BÁO CÁO PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC : ẢNH HƯỞNG CỦA PHƯƠNG PHÁPTHUYẾT TRÌNH ĐỐI VỚI VIỆC HỌC CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC SÀI GÒN

BÁO CÁO PHƯƠNG PHÁP, NGHIÊN CỨU KHOA HỌC , ẢNH HƯỞNG CỦA PHƯƠNG PHÁP, THUYẾT TRÌNH ĐỐI VỚI ,VIỆC HỌC CỦA SINH VIÊN ,ĐẠI HỌC SÀI GÒN

ỦY BAN NHÂN DÂN TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN TP.HCM

BÁO CÁO PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: “ẢNH HƯỞNG CỦA PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH ĐỐI VỚI VIỆC HỌC CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC SÀI GÒN.”

GVHD: Tiến sĩ LÊ ANH DUY

Nhóm lớp: 1 Thứ 3, Tiết 6

1.LÝ THỊ DIỄM SƯƠNG

2 VÕ TOÀN PHƯƠNG DUNG

3 TRẦN XUÂN HOÀNG

4 NGUYỄN THỊ HOÀNG OANH

5 NGUYỄN THỊ TUYẾT NHƯ

TP.Hồ Chí Minh , Năm 2017

LỜI CAM ĐOAN

Chúng tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng chúng tôi Các số liệu được sử dụng trong báo cáo là trung thực,khách quan, có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng Những đánh giá và nhận định trong báo cáo do cá nhân chúng tôi nghiên cứu dựa trên những tư liệu xác thực và chưa được công bố ở bất kì công trình nào khác.

LỜI CẢM ƠN

Thực tế luôn cho thấy, sự thành công nào cũng đều gắn liền với những sự

hỗ trợ, giúp đỡ của những người xung quanh dù cho sự giúp đỡ đó là ít hay nhiều, trực tiếp hay gián Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu làm báo

cáo nghiên cứu khoa học đến nay, chúng tôi đã nhận được sự quan tâm,

chỉ bảo, giúp đỡ của thầy Lê Anh Duy và sự cộng tác, hỗ trợ nhiệt tình của các sinh viên Đại học Sài Gòn Nhờ có những lời hướng dẫn, dạy bảo

đó, bài báo cáo này của chúng tôi đã hoàn thành Một lần nữa, chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy

MỤC LỤC

CHƯƠNG I MỞ

ĐẦU -1 Lí do chọn đề

tài 2 Lịch sử nghiên cứu

-3 Nhiệm vụ nghiên

-4 Khách thể nghiên

5 Đối tượng nghiên

cứu6 Mục tiêu nghiên cứu

-7 Mục đích nghiên

cứu -8 Phạm vi nghiên

-9 Phương pháp nghiên

cứu -10 Hạn

chế -11 Kết cấu nội dung

-12 Đóng góp đề tài

-13 Cơ sở lí luận

-CHƯƠNG II NỘI

DUNG -1.Tổng quan các vấn đề về phương pháp thuyết

trình -1.1 Khái niệm về phương pháp thuyết

-1.2 Đặc điểm cơ bản của phương pháp thuyết

trình -1.3 Phân loại các phương pháp thuyết

1.4 Cấu trúc của phương pháp thuyết

-1.5 Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thuyết

trình -1.6 Những yêu cầu cơ bản khi sử dụng phương pháp thuyết

trình -1.7 Các trường hợp cần sử dụng phương pháp thuyết trình -

2 Thực trạng về sự hiểu biết của sinh viên về phương pháp thuyết trình

2.1 -Khảo sát giới tính - 2.2 -Sinh viên năm mấy?

2.3

Chuyên ngành học là gì?

-2.4 -Bạn

đã nghe đến phương pháp thuyết trình hay chưa?

2.5 -Sự hiểu biết về phương pháp thuyết trình của bạn như thế nào?

2.6 -Bạn

có thấy phương pháp thuyết trình thật sự cần thiết với bạn không? 2.7 -Khả năng tiếp thu bài học bằng phương pháp thuyết tình của bạn như thế nào? - 2.8 -Bạn

có nghĩ rằng tại sao phương pháp thuyết trình gây mất nhiều thời gian nhưng vẫn là một phương pháp học tập hiệu quả hơn so với phương pháp học tập cũ đối với sinh viên? - 2.9

Những hạn chế khi học bằng phương pháp thuyết trình?

-2.10 Tại sao lại cảm thấy sợ, nhút nhát khi đứng lên thuyết trình?

2.11 Bạn nghĩ nhà trường có nên mở thêm các lớp dạy kĩ năng

thuyết trình cho sinh viên đại học

không? -2.12 -Bạn có muốn phương pháp học này được áp dụng cho rộng rãi các cấp học

không? -2.13 -Nếu có khóa học về kĩ năng thuyết trình hiệu quả và chất lượng bạn có muốn tham gia không? 2.14 Bạn nghĩ việc áp dụng phương pháp thuyết trình vào chương trình đại học có thật sự hiệu quả không?

-3 -Phân tích nguyên nhân và đề ra giải

pháp -3.1 Nguyên

nhân -3.1.1 Nguyên nhân chủ

3.1.2 Nguyên nhân khách

quan -1 Lý do chọn đề tài

Thuyết trình hay còn gọi là diễn thuyết, nó được hiểu là trình bày trước nhiều người về một vấn đề nào đó Thuyết trình còn được hiểu là trình bày một vấn đề theo một cách thức thuyết phục bằng những kĩ thuật nhất định Đây là một phương pháp học cực kỳ hiệu quả vì nó giải quyết được một khối lượng kiến thức lớn trong thời gian ngắn, giảng giải những khái niệm khó hiểu nhờ vào các hình ảnh minh hoạ, ngoài ra khi học tập bằng

phương pháp này sẽ giúp sinh viên phát huy được tính tích cực, chủ động,

sáng tạo Khi áp dụng thành công phương pháp thuyết trình, sinh viên chúng ta sẽ nhận được những thay đổi tích cực trong việc học của mình.Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này ở Đh nói chung và Đh Sài Gòn nói riêng còn gặp nhiều vấn đề khác nhau tác động về cơ sở vật chất, độnglực học tập của người học, khả năng tiếp thu của sinh viên, đặc điểm chung của sinh viên Việt Nam (nhút nhát, thụ động, không thích cộng tác với bạn bè, tính tự giác học tập và năng động chưa cao ) và còn nhiều vấn đề khác.

Xuất phát từ nhu cầu, tính cấp thiết của vấn đề trên, nghiên cứu này được tiến hành để xác định những ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình và

đề ra các biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng học tập của sinh viên Đại học Sài Gòn

2 Lịch sử nghiên cứu.

3 Nhiệm vụ:

- Thu thập các thông tin qua các báo cáo, tạp chí…

- Phát phiếu điều tra , khảo sát

- Tổng hợp, phân tích dữ liệu có được từ đó nêu được ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình đối với sinh viên Đại học sài gòn và đưa ra biện pháp giải quyết

4 Khách thể nghiên cứu:

Những ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình đối với việc học của sinh viên Đại học Sài Gòn

5 Đối tượng nghiên cứu: Sinh viên Đại học Sài Gòn

6 Mục tiêu nghiên cứu:

- Mục tiêu tổng quát

Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu tầm quan trọng cũng như những ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình với việc học của sinh viên Đại học Sài Gòn và đề ra những biện pháp khắc phục khó khăn trong việc học của sinh viên.

- Mục tiêu cụ thể:

+ Hệ thống hoá cơ sở lý luận để làm cơ sở cho những nghiên cứu sau.+ Phân tích đánh giá tình hình thực tế để tìm ra các nguyên nhân thực trạng

+ Tìm ra các giải pháp nhằm vận dụng phương pháp này một các có hiệu quả hơn

7 Mục đích nghiên cứu:

Đưa ra cái nhìn tổng quát về ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình đối với sinh viên Đại học Sài Gòn

8 Phạm vi nghiên cứu:

- Giới hạn về không gian: Đại học Sài Gòn

- Giới hạn về thời gian : 4 tuần (1/12/2017-1/1/2017)

- Giới hạn về quy mô của mẫu khảo sát: Nghiên cứu chú trọng về ảnh hưởng của sinh viên Đại học Sài gòn về phương pháp thuyết trình

- Giới hạn về nội dung nghiên cứu :

+ Nghiên cứu về việc học tập theo phương pháp thuyết trình của sinh viênĐại học Sài Gòn

+Nghiên cứu sự hiểu biết của sinh viên về phương pháp thuyết trình.-Giới hạn nguồn tài liệu gốc: Xác định những tài liệu phù hợp , cần thiết cho đề tài nghiên cứu về ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình

9 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp quan sát: quan sát giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học qua một số bài giảng bằng phương pháp thuyết trình Từ đó tìm ra những ảnh hưởng tích cực, tiêu cực của việc áp dụng phương pháp thuyết trình.

- Phương pháp điều tra: xây dựng các phiếu điều tra thu thập dữ liệu từ học sinh về mức độ hiểu bài, khả năng ứng dụng thực tế, các thói quen tư duy

Bài nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp, tuy nhiên phương pháp được

sử dụng chủ yếu là phương pháp điều tra, phương pháp này đóng vai trò chủ đạo trong việc tiến hành nghiên cứu này, các phương pháp còn lại bổ trợ cho phương pháp chính

10 Hạn chế :

Qúa trình và phạm vi nghiên cứu chỉ diễn ra ở Đại học Sài Gòn Vì phạm

vi hẹp như thế nên vấn đề nghiên cứu chỉ mang tính cụ thể, không có tính toàn diện

11 Kết cấu nội dung:

Nhóm chúng tôi chia đề tài “ Ảnh hưởng của phương pháp thuyết trình đối với việc học của sinh viên Đại học Sài Gòn” thành 3 phần và các phần này nằm trong chương II.

- Phần 1: Khái quát về phương pháp thuyết trình Ý nghĩa, tầm quan trọngcủa phương pháp thuyết trình trong việc học của sinh viên và những ảnh hưởng của việc áp dụng phương pháp học tập này trong những nghiên cứukhác

-Phần 2: Thực trạng những ảnh hưởng của phương pháp này trong việc học của sinh viên đại học Sài Gòn

- Phần 3: Giải pháp để tiếp thu và áp dụng phương pháp thuyết trình một cách có hiệu quả hơn trong việc học tập

12 Đóng góp của đề tài:

- Cung cấp thông tin về thực trạng của viêc áp dụng phương pháp thuyết trình trong việc học của sinh viên Đại học Sài Gòn từ đó góp phần cải tiếnchất lượng học tập của sinh viên

- Đưa ra những cách áp dụng hiệu quả hơn trong việc sử dụng phương pháp thuyết trình để học tập đối với sinh viên Đại học Sài Gòn

-Gợi mở những nghiên cứu sâu hơn trong lĩnh vực này

- Đề ra giải pháp khắc phục những khó khăn trong quá trình học tập bằng phương pháp này

13 Cơ sở lý luận:

- Thuyết trình trong chương trình học đã không còn quá lạ lẫm đối sinh viên đại học nhưng hầu như các bạn đều có tâm lý ngại phiền, sợ hãi khi phải thuyết trình dù cho các bạn ai cũng biết được lợi ích của thuyết trình trong cuộc sống hiện tại

- Tâm lý sợ nói trước đám đông ảnh hưởng vô cùng lớn đối với bản thân trong tương lai – đó là ảnh hưởng vô cùng xấu cần khắc phục

CHƯƠNG I NỘI DUNG

1 Khái quát về phương pháp thuyết trình Ý nghĩa, tầm quan trọng của phương pháp thuyết trình trong việc học của sinh viên và những ảnh hưởng của việc áp dụng phương pháp học tập này trong những nghiên cứu khác

1.1 Khái quát về phương pháp thuyết trình.

1.1.1 Khái niệm về phương pháp thuyết trình

Phương pháp thuyết trình là phương pháp dạy học bằng lời nói sinh động của người thuyết trình để trình bày một tài liệu mới hoặc tổng kết những tri thức mà người đó đã thu lượm được một cách có hệ thống

1.1.2 Đặc điểm cơ bản của phương pháp thuyết trình

Phương pháp thuyết trình- bao gồm các dạng của nó là giảng thuật (trần

thuật), giảng giải và giảng diễn (diễn giải)- là phương pháp dạy học mà

phương tiện cơ bản dùng để thực hiện là lời nói sinh động của người thuyết trình

Trong học tập, một dạng được sử dụng thông thường nhất và phổ biến

nhất là phương pháp thuyết trình thông báo- tái hiện Đặc điểm cơ bản nổi bật của phương pháp này là tính chất thông báo của lời nói của người thuyết trình và tính chất tái hiện sau khi lĩnh hội của người nghe Những

kiến thức đến với chúng ta theo phương pháp này như đã được người thuyết trình chuẩn bị sẵn để ta thu nhận Chúng ta chỉ nghe, nhìn, cùng tư duy theo lời giảng của người nói, hiểu, ghi chép và ghi nhớ

1.1.3 Phân loại các phương pháp thuyết trình

Phương pháp thuyết trình thể hiện dưới hình thức giảng giải, giảng thuật

và diễn giảng phổ thông.

+ Giảng thuật là một trong những phương pháp thuyết trình, trong đó có

yếu tố miêu tả, trần thuật Nó được sử dụng khi miêu tả những thí nghiệm,hiện tượng hoặc trình bày cuộc đời và sự nghiệp của nhà bác học lỗi lạc, những thành tựu nổi tiếng trong khoa học – công nghệ…

Trong giảng thuật, người thuyết trình có thể trích những đoạn văn, thơ ngắn, những câu nói hay những đoạn trích từ các tác phẩm văn học, các văn kiện lịch sử…để làm cho bài thuyết trình thêm sinh động, diễn cảm, giàu hình ảnh Cũng có thể kết hợp sử dụng các phương tiện trực quan, phương tiện kỹ thuật học tập để minh họa cho việc trình bày của mình Cũng có thể đặt ra những câu hỏi nhằm thu hút sự chú ý, định hướng sự lắng nghe hoặc kích thích tính tích cực cũng như để kiểm tra hiệu quả việclĩnh hội tri thức của người nghe

+ Giảng giải là phương pháp thuyết trình dùng những luận cứ, số liệu để

chứng minh một sự kiện, hiện tượng, quy tắc, định lý, định luật, công thức, nguyên tắc trong các môn học Giảng giải chứa đựng các yếu tố phán đoán, suy lý nên có nhiều khả năng phát triển tư duy logic của học sinh Trong quá trình học, giảng giải thường kết hợp với giảng thuật

+ Diễn giảng phổ thông là một trong những phương pháp thuyết trình

nhằm trình bày một vấn đề hoàn chỉnh có tính chất phức tạp, trừu tượng

và khái quát trong một thời gian tương đối dài (30-35 phút và hơn thế), chẳng hạn như trình bày các trào lưu văn học ở một giai đoạn nào đó Phương pháp này đối với việc dạy và học ở Phổ thông Cơ sở thường ít dùng so với giảng thuật và giảng giải Khi dùng, nó thường kết hợp với hai phương pháp kia

1.1.4 Cấu trúc logic của phương pháp thuyết trình

Khi dùng phương pháp thuyết trình để trình bày vấn đề nào đó cũng phải

trải qua bốn bước: Đặt vấn đề, phát biểu vấn đề, giải quyết vấn đề và kết

luận rút ra từ vấn đề đó.

- Đặt vấn đề là bước đầu tiên nhằm thông báo vấn đề dưới dạng tổng quát

để kích thích sự chú ý ban đầu của người nghe

- Phát biểu vấn đề là bước nêu lên những câu hỏi cụ thể nhằm vạch ra

Theo logic quy nạp có thể có ba cách trình bày Đó là: Quy nạp phân tích từng vấn đề đặt ra ở bước phát triển vấn đề tương đối độc lập với nhau Vì

vậy có thể giải quyết từng vấn đề, rút ra kết luận rồi chuyển sang giải quyết vấn đề khác.

+>Quy nạp phát triển: Nêu vấn đề được giải quyết theo lối móc xích, nghĩa là giải quyết xong từng vấn đề thứ nhất thì kết luận rút ra sẽ lại làm tiền đề cho việc giải quyết vấn đề tiếp theo Trong việc chứng minh các bài toán hình học thường gặp loại quy nạp này

+>Quy nạp song song – đối chiếu: Nêu vấn đề đặt ra phải giải quyết chứa đựng những mặt tương phản, đối lập

+ Logic diễn dich là con đường nhận thức từ nguyên lý chung đến cái cụ thể Theo logic diễn dich, bắt đầu đưa ra các kết luận sơ bộ khái quát, sau

đó tiến hành giải quyết có thể theo ba cách: phân tích từng phần, phân tíchphát triển, phân tích so sánh – đối chiếu

- Kết luận: Là bước kết thúc việc trình bày vấn đề Nó là sự kết tinh dưới

dạng xúc tích, chính xác những khái quát bản chất của vấn đề đưa ra xem xét

Cách đặt vấn đề và cách phát biểu vấn đề có thể tiến hành bằng cách thông báo tái hiện hoặc có tính vấn đề Cách giải quyết vấn đề có thể bằnglogic quy nạp hay logic diễn dịch

1.1.5 Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thuyết trình

Phương pháp thuyết trình có những ưu điểm sau:

- Cho phép người thuyết trình truyền đạt những nội dung lý thuyết tương đối khó, phức tạp, chứa đựng nhiều thông tin mà người nghe tự mình không dễ dàng tìm hiểu được một cách sâu sắc

- Giúp người nghe nắm được hình mẫu về cách tư duy logic, cách đặt và giải quyết vấn đề khoa học, cách sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt những vấn

đề khoa học một cách chính xác, rõ ràng, xúc tích thông qua cách trình bày của người thuyết trình

- Tạo điều kiện thuận lợi để người thuyết trình tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của người nghe qua việc trình bày tài liệu với giọng nói,

cử chỉ, điệu bộ thích hợp và diễn cảm

- Tạo điều kiện phát triển năng lực chú ý và kích thích tính tích cực tư duycủa người nghe, vì có như vậy họ mới hiểu được và mới ghi nhớ được bài học

- Bằng phương pháp thuyết trình, giáo viên có thể truyền đạt một khối lượng tri thức khá lớn cho nhiều ngườitrong cùng một lúc, vì vậy đảm bảotinh kinh tế cao

Tuy nhiên, phương pháp thuyết trình còn có những hạn chế, nếu sử dụng không đúng có thể:

- Làm cho người nghe thụ động, chỉ sử dụng chủ yếu thính giác cùng với

tư duy tái hiện, do đó làm cho họ chóng mệt mỏi

- Làm cho người nghe thiếu tính tích cực trong việc phát triển ngôn ngữ nói

- Thiếu điều kiện cho phép người thuyết trình chú ý đầy đủ đến trình độ nhận thức cũng như, sự lĩnh hội tri thức của người nghe

1.1.6 Những yêu cầu cơ bản khi sử dụng phương pháp thuyết trình

Khi sử dụng phương pháp này, chúng ta cần:

- Trình bày chính xác các hiện tượng,sự kiện, khái niệm, định luật, vạch rabản chất của vấn đề, ý nghĩa tư tưởng, chính trị của tài liệu học tập

-Trình bày phải đảm bảo tính tuần tự logic, rõ ràng, dễ hiểu với lời nói gọn, rõ, sáng sủa, giàu hình tượng, chuẩn xác, xúc tích

- Trình bày phải thu hút và duy trì sự chú ý, gây được hứng thú, hướng dẫn tư duy của người nghe thông qua giọng nói, tốc độ nói, âm lượng thayđổi thích hợp, qua các mẩu chuyện vui đúng lúc, qua cách đặt vấn đề và giải quyết vấn đề, kết hợp lời nói với điệu bộ, nét mặt, biết đưa những lời

trích dẫn vào đúng lúc, đúng chỗ.

- Trình bày phải đảm bảo cho người nghe có thể ghi chép được những vấn

đề cơ bản và qua đó họ biết cách vừa ghi vừa tập trung nghe

1.1.7 Các trường hợp cần sử dụng phương pháp thuyết trình

Phương pháp thuyết trình tuy có nhiều nhược điểm nhưng vẫn là một phương pháp cần thiết; có hiệu quả nếu được sử dụng đúng chỗ, đúng lúc

và với những người thuyết trình có kinh nghiệm Tuy nhiên không nên lạm dụng

Sau đây là những trường hợp có thể dùng phương pháp thuyết trình:

- Giới thiệu một chủ đề, hoạt động, hoặc nhiệm vụ mới

- Giải thích và làm sáng tỏ các thuật ngữ, khái niệm, nguyên tắc, hoặc cơ chế

- Cập nhật thêm các thông tin hoặc các kinh nghiệm thực tế không có trong tài liệu

- Ôn lại bài cũ trước khi vào bài mới hoặc tóm tắt bài ở cuối buổi học

1.2 Ý nghĩa, tầm quan trọng của phương pháp thuyết trình trong việc học của sinh viên.

Phương pháp thuyết trình mang lại sự tự tin, khả năng trình bày trước đámđông, khả năng thuyết phục người đối diện cho học sinh, sinh viên ngày nay Đa phần các sinh viên ra trường đều thiếu khả năng trình bày vấn đề trước đám đông, họ luôn e sợ, rụt rè, sợ sai lầm, sợ vấp ngã, dù họ có các đề tài, dự án rất xuất sắc nhưng do khả năng nói trước đám đông không tốt dẫn đến việc họ nói không thể thuyết phục được người nghe, không thực hiện được dự án xuất sắc của họ Ngược lại những người có khả năng nói trước đám đông tốt lại có thể thuyết phục tuyệt đối những người nghe dự án của họ mặc dù có thể dự án của họ có thể kém hơn đôi chút Ngày nay, nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế, hội nhập

ASEAN hóa, nhu cầu nhân lực ngày càng tăng cao, nếu không có khả năng thuyết phục đám đông thì khó có cơ hội để thăng tiến, khó có thể đạtđược những gì mà ta muốn đạt được Từ thực tiễn xã hội ngày nay cho thấy, việc nói trước đám đông, thuyết phục người nghe là một điều hết sứccần thiết mà ta cần trang bị để sinh viên ra trường sau này có thể làm những điều mà mình muốn Vì vậy việc học tốt và áp dụng phương pháp này trong các môn học sẽ giúp chúng ta nâng cao kỹ năng của phương pháp thuyết trình và mang lại lợi ích to lớn cho học sinh, sinh viên sau khitốt nghiệp Đó chính là ý nghĩa, tầm quan trọng mà phương pháp thuyết trình mang lại cho sinh viên.

2 Thực trạng về sự hiểu biết của sinh viên về phương pháp thuyết trình

Hình 2.1 Khảo sát giới tính

Nhóm chúng tôi khảo sát 100 sinh viên và nhận được câu trả lời của 26% nam và 74% nữ

2.2 Sinh viên năm mấy?

Bảng 2.2 Sinh viên năm mấy