113, tổ trưởng tổ 3 truy bài tổ1 Có những bài toán, hay bài văn, tiếng anh mànhiều bạn trong lớp không hiểu ,không làm được thì các cán sự môn học giảngdạy cho những bạn đó hiểu.
- Giờ truy bài phải nghiêm túc, không được lôn xộn, chạy ra ngoài.Các emkhông nên đọc to ảnh hưởng đến các bạn bên cạnh
- Trong những ngày, những tuần đầu tôi có mặt 15 phút ở lớp như vậy và quanhững tuần sinh hoạt lớp, thì nhận thấy tâm tư nguyện vọng của những học sinhtrong lớp, tâm lý của từng em Có những em học sinh thì ưa ngọt, ưa nói khéo vànhẹ nhàng Có những em thì phải dùng những biện pháp mạnh
2.4.6.Rèn luyện nề nếp tập thể dục, vệ sinh,sắp xếp bàn ghế
- Về thể dục giữa giờ,chào cờ, sắp xếp hàng vào lớp lúc 15 phút
Giáo viên phải rèn luyện cho Học sinh có thói quen quân sự hoá ( sắp hàngnhanh nhẹn, thẳng, nghiêm túc trong lúc tập, tập đúng động tác) Giáo viên cầnbám sát học sinh của mình trong lúc tập
- Vệ sinh phòng học
Mỗi ngày là một bàn làm trực nhật lúc đầu giờ và cuối giờ, quét nhà sạch sẽ
từ trong ra ngoài,đổ rác đúng nơi quy định,lau bảng sạch sẽ và tưới cây.Sau khihai bạn trực nhật làm xong thì lớp phó nề nếp kiểm tra lại đã tốt chưa? Nếuphòng học chưa sạch chỗ nào thì quét lại cho sạch
- Sắp bàn ghế ngay ngắn
Sau khi quét nhà cửa sạch sẽ, thì lớp phó nề nếp và lớp phó lao động sắp lạibàn ghế cho ngay ngắn
2.4.7.Rèn luyện nề nếp học tập ở lớp
- Trong chuyên môn chúng ta đang sôi nổi thực hiện phong trào phương phápgiáo dục tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, không lẽ trong công tác chủnhiệm chúng ta lại để tồn tại mãi cách giáo dục thụ động, máy móc – thầy làtrung tâm tất cả, còn học trò cứ mãi mãi thụ động Phải đổi mới, phải thực sự lấyhọc trò làm trung tâm, không chỉ trong chuyên môn, mà phải trong công tác chủnhiệm Phải biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục, tự ý thức, tự quản lấy