LÝ THUYẾT Ô TÔ MÁY KÉO. Bài 03. Động lực học tổng quát của xe xích

Huấn luyện cho học viên nắm được cơ sở về lý thuyết động lực học của xe xích trong quá trình chuyển động làm cơ sở cho học tập, nghiên cứu các nội dung khác của các môn học liên quan đến ôtô xe máy.Nội dung:I.Các lực tác dụng lên máy kéoII.Phân bố áp suất trên mặt tựa xích

Bài giảng số 03:

Tên bài giảng: ĐỘNG LỰC HỌC TỔNG QUÁT CỦA XE XÍCH

A.Ý ĐỊNH HUẤN LUYỆN I.Mục đích:

Huấn luyện cho học viên nắm được cơ sở về lý thuyết động lực học của xe xích trong quá trình chuyển động làm cơ sở cho học tập, nghiên cứu các nội dung khác của các môn học liên quan đến ôtô xe máy

II.Yêu cầu:

- Nắm chắc phần lý luận cơ bản

- Phân tích được các lực tác dụng lên các loại bánh xe máy trong quá trình làm việc

- Biết vận dụng giải các bài toán thực tế đặt ra

- Biết vận dụng các kiến thức đã học vào nội dung bài học và từ nội dung bài học cho các bài và môn học tiếp theo

III.Nội dung:

I.Các lực tác dụng lên máy kéo II.Phân bố áp suất trên mặt tựa xích

V.Phương pháp:

- Diễn giải, kết hợp phân tích giữa tranh vẽ và mô hình

- Học viên chú ý nghe giảng ghi chép

VII.Bảo đảm vật chất:

- Tài liệu: Lý thuyết ôtô máy kéo

- Tranh vẽ + học cụ

B.NỘI DUNG BÀI GIẢNG:

I Các lực tác dụng lên máy kéo xích

Xét trường hợp: máy kéo có moóc, đường dốc, chuyển động

không ổn định (có gia tốc) xem hình 3 –1

- Là phản lực của đất tác dụng lên dải xích  đất biến dạng và tác

dụng lên dải xích một lực theo chiều chuyển động của xe, đẩy xe

về trước

- MK bị tổn thất một lượng do: lực ma sát trong dải xích, lực quán

tính của bánh sao và các khâu của dải xích

 PK = (MK – Mrl – MjK) / rl

MK : Mômen do động cơ truyền đến bánh sao

Mrl : Mômen ma sát trong các khâu khớp của xích

MjK : Mômen các lực quán tính của bánh sao chủ động và các

khâu của xích

rl : bán kính lăn của bánh sao

(Phần xác định Mrl học viên tự nghiên cứu trong tài liệu)

- Phản lực tác dụng lên dải xích do trọng lượng của máy gây ra:

Z = G.cos + Pmsin

 : Góc tạo bởi phương lực kéo moóc và mặt phẳng nằm ngang

- Xác định Pm tương tự như xe bánh hơi

Chỉ khác: Điểm đặt tại giao điểm của phương lực kéo với mặt

phẳng vuông góc với mặt địa hình đi qua tâm bánh sao

Đặt tại trọng tâm:

PJ =  MJ

M : Khối lượng liên hợp của máy

j : Gia tốc tịnh tiến của liên hợp máy

 : Hệ số ảnh hưởng của các chi tiết quay

- Phương PJ song song mặt phẳng địa hình, chiều ngược chiều

chuyển động (chuyển động nhanh dần), cùng chiều chuyển động

(chuyển động chậm dần)

Gồm lực cản lăn do chèn dập đất, lực cản lăn do ma sát giữa các

bánh xe đè với dải xích và ma sát do lực căng ban đầu gây ra ở

các khâu xích

PK = Pm + Pf  PJ  G.sin (Pi) + Pw

TT NỘI DUNG T.GIAN P.PHÁP

II Phân bố áp suất trên mặt tựa xích

Phân bố áp suất phụ thuộc tâm áp lực, loại hệ thống treo, địa

hình

Là điểm đặt lực tổng hợp của áp lực mặt đất tác dụng lên dải xích

xét trong mặt phẳng dọc

Phương trình mômen của ngoại lực tác dụng đối với tâm áp lực

(xem ký hiệu hình vẽ phần I của buổi này)

MC = 0

G.cos(a0 + b0) – (Gsin + PJ)hg - Pmhmcos - Pf1h1 - Pmsin(b –

a0 – b0) = 0

h1 : cánh tay đòn của lực cản chèn dập đất

Biến đổi xong ta có:

b0 = [[(Gsin + PJ)hg + Pm(hmcos + bsin)] / (Gcos + Pmsin)]

– a0

b0 càng lớn thì khả năng bám của máy kéo càng giảm và lực cản

lăn càng tăng, b0 phụ thuộc rất nhiều vào a0=

a Phân bố áp suất đều

Trong trường hợp này, toạ độ tâm áp lực là:

XC = l1 + 0,5l = b – a0

Nếu máy chuyển động ổn định, mặt khác b0 = 0 nên

a0 = [Pm(hmcos + bsin)] / [G + Pmsin]

Nếu  nhỏ:

a0 = Pm.hm / G

 b  l1 + 0,5l + Pm.hm / G

b Phân bố áp suất theo quy luật hình thang

Toạ độ trọng tâm hình thang

XC = l + l1 – [l(2qs + qt)] / 3(qs + qt)

qs : áp lực ở cuối dải xích

qt : áp lực ở đầu dải xích

Nếu gọi q0 là tải trọng trung bình trên một dơn vị chiều dài mặt

tựa xích, thì:

q0 = G / l

Mặt khác:

q0 = (qs + qt) / 2

 qt = 2q0[3(XC – l1)/l – 1]

qs = 2q0[2 – 3(XC – l1)/l]

 qt  0  XC – l1  l / 3 (*)

Nếu không thoả mãn điều kiện trên (*) thì máy sẽ bị hẫng bánh

xe đè thứ nhất, máy không sử dụng hết chiều dài mặt tựa xích 

lực bám giảm

c Phân bố áp suất khi có hệ thống treo điều hoà

TT NỘI DUNG T.GIAN P.PHÁP

Zt = G (XC - ls) / (lt – ls)

Zs = G (lt – XC) / (lt – ls)

Zt, Zc : Phản lực thẳng đứng của đất tác dụng lên xích thu gọn

Kết luận:

Khi biết quy luật phân bố tải trọng của máy lên đất có thể tìm

biện pháp để làm cho tải trọng phân bố đều hơn (có thể sử dụng

bánh phụ)

C.KẾ HOẠCH CỦNG CỐ BÀI

1.Nêu và phân tích các lực tác dụng lên máy kéo?

2.Viết phương trình cân bằng động lực học?

3.Trình bày sự phân bố áp suất trên mặt tựa xích?

Đã thông qua tổ bộ môn