BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRUNG CHUYỂN VÀ VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ, TRUNG CHUYỂN VÀ VẬN CHUYỂN, CHẤT THẢI RẮN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN

*** _

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

TRUNG CHUYỂN VÀ VẬN CHUYỂN

.

II Phân loại trạm trung chuyển _8

1 Trạm trung chuyển trực tiếp 81.1 Trạm trung chuyển trực tiếp không có khâu ép 91.2 Trạm trung chuyển trực tiếp n có khâu ép _101.5 Trạm trung chuyển trực tiếp công suất nhỏ dùng ở bãi chôn lấp 11

2 Trạm lưu trữ- trạm trung chuyển tích luỹ. 112.1 Trạm trung chuyển tích lũy công suất lớn không có máy nén 122.2 Trạm trung chuyển tích lũy công suất trung bình có thiết bị nén và xử lý 12

3 Trạm trung chuyển kết hợp _12Phần III: Thiết kế trạm trung chuyển Phần II: Phương tiện và phương pháp vận chuyển _15I.Tạo lập tuyến đường vận chuyển _15II.Phương tiện vận chuyển 15III.Phương pháp vận chuyên 161.Vận chuyển bằng đường bộ _162.Vận chuyển bằng đường sắt _18

3 Vận chuyển bằng đường thủy _19Phần IV: Thực trạng trung chuyển và vận chuyện ở thành phố Hồ Chí Minh 21

LỜI NÓI ĐẦU

Khi kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, hoạt động của con người ngày càng tăng cao, đồng nghĩa với sự gia tăng các vấn đề môi trường, đặc biệt là các chất thải (rắn, lỏng, khí) không được quản lý và xử lý thải ra môi trường tự nhiên Chính các chất thải này là nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu, nónglên toàn cầu, ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm môi trường đất, phá huỷ hệ sinh thái,

Đó là tất cả những thứ mà các nhà môi trường nói riêng, mọi người trên thế giới nóichung cần phải quan tâm Vì vậy để giảm thiểu tối đa tác hại của các chất thải độc hại, đòi hỏi cần phải có sự quản lý và xử lý chặt chẽ

Dù có rất nhiều các vấn đề xoay quanh đề tài chất thải và môi trường rất cần được nhắc đến, nhưng ở bài báo cáo này chúng tôi chỉ đề cập tập trung vào vấn đề:” TRUNG CHUYỂN VÀ VẬN CHUYỂN CHẤT THẢI RẮN”

Ở bài báo cáo này chúng tôi sẽ góp phần giải quyết một số câu hỏi về trung chuyển

và vận chuyển chất thải rắn như: Vì sao lại phải trung chuyển chất thải rắn, mô hìnhtrạm trung chuyển như thế nào? Phương tiện và phương phán vận chuyển chất thải rắn?

Phần 1: HỆ THỐNG TRUNG CHUYỂN- TRẠM TRUNG CHUYỂN

I, Sơ lược về trung chuyển chất thải rắn

1, Khái niệm

+Trung chuyển là hoạt động di chuyển các CTR từ xe thu gom sang các xe vận chuyển lớn để đến bãi chôn lấp, trạm thu hồi, trạm tái chế rác thải

+Trạm trung chuyển là nơi chứa rác trong điều kiện tạm thời trước khi đem đi xử

lý cuối cùng TTC còn được sử dụng để tối ưu năng suất thu gom

Thông thường nếu thời gian đi và về một điểm thu gom rác là tương đương hoặclớn hơn nữa thời gian bốc xếp trong ngày thì khi đó xây dựng TTC là thích hợp Trạm trung chuyển (TTC) sử dụng để vận chuyển toàn bộ CTR từ việc thu gom

ở các phương tiện nhỏ các phương tiện lớn và nó tùy thuộc vào phương tiện

2, Vì sao phải có hoạt động trung chuyển?

Thứ nhất, hiện nay chúng ta có thể thấy một điều rằng để đảm bảo môi trường sống, sức khoẻ cho cộng đồng dân cư thì hầu hết các bãi chôn lấp đều được đặt các

xa thành phối tránh ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí Vì vậy nếu như vận chuyển chất thải từ nơi phát sinh đến nơi chôn lấp- nơi tiếp nhận chất thải rắn cuối cùng hầu như không mạng lại lợi ích lớn bởi chi phí phải trả rất cao Trong khi đó nếu áp dụng hệ thống trạm trung chuyển thì chi phí sẽ giảm đi rất nhiều Vì khi có trạm trung chuyển, các trạm trung chuyển này sẽ nhận rác từ các phương tiện vận chuyển nhỏ thu gom rác trong địa phương để đưa lên các phương tiện vận chuyển lớn đưa rác đến nơi tiếp nhận cuối cùng Để hiểu rõ hơn ta sẽ xem về bảng số liệu dưới đây:

Container di động Container cố định Xe đầu kéo

Thứ hai, xu hướng hiện nay trên toàn thế giới là tái chế, tái sử dụng rác thải do đó khi có các trạm trung chuyển liên hợp thì chính nơi đây sẽ tiếp nhận và phân loại rác và tái chế cũng như tái sử dụng sau đó mới vận chuyển những thứ không thể sử dụng ra bãi chôn lấp

Thứ ba, tại các bãi chôn lấp cũng rất cần có một trạm trung chuyển- trạm trung

chuyển bãi chôn lấp để khắc phục khó khăn trong quá trình phân loại, nhận dạng trước khi mang đi chôn lấp cũng như tiếp nhận rác thải từ cái xe vận chuyển nhỏ,

xe vận chuyển tư nhân từ các khu vực có mật độ dân cư thấp

3, Lợi ích của TTC

 Giảm chi phí vận chuyển

 Tiết kiệm thời gian vận chuyển

 Đảm bảo vệ sinh môi trường

 Kiểm soát chất thải - thu gom các chất thải nguy hại

 Thuận lợi cho việc đóng kiện hoặc tái sử dụng, có thể làm tăng giá trị sử dụng và giảm chi phí chôn lấp

 Các phương tiện vận chuyển lớn lặp lại việc thu gom một cách độc lập, giảmcác phương tiện thu gom và mật độ lưu thông trên đường

II, Phân loại trạm trung chuyển.

Phân loại trạm trung chuyển có ba loại:

+ Trạm đổ trực tiếp: Rác từ những phương tiện thu gom  đổ trực tiếp vào các

phương tiện vận chuyển lớn  chuyển đến các điểm xử lý Trong một số trường

hợp rác này có thể được đổ lên sàng  các phương tiện vận chuyển sau khi đã thuhồi các chất tái chế

+ Trạm lưu trữ: Rác được đổ vào các kho lưu trữ  từ đây rác được đưa lên

các phương tiện vận chuyển và ở đây rác có thể được lưu trữ từ 1 đến 3 ngày

+ Trạm trung chuyển dạng kết hợp giữa hai loại trên: Trong một số trạm trung

chuyển có sự kết hợp của cả hai dạng trên Thường được sử dụng với nhiều mụctiêu và diện tích sử dụng lớn hơn một mục tiêu Rác thu gom có thể được một số cóthể được thu hồi và rác thường từ nhiều nguồn khác nhau

(Hoặc có thể phân loại ra tuỳ thuộc vào khả năng chứa của TTC bao gồm:

- Trạm nhỏ: 100 tấn/ngày

- Trạm trung bình: 100 - 500 tấn ngày

- Trạm lớn: >500 tấn/ngày)

1.Trạm trung chuyển trực tiếp

Phục thuộc vào quy mô và chức năng khác nhau mà trạm trung chuyển chất thải trực tiếp lại phân thành nhiều kiểu trạm khác nhau Ta có các loại trạm trung

chuyển trực tiếp sau:

+ Trạm trung chuyển không ép rác

+ Trạm trung chuyển có ép rác

+ Trạm trung chuyển đặt ở các bãi chôn lắp

Người ta áp dụng 2 cách thức để dỡ tải trực tiếp rác từ xe thu gom sang xe vận chuyển:

- Áp dụng trọng lực: có nghĩa là CTR từ trên cao đưa xuống các xe vận chuyển bêndưới

- Áp dụng xe tự tải rác để chuyển rác trực tiếp từ xe thu gom sang xe vận chuyển Tuy nhiên khi áp dụng mô hình này đòi hỏi phải có yêu cầu khác,những xe vận chuyển phải bắt kịp tần số đến cửa xe thu gom ở trạm trung chuyển , hay là phải mua thêm một số xe trung chuyển phụ để dùng lưu trữ tạm thời Những giải pháp vận hành này sẽ hỗ trợ cho sự phối hợp hiệu quả, quản lý chặt chẽ lượng chất thải đến và đi ra khỏi trạm trung chuyển , bằng cách này sẽ tránh làm cho việc đổ rác từ

xe thu gom bị chậm trễ, có thể gây trở ngại cho khâu thu gom.(*)

Trạm trung chuyển trực tiếp mang lại 1 số ưu điểm cũng như có 1 số khuyết điểm theo

1.1Trạm trung chuyển chất thải rắn trực tiếp không có khâu ép rác.

Cấu trúc xây dựng trạm trung chuyển trực tiếp không ép thường có 2 tầng

- Tầng cao: các xe thu gom được di chuyển lên tầng này để dỡ tải xuống xe đầu kéo(xe container) Trong trường hợp các rơmooc đầy, rác thải sẽ được đổ tạm thời trên sàn dỡ tải ở tầng này

- Tầng thấp: các xe đầu kéo (container) được đặt ở đây để nhận CTR từ các xe thu gom từ trên cao sau đó vận chuyển CTR đến bãi chôn lấp

Cách thức hoạt động: CTR được đưa đến trạm thông qua các xe thu gom sẽ được cân và đưa đến sàn dỡ tải trên cao Sau khi CTR được dỡ tải khỏi các xe thu gom, các xe được cân lại một lần nữa để tính chi phí CTR bây giờ sẽ được đưa xuống các rơmooc bên dưới đến một giá trị cực đại rồi được đưa đến bãi chôn lấp

Hình: Mô hình Trạm trung chuyển trực tiếp

- Ngoài ra thì đối với trạm trung chuyển trực tiếp không ép rác còn có một loại hìnhmột tầng, rác đổ ra sàn và được xe múc lên các xe vận chuyển

1.2 Trạm trung chuyển chất thải rắn trực tiếp có khâu ép rác.

Về cơ bản, cấu trúc xây dựng và hoạt động của trạm có máy ép và không có máy

ép hầu như giống nhau, cái khác ở đây là ở trạm có máy ép CTR được nén lại vào các rơmooc Để ép CTR, người ta sử dụng 2 cộng nghệ máy ép sau:

-Máy ép cố định gồm 1 búa thủy lực, đẩy rác từ thùng thu rác vào trong thùng chứa cửa xe trung chuyển

-Máy ép rời gồm có 1 búa thủy lực đẩy rác từ khoang thu nhận vào trong khoang nén

ép Khoang nén ép được gia cố để chịu được áp lực cửa khối rác bị nén và có kích thước vừa đủ để sau khi nén rác sẽ tạo thành các khối rác vừa với khoang đựng rác cửa phương tiện trung chuyển

Cách thức hoạt động:

+ Sử dụng công nghệ máy ép cố định: CTR từ xe thu gom được đưa đến sàn dỡ tải

→phân loại → khoang chứa của xe vận chuyển→ nén ép trong khoang chứa →đạt khối lượng nhất định sẽ rời khỏi trạm trung chuyển

+ Sử dụng công nghệ máy ép rời:CTR từ xe thu gom được đến bệ dỡ tải →phân loại CTR →máy ép →kiện Các kiện này sẽ được cái xe đầu kéo đưa đến các bãi chôn lấp

Thuận lợi: Chúng ta có thể thấy rằng với loại hình trạm trung chuyển này có thể giảm chi phí đến mức tối đa bởi lượng rác trong một lần vận chuyển đến bãi chôn lấp lớn hơn rất nhiều so với trạm không có khâu ép CTR Do đó có thể giảm lượng

xe trung chuyển nhưng vẫn đạt yêu cầu

Nhược điểm: Tuy nhiên để áp ứng được nhu cầu của hệ thống, các thùng chứa của các xe trung chuyển cần phải được gia cố thật sự chắc chắn để chịu áp lực lớn từ máy nén do đó khối lượng xe tăng Trong khi đó khối lượng xe + rác thải đạt yêu

cầu không thay đổi do đó khối lượng rác thải buộc phải giảm xuống.

Hình: Mô hình TTC có khâu ép rác

1.3 Trạm trung chuyển dùng ở bãi chôn lấp.

Đây là nơi tiếp nhận CTR từ xe thu gom của những nơi ít dân cư hoặc của tư nhân trước khi đem chôn lấp chưa qua phân loại, hoặc đã qua phân loại để đảm bảo an toàn vệ sinh

2 Trạm lưu trữ- trạm trung chuyển tích luỹ.

Trạm trung chuyển tích luỹ có chức năng giống hầu hết các trạm trung chuyển khác, có điều ở đây có thêm hố chứa do để có thể lưu trữ CTR từ 1-3 ngày CTR sau khi được thu gom sẽ được lưu trữ tại khu vực lưu trữ, sau đó tải lên các xe vận chuyển đến các bãi chôn lấp Hệ thống trạm trung chuyển này thường có cấu trúc 2 tầng hoặc 3 tầng tùy theo mục đích và nhu cầu sử dụng

Ở cấu trúc 2 tầng, khu vực lưu trữ là một sàn phẳng đặt cùng mặt bằng với sàn chuyển rác xuống, các xe vận chuyển sẽ được đặt bên dưới

Nếu tỷ lệ CTR được tải quá cao, khu lưu trữ sẽ gồm một ô chứa chất thải đặt ở mặtbằng thấp hơn mặt bằng đổ rác, nhưng cao hơn mặt bằng để xe trung chuyển tạo thành kết cấu 3 tầng

+ Đòi hỏi công nghệ xử lý mùi, côn trùng và nước thải

2.1 Trạm trung chuyển tích luỹ không có máy nén.

Quy trình hoạt động: Các xe thu gom theo hướng dẫn đi theo tuyến nhất định đến bàn cân điện tử và số liệu sẽ được sao lưu vào máy tính Sau đó xe thu gom được chỉ dẫn bởi nhân viên trạm cân vào bên trong trạm Xe thu gom bắt buộc phải lui xe

1 góc 50o để thuận tiện cho việc di chuyển, sau khi dỡ bỏ CTR xuống xe thu gom rời trạm trung chuyển

Thông thường bên trong khu lưu trữ ( hố chứa chất thải) sẽ có 2 xe ủi dùng để đập vụn chất thải rắn và đẩy chúng về phía phễu ở cuối hố Trước khi CTR được

chuyển xuống xe vận chuyển, các CTR có khối lượng lớn sẽ bị giữ lại bởi 2 cần trục dạng gầu để tránh làm hỏng xe vận chuyển CTR bây giờ mới đi qua phễu xuống cái xe vận chuyển đã đặt sẵn dưới thấp có cân điện tử sẵn, đến một khối lượng yêu cầu nào đó, thì mới được vận chuyển đến bãi chôn lấp

2.2 Trạm trung chuyển tích lũy có thiết bị nén ép và xử lý.

Quy trình hoạt động: CTR sau khi được cân đo được đưa đến các hố chứa tạm thời CTR từ trong hố sẽ được lên các băng truyền đến các máy cắt, xé Sau đó sắt được tách riêng, phần còn lại sẽ được nén vào trong các toa trung chuyển để vận chuyển đến bãi đổ

3 Trạm trung chuyển kết hợp

Đây có thể xem là trạm đa năng khi kết hợp cả 2 phương thức trung chuyển trực tiếp và tích lũy trung chuyển Ngoài ra còn có thể áp dụng thu hồi phế liệu vào trạmtrung chuyển này

Cấu trúc: Vì là trạm trung chuyển kết hợp nên cấu trúc trạm loại này có thể bao gồm cấu trúc 2 loại hình trung chuyển kia tuy nhiên tùy thuộc vào nhu cầu khả năng và tính khả thi sẽ áp dụng các công nghệ cần thiết

Quy trình hoạt động: Xe thu gom khi đến trạm sẽ được cân và kiểm tra tại trạm cân, sau đó di chuyển đến sàn dỡ tải và đổ chất thải trực tiếp sang xe vận chuyển, trở lại trạm cân để cân lại và tính chi phí

Đối với các loại hình xe thu gom phi thương mại, xe thu gom tư chân khi đến trạmcũng sẽ được kiểm tra tại cân- kiểm tra xem chất thải mà xe thu gom có chứa vật liệu có thể tái chế hay không Nếu là vật liệu có thể tái chế thì tái chế sẽ được hướng dẫn đưa xe di chuyển đến thu hồi vật liệu tái chế sau mới di chuyển đến khu

dỡ tải chung để dỡ tải phần còn lại sang các xe vận chuyển đến bãi đổ Nếu 100%

là chất thải không thể thu hồi tái chế thì sẽ được đưa đến khu vực dỡ đổ chung để đưa chất thải sang xe vận chuyển

Trong những thời gian cao điểm, hoặc có những trường hợp đặc biệt thì rác thải được tích lũy trên nền chứa sau đó được xe ủi di chuyển từng đợt sang các xe vận chuyển

Ở trạm trung chuyển liên hợp, trung chuyển- tái sinh chất thải, người ta thực hiện

các công đoạn sau:

- Tiếp nhận rác từ các xe vận chuyển nhỏ, xe thu gom

- Phân loại rác ( rác có thể tái chế, tái sử dụng và rác không thể tái chế tái sử dụng)

- Tái chế, tái sử dụng

- Vận chuyển phần không thể sử dụng tới bãi chôn lấp

Chúng ta sẽ hình dung theo sơ đồ dưới đây:

Sơ đồ thu gom và tái sử dụng rác

- Tái chế nhựa, thuỷ tinh: Nhựa, thuỷ tinh phế thải sẽ được phân loại → làm sạch

→ xay, bầm, nghiền →rửa nước →làm khô →tạo hạt,pha màu →thành phẩm

- Sản xuất phân Compost: Phần hữu cơ trong rác thải sau khi được phân loại sẽ được đưa vào các bể ủ lên men sau đó chuyển qua giai đoạn ủ chín và sàn tuyển để thành phân compost Trước khi đóng bao thành phẩm, phân compost được phối trộn thêm những thành phần dinh dưỡng như N, P, K

- Đốt phát điện: Xử lý chất thải thành năng lượng (WTE) hoặc năng lượng từ chất thải (EFW) là những thuật ngữ rộng cho các cơ sở đốt chất thải trong lò hoặc lò hơi

để tạo ra nhiệt, hơi nước hoặc điện

→Việc sử dụng các trạm trung chuyển liện hợp này đem lại lợi ích rất lớn về kinh

tế cũng như môi trường

Rác

Trạm trung chuyển liên hợp, trung chuyển- tái sinh phế liệu

Tái chế nhựa thuỷ tinh

Sản xuất phân Compost

Tái sử dụng trong cuộc sống

Đốt phát điện

PHẦN 2: YÊU CẦU KHI THIẾT KẾ XÂY DỰNG TRẠM TRUNG CHUYỂN

Những yếu tố sau đây cần được xem xét:

- Loại trạm trung chuyển

- Công suất trạm trung chuyển

- Thiết bị, dụng cụ phụ trợ

- Yêu cầu vệ sinh môi trường

- Vấn đề sức khỏe và an toàn lao động

I Loại trạm trung chuyển

-Phải xác định rõ hoạt động tại trạm có gồm cả công tác thu hồi vật liệu tái sinh khithiết kế Nghĩa là xác định các loại rác thải mà trạm tiếp nhận để xây dựng trạm saocho phù hợp vừa tiết kiệm vừa đem lại hiệu quả cao

-Trạm trung chuyển yêu cầu kích thước lớn hay nhỏ, diện tích là bao nhiêu để phù hợp với xe trung chuyển, xe thu gom ra vào thường xuyên

II Công suất trạm trung chuyển

-Khối lượng chất thải rắn đưa về trạm trung chuyển và sức chứa của trạm phải đượcđánh giá một cách cẩn trọng trong quá trình quy hoạch và thiết kế trạm trung chuyển

-Khối lượng chất thải rắn đưa về trạm được tính toán sao cho các xe thu gom khôngphải chờ lâu mới được dở tải

-Do kinh phí đầu tư thiết bị vận chuyển tăng nên cần phân tích tính kinh tế giữa sứcchứa của trạm và chi phí hoạt động vận chuyển bao gồm thiết bị và nhân công

III Yêu cầu về thiết bị và các dụng cụ phụ trợ

- Thiết bị và dụng cụ phụ trợ phụ thuộc vào chức năng của trạm trung chuyển

- Chủng loại và số lượng thiết bị dụng cụ yêu cầu thay đổi theo công suất của trạm

- Cân là dụng cụ không thể thiếu ở tất cả các loại trạm trung chuyển

IV Yêu cầu vệ sinh môi trường

- Cần lắp đặt hệ thống xử lí khí thải, nước thải mùi và côn trùng Đối với các trạm trung chuyển trực tiếp thì thông thường họ chỉ quan tâm tới xử lý nước và mùi, bởi rác trong trạm được vận chuyển liên tục không tồn động như ở trạm trung chuyển tích lũy

- Phải được giám sát chặt chẽ, chất thải rắn rơi vãi phải vệ sinh ngay, không để lâu hơn 1 đến 2 giờ

- Cần xây dựng hệ thống sơ bộ xử lí nước thải khi thải bỏ vào hệ thống thoát và xử

lí nước thải ở khu vực

V Vấn đề sức khỏe và an toàn lao động

- Sử dụng biện pháp phun nước vào không gian để làm giảm nồng độ bụi trong trạm trung chuyển

- Các công nhân làm việc phải được trang bị mặt nạ chống bụi

- Phải trang bị máy điều hòa không khí và thiết bị lọc bụi

- Chất thải không được phép đổ trực tiếp vào hố chứa

VI Lựa chọn vị trí trạm trung chuyển