báo cáo chuyến đi thực tế LẠNG SƠN qua 2 hoạt động : thương mại biên giới và gian lận thương mại

Chúng em đã hiểu rất rõ về hoạt động thơng mại biên giới và gian lận thơng mại của Việt Nam nói chung và của Lạng Sơn nói riêng.. Hệ thống pháp luật về thơng mại, cơ chế, chính sách về t

Lời mở đầu

Vào ngày 19 và 20 tháng 9 vừa qua, cùng với sự cho phép của nhà tr ờng, và với

sự giúp đỡ của các thầy, cô giáo trong Khoa Thơng Mại, chúng em có cơ hội đợc đi thực tế ở Lạng Sơn Và đã đợc các thầy, cô giáo dẫn đến 2 cửa khẩu lớn là Hữu Nghị và Tân Thanh Chúng em đã hiểu rất rõ về hoạt động thơng mại biên giới và gian lận thơng mại của Việt Nam nói chung và của Lạng Sơn nói riêng

Chính vì vậy, em xin làm bản báo cáo chuyến đi thực tế qua 2 hoạt động : thơng mại biên giới và gian lận thơng mại

Em xin chân thành cảm ơn thầy Bùi Hữu Đạo cùng các thầy giáo khác trong khoa thơng mại đã giúp em hoàn thành bản báo cáo này

Bố cục của bản báo cáo đợc chia làm 3 phần:

 Phần I: Tổng quan về thơng mại biên giới và gian lận thơng mại

 Phần II: Thực trạng về thơng mại biên giới và gian lận thơng mại qua thực tế Lạng Sơn

 Phần III: Kiến nghị của bản thân qua thực tế Lạng Sơn

Em xin chọn mặt hàng thực phẩm để hoàn thành bản báo cáo này

Phần I: tổng quan về thơng mại biên giới và gian lận thơng mại

A Tổng quan về thơng mại biên giới

Theo Ban chỉ đạo TMBG Trung ơng, Việt Nam có chung đờng biên giới đất liền với ba nớc Trung Quốc, Lào và Campuchia với chiều dài khoảng 4.600 km đến nay, toàn tuyến có 23 cửa khẩu quốc tế, 27 cửa khẩu chính, 65 cửa khẩu phụ, 21 lối

mở và nhiều đờng qua lại đang có hoạt động thơng mại, đầu t Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tính từ năm 2008 đến năm 2013 đạt trên 72 tỷ USD và duy trì tốc

độ tăng trởng ổn định trên 10%/năm Kim ngạch xuất nhập khẩu, trao đổi hàng hóa qua biên giới luôn chiếm tỷ trọng lớn so với tổng kim ngạch song phơng giữa Việt Nam và 3 nớc có chung biên giới Điển hình nh tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc, tỷ trọng này là 30% mỗi năm

Những năm gần đây, quan hệ kinh tế- thơng mại nói chung và thơng mại biên giới Việt Nam - Campuchia - Lào - Trung Quốc đã có những bớc tiến đáng kể Nhìn chung, cả 3 tuyến biên giới Việt Nam- Lào, Việt Nam- Campuchia và Việt Nam- Trung Quốc đều có sự tăng trởng về kim ngạch xuất nhập khẩu biên mậu

Hệ thống pháp luật về thơng mại, cơ chế, chính sách về thơng mại biên giới cơ bản đợc ban hành, thực sự là công cụ điều chỉnh các hoạt động thơng mại biên giới

đi đúng hớng và thúc đẩy xuất nhập khẩu qua biên giới, góp phần khuyến khích, thu hút số lợng lớn các doanh nghiệp, các hộ gia đình, những thơng nhân và c dân biên giới tham gia vào hoạt động thơng mại biên giới

Hạ tầng cơ sở dịch vụ vùng biên giới ngày càng đợc Việt Nam cũng nh Lào, Campuchia và Trung Quốc quan tâm đầu t phát triển, bến bãi vận tải, giao nhận hàng hóa phục vụ cho hoạt động thơng mại biên giới đã đợc nâng cấp, mở rộng Hàng chục cặp cửa khẩu đã đợc mở và nâng cấp tạo điều kiện thuận lợi cho giao lu kinh tế- thơng mại, văn hóa - xã hội qua biên giới Bên cạnh đó, nhiều khu kinh tế cửa khẩu đang dần trở thành trung tâm kinh tế- thơng mại của vùng biên

Hoạt động thơng mại biên giới ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế và đời sống dân c biên giới Hàng trăm chợ biên giới đợc xây dựng, phục vụ trao đổi hàng hóa và dịch vụ của ngời dân Nhiều dự án xúc tiến thơng mại biên giới, miền núi và hải đảo đợc tổ chức, thu hút hàng trăm nghìn lợt khách, doanh thu nhiều tỷ đồng Cơ sở hạ tầng thơng mại biên giới cũng đợc quan tâm đầu t cùng dịch vụ, bến bãi vận tải, giao nhận hàng hóa, đờng giao thông.Hiện hoạt động thanh toán biên mậu tiếp tục đợc thực hiện phù hợp với Hiệp định thanh toán giữa Việt Nam và 3 nớc láng giềng cùng quy định quản lý ngoại hối của NHNN Hoạt

động kiểm dịch động, thực vật qua biên giới, kiểm tra chất lợng hàng hóa đã đợc chú trọng với tỷ lệ tiến hành ngày càng cao

Bên cạnh đó, một số tồn tại đặc thù trong công tác quản lý thơng mại biên giới hiện nay Đó là việc quản lý, điều hành chủ yếu vẫn thực hiện theo cơ chế chính sách chung về XNK nên cha phát huy đợc những tiềm năng, lợi thế riêng của loại hình thơng mại biên giới Chính sách thơng mại các nớc có nhiều lúc thay đổi nên hoạt động XNK, trao đổi hàng hóa bị ảnh hởng Tại các cửa khẩu, lối mở, nhìn

chung hạ tầng còn hạn chế, một số khu kinh tế cửa khẩu thiếu vốn đầu t , dự án dở dang nên thu hút đầu t, thơng mại cha thực sự khởi sắc

Trong thời gian tới, thơng mại biên giới đang đứng trớc những cơ hội phát triển thuận lợi nh việc hoàn thành công tác phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền giữa Việt Nam và các nớc có chung biên giới, tác động ngày càng rõ rệt của Hiệp

định thơng mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) Dự báo thơng mại biên giới

sẽ đạt mức tăng trởng cao hơn thời gian qua, đến năm 2015, với Trung Quốc đạt kim ngạch khoảng 16 tỷ USD, với Lào đạt 2 tỷ USD và Campuchia đạt trên 5 tỷ USD

B Tổng quan về gian lận thơng mại

Gian lận thơng mại là hành vi dối trá, mánh khóe, lừa lọc trong lĩnh vực thơng mại thông qua hoạt động mua, bán, kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích thu lợi bất chính Mục đích của hành vi gian lận thơng mại là nhằm thu lợi bất chính do thực hiện trót lọt hành vi lừa đảo, dối trá Chủ thể tham gia hành vi gian lận thơng mại bao gồm: ngời mua, ngời bán, hoặc cả ngời mua và ngời bán thông qua đối tợng là hàng hóa

Gian lận thơng mại là một hiện tợng mang tính lịch sử, chỉ khi có sản xuất hàng hóa, các sản phẩm đợc mang ra trao đổi trên thị trờng, có ngời mua, ngời bán nhằm thực hiện phần giá trị đợc kết tinh trong hàng hóa thì gian lận thơng mại cũng mới xuất hiện Sản xuất hàng hóa ngày càng phát triển, thị trờng ngày càng mở rộng, các sản phẩm đa ra trao đổi, buôn bán trên thị trờng ngày càng nhiều, tiêu chuẩn và chủng loại hàng hóa ngày càng đa dạng, phong phú thì gian lận thơng mại cũng ngày càng phức tạp và tinh vi hơn Ngày nay, mặc dù ngời ta khó có thể tiến hành xã hội hóa toàn cầu nhng toàn cầu hóa về kinh tế lại là một quá trình tất yếu khách quan dẫn đến gian lận thơng mại mang tính toàn cầu trên cơ sở sự khác biệt các Nhà nớc, quốc gia độc lập

Gian lận thơng mại ở Việt nam không phải là vấn đề mới, từ xa xa, ông cha ta đã

đúc kết hành vi gian lận thơng mại thành câu:" Buôn gian, bán lận" để chỉ những mặt trái của việc buôn bán, để mọi ngời cảnh giác với thủ đoạn,mánh khóe,lừa dối khách hàng của các gian thơng Hiện nay chúng ta đang phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trờng có sự điều tiết của Nhà nớc Chấp nhận cơ chế thị trờng tất yếu phải chấp nhận cạnh tranh Cạnh tranh là động lực để phát triển Nguyên nhân và động cơ cuối cùng của cạnh tranh là lợi nhuận Trong cạnh tranh chắc chắn sẽ xuất hiện hình thức và thủ đoạn gian lận thơng mại phức tạp và tinh vi thể hiện ở các hành vi trốn thuế, lẩn tránh sự kiểm soát của Nhà nớc, buôn lậu, lừa đảo, hối lộ, lấy cắp bí mật sản xuất, cạnh tranh tiêu cực phi kinh tế nh vậy, có thể thấy mục đích hành vi gian lận trong lĩnh vực thơng mại nhằm thu đợc lợi nhuận không chính đáng

Theo tài liệu số 36 623 ngày 28/5/1995 của Hội nghị Quốc tế lần thứ V về chống gian lận thơng mại do WCO họp tại Brussels ( Bỉ ) đã khẳng định gian lận thơng mại tồn tại dới 16 hình thức sau:

1- Buôn lậu hàng hóa qua biên giới hoặc ra khỏi kho Hải quan

2- Khai báo sao

3- Khai tăng, giảm giá trị hàng hóa

4- Lợi dụng chế độ u đãi xuất xứ (kể cả chế độ hạn ngạch thuế )

5- Lợi dụng chế độ u đãi hàng gia công

6- Lợi dụng chế độ tạm nhập tái xuất

7- Lợi dụng yêu cầu về giấy phép xuất nhập khẩu ( qua thỏa thuận lợi dụng giấy phép nhập hàng dệt cho trang bị quân đội để nhập hàng dệt nói chung)

8- Lợi dụng chế độ quá cảnh (mang hàng hóa quá cảnh để tiêu dùng ở nớc hàng đi qua )

9- Khai sai về số lợng, trọng lợng, chất lợng hàng hóa

10- Lợi dụng chế độ mục đích sử dụng, kể cả buôn bán trái phép hàng đợc u đãi thuế (Lợi dụng sự u đãi của Chính phủ về thuế xuất khẩu dành cho những đối tợng

sử dụng nhất định )

11- Vi phạm đạo luật về diễn giải thơng mại hoặc quy định về bảo vệ quyền lợi

ng-ời tiêu dùng

12- Sản xuất và lu thông hàng giả, hàng ăn cắp mẫu mã

13- Hàng giao dịch buôn bán không có sổ sách

14- Yêu cầu giả, khống việc hoàn hoặc truy hoàn thuế Hải quan (kể cả làm chứng

từ giả về hàng đã xuất khẩu)

15- Kinh doanh "ma", đăng ký kinh doanh lậu liễm nhằm hởng tín dụng trái phép 16- Thanh lý có chủ đích (nghĩa là thành lập Công ty kinh doanh một thời gian ngắn, để nợ thuế, khi số tiền nợ thuế lên cao thì tuyên bố thanh lý để tránh nộp thuế, giám đốc Công ty đó thành lập Công ty mới ngay sau đó với cùng ý định Loại gian lận này còn đợc gọi là " Hội chứng phợng hoàng"

Ngoài ra, gian lận thơng mại còn biểu hiện trong việc chuyển tải hàng hóa Đó

là việc thông qua một nớc thứ 3 để che dấu nguồn gốc thực sự của hàng hóa nhằm che mắt Hải quan nớc nhập khẩu Trong trờng hợp này, nớc thứ 3 là nớc cung cấp tài liệu giả hoặc dùng các thủ đoạn thay đổi nguồn gốc hàng từ nớc xuất khẩu sang nớc quá cảnh Đến khi hàng đợc nhập vào nớc nhập khẩu sẽ tránh đợc các quy định hạn chế mặt hàng của nớc nhập khẩu nh: hạn ngạch, chế độ u đãi, bản quyền sản xuất

Phần II: Thực trạng thơng mại biên giới và gian lận thơng mai qua

thực tế lạng Sơn

A Thực trạng thơng mại biên giới Lạng Sơn

Là một tỉnh miền núi biên giới với hơn 231km đờng biên giáp với Quảng Tây (Trung Quốc), trong thời kỳ kinh tế hội nhập, Lạng Sơn luôn xác định rõ phát triển thơng mại biên giới với Quảng Tây (Trung Quốc) là kinh tế động lực, thúc đẩy kinh

tế Lạng Sơn phát triển nhanh, bền vững

Trong thời gian vừa qua, hoạt động thơng mại biên giới của Lạng Sơn tơng đối phát triển, đã đáp ứng đợc cơ bản nhu cầu giao thơng, trao đổi hàng hóa dịch vụ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực vùng biên giới và đóng góp lớn cho kinh tế địa phơng Theo ông Nguyễn Quốc Hải, Phó giám đốc Sở Công Thơng tỉnh Lạng Sơn, trong hai năm (2012-2013) trở lại đây, hoạt động xuất nhập khẩu và quan hệ thơng mại dới các hình thức khác luôn đợc tỉnh Lạng Sơn quan tâm chú trọng và đã đạt đợc những kết quả tốt, hiệu quả cao Cụ thể, năm 2012 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 2,2 tỷ USD, trong đó lần đầu tiên ở địa bàn Lạng Sơn

đã có sự chuyển dịch cán cân thơng mại, tức là kim ngạch xuất khẩu đã vợt kim ngạch nhập khẩu Trong năm 2013, kim ngạch xuất nhập khẩu vẫn duy trì ở mức

ổn định và tiếp tục tăng trởng và đạt 2,5 tỷ USD, tăng 19,7% so với cùng kỳ, trong

đó xuất khẩu chiếm 56% đạt hơn 1,3 tỷ USD Kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 1,19 tỷ USD, tăng 17,1% Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm tinh bột sắn, hoa quả, các sản phẩm nông sản các mặt hàng nhập khẩu gồm ôtô, linh kiện ôtô, thiết bị máy móc, hóa chất, nguyên liệu phục vụ sản xuất

Cơ sở hạ tầng đã cơ bản đáp ứng phục vụ đời sống của dân c khu vực biên giới Nếu nh trớc đây các khu vực này đi lại khó khăn thì nay hệ thống giao thông đã thuận lợi hơn Bên cạnh đó, hiệu quả kinh tế cũng rất rõ rệt thông qua tăng thu ngân sách trên địa bàn Cụ thể, năm 2013, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt trên 3.600 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt gần 800 tỷ đồng còn lại thu qua hoạt động xuất nhập khẩu Đây là nguồn thu ngân sách quan trọng, ổn định trong nhiều năm, tạo điều kiện cho Lạng Sơn phát triển kinh tế trong các lĩnh vực khác Tăng nguồn thu cho ngân sách địa phơng thông qua phí và lệ phí vào bến bãi cửa khẩu trong năm qua đạt hiệu quả lớn Thông qua nguồn ngân sách, địa phơng đã tái đầu t về cơ

sở hạ tầng, đẩy mạnh hoạt động thơng mại biên giới và cũng là điều kiện để tạo việc làm cho bà con khu vực biên giới

Ông Nguyễn Tiến Bộ, Chi cục trởng Chi cục hải quan cửa khẩu Hữu Nghị cho biết hàng hóa qua cửa khẩu Hữu Nghị chủ yếu là hàng nhập khẩu chính ngạch nh

ôtô, phụ tùng ôtô còn lại hàng hóa xuất khẩu chỉ chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu

Hàng hóa nhập khẩu ở cửa khẩu Hữu Nghị

Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thông quan hàng hóa Hải quan Lạng Sơn đã

đa ra phơng châm “Làm hết việc trong ngày chứ không làm hết thời gian trong ngày,” do vậy hàng hóa lu thông qua cửa khẩu không bị tồn đọng từ ngày này qua ngày khác, tạo tâm lý thoải mái cho doanh nghiệp Bên cạnh đó, Hải quan Lạng Sơn còn xử lý, tháo gỡ khó khăn vớng mắc cho doanh nghiệp tại chỗ, hạn chế không để phát sinh chi phí cho doanh nghiệp Trong năm 2013 Hải quan Lạng Sơn

đã phối hợp với các ngành liên quan thờng xuyển tổ chức các buổi gặp mặt các doanh nghiệp để trao đổi, tháo gỡ khó khăn nhờ vậy cửa khẩu Hữu Nghị đã thu hút đợc nhiều doanh nghiệp đến đây làm thủ tục xuất nhập khẩu

Thực tế tại cửa khẩu Tân Thanh, Cốc Nam và Hữu Nghị (Lạng Sơn) hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa vẫn diễn ra bình thờng, không có biến động nào Ông Chu Bá Toàn – Chi cục phó Chi cục Hải quan Tân Thanh - cho biết: Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực hiện nay là chuối, thanh long và da hấu Mặt hàng nhập khẩu gồm táo, lê, cam, quýt Từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu qua cửa khẩu Tân Thanh đạt 64,33 triệu USD, kim ngạch nhập khẩu đạt 7,64 triệu USD

Hàng hóa tại cửa khẩu Tân Thanh Chợ Tân Thanh (Lạng Sơn) đợc biết đến nh một "Thiên đờng mua sắm" của các quý bà, quý cô, bởi sự hấp dẫn của quá nhiều mặt hàng mới lạ, cực kỳ bắt mắt và giá rẻ đến bất ngờ Song hàng mua về dùng rồi, “thợng đế” mới ngộ ra rằng: "Của

rẻ là của ôi, của đầy nồi là của không ngon" Hàng hoá ở đây khá đa dạng phong phú: Bếp từ, nồi cơm điện, quần áo, giày dép, điện lạnh, điện tử, đồ chơi, máy phát

điện, máy bơm nớc bày bán la liệt khiến ngời dân đến thăm quan khó giữ nổi hầu bao bởi giá rẻ và vẻ bề ngoài của sản phẩm khá hấp dẫn Mỗi ngày Tân Thanh đón hàng chục ngàn du khách và mỗi ngời đến đây khi ra về thông thờng không quên sắm cho gia đình từ 5 đến 7 sản phẩm chủ yếu là để dùng trong gia đình, thậm chí

có không ít ngời mua đủ loại hàng xếp đầy chặt xe ô tô 4 chỗ để mang về biếu ngời thân.Chủ quầy kinh doanh ở các Trung tâm thơng mại tại cửa khẩu Tân Thanh phần

đông là ngời Trung Quốc Trớc cửa hàng của họ thờng treo biển: "Bán theo giá xuất xởng", "Hàng Quảng Châu bán đại hạ giá", "Hàng thanh lý giá rẻ bất ngờ" Thế nhng, trên thực tế khi ngời nào đó muốn mua hàng và khi hỏi giá thì tiểu thơng ở

đây luôn phát giá bán hàng hoá cao ngất, thậm chí cao gấp 4 đến 5 lần giá trị thực của sản phẩm

Tuy phát giá cao là vậy, nhng nếu biết mua, biết mặc cả giá thì hàng hoá ở Tân Thanh không hề đắt, thậm chí rẻ đến mức làm cho nhiều ngời ngạc nhiên.Đặc điểm của ngời kinh doanh ở cửa khẩu Tân Thanh là du khách thoải mái mặc cả và trả đến giá bán nhng chợt thấy còn bị hớ không mua cũng không sao ở đây, chỉ cần 200.000 đến 300.000 đồng là khách hàng có thể mua đợc một chiếc bếp từ hiệu Fushibao hay Media, khuyến mại kèm theo 1 nồi inox; máy xay sinh tố nhãn hiệu MD-900 chỉ có 90.000 đồng/chiếc; chăn len loại 1 giá 270.000 đồng/chiếc Đây là những mặt hàng tiêu dùng phổ biến, do đó ít đợc tiểu thơng nói thách và dễ mua, dễ bán nhất.Đối với nhiều mặt hàng khác, các tiểu thơng phát giá khá thất thờng, lúc cao, lúc thấp theo ngẫu hứng của họ nên rất khó lờng.Việc mua hàng hoá đắt hay rẻ

còn phụ thuộc vào sự khôn khéo, nhất là sự tham khảo giá trớc khi quyết định mua hàng của từng ngời có kỹ hay không

Nhìn chung, hàng hóa xuất xứ từ bên kia biên giới bày bán tại cửa khẩu Tân Thanh rẻ hơn nhiều tỉnh, thành trong nớc, thế nhng chất lợng sản phẩm không đồng

đều, hàng hoá tốt, xấu lẫn lộn, ngời mua khó phân biệt và sản phẩm cũng không

đ-ợc bảo hành.Nhiều ngời bán hàng tại cửa khẩu Tân Thanh khi nhận xét về hàng hoá xuất xứ từ bên kia biên giới đều cho rằng: "Tiền nào thì của nấy" Nhiều chủng loại hàng hoá khác nhau từ tốt, đến trung bình và cả hàng kém chất lợng.Lời khuyên của ngời bán hàng ở đây là: Khi mua hàng mọi ngời nên chọn sản phẩm có mức giá trung bình trở lên, chẳng hạn đối với bếp từ loại rẻ nhất là 160.000 đồng và đắt nhất

là hơn 1 triệu đồng/chiếc, ngời mua chọn loại có mức giá từ 300.000 đến 500.000

đồng/chiếc là có thể yên tâm về chất lợng, sản phẩm bếp từ có mức giá này tỷ lệ rủi

ro rất thấp.Mặt hàng nồi cơm điện gia đình chỉ cần bỏ ra 250.000 - 300.000 đồng là

đã có một chiếc nồi tơng đối tốt và tuổi thọ phổ biến đạt từ 5 - 7 năm.Thực tế, đại

đa số ngời dân nông thôn nớc ta đang sử dụng loại nồi cơm điện có mức giá này và tơng đối bền.Những mặt hàng kém chất lợng, hàng mua về không thể sử dụng đợc

ở cửa khẩu Tân Thanh thờng là USB, đầu đĩa kỹ thuật số, đồ chơi trẻ em chạy bằng pin, tai nghe nhạc

Chính vì vậy, cần có sự phân định rõ hoạt động thơng mại biên giới và thông lệ quốc tế Bên cạnh việc trao đổi hàng hóa thì việc đầu t và sản xuất kinh doanh phát triển thị trờng cũng cần phải đợc chú trọng

B Thực trạng gian lận thơng mại

Hiện nay hành vi gian lận thơng mại phát sinh phát triển đa dạng, phức tạp với những thủ đoạn tinh vi hơn Hàng ngoại thông qua hành vi gian lận thơng mại và buôn lậu đang tràn ngập thị trờng nội địa Việt Nam, bao gồm đủ loại từ hàng cao

cấp đắt tiền cho đến những hàng tiêu dùng bình thờng, từ xe hơi, xe máy, ti vi, máy

đông lạnh cho đến rợu, bia, thực phẩm, thuốc lá

Tại cửa khẩu Tân Thanh : Mặt hàng giấy in báo, giấy thờng thuế suất 30-40% chủ hàng khai báo giấy cao cấp (thuế suất chỉ 10%) Mặt hàng ôtô: có trọng tải từ 5

đến dới 10 tấn khi nhập khẩu phải chịu thuế suất 50%, chủ hàng man khai thành xe chuyên dùng đông lạnh, xe có trọng tải trên 10 tấn chỉ chịu mức thuế suất 10-30% v.v

Tại cửa khẩu Hữu Nghị : Thủ đoạn gian lận mới trong nhập khẩu phụ tùng ô tô,

xe máy Hiện nay, hiện tợng một số doanh nghiệp nhập khẩu phụ tựng xe máy dới dạng nguyên liệu để sản xuất phụ tùng hoặc nhập khẩu ô tô có dấu hiệu đúng lại số khung, số máy để hạ đời xe nhằm gian lận một số phần thuế nhập khẩu Ví dụ một

số mặt hàng nh ôtô du lịch, xe đạp, rợu bia, hàng điện tử Có mức thuế suất cao nhng một số mặt hàng tơng tự mang tính chất chuyên dụng thì thuế suất lại rất thấp

và bọn gian lận thơng mại tìm mọi thủ đoạn để hởng mức chênh lệch này Trong tất cả các hoạt động GLTM có lẽ gian lận qua lợi dụng chính sách thuế xuất nhập khẩu

là loại hình gian lận đặc thù nhất Ví dụ: Xe ôtô du lịch loại 12 chỗ ngồi có thuế suất là 160% nhng vẫn chiếc xe đó, nếu thay đổi đi một vài chi tiết phụ nh tháo hết ghế để thành xe tải thì thuế suất chỉ còn 60%, nh vậy đã giảm đợc 100% thuế Cạnh

đó, tình trạng bán hàng không xuất hoá đơn, ghi hoá đơn với số tiền ở các liên khác nhau, sử dụng hai loại sổ sách kế toán ghi giá bán trên hoá đơn thấp hơn so với giá thực thanh toán diễn ra khá phổ biến (điển hình là mặt hàng xe máy, khoản chênh lệch này lên tới 6-10 triệu đồng/1 chiếc xe bán ra)

Theo Cục Hải quan Lạng Sơn, lợi dụng chính sách của Nhà nớc các đối tợng đã làm giả chứng từ, khai man để rút tiền hoàn thuế của Nhà nớc (nh các vụ hoàn thuế giá trị gia tăng) hoặc khai sai thuế suất, sai tỉ giá, số lợng, trọng lợng, trị giá tính thuế để gian lận gây thất thu cho ngân sách Nhà nớc; lợi dụng qui trình hậu kiểm, qui trình quản lí hàng hóa đối với loại hình tạm nhập-tái xuất… tình hình gian lận thơng mại trên các tuyến đờng sắt, hàng chuyển cảng, chuyển khẩu đang nóng lên tại khu vực cửa khẩu Tân Thanh

Phần III: một số kiến nghị của bản

thân qua thực tế lạng sơn

Sau khi đi thực tế ở Lạng Sơn và đặc biệt đợc tham quân và tìm hiểu 2 cửa khẩu quốc tế lớn là Tân Thanh và Hữu Nghị, em xin đa ra một số kiến nghị sau:

Vài năm trớc, đợc đi chợ cửa khẩu Tân Thanh là niềm mơ ớc của nhiều ngời bởi hàng hóa nhiều, giá rẻ Chợ vùng biên này luôn đông nghẹt ngời trong những dịp cuối tuần hay lễ tết, ai đã đến đây đều tay xách nách mang, không mua quần

áo, giày dép thì cũng tậu chăn, chiếu, đồ điện tử hay đồ gia dụng

Tuy nhiên, nơi này không thật đông khách Hàng hóa cũng không mang nhiều

sự thích thú tới khách hàng Chính vì thế, những ngời khách đờng xa đến đây ít nhiều không khỏi thất vọng, thậm chí có ngời thốt lên “chẳng khác chợ Ngã t sở”

Lác đác một vài quầy hàng bán một số loại bánh trái “made in China” Bù lại, các

đặc sản khác nh quất Lạng Sơn, hạt dẻ vẫn đợc bán khá nhiều Hạt dẻ loại nhỏ có giá 25.000 - 30.000 đồng/kg, loại to có giá từ 40.000 - 45.000 đồng/cân Quất Lạng Sơn đợc bán với giá khoảng 20.000 đồng/kg Tuy giá không quá đắt nhng hầu hết các loại hạt này đều bị ngời bán cân “điêu”, nếu bạn mua 1kg thì việc chỉ nhận đợc 6-7 lạng là chuyện bình thờng

Hệ thống pháp luật của Lạng Sơn hiện nay vừa thiếu vừa không đầy đủ rõ ràng nên trong thực hiện thiếu cơ sở pháp lý dễ dàng dẫn đến tình trạng tuỳ tiện, chủ quan trong kiểm tra, giám sát và xử lý là nguyên nhân gây mất lòng tin của nhân dân đối với việc quản lý và điều hành của nhà nớc và cũng là nguyên nhân cơ bản của tiêu cực tham nhũng và gian lận thơng mại Vì vậy, để chống gian lận thơng mại và có hiệu quả, em nghĩ các nhà lãnh đạo ở Lạng Sơn nên đa ra 1 số giải pháp

để giải quyết, cụ thể là:

- Thứ nhất, phải tập trung hoàn chỉnh hệ thống luật pháp có liên quan đến hoạt

động xuất nhập khẩu và hoạt động hải quan bao gồm cả việc nghiên cứu xây dựng ban hành pháp luật mới và cả việc điều chỉnh sửa đổi bổ sung những văn bản pháp luật cũ không phù hợp mà trớc hết là phải tập trung nghiên cứu, xây dựng một chính sách thuế hợp lý, dễ hiểu, không quá cao, khuyến khích đợc các nhà sản xuất, kinh doanh tự giác nộp thuế cho Nhà nớc

- Thứ hai, phải hoàn chỉnh pháp luật quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức giám

định, hạn chế tối đa sự trùng lắp trong xử lý vụ việc, nâng cao tinh thần trách nhiệm