đề cương ÔN TÂP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Câu 1: Những phẩm chất đạo đức cách mạng trong tư tưởng HCM: Liên hệ với việc xây dựng đạo đức sinh viên hiện nay trên cơ sở chuẩn mực con người mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh Câu 2: Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp: Câu 3: Tiền đề tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng HCM để làm rõ tư tưởng HCM ra đời là 1 cách tất yếu khách quan. Trả lời: Câu 4: Quan điểm của HCM về sự ra đời của Đảng CSVN, sự sáng tạo của HCM trong quá trình thành lập Đảng CSVN. a. Quan điểm của HCM về sự ra đời của Đảng: + Đảng ra đời là sự kết hợp của chủ nghĩa Mac Lênin, giai cấp công b. Quan điểm của HCM về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh: + Câu 5: Phân tích luận điểm: Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc. Qua đó làm rõ tính sáng tạo của HCM trong cách mạng giải phóng dân tộc ở VN.

NỘI DUNG QUAN TRỌNG PHỤC VỤ ÔN TẬP

MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Câu 1: Những phẩm chất đạo đức cách mạng trong tư tưởng HCM:

Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về đạo đức và thực hành đạo đức ỞNgười, đạo đức đã đạt tới một sự thống nhất chặt chẽ giữa nói và làm, giữa đờicông và đời tư, giữa đạo đức cánh mạng và đạo đức đời thường Chính vì thế,bất cứ người Việt Nam nào cũng có thể tìm thấy những vấn đề đạo đức mà HồChí Minh đặt ra rất gần gũi với mình

Về những phẩm chất đạo đức của người Việt Nam, quan điểm đạo đứccủa Hồ Chí Minh đã bao quát những mối quan hệ cơ bản của con người trong xãhội gồm

Một là, với đất nước, dân tộc phải: “Trung với nước, hiếu với dân”

Hai là, với mọi người phải: “Yêu thương con người, sống có nghĩa, cótình”

Ba là, với mình phải thực sự: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”.Bốn là, mở rộng quan hệ yêu thương con người đối với toàn nhân loại,người cách mạng phải có “Tinh thần quốc tế trong sáng”

Đó là bốn phẩm chất chung cơ bản nhất của con người Việt Nam trongthời đại mới

1 Trung với nước, hiều với dân

Về phẩm chất đạo đức thì trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất đạođức cơ bản nhất, quan trọng nhất, bao trùm nhất

Trung, hiếu là những khái nhiệm đã có trong tư tuởng đạo đức truyềnthống Việt Nam và phương Đông đã được Hồ Chí Minh sử dụng và đưa vào nộidung mới Trước kia trung là trung quân, là trung thành với vua; trung thành vớivua cũng có nghĩa là trung thành với nước vì vua với nước là một, vua là nước,nước là nước của vua Còn hiếu thì chỉ thu hẹp trong phạm vi gia đình, là concái phải hiếu thảo với cha mẹ

Trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hi sinh vì độc lập tự docủa Tổ quốc, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻthù nào cũng đánh thắng

2 Yêu thương con người

Đây là một trong những phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất Phẩm chất đó là

sự kế thừa truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủ nghiã nhân đạocộng sản, tinh thần nhân văn của nhân loại, cùng với sự thể nghiệm của Hồ ChíMinh qua hoạt động cách mạng thực tiễn

• Tình yêu thương là một tình cảm rộng lớn, trước hết dành cho nhữngngười cùng khổ, những người lao động bị áp bức bóc lột, không phân biệt màu

da, dân tộc,…

• Xuất phát điểm từ tình yêu thương con người ở Hồ Chí Minh vừa sâu

xa, vừa rất cụ thể và gần gũi Tình yêu ấy còn được thể hiện trong các mối quan

hệ bạn bè, đồng chí với mọi người bình thường trong quan hệ hàng ngày

• Tình yêu thương con người theo Hồ Chí Minh còn thể hiện đối vớinhững người có sai lầm khuyết điểm nhưng đã nhận rõ và cố gắng sửa chữa, kể

cả đối với những người lầm đường lạc lối đã hối cải, kể cả đối với những kẻ thù

đã bị thương, bị bắt hoặc đã chịu quy hàng

3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong tư tưởng đạo đức của Hồ ChíMinh là mối quan hệ “với tự mình”

Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cũng là những khái niệm đạo đứctruyền thống được Hồ Chí Minh cải biến, đưa vào những nội dung và yêu cầumới

• Cần là lao động cần cù, siêng năng, có kế hoạch, sáng tạo, có năng suấtcao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại,không dựa dẫm phải thấy rõ “lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống,nguồn hạnh phúc của mỗi chúng ta”

• Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của dân,của nước, của bản thân mình, từ cái to đến cái nhỏ; “không xa xỉ, không hoangphí, không bừa bãi, không phô trương, hình thức…”

• Liêm là “luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân”; “không xâmphạm một đồng xu, một hạt thóc của Nhà nước của nhân dân” Phải “trong sạch,không tham lam”.“Không tham địa vị.Không tham tiền tài Không tham sungsướng Không ham người tâng bốc mình

4 Tinh thần quốc tế trong sáng

Đây là phẩm chất đạo đức, là yêu cầu đạo đức nhằm vào mối quan hệrộng lớn, vượt qua khuôn khổ quốc gia dân tộc

Đó là tinh thần “tứ hải giai huynh đệ” mà Người đã tiếp thu được của Nhogiáo và đã cải biến bằng mệnh đề “bốn phương vô sản đều là anh em”

Đó là tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam với các dân tộc bị áp bức,với nhân dân lao động các nước, với những người tiến bộ, yêu chuộng hòa bìnhcông lí trên thế giới nhằm mục tiêu lớn của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội, là hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước các dân tộc

Liên hệ với việc xây dựng đạo đức sinh viên hiện nay trên cơ sở chuẩn mực con người mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Thực trạng hiện nay cho thấy sinh viên là biểu hiện của sự xa rời nhữngchuẩn mực đạo đức truyền thống, những chuẩn mực vẫn còn giá trị trong xã hộihiện đại.Vì vậy, cần giáo dục đạo đức cho sinh viên là yêu cầu cấp thiết để gópphần ngăn chặn nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống con người Việt Nam trongbối cảnh toàn cầu hoá hiện nay Để làm được điều này, cần sự nỗ lực rất lớn đốivới sinh viên, cụ thể :

• Rèn luyện tính siêng năng, chăm chỉ, tiết kiệm thời gian, công sức, chăm

lo học tập, tự giác học bài, làm bài đầy đủ, chủ động sáng tạo trong học tập, tránh tình trạng nước đến chân rồi mới nhảy, học đối phó với thi cử

• Bên cạnh mục tiêu hàng đầu là học tập thật tốt, Đoàn viên thanh niêncần rèn luyện cho mình tư cách trong sáng của người đoàn viên, tránh xa các tệnạn xã hội, xác định nhiệm vụ của mình là học để sau này cống hiến và phục vụcho lợi ích đất nước

• Cần tiếp thu có chọn lọc những tiến bộ khoa học của nhân loại, tư xâydựng cho mình một nguyên tắc sống dựa trên tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

và lời dạy bảo của cha mẹ, thày cô giúp ta có một lập trường tư tưởng đạo đứcvững chắc hơn, không nao núng trước những cám dỗ của xã hội Chủ động thamgia các phong trào đoàn, đội, rèn luyện tác phong nhanh nhẹn, năng động, sốnglành mạnh, có hoài bão cho tương lai

• Kiên quyết đấu tranh chống lại những tiêu cực, sai trái trong học đườngnhư gian lận trong thi cử, mua điểm, chạy điểm, cờ bạc, rượu chè…Cần có thái

độ lên án hiên tượng tham nhũng, hiện tượng sống thử trong xã hội hiện nay,chống lại chủ nghĩa cá nhân, thái độ ích ỷ không hòa đồng với tập thể trong họctập và trong cuộc sống thường ngày của sinh viên

• Sinh viên có lối sống lành mạnh, văn minh, trung thực, phải sống giản

dị, khiêm tốn, tiết kiệm, không xa hoa, lãng phí, đua đòi, không sa vào các tệnạn xã hội; có quan niệm đúng đắn về tình bạn, tình yêu; biết cảm thông, chia

sẻ, sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi gặp khó khăn, hoạn nạn; biết bảo vệ nhữnggiá trị văn hóa lành mạnh, tiến bộ của dân tộc, nhân loại, thời đại

• Biết tôn trọng kỉ cương, luật pháp, quy ước của cộng đồng Biết tận tâmhọc tập, ra sức luyện rèn, có lòng ham học hỏi, yêu lao động, không ngại khó,

ngại khổ; có chí chủ động, sáng tạo, tự cường, tự lập; thật thà, chính trực, khônggian lận trong học tập.

Câu 2: Mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp:

Tư tưởng biện chứng của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa vấn đề dântộc với vấn đềgiai cấp là một trong những nhân tố đảm bảo thành công của cáchmạng Việt Nam, mộttrong những đóng góp xuất sắc của Người vào kho tàng lýluận cách mạng của chủ nghĩaMác - Lênin.Trong quá trình ra đi tìm đường cứunước, Nguyễn Ái Quốc đã rút ra nhận xét: chủnghĩa tư bản, chủ nghĩa thực dân

là nguồn gốc mọi sự đau khổ của công nhân, nông dânlao động ở cả “chínhquốc” cũng như ở thuộc địa Vì thế, Nguyễn Ái Quốc đã tích cựctham gia hoạtđộng đấu tranh trong phong trào giải phóng của các dân tộc bị áp bức,phong tràogiải phóng giai cấp công nhân ở các nước tư bản Đặc biệt, sau khi đọc ''Sơthảolần thứ nhất Luận cương về dân tộc và thuộc địa” của Lênin, Nguyễn Ái Quốcđãthấy rõ hơn con đường đúng đắn mà cách mạng Việt Nam sẽ trải qua Ngườikhẳng định:''Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nàokhác con đường cáchmạng vô sản'' Kết luận trên đây của Nguyễn Ái Quốc là sựkhẳng định một hướng đi mới,nguyên tắc chiến lược mới, mục tiêu và giải pháphoàn toàn mới, đưa cách mạng giảiphóng dân tộc vào quỹ đạo của cách mạng vôsản, tức là sự nghiệp cách mạng ấy phải doĐảng của giai cấp công nhân lãnhđạo, lấy hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin.Trong quá trình hoạt động thựctiễn cách mạng, Nguyễn Ái Quốc đã đấu tranh và chỉđạo giải quyết mối quan hệgiữa giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, bền bỉ chốngcác quan điểmkhông đúng về vấn đề dân tộc và thuộc địa, đã phát triển lý luận về cáchmạnggiải phóng dân tộc Người đã kêu gọi những người xã hội ủng hộ phong tràogiảiphóng ở các thuộc địa và lên án bọn thực dân phản động Người đã bảo vệchủ nghĩa Mác- Lênin, phê bình một cách kiên quyết và chân thành những sailầm, khuyết điểm của cácĐảng Cộng sản chính quốc.Trong lịch sử cách mạngViệt Nam, với Hồ Chí Minh, sựnghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc gắn liền vớicách mạng XHCN.Sức mạnh đi tớithắng lợi của cách mạng Việt Nam khôngphải là cái gì khác mà là mục tiêu dân tộc luônthống nhất với mục tiêu dân chủtrên cơ sở định hướng XHCN Đặc điểm nổi bật của cáchmạng Việt Nam là cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân triệt để, tạo tiền đề cho bướcchuyển sang thời

kỳ quá độ lên CNXH Sự phát triển tự tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ đạo sựpháttriển của thực tiễn cách mạng Việt Nam, trong sự thúc đẩy lẫn nhau giữa dân tộcvàgiai cấp, ý thức giác ngộ về cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc là tiền đề quyếtđịnh nhất, cũng là động lực chủ yếu để Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác

- Lênin và tiếp thuquan điểm mác-xít về giai cấp Qua thực tiễn đấu tranh , HồChí Minh đã có những giảipháp đúng đắn, sáng tạo, đáp ứng đòi hỏi của lịch sử,

góp phần làm phong phú thêm khotàng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin.Trong thực tiễn công cuộc xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN hiệnnay,việc vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hố Chí Minh về mối quan hệbiện chứnggiữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp càng có ý nghĩa cực kỳ quantrọng hết sức cấpthiết Bởi vì, có thời kỳ, khi triển khai các nhiệm vụ xây dựngCNXH, đã có lúc Đảng taphạm sai lầm nóng vội, chủ quan, duy ý chí, quá nhấnmạnh vấn đề giai cấp dẫn đến lợiích các giai cấp, tầng lớp không được tính đếnđầy đủ và kết hợp hài hoà, sức mạnh dântộc không được phát huy như một trongnhững động lực chủ yếu nhất Nhưng ngay sauđó, Đảng ta đã kịp thời khắc phục

có hiệu quả cả về phương điện nhận thức lý luận cũngnhư trong hoạt động thựctiễn về vấn đề này Thực tiễn đó đã chỉ ra rằng, trong bất cứ giaiđoạn nào, sựnghiệp cách mạng của nhân dân ta đều phải kết hợp nhuần nhuyễn lợi íchgiaicấp với lợi ích dân tộc; trong chủ nghĩa yêu nước Việt Nam luôn luốn gắn bóhữu cơvới lý tưởng của giai cấp công nhân Việt Nam.Ngày nay, tư tưởng Hồ ChíMinh đang thể hiện giá trị trường tồn nhất là trong bốicảnh các dân tộc đangđứng trước những thách thức cực kì nguy hiểm khi các thế lực hiếuchiến dựavào tiềm lực quân sự hiện đại tiến hành chiến tranh xâm lược những nước cóchủquyền, bất chấp luật pháp Điều đó càng cho thấy sự cần thiết phải tiếp tụcnghiêncứu, học tập, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và giaicấp trong tìnhhình mới, làm cơ sở vững chắc cho việc vận dụng, hoạch định, tổchức và thực hiệnđường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, để đưa dân tộc

ta vượt qua mọi thử thách,vững bước trong quá trình xây dựng một đất nước vìmục tiêu dân giàu, nước mạnh, xãhội công bằng, dân chủ, văn minh

Câu 3: Tiền đề tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng HCM để làm rõ tư tưởng HCM ra đời là 1 cách tất yếu khách quan Trả lời:

Lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước được hình thành từ rất sớm và trở thành một tính chất của mọi người dân Việt và đây là một yếu tố quan trọng nhất để Nguyễn Tất Thành đi vào con đường cách mạng (Lòng yêu nước là cái vốn có của người dân Việt Vấn đề đặt ra là Đảng phải khơi gợi) Cho đến nay, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam kể cả thắng lợi công cuộc đổi mới đều có cội nguồn từ lòng yêu nước, với học thuyết được du nhập vào Việt Nam đều phải thông qua lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước của người dân Việt

- Truyền thống đoàn kết, đoàn kết là sự gắn bó hợp tác với nhau để tạo nên sức mạnh Truyền thống đoàn kết được hình thành cùng với sự hình thành của dân tộc Việt và cũng là cội nguồn của sức mạnh dân tộc Việt Có 4 hình thức đoàn kết cơ bản:

+Đoàn kết gia đình

+ Đoàn kết trong cộng đồng và dòng họ

+ Đoàn kết trong cộng đồng làng xã

+ Đoàn kết quốc gia dân tộc thể hiện ở chỗ: Có tính nội dung, có văn hóa chung

và có ngày giỗ tổ chung (10/3 âm lịch)

- Truyền thống nhân văn nhân ái quý trọng con người, hướng con người vào làmđiều thiện, đồng thời xử lý tinh tế các mối quan hệ, gia đình, vợ chồng, anh em,

họ hàng và đề cao tình nghĩa, quy tắc ứng xử trong xã hội Do đó người Việt sống tình cảm hơn, nhân nghĩa hơn, thông minh hơn

- Trong lối sống của người Việt: giản dị, khiêm nhường, cởi mở và đặc biệt không cực đoan, cố chấp Vì vậy có thể tiếp thu những cái hay, cái tốt, cái đẹp của dân tộc khác

- Truyền thống văn hiến: Văn hiến là sự kết hợp nhuần nhuyễn của 3 yếu tố sau đây Tri thức, đạo đức, cái đẹp

- Dân tộc Việt có khả năng học, hiếu học, coi trọng sự học, luôn luôn tôn vinh những người học cao, đỗ đạt

b Tinh hoa nhân loại:

- Tinh hoa văn hoá phương Đông: Người tiếp thu Đạo phật và Nho giáo

+ HCM ra đời trong 1 gia đình Nho giáo nên Người đã tiếp thu những quan điểm tốt đẹp của Nho giáo Người đánh giá rất cao Khổng Tử Ngày 19/5/1966, Người đến thăm Khổng Tử, khắc chữ lên bia đá: “Khổng Tử là người thầy vĩ đạinhất của nhân loại”

+ Người dùng rất nhiều những khái niệm, phạm trù nho giáo như: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” (Thập niên thụ mộc, bách niên thụ nhân)

+ Người đánh giá rất cao tư tưởng bình đẳng của nhà Phật: “Ta là Phật đã thành còn chúng sinh là Phật sẽ thành”

- Trong tinh hoa văn hóa phương Tây

+ HCM đã nghiên cứu tiếp thu TT văn hoá dân chủ và CM của CM Pháp, CM

Mỹ, trong đó có Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp và Tuyên ngôn

Đối với chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linh hồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật, học tập, lập trường quan điểm,phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết các vấn đề thựctiễn của cách mạng Việt Nam

Các tác phẩm, bài viêt của Hồ Chí Minh phản ánh bản chất tư tưởng cách mạng của Người theo thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin

Là yếu tố quan trọng nhất, quyết định việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

d Những phẩm chất cá nhân riêng của Hồ Chí Minh

- Hồ Chí Minh có một tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo cùng với một đầu óc phê phán tinh tường sáng suốt trong việc tìm hiểu tinh hoa tư tưởng văn hoá cách mạng trong nước và trên thế giới

- Sự khổ công rèn luyện học tập để chiếm lĩnh những tri thức phong phú của thờiđại và với kinh nghiệm đấu tranh trong phong trào giải phóng dân tộc và phong trào công nhân quốc tế để tiếp cận với chủ nghĩa Mác Lênin một cách khoa học

- Có một tâm hồn của nhà yêu nước chân chính, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành và một trái tim yêu nước thương nòi, yêu thương những người cùng khổ, sãn sàng chịu đựng hi sinh cao nhất vì độc lập của tổ quốc, vì hạnh phúc của đồng bào

Kết luận: Tóm lại, TTHCM là sản phẩm của sự tổng hoà và phát triển biện chứng TT văn hoá truyền thống của dân tộc, tinh hoa TT văn hoá của phương

Đông và phương Tây với chủ nghĩa M-L làm nền tảng, cùng với thực tiễn của dân tộc và thời đại qua sự tiếp biến và phát triển của HCM - một con người có tưduy sáng tạo, có PP biện chứng, có nhân cách, phẩm chất CM cao đẹp tạo nên TTHCM là TT VN hiện đại

Câu 4: Quan điểm của HCM về sự ra đời của Đảng CSVN, sự sáng tạo của HCM trong quá trình thành lập Đảng CSVN.

a Quan điểm của HCM về sự ra đời của Đảng: +

- Đảng ra đời là sự kết hợp của chủ nghĩa Mac Lênin, giai cấp công nhân và phong trào yêu nước +

- HCM nhận thấy rõ vai trò to lớn của chủ nghĩa Mac Lênin đối với cách mạng Việt Nam và đối với quá trình hình thành Đảng cộng sản Việt Nam +

- Người chỉ ra rằng, sở dĩ giai cấp công nhân Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam là vì giai cấp công nhân có chủ nghĩa Mac Lênin và trên nền tảng đấu tranh, họ xây dựng Đảng theo chủ nghĩa Mac Lênin +

- So với quan điểm của Mac Lênin về sự ra đời của Đảng, HCM đưa ra thêm yếu

tố phong trào yêu nước và coi đó là một trong ba yếu tố dẫn tới sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam là vì: +

+ Phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc Việt Nam, là nhân tố chủ đạo quyết định sự nghiệp chống giặc ngoạixâm của dân tộc ta +

+ Phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước bởi vì hai phong trào đó đều có mục tiêu chung là: giải phóng dân tộc, làm cho người Việt Nam được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước hùng mạnh hơn +

+Nói đến phong trào yêu nước phải kể đến phong trào nông dân, giai cấp công nhân và giai cấp nông dân hợp thành quân chủ lực của cách mạng +

+ Phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp giữa các yếu tố cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam +

b Quan điểm của HCM về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh: +

- Sự cần thiết để xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh: +

+ Xây dựng Đảng để cán bộ, đảng viên củng cố lập trường quân điểm, bình tĩnh,sáng suốt, không tỏ ra bị động, lúng túng, bi quan khi gặp nhiệm vụ khó khăn +

+ Trong quan niệm của HCM, xây dựng và chỉnh đốn Đảng gắn liền với sự tồn tại của Đảng, Đảng lớn lên, trưởng thành gắn liền với sự phát triển của đất nước

và dân tộc +

+Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên tự rèn luyện, giáo dục và tu dưỡng tốt hơn, hoàn thành các nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó, đặc biệt là giữ được các phẩm chất đạo đức cách mạng +

+ Xây dựng Đảng sẽ làm cho Đảng trở thành một khối thống nhất về nhận thức

và tư tưởng, làm cơ sở cho sự thống nhất về hành động, đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam tiến về phía trước và vượt qua mọi khó khăn +

- Nội dung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh: +

+ Về tư tưởng, lý luận: dựa vào lý luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mac Lênin, lấy chủ nghĩa Mac lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng cộng sản Việt Nam +

+ Xây dựng về mặt chính trị theo HCM bao gồm nhiều nội dung: xây dựng đường lối chính trị, bảo vệ chính trị, xây dựng và thực hiện nghị quyết, xây dựng

và phát triển hệ tư tưởng chính trị, củng cố lập trường chính trị, nâng cao bản lĩnh chính trị +

* Trong đó việc xây dựng đường lối chính trị là một vấn đề cốt tử trong sự tồn tại và phát triển của Đảng +

* Đường lối chính trị phải dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mac Lênin, đòngthời học tập kinh nghiệm của các đảng cộng sản anh em và vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta trong từng thời kỳ +

* Đảng phải thật sự là đội tiên phong dũng cảm, là bộ tham mưu sáng suốt của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc +

+ Về tổ chức, bộ máy và công tác cán bộ ( 5 nguyên tắc) +

* Trung thành lợi ích của Đảng, của nhân dân và của cả dân tộc +

* Có đủ năng lực để đánh giá đúng cán bộ +

* Không có tư tưởng cục bộ như địa phương +

* Có khả năng quy hoạch cán bộ +

* Xây dựng Đảng vừa đạo đức, vừa văn minh +

Câu 5: Phân tích luận điểm: Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng

vô sản ở chính quốc Qua đó làm rõ tính sáng tạo của HCM trong cách mạng giải phóng dân tộc ở VN.

Tư tưởng HCM về cách mạng giải phóng dân tộc gồm các luận điểm sau: - Cáchmạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi cần phải đi theo con đường cách mạng

vô sản - Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do đảng cộng sảnlãnh đạo - Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc gồm toàn dân tộc - Cáchmạng giải phóng dân tộc cần chủ động sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước CMVS chính quốc - Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng bạo lực cách mạng Trong đó, Quan điểm cách mạng giải phóng dân tộc phải chủ động … vô sản ở chính quốc : là một luận điểm mới của HCM Trong PTCS quốc tế đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của CM thuộc địa phụ thuộc vào thắng lợi của CMVS ở chính quốc Đề cương về phong trào CM ở cácnước thuộc địa và nừa thuộc địa được thông qua tại đại hội VI Quốc tế cộng sản(ngày 1_9_1928) cho rằng:Chỉ có thể thưc hiện hoàn toàn công cuộc giải phóng

dt thuộc địa khi GCVS giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến Quan niêm này vô hình chung đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các PTCM ở các nước thuộc địa Theo HCM giữa CM gpdt ở các nước thuộc địa và CMVS ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong

cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là CNĐQ Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là quan hệ phụ thuộc.Năm 1925 HCM viết “CNTB là con đỉa có 1 cái vòi bám vào GCVS ở chính quốc và 1 cái vòi khác bám vào GCVS ở các thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máu của GCVS; con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị đứt sẽ lại mọc ra” Nhân dân các dtthuộc địa có khả năng CM to lớn Theo HCM khối liên minh các dt thuộc địa là

1 trong những cái cánh của CMVS Phát biểu tại đại hội V Quốc tế cộng

sản(tháng 6_1924) Người khẳng định vai trò, vị trí chiến lược của CM thuộc địa:” vận mệnh của GCVS TG và đặc biệt là vận mệnh của GCVS ở các nước đixâm lược thuộc địa gắn chặt với vân mệnh của gc bị áp bức ở các nước thuộc địa…nọc độc và sức sống của con rắn độc TBCN đang tập trung ở các nước thuộc địa hơn là ở chính quốc”.Nếu xem thường CM ở thuộc địa tức là “muốn đánh chết rắn đằng đuôi” Vận dụng công thức của C.Mac: sự nghiệp gp GCCN phải là sự nghiệp của bản thân GCCN, Người đưa ra luận điểm:”công cuộc giải phóng anh em( nhân dân thuộc địa_TG) chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản than anh em” Do nhận thức được vai trò, vị trí chiến lược của CM thuộc địa, đánh giá đúng sức mạnh dt, năm 1921 NAQ cho rằng CM gpdt ở các nước thuộc địa có thể dành thắng lợi trước CMVS ở chính quốc.Người viết: ngày mà hàng trăm triệu nhân dân châu Á bị tàn sát và áp bức thức tỉnh để gạt

bỏ sự bóc lột đê tiện của bọn TD lòng tham không đáy, họ sẽ hình thành một lực lượng khổng lồ, và trong khi thủ tiêu một trong những đk tồn tại của CNTB là CNĐQ, họ có thể giúp đỡ những người anh em ở phương Tây trong nhiệm vụ gphoàn toàn Trong tác phẩm Đườn cách mệnh, HCM có sự phân biệt về nhiệm vụ của CMVS và CM gpdt và cho rằng: hai thứ CM tuy có khác nhau nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhau.Người nêu VD” An Nam dt cách mệnh thành công thì

tư bản Pháp yếu, tư bản Pháp yếu thì công nông Pháp làm GCCM cũng dễ Và nếu công nông Pháp làm CM thành công, thì dân tộc An Nam sẽ được tự do” Đây là một luận điểm sáng tao, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, một cống hiến quan trọng của HCM vào kho tang lý luận CNML, đã được thắng lợi của

PTCM gpdt trên toàn TG trong gần một thế kỷ qua chứng minh là hoàn toàn đúng đắn.

Câu 6: Sự cần thiết phải Đại Đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp CMVN trong tư tưởng HCM:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cáchmạng có 3 nội dung chủ yếu, gồm: vị trí, vai trò của đại đoàn kết trong sựnghiệp cách mạng; nội dung đại đoàn kết dân tộc; hình thức tổ chức khối đạiđoàn kết dân tộc

Khi đề cập đến vị trí, vai trò của đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh khẳngđịnh, đại đoàn kết dân tộc là một chiến lược cơ bản, nhất quán, lâu dài, là vấn đềsống còn, quyết định thành công của cách mạng Đó là chiến lược tập hợp mọilực lượng nhằm hình thành và phát triển sức mạnh to lớn của toàn dân trongcuộc đấu tranh chống kẻ thù của dân tộc, của nhân dân Theo Người, đoàn kếtlàm nên sức mạnh và là cội nguồn của mọi thành công: “Đoàn kết là một lựclượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”(1);

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”(2)

Để đánh bại các thế lực đế quốc, thực dân giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp và giải phóng con người, nếu chỉ có tinh thần yêu nước thôi là chưa đủ, cáchmạng muốn thành công và “thành công đến nơi”, phải tập hợp tất cả các lựclượng, xây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc bền vững Người nhận định,cuộc đấu tranh cứu nước của nhân dân ta cuối thế kỷ XIX bị thất bại có mộtnguyên nhân sâu xa là cả nước không đoàn kết được thành một khối thốngnhất.Muốn cách mạng thành công phải có lực lượng cách mạng, muốn có lựclượng cách mạng phải thực hiện đoàn kết Người viết: “Đoàn kết là sức mạnhcủa chúng ta Đoàn kết chặt chẽ, thì chúng ta nhất định có thể khắc phục mọikhó khăn, phát triển mọi thuận lợi và làm trọn nhiệm vụ nhân dân giao phó chochúng ta”(3) Trong quan điểm của Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc được xácđịnh là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, phải được quán triệt trong tất cảcác lĩnh vực, từ đường lối, chủ trương, chính sách đến hoạt động thực tiễn

Theo Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân Đây làluận điểm sáng tạo, đặc sắc Vì theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin,cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, không phải là việc một hai người có thểlàm được Đại đoàn kết toàn dân có nghĩa là phải tập hợp được tất cả mọi ngườidân vào một khối trong cuộc đấu tranh chung Trong quá trình xây dựng khối đạiđoàn kết toàn dân, phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyếthài hòa mối quan hệ giai cấp - dân tộc để tập hợp lực lượng, không được phép

bỏ sót một lực lượng nào Thực hiện đại đoàn kết toàn dân phải kế thừa truyền

thống yêu nước, nhân nghĩa, tinh thần cộng đồng của dân tộc Việt Nam; phải cólòng khoan dung, độ lượng, tin vào nhân dân, tin vào con người; đồng thời luônđứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, thực hiện đại đoàn kết vớiphương châm “nước lấy dân làm gốc” Truyền thống này được hình thành, củng

cố và phát triển trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm củadân tộc, trở thành giá trị bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm, tâm hồncủa mỗi người Việt Nam, được lưu truyền từ đời này sang đời khác Đó chính làcội nguồn, sức mạnh vô địch để cả dân tộc chiến đấu và chiến thắng mọi thiêntai, địch họa, làm cho đất nước trường tồn, bản sắc dân tộc được giữ vững.Người cũng nhấn mạnh, trong mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng đều có những ưu,nhược điểm Cho nên, vì lợi ích của cách mạng phải có lòng khoan dung, độlượng, trân trọng cái phần thiện dù là nhỏ nhất ở mỗi con người mới có thể tậphợp, quy tụ rộng rãi mọi lực lượng Theo Người: trong mấy triệu người cũng cóngười thế này thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều là dòng dõi của tổ tiên

ta Vậy nên ta phải khoan hồng đại độ, ta phải nhận rằng đã là con Lạc cháuHồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc Đối với những đồng bào lạc lối,lầm đường, ta phải dùng tình thân ái mà cảm hóa họ Có như thế mới thành đoànkết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc chắn vẻ vang(4)

Về hình thức của khối đại đoàn kết dân tộc, Người chỉ rõ, đại đoàn kết là

để tạo nên lực lượng cách mạng, để làm cách mạng xóa bỏ chế độ cũ, xây dựngchế độ mới Do đó, đại đoàn kết dân tộc không chỉ dừng lại ở quan niệm, tưtưởng mà phải trở thành một chiến lược cách mạng, trở thành sức mạnh vật chất,lực lượng vật chất có tổ chức và tổ chức đó chính là Mặt trận dân tộc thống nhất,dưới sự lãnh đạo của Đảng Đó là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của nhândân Việt Nam, nơi quy tụ, đoàn kết, tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp, dântộc, tôn giáo, đảng phái, các tổ chức, cá nhân yêu nước ở trong và ngoài nướccùng nhau phấn đấu vì mục tiêu chung là hòa bình, độc lập dân tộc, thống nhất

Tổ quốc, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ các nguyên tắc cơ bản về xây dựng vàhoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất, đó là: phải được xây dựng trên nềntảng khối liên minh công - nông - trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng; phải hoạtđộng trên cơ sở bảo đảm lợi ích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bản của cáctầng lớp nhân dân; phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, bảođảm đoàn kết ngày càng rộng rãi, bền vững và đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, chânthành, thân ái, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

Câu 7: Quan điểm của HCM về những đặc trưng, bản chất của chủ nghĩa

xã hội:

Hồ Chí Minh bày tỏ quan niệm của mình về chủ nghĩa xã hội ở Việt Namkhông hẳn chỉ trong một bài viết hay trong một cuộc nói chuyện nào đó, mà tùytừng lúc, từng nơi, tùy từng đối tượng người đọc, người nghe mà Người diễn đạtquan niệm của mình, vẫn là theo các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin về chủ nghĩa xã hội nhưng với cách diễn đạt ngôn ngữ nói và viết của HồChí Minh thì những vấn đề đầy chất lý luận chính trị phong phú phức tạp đượcbiểu đạt bằng ngôn ngữ của cuộc sống của nhân dân Việt Nam, rất mộc mạcdung dị, dễ hiểu.

- Hồ Chí Minh có quan niệm tổng quát khi coi chủ nghĩa cộng sản chủnghĩa xã hội như là một chế độ xã hội bao gồm các mặt rất phong phú hoànchỉnh, trong đó con người được phát triển toàn diện, tự do Trong một xã hộinhư thế mọi thiết chế cơ cấu xã hội đều nhằm tới mục tiêu giải phóng con người

- Hồ Chí Minh diễn đạt quan niệm của mình về chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam trên một số mặt nào đó của nó như chính trị, kinh tế, văn hóa.xã hội Vớicách diễn đạt như thế của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, chúng ta không nêntuyệt đối hóa từng mặt, hoặc tách riêng rẽ từng mặt của nó mà cần đặt trong mộttổng thể chung

- Hồ Chí Minh quan niệm về chủ nghĩa xã hội ở nước ta bằng cách nhấn mạnhmục tiêu vì lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân, là làm cho mọi người được ăn no,mặc ấm, được sung sướng, tự do là “nước ta được hoàn toàn độc lập, dân tađược hoàn toàn tự do đồng bào ai cùng có cơm ăn áo mặc ai cũng được họchành” như "ham muốn tột bậc" mà Người đã trả lời các nhà báo tháng 1 nám 19-16

- Hồ Chí Minh nêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong ý thức,động lực của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.Xây dựngmột xã hội như thế là trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi, động lực của toàn dântộc.Cho nên với động lực xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam sức mạnh tổnghợp được sử dụng và phát huy, đó là sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sứcmạnh thời đại

- Những đặc trưng chủ yếu

Đặc trưng tổng quát của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, theo Hồ Chí Minh, củngtrên cơ sở của lý luận Mác – Lênin, nghĩa là trên những mặt về chính trị kinh tế,văn hóa - xã hội Còn về cụ thể chúng ta thấy Hồ Chí Minh nhấn mạnh chủ yếutrên những điểm sau đây:

+ Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ

Chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ.nhân dân lao động là chủ vànhân dân lao động làm chủ Nhà nước là của dân do dân và vì dân, dựa trên khốiđại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công - nông - lao động trí óc doĐảng Cộng sản lãnh đạo

Mọi quyền lực trong xã hội đểu tập trung trong tay nhân dân Nhân dânđoàn kết thành một khối thống nhất để làm chủ nước nhà.Nhân dân là ngườiquyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của đất nước dưới chế độ xã hộichủ nghĩa.Hồ Chí Minh coi nhân dân có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạoquyền lực.Chủ nghĩa xã hội chính là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựavào sức mạnh của toàn dân để đưa lại quyền lợi cho nhân dân

+ Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắnliền với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật

Đó là xã hội có một nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao động xãhội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa học - kỹthuật, ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học - kỹ thuật của nhân loại

+ Chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người

Đây là một vấn đề được hiểu nó như là một chế độ hoàn chỉnh, đạt đến độ chínmuồi Trong giai đoạn đầu (quá độ lên chủ nghĩa xã hội), vẫn có tình trạng bóclột sức lao động của người lao động làm thuê Trong chủ nghĩa xã hội, thực hiệnchế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theolao động Đó là một xã hội được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý

+ Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức

Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng,không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chântay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng,

có điều kiện phát triển toàn diện, có sự hài hòa trong phát triển của xã hội và tựnhiên

Các đặc trưng nêu trên là hình thức thể hiện một hệ thống giá trị vừa kếthừa các di sản của quá khứ vừa được sáng tạo mới trong quá trình xây dựng chủnghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội là hiện thân đỉnh cao của tiến trình tiến hóa lịch

sử nhân loại Hồ Chí Minh quan niệm chủ nghĩa xã hội là sự tổng hợp quyệnchặt ngay trong cấu trúc nội tại của nó, một hệ thống giá trị làm nền tảng điềuchỉnh các quan hệ xã hội, đó là độc lập, tự do, bình đẳng, công bằng, dân chủ,bảo đảm quyền con người, bác ái, đoàn kết, hữu nghị

Câu 8: Luận điểm Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường vô sản Ý nghĩa thực tiễn

Trong hệ thống các luận điểm trên thì luận điểm quan trọng và được người chú ý hơn cả là luận điểm: Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường của cách mạng vô sản

Sở dĩ các phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đều thất bại là do chưa có đường lối và phương pháp đấu tranh đúng đắn Khi chủ nghĩa đế quốc đã thành một hệ thống thế giới, một mặt chúng tranh giành ảnh hưởng thuộc địa lẫn nhau, mặt khác chúng lại thống nhất với nhau để đàn áp thuộc địa Vì vậy trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc giai cấp vô sản

ở chính quốc và nhân dân thuộc địa có chung một kẻ thù Chủ nghĩa tư bản như con đỉa hai vòi, một vòi bám vào chính quốc, một vòi bám vào thuộc địa Muốn đánh thắng chủ nghĩa đế quốc phải đồng thời cắt cả hai vòi của nó đi.Vì vậy, cách mạng vô sản ở chính quốc phải kết hợp với cách mạng giải phóng dân tộc ởthuộc địa

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chúng ta phải đối đầu với một kẻ thù khác hẳn với chúng ta về nên văn minh và văn hóa Kẻ thù là chủ nghĩa tư bản mạnh hơn

ta nhiều lần với các phương tiện chiến tranh hiện đại hơn ta rất nhiều.Vì vậy các đường lối cách mạng cũ đều không thể giành thắng lợi Chủ nghĩa tư bản không những có nền văn minh hơn hẳn chúng ta mà còn trở thành một hệ thống thế giới Tuy chúng tranh giành ảnh hưởng thuộc địa lẫn nhau nhưng chúng luôn

luôn thống nhất với nhau để đàn áp lại các cuộc cách mạng của nhân dân lao động ở chính quốc cũng như thuộc địa Ví dụ như việc Nguyễn Ái Quốc đã bị thực dân Anh bắt sau đó giao lại cho Pháp, còn phong trào Đông du của Phan Bội Châu bị Nhật tiêu diệt

Tất cả các phong trào yêu nước theo nhiều khuynh hướng khác nhau đều thất bại

do không có đường lối đấu tranh đúng đắn Các cuộc nổi dậy do các sỹ phu yêu nước lãnh đạo nổ ra rầm rộ và lan rộng khắp cả nước như khởi nghĩa Trương Đinh (1859- 1864), Nguyễn Trung Trực ( 1861-1868) ở miền Nam, khởi nghĩa Trần Tuấn, Đặng Như Mai, Nguyễn Xuân Ôn, Phan Đình Phùng ( 1886- 1887) ởmiền Trung, khởi nghĩa Ba Đình (1886-1887), Bãi Sậy ( 1885-1889) ở miền Bắc Các cuộc nổi dậy này đều mạng nặng ý thức hệ phong kiến, phụng chiếu Cần Vương, đường lối kháng chiến không rõ ràng, chủ yếu là muốn khôi phục độc lập dưới chế độ phong kiến, tất cả đều có chung một kết cục là bị thực dân Pháp đàn áp hết sức dã man và thất bại Các phong trào theo hệ tư tưởng tư sản như Đông du, Đông kinh nghĩa thục, Duy tân ở thập niên đầu của thế kỷ XX cũng đều thất bại Hệ tư tưởng phong kiến trở nên lỗi thời do sự xuất hiện hệ tư tưởng của giai cấp vô sản tiên tiến hơn

Cần phải đoàn kết với giai cấp vô sản ở chính quốc để chống lại chủ nghĩa tư bản.Vì họ cũng là những nạn nhân bị giai cấp tư bản bóc lột Giai cấp vô sản ở chính quốc có cùng chung một kẻ thù với nhân dân thuộc địa, đó chính là chủ nghĩa tư bản Sự đoàn kết này là hết sức quan trọng để tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm cắt đứt cả hai vòi của con đỉa là chủ nghĩa tư bản

Chỉ có đi theo con đường cách mạng vô sản mới có thể vừa giải phóng dân tộc vừa giải phóng con người và giải phóng giai cấp Các con đường khác có thể đem đến độc lập cho đất nước nhưng không thể đạt được mục tiêu giải phóng giai cấp, giải phóng con người Sau một quả trình nghiên cứu lý luận và khảo sátthực tế trên bình diện rộng lớn trong cũng như ngoài nước Hồ Chí Minh đã rút

ra kết luận “ Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Thực chất của con đường cách mạng vô sản

là gắn liền độc lập dân tộc với Chủ nghĩa xã hội.Cho đến nay hệ tư tưởng của cách mang vô sản vẫn là hệ tư tưởng tiên tiến nhất của nhân loại

Qua những phân tích trên ta thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc nói chung và luận điểm “ Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phỉ đi theo con đường của cách mạng vô sản” đóng một vai trò hết sức quan trọng Nó đã chỉ ra cho dân tộc Việt Nam con đường đi lên xã hội chủ nghĩa, đưa dân tộc thoát khỏi đêm đen khủng hoảng con đường cứu nước giải phóng dân tộc Hồ Chí Minh đã dân đường cho cả dân tộc đi theo, con đường đi đúng đắn để giải phóng đất nước, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Cho đến nay tư tưởng này vẫn còn nguyên giá trị Nó là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới

Câu 9: Chức năng của văn hóa trong thời đại mới theo tư tưởng HCM:

Từ di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, có thể thấy văn hoá có ba chức năng cơ bảnsau:

Một là, bồi dưỡng tư tưởng đúng và tình cảm cao đẹp cho con người.

Hồ Chí Minh nêu rõ: Văn hoá phải làm cho ai cũng có lý tưởng tự chủ, độc lập,

tự do Đồng thời văn hoá phải làm thế nào cho quốc dân có tinh thần vì nướcquên mình, vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng Hồ Chí Minh cũng thườngnói phải làm thế nào cho văn hoá đi sâu vào tâm lý quốc dân để xây dựng nhữngtình cảm lớn: yêu, ghét, căm thù, tin tưởng Như lòng yêu nước tình yêu thươngcon người, yêu tính trung thực, chân thành, thuỷ chung, ghét những thói hư tậtxấu, những sa đoạ biến chất, căm thù những thứ giặc nội xâm tin ở con người,

ở chân lý, ở sự thật, ở đường lối của Đảng, của cách mạng xã hội chủ nghĩa Từ

đó Hồ Chí Minh nêu một luận điểm quan trọng: “Văn hoá phải soi đường choquốc dân đi”

Hai là, nâng cao dân trí, mở rộng hiểu biết của con người

Khi mới giành được độc lập Hồ Chí Minh đã nói: “Một trong những công việcphải thực hiện cấp tốc trong lúc này, là nâng cao dân trí”1 Dân trí, theo Hồ ChíMinh là: “Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình , phải có kiếnthức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hếtphải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ'[1]

Khi miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh viết:

“Chúng ta phải biến một nước dốt nát, cực khổ thành một nước văn hoá cao vàđời sống tươi vui hạnh phúc”[2]

Chính văn hóa giúp con người hiểu họ được hưởng những quyền lợi gì và phải

có trách nhiệm gì với dân, với nước và ngay với chính bản thân mình, muốn biếtđược phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ Ngay khi bắt tay vào xây dựng đấtnước, Hồ Chí Minh đã đặt chỉ tiêu phải phổ cập trình độ tiểu học cho mọi ngườidân và đưa nước ta sánh vai với các cường quốc năm châu thông qua việc họccủa toàn dân

Ba là, bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách lành mạnh, tiêntiến, luôn hướng con người vươn tới cái chân, thiện, mỹ để không ngừng hoànthiện bản thân con người

Phẩm chất và phong cách của con người được hình thành trong quan hệ đạo đức

và lối sống của cá nhân và xã hội, trong thói quen, tập quán, phong tục của cộngđồng và dân tộc Văn hoá giúp con người nhận biết và phân biệt cái tốt đẹp, lànhmạnh với cái xấu xa, hư hỏng, giữa cái tiến bộ với cái lạc hậu cản trở con người

và dân tộc tiến lên phía trước Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: Văn hoá phải sửađổi được những tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, sửa xã hội cũ, xây xãhội mới

Nếu hiểu văn hoá là tất cả những gì do con người, ở trong con người và liên quan trực tiếp nhất đến con người, thì khi chúng ta bàn đến khái niệm văn

hoá, cả bản chất, chức năng và vai trò của văn hoá tức là đã bàn vấn đề con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh Và qua đó cũng thấy rõ rằng, sự nghiệp xây dựng nền văn hoá mới cũng là sự nghiệp xây dựng con người, đó cũng là sự nghiệp của mỗi con người, của toàn dân Nhưng lực lượng nòng cốt lại là những nhà văn hoá, những người làm công tác văn hoá, giáo dục mà Hồ Chí Minh gọi là các chiến sĩ trên mặt trận văn hoá “phải biết xung phong”

Câu 10:Những quan điểm cơ bản về xây dựng Nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong tư tưởng HCM

Xây dựng một nhà nước do nhân dân lao động làm chủ là tư tưởng nhất quán trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh Đây cũng là một kết luận

mà Người rút ra khi khảo sát các cuộc cách mạng Mỹ, Pháp, Nga Nhà nước Việt Nam kiểu mới thể hiện khối đại đoàn kết dân tộc trong đó công, nông là gốc và trí thức ngày càng có vị trí quan trọng đặc biệt khi đất nước bước vào thời kỳ xây dựng Tất cả mọi người dân Việt Nam, không phân biệt gái trai, giàunghèo, nòi giống, dân tộc, tôn giáo đều là người chủ của Nhà nước, có trách nhiệm xây dựng Nhà nước Ngay từ những ngày đầu mới thành lập, Hồ Chí Minh khẳng định: Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân

Việt Nam “Nước ta là nước dân chủ Bao nhiêu quyền hạn đều của dân” (2)

Tính chất dân chủ nhân dân là đặc trưng nổi bật của chính quyền nhà nước kiểu mới Trong nước ta, nhân dân là người nắm giữ mọi quyền lực, còn các cơ quan nhà nước do nhân dân tổ chức ra, nhân viên nhà nước là người được ủy quyền, thực hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân, trở thành công bộc của nhân dân Thể chế dân chủ cộng hòa đã làm thay đổi tận gốc quan hệ quyền lực chính trị

và thực hiện quyền lực, nhân dân được đặt ở vị trí cao nhất, nhà nước không còn

là công cụ thống trị, nô dịch dân như trong thời phong kiến, tư bản

Nhà nước dân chủ nhân dân do nhân dân trực tiếp tổ chức, xây dựng thông qua tổng tuyển cử phổ thông đầu phiếu Hồ Chí Minh nhận thức tổng tuyển cử là một quyền chính trị mà nhân dân giành được qua đấu tranh cách mạng, là hình thức dân chủ, thể hiện năng lực thực hành dân chủ của nhân dân “Tổng tuyển

cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức

để gánh vác công việc nước nhà Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử; hễ là công dân thì đều có quyền

đi bầu cử Do tổng tuyển cử mà toàn dân bầu ra Quốc hội Quốc hội sẽ cử

ra Chính phủ Chính phủ đó thật là chính phủ của toàn dân” (3) .Thông qua việc bầu Quốc hội và Chính phủ, nhân dân thực hiện quyền lực của mình bằng hình thức dân chủ trực tiếp và đại diện

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, quyền lực tối cao của nhân dân không chỉ thể hiện

ở việc bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, mà còn ở quyền bãi miễn, kiểm soát, giám sát hoạt động của các đại biểu Cơ chế dân chủ này nhằm làm cho Quốc hội được trong sạch, giữ được phẩm chất, năng lực hoạt động Hồ Chí Minh nêu rõ: “Nhân dân có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những đại biểu ấy tỏ ra không xứng đáng với sự tín

nhiệm của nhân dân” (4)

Với vai trò làm chủ nhà nước, thực hiện sự ủy quyền của nhân dân, các đại biểu được bầu ra phải có trách nhiệm gần gũi, sâu sát để hiểu dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân với tinh thần trách nhiệm bàn và giải quyết những vấn đề thiết thực cho quốc kế dân sinh Theo quan điểm Hồ Chí Minh, để thể hiện nhân dân lao động làm chủ Nhà nước thì đại biểu do dân bầu ra phải có mối liên hệ

thường xuyên với nhân dân; thoát ly mối liên hệ này, Nhà nước rất dễ rơi vào quan liêu, trì trệ, đứng trên đầu nhân dân, trái với bản chất dân chủ đích thực vốn có của Nhà nước kiểu mới

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước của dân, do nhân dân làm chủ còn bao hàm một nội dung quan trọng khác đó là nhân dân có quyền kiểm soát Nhà nước Hồ Chí Minh viết: “Chính phủ ta là chính phủ của nhân dân, chỉ có một mục đích là phụng sự cho lợi ích của nhân dân Chính phủ rất mong đồng bào giúp đỡ, đôn đốc, kiểm soát và phê bình để làm tròn nhiệm vụ của mình là

người đầy tớ trung thành tận tụy của nhân dân” (5)

Là người làm chủ Nhà nước, nhân dân có quyền, thông qua cơ chế dân chủ thực thi quyền lực, nhưng đồng thời nhân dân phải có nghĩa vụ xây dựng và bảo vệ Nhà nước, làm cho Nhà nước ngày càng hoàn thiện, trong sạch, vững mạnh Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi với tư cách là chủ nhân của một nước độc lập, tự do, quyền và nghĩa vụ công dân gắn bó chặt chẽ với nhau

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước của dân, do dân là Nhà nước dân chủ, thể hiện quyền lực của giai cấp công nhân, đồng thời cũng là bảo đảm thực thi quyền lực của nhân dân lao động Quan điểm này của Hồ Chí Minh là sợi chỉ đỏxuyên suốt tất cả các quá trình xây dựng Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam.Các bản Hiến Pháp 1946, 1959, 1980 và 1992 đều thể hiện điều đó Trong công cuộcđổi mới, xây dựng Nhà nước do nhân dân lao động làm chủ là một nội dung trọng yếu của việc kiện toàn, đổi mới tổ chức, hoạt động của Nhà nước ta

Câu 11:Nguyên tắc xây dựng đạo đức mới Ý Nghĩa: