SKKN: Phương pháp dạy tiết trả bài TLV ở trường THCS

môn này một cách tốt nhất,làm sao phát huy được khả năng của học sinh , pháthuy ngôn ngữ của học sinh đó là vấn đề mà mỗi người giáo viên cần nghiêncứu để đạt chất lượng cao cho giờ dạy.

Đề tài: Phương pháp dạy tiết trả bài Tập làm văn ở Trường THCS

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMPHƯƠNG PHÁP DẠY TIẾT TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN Ở TRƯỜNG

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

V THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ KHOA HỌC

II THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY TIẾT TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN

1. Đối với giáo viên

2 Đối với học sinh

1 Về phía cha mẹ học sinh

III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Xác định mục tiêu

2 Để giảng dạy tiết Trả bài đạt kết quả cao giáo viên cần chuẩn

bị tốt khâu chuẩn bị

3 Tiến hành khâu trả bài theo 6 bước

4 Giáo án minh họa tiết “Trả bài viết tập làm văn”

IV HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1. Kết quả đạt được

2 Bài học kinh nghiệm của những năm qua

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

I KẾT LUẬN

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

I. GIỚI THIỆU CHUNG

Những thập niên gần đây, vấn đề dạy Văn trong nhà trường phổ thông ngàycàng được quan tâm nhiều hơn Không phải ngẫu nhiên mà môn Văn trong nhàtrường trở thành một vấn đề trung tâm được chú ý trong xã hội ngày nay Năm

1963, đồng chí Tố Hữu đã nói chuyện với anh chị em giáo viên thủ đô về vấn đềdạy học Văn Đồng chí Phạm Văn Đồng trong buổi nói chuyện và bài viết về

giáo dục đã đặt ra những vấn đề tư tưởng lớn đối với việc dạy học Văn trongnhà trường phổ thông Việc dạy học Văn đã được sự đóng góp xây dựng củanhiều nhà văn, nhà nghiên cứu giáo dục có uy tín lớn Các ý kiến đều thể hiệnlòng mong muốn nâng cao chất lượng của việc học Văn trong nhà trường phổthông Song do kinh nghiệm cá nhân hay góc nhìn nhận vấn đề khác nhau nênmỗi người nhấn mạnh ở một khía cạnh khác nhau.

Để có một cách nhìn toàn diện về môn Văn về việc dạy học Văn trong nhàtrường, tránh những khuynh hướng phiến diện hay những ý kiến cực đoanchúng ta cần có một cách nhìn hệ thống về môn Văn với mối liên hệ hữu cơ vớinhững yếu tố bên ngoài môn Văn nhưng lại có tác động trực tiếp khá quyết địnhđối với bản thân môn Văn và những người nghiên cứu giảng dạy môn này trongnhà trường phổ thông

Để bắt nhịp với thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa của thế kỷ XXI, đáp ứngđược mục tiêu giáo dục đào tạo của nước ta là đào tạo con người Việt Nam pháttriển toàn diện, có đạo đức, tri thức, có sức khỏe và thẩm mĩ cao hơn lúc nàohết người thầy cần phải tạo được sự ham muốn học tập cho học sinh của mình.Horaceman đã từng nói: “Một ông thầy mà không dạy cho học sinh được hammuốn học tập thì chỉ là đập búa trên sắt nguội mà thôi” Vì vậy muốn tạo đượcham muốn học tập ở các em người giáo viên cần phải đào sâu suy nghĩ, tìm tòi

để tìm ra những phương pháp dạy học đạt hiệu quả cao nhất

II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Phân môn Tập làm văn là một môn có tầm quan trọng trong tất cả các môn học

vì chúng quyết định về nhiều mặt Trong tất cả các môn học đều phải sử dụngđến hành văn để làm như : Toán, Lịch sử, Địa lý…môn Tập làm văn còn có tầmquan trọng cho đến cả sau này khi học sinh không còn học trong trường phổthông nữa thì môn Tập làm văn vẫn là hành trang để các em đi vào đời Họcsinh có làm văn tốt thì giao tiếp mới lưu loát được,muốn có một bài diễn thuyếthay, có tính thuyết phục thì phải có hành văn tốt.Vậy có thể nói môn Tập làmvăn có ảnh hưởng rất lớn trong cuộc sống.Chính điều đó mà mỗi người thầyđứng trên bục giảng trăn trở, suy nghĩ dạy như thế nào để các em có thể lĩnh hội

môn này một cách tốt nhất,làm sao phát huy được khả năng của học sinh , pháthuy ngôn ngữ của học sinh đó là vấn đề mà mỗi người giáo viên cần nghiêncứu để đạt chất lượng cao cho giờ dạy.

Như chúng ta đã biết từ năm học 2001 - 2002, nước ta đã bắt đầu áp dụng đồngloạt cho việc dạy và học theo phương pháp mới (phương pháp dạy và học tíchcực) đến nay đã áp dụng đồng loạt cho tất cả các cấp học Vì vậy, dạy và họctích cực môn Ngữ Văn nói chung và phân môn Tập làm văn với tiết “Trả bàiviết” nói riêng ta sẽ dạy như thế nào cho phù hợp với phương pháp dạy và họctích cực hiện nay Vì trên thực tế tiết học này đã được Phòng Giáo dục, tổchuyên môn trong trường bàn bạc thống nhất và áp dụng từ rất lâu Nhưng đểthực hiện giờ dạy trả bài như thế nào đạt hiệu quả cao nhất đó cũng là trăn trởcủa rất nhiều giáo viên giảng dạy bộ môn Ngữ văn trong Trường THCS và giờtrả bài có một vị trí rất quan trọng Mục đích là rèn cho học sinh kỹ năng kiểmtra, đánh giá, tự điều chỉnh bài viết của mình Đây là kỹ năng quan trọng tronghoạt động giao tiếp Học sinh biết tự sửa lỗi cho mình và cho bạn, tự học tập đểluôn luôn tiến bộ

Phân môn Tập làm văn tiếp tục phát huy kết quả học tập môn Tiếng Việt ở cấpTiểu học để giúp học sinh nâng cao trình độ kiến thức, kĩ năng và phương pháplàm văn lên một bước Tập làm văn giúp học sinh hoàn thiện bốn kỹ năng ngônngữ: nghe - nói - đọc - viết Từ đó nâng cao năng lực ngôn ngữ giúp các emgiao tiếp và tư duy đạt hiệu quả cao hơn vì sản phẩm cuối cùng của Tập làm văn

là tạo lập được văn bản theo các loại khác nhau với những đề tài và tình huốngkhác nhau phục vụ cho học tập cũng như trong cuộc sống

Tập làm văn mang tính chất thực hành và ứng dụng cao vừa là phương tiện vừa

là mục đích của quá trình tích cực hóa của các hoạt động Ngữ văn trong nhàtrường Tập làm văn là hoạt động có khả năng rèn luyện kỹ năng diễn đạt, cótính chất tổng hợp để học sinh sử dụng thành thạo vào trong quá trình giao tiếp.Nhiệm vụ cơ bản là hoàn thành, phát triển năng lực và tạo lập văn bản cho họcsinh dưới hình thức nói và viết một cách tổng hợp, sáng tạo với những hình thức

đã tiếp thu được qua môn học để nói và viết theo những đề tài, yêu cầu khác

Từ thực tiễn giảng dạy trong những năm tới thấy rõ được tầm quan trọng củatiết Trả bài đó là sản phẩm mà các em đã đạt được qua quá trình lĩnh hội kiếnthức Để tiết Trả bài các em thấy hứng thú không bị nhàm chán điều đó đã trởthành động lực giúp tôi đi sâu nghiên cứu đề tài này

III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng là các tiết trả bài môn ngữ văn bậc Trung học cơ sở

Để tiến hành nghiên cứu và viết ra sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã tìm hiểu

kĩ các tiết dạy Trả bài tập làm văn mà tôi dạy nhiều năm ở các lớp Qua trao đổivới đồng nghiệp và tìm hiểu kĩ để tìm ra phương pháp dạy tiết Trả bài sao chohọc sinh cảm thấy thoải mái, hào hứng mà không thấy gò bó, e ngại khi nhận

ưu, khuyết điểm trong bài làm của mình Từ thực tế giáo dục trong những nămqua tôi xin mạnh dạn trình bày đề xuất để các thầy cô và các bạn tham khảo

IV.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Sáng kiến kinh nghiệm này kết hợp các phương pháp quan sát khách quan(dự giờ thăm lớp) phương pháp thực nghiệm giảng dạy, phương pháp điều tra cơbản, dùng câu hỏi trắc nghiệm, đặt ra cho một số học sinh, giáo viên trả lờinhằm thu thập ý kiến của họ về vấn đề cần nghiên cứu

Phương pháp đọc tài liệu, phương pháp so sánh phân tích cũng được ápdụng rút ra những tổng kết để viết Sáng kiến kinh nghiệm

Lấy thực nghiệm việc giảng dạy tiết trả bài ở trên lớp để đánh giá kết quảnhận thức của học sinh, để từ đó tìm hiểu nguyên nhân rút ra hướng rèn luyệnhọc sinh

* Chất lượng trước khi thực hiện đề tài

% 35.3% 47.1% 17.6% 0 0

IV.THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Thời gian một năm học.( năm học 2016 – 2017)

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I. CƠ SỞ KHOA HỌC.

Con người tồn tại và phát triển trong xã hội cần phải có một nguồn lực quantrọng đó là nguồn lực giao tiếp Trong các hình thức giao tiếp của con người thìhình thức giao tiếp bằng ngôn ngữ là quan trọng nhất Giao tiếp bằng ngôn ngữgồm có những nhân tố tham gia là mục đích giao tiếp, nội dung giao tiếp,phương tiện giao tiếp, đối tượng giao tiếp, nhiệm vụ giao tiếp và hoàn cảnh giaotiếp Mỗi nhân tố đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao tiếp tạo nên thànhcông trong giao tiếp

Mỗi bài viết Tập làm văn thường có một tiết Trả bài tương ứng, chương trình có

sự quan tâm và chú trọng đến tiết Trả bài Song sự bố trí thời lượng chưa có sựthống nhất Hầu hết các tiết trả bài Tập làm văn đều tiến hành trong một tiết tuynhiên có những tiết trả bài cùng với bài kiểm tra Văn hay Tiếng Việt Có bàikiểm tra được bố trí tiết trả bài ,có bài không được bố trí thành một tiết mà làlồng ghép với tiết khác

Để đáp ứng những mục tiêu mới của giáo dục, việc kiểm tra đánh giá cũng phảitheo phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh nhằm phát triển trí thôngminh sáng tạo của học sinh, khuyến khích vận dụng linh hoạt kiến thức, kỹ năng

đã học vào những tình huống thực tế làm bộc lộ những cảm xúc, suy nghĩ thái

độ của học sinh trước những vấn đề đặt ra trong cuộc sống phức tạp hiện nay.Kiểm tra đánh giá có vai trò ý nghĩa đối với học sinh và giáo viên vì qua kiểmtra đánh giá sẽ giúp cho giáo viên và nhà quản lý giáo dục và bản thân ngườihọc có những thông tin chính xác để có tác động kịp thời nhằm điều chỉnh và bổ

sung phương pháp trong quá trình dạy và học.

II THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY TIẾT TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN.

1 Đối với giáo viên.

- Các tiết dạy Trả bài tập làm văn không có tài liệu soạn mẫu hay mô hình bàisoạn để tham khảo, thậm chí trong các đợt tập huấn soạn giáo án mấy năm trướcđây cũng không thấy đề cập đến cách soạn

- Chưa có sự thống nhất cách soạn giảng và chưa coi trọng thỏa đáng đến mụctiêu hiệu quả của các tiết dạy Trả bài tập làm văn

- Không dự giờ, đánh giá và xếp loại giáo viên đối với bài giảng tiết Trả bài tậplàm văn

- Chưa thật sự chú trọng đến thao tác hướng dẫn học sinh tìm ra nguyên nhân vàcách sửa chữa những yếu kém trong bài viết của học sinh

- Giáo viên vốn quan niệm “giáo án chỉ là hình thức đối phó” nên ít tìm tòi, sángtạo, hoặc còn xem nhẹ, không đầu tư, không quan tâm đúng mức đến tác dụng,

ý nghĩa và tầm quan trọng của việc soạn bài, không nghiên cứu kĩ và soạn qualoa tiết Trả bài tập làm văn “ vì quan niệm do xưa nay không có ai đi dự giờnhững tiết Trả bài bao giờ cả” nên các tiết trả bài chung chung và trừu tượng

- Tổ nhóm chuyên môn chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình nên tiếtTrả bài đạt hiệu quả chưa cao

2 Đối với học sinh.

- Bản chất của môn Tập làm văn không phải là bắt chước máy móc.Nếu bắt

chước mãi thì sẽ không còn gì là của riêng mình thì sẽ trở thành người máy.Như vậy phương pháp dạy học phát huy năng lực của học sinh không đạt đượchiệu quả

- Đa số học sinh có thói quen học vẹt bài văn mẫu mà không nắm vững các kĩnăng viết văn Mặc dù trong chương trình học các em đã được tìm hiểu lý thuyếtcách tạo lập từng kiểu văn bản

- Khi viết bài các em nhớ các thao tác, các bước tạo lập văn bản nhưng lại mơ

hồ trong thực hiện từng bước đó

Qua việc chấm bài của các em tôi phát hiện ra nhiều em thường mắc lỗi về cách

diễn đạt về nội dung đặc biệt là lỗi hình thức thường không được khắc phục.Nói như vậy, có nghĩa là ở bài viết Tập làm văn sau, học sinh không hề rút rađược kinh nghiệm từ bài viết trước để khắc phục.

3 Về phía cha mẹ học sinh.

- Một vấn đề nữa đó là về phía cha mẹ học sinh có tâm lý khá phổ biến là muốncho con em học môn Toán và các môn tự nhiên, rất ít cha mẹ muốn cho con học

bộ môn Văn nếu không có yêu cầu của giáo viên

- Cha mẹ học sinh cũng còn nhược điểm là ít mua sách Tập làm văn cho các emđọc thường chiều theo ý thích của con Rất ít gia đình xây dựng cho con tủ sáchphục vụ tốt cho việc học môn Văn

III GIẢI PHÁP THỰC HIÊN.

1 Xác định mục tiêu.

Ở mỗi tiết trả bài cần đảm bảo những yêu cầu sau:

* Kiến thức: Học sinh nắm được những kiến thức về các kiểu văn bản thường

dùng và các tri thức tạo lập các kiểu văn bản đó với những kĩ năng phù hợp.Phối kết hợp nhuần nhuyễn với kiến thức về văn học và cả vốn sống

* Kỹ năng: Học sinh có kỹ năng viết Tiếng Việt thành thạo Viết không phải chỉ

viết đẹp, đúng chính tả mà quan trọng hơn phải biết các thao tác tạo lập văn bảnvới 4 bước cơ bản

2 Để giảng dạy tiết Trả bài đạt kết quả cao giáo viên cần chuẩn bị tốt khâu chuẩn bị.

Giờ trả bài tập làm văn có tầm quan trọng đặc biệt Việc quyết định cụ thể, chặtchẽ về giờ trả bài theo phân phối chương trình của bộ môn Ngữ văn đã thể hiệnđược điều đó Người giáo viên Ngữ văn không được phép quan niệm trả bài làhoàn lại bài viết và công bố điểm số cho học sinh Trả bài là hoạt động có tínhchất rút kinh nghiệm, phân tích cái hay, cái dở, chỗ mạnh, chỗ yếu trong từngbài làm của học sinh Giúp các em chữa những lỗi đã mắc phải về nội dung kiếnthức cũng như kĩ năng viết bài Qua tiết trả bài các em có dịp nhìn lại quá trìnhhọc tập của mình Trên cơ sở đó có kế hoạch củng cố, nâng cao kiến thức, kĩnăng viết văn của bản thân để vươn lên ở những bài sau đạt số điểm cao hơn.

Để tiến hành tiết Trả bài tập làm văn đạt hiệu quả, ngoài việc nhận thức đúngđắn giá trị của tiết trả bài Mỗi một người giáo viên dạy Văn phải có một sựchuẩn bị cho giờ trả bài một cách công phu, kỹ lưỡng bằng cả lương tâm vàtrách nhiệm của một người thầy đứng trên bục giảng Giáo viên không được trảbài một cách tùy tiện mà phải tiến hành tiết trả bài trong một tiết học theo 6bước với một giáo án trả bài nghiêm túc Trước khi trả bài người giáo viên cầnphải:

* Nghiên cứu đáp án, biểu điểm và phiếu tổng kết, phiếu chấm bài sau khi đãtiến hành chấm bài làm văn để có những thông tin tương đối chính xác về bàilàm cũng như kết quả bài đã chấm của học sinh cần thiết giáo viên thống kêđược các lỗi đã mắc của học sinh, dự định được các lỗi cần chữa, những đoạn,bài văn hay

* Thiết kế giáo án trả bài phù hợp với đối tượng học sinh theo quan điểm tíchhợp và đổi mới phương pháp dạy học Giáo án trả bài không đơn thuần là sắpxếp thứ tự các tri thức cần truyền đạt Nó phải là một kết cấu chặt chẽ, linh hoạtcác đơn vị kiến thức cần đạt của tiết trả bài Hệ thống kiến thức đó phải đượchọc sinh chủ động chiếm lĩnh dưới sự dẫn dắt của giáo viên Muốn vậy, ngaykhi thiết kế giáo án trả bài, giáo viên phải dự kiến sử dụng phương pháp, cácthao tác dạy học cụ thể để cho mỗi bước trong quá trình dạy học tiết trả bài đạtkết quả tốt Học sinh thấy say mê và hứng thú hơn không còn cảm giác đơnđiệu, nặng nề khi nhận kết quả học tập không được tốt

Ví dụ: Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp học vui, phương pháp nêuvấn đề với bước tìm hiểu đề, lập dàn ý, chữa lỗi, phương pháp diễn giảng trongbước nhận xét, đánh giá bài làm của học sinh Bên cạnh đó, giáo viên cần phảichuẩn bị hệ thống câu hỏi có tính gợi mở để học sinh suy nghĩ, trả lời trong quátrình tiến hành các bước trả bài

Có thể trả bài trước cho học sinh 2 đến 3 ngày với những yêu cầu cụ thể

Yêu cầu các em chuẩn bị tốt tài liệu, đồ dùng học tập (tạp phẩm, bút dạ, bảngphụ v.v )

Giáo viên cũng cần yêu cầu học sinh nhận thức lại kiến thức lý thuyết về kiểubài, yêu cầu của đề bài và tự xây dựng dàn bài cho đề đã viết Nếu học sinh thựchiện tốt yêu cầu này của giáo viên việc trả bài trên lớp sẽ tiết kiệm được thờigian, các em cũng sẽ chủ động, tích cực hơn trong việc phát biểu ý kiến xâydựng bài học Ngoài ra, các em còn có điều kiện đối chiếu dàn bài của mình vớidàn bài chung đã được lớp xây dựng, thống nhất dưới sự hướng dẫn của thầy cô

Ở những trường có điều kiện cần khai thác có hiệu quả phương tiện dạy học,đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy Cần thiết tích hợpvới kết quả của quy trình học nghề tin học luyện tập bằng phương tiện dạy họchiện đại (các em có thể trình bày bài tập, thực hành của mình ghi trong đĩamềm, đọc và ghi vào đĩa CD theo sự hướng dẫn của thầy)

Bên cạnh đó giáo viên cần chuẩn bị phiếu chấm bài cho cả lớp cũng có thể dùngphiếu chấm bài cho từng cá nhân học sinh,mỗi bài viết là một trang phiếu.Dựatrên phiếu này có thể theo dõi được sự tiến bộ của học sinh qua từng bài chấmtiếp theo

Để đánh giá được sự tiến bộ của học sinh trong suốt năm học mỗi giáo viên cóphiếu chấm bài ghim lại thành cuốn sổ theo dõi, ghi chép tóm tắt kết quả, những

ưu điểm cũng như những tồn tại của mỗi em ở từng bài làm ( Kĩ năng, bố cục,diễn đạt, dùng từ, đặt câu, chính tả, chữ viết…)

* Ví dụ1 : 1 Trần Ngọc Tố Uyên

- Diễn đạt tương đối mạch lạc

- Chữ viết cẩn thận

- Dùng từ : 3 lỗi

- Đặt câu : 2 lỗi2

tỉ mỉ, mất thời gian hơn song chắc chắn sau năm học học sinh sẽ có tiến bộ hơn

* Ví dụ 2: Giáo viên cũng có thể xây dựng phiếu chấm chữa cho cả lớp Cụ

thể từng bài, điểm số,% và những ưu điểm, nhược điểm, phương hướng khắcphục

………

II Nhược điểm: ………

………

………

………

III Phương hướng khắc phục: ………

………

………

………

3 Tiến hành khâu trả bài theo 6 bước.

* Bước 1: Khởi động.

Giáo viên cần phải tạo tâm thế cho học sinh tham gia tiết trả bài Bước này cần được tiến hành ngắn gọn Giáo viên nên chủ động dùng lời dẫn dắt thật sinh động, thuyết phục, gây ấn tượng để thu hút học sinh và tạo không khí thoải mái cho giờ trả bài Lời dẫn dắt của giáo viên cần thể hiện rõ mục tiêu, ý nghĩa của giờ trả bài để học sinh chủ động, tập trung vào bài học tạo sự say mê hứng thú cho học sinh

* Bước 2: Giáo viên cần nhận xét chung bài làm của học sinh.

- Tổ chức cho học sinh tái hiện và tìm hiểu đề bài.

Giáo viên có thể chia lớp ra thành các nhóm và nêu yêu cầu thực hiện, ghi lại đề bài của bài viết, nêu rõ đề bài yêu cầu người viết phải giải quyết vấn đề gì? Đề bài thuộc kiểu loại văn bản gì? Cần vận dụng kỹ năng viết kiểu bài nào để giải quyết yêu cầu của đề? Phạm vi tư liệu cần sử dụng để làm bài? (Tư liệu lấy từ thực tế đời sống xã hội hay tác phẩm văn học nào?) Sau khi các nhóm trình bày

và nhận xét phần việc đã làm của nhóm khác, giáo viên chiếu lên màn hình đề bài và yêu cầu của đề về 4 mặt:

+ Thể loại

+ Nội dung kiến thức

+ Kỹ năng làm bài

+ Giới hạn - phạm vi tư liệu được sử dụng

- Tổ chức cho học sinh xây dựng dàn ý của bài văn.

Việc xây dựng dàn ý là giúp học sinh tìm ra các ý lớn, ý nhỏ các phần phù hợpvới đề bài của bài viết Sau đó sắp xếp chúng thành một dàn ý có bố cục chặtchẽ, đảm bảo tính lôgic Việc lập dàn ý trong giờ trả bài là một dịp tốt để các emđối chiếu, nhìn lại những ý lớn, ý nhỏ đã nêu trong bài viết, tự đánh giá mức độđạt, chưa đạt trong bài làm Với những học sinh yếu đây là cơ hội để củng cố,rèn luyện bồi đắp thêm kĩ năng lập ý Ngoài ra, rất nhiều kiến thức về đời sống

xã hội và văn học sẽ được củng cố, khắc sâu trong học sinh nhờ bước thứ ba nàycủa khâu trả bài làm văn

Việc lập dàn ý cần được tiến hành tuần tự từ mở bài đến thân bài và kết bài, giáoviên cũng có thể chia lớp thành các nhóm để làm việc Sau khi các nhóm báocáo kết quả làm việc, giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận, nhận xét, bổsung để đi đến một dàn bài thống nhất

Để học sinh thực hiện việc dàn ý cho các phần giáo viên đưa ra các câu hỏi gợi

mở, hướng dẫn Ví dụ về văn nghị luận, với mở bài cần nêu được vấn đề phảinghị luận Trong bài viết, dự kiến nêu vấn đề đó theo cách trực tiếp hay giántiếp Với thân bài cần trả lời được các câu hỏi:

+ Thân bài có mấy ý lớn, là những ý gì?

+ Mỗi ý lớn đó cần được cụ thể hóa thành các ý như nào?

+ Ở mỗi ý nhỏ dùng lý lẽ, dẫn chứng nào để phân tích, chứng minh làm rõ

+ Thứ tự sắp xếp các ý như thế nào?

Ở phần kết bài, cần tổng kết một cách ngắn gọn, khái quát về vấn đề đã nghịluận, thể hiện suy nghĩ liên hệ của người viết về đời sống từ vấn đề nghị luận.Chọn cách nào để kết bài? (khái quát, tóm lược hay vận dụng, mở rộng pháttriển hay liên tưởng)

Trong quá trình hướng dẫn học sinh lập ý, giáo viên cần tôn trọng và khuyếnkhích những ý tưởng độc đáo, sáng tạo của học sinh đề xuất Điểm nào giáo

viên thấy chưa hợp lý, thiếu cơ sở cũng cần cho học sinh tranh luận, đối thoại,sau đó giáo viên tổng kết các ý kiến và đưa ra kết luận có tính thuyết phục, tránh

áp đặt

- Giáo viên nhận xét đánh giá chung về bài làm của học sinh.

Bước này giúp học sinh nhận ra và nắm được tình hình bài làm của mình, củacác bạn trong lớp Đây là bước chuẩn bị tiếp theo cho việc phân tích, chữa lỗitrên các bài làm của học sinh Những nhận xét đánh giá của giáo viên về bài làmcủa học sinh chỉ thực sự có cơ sở và sức thuyết phục khi giáo viên làm tốt

- Tổng kết bài chấm trong khâu chấm bài.

Giáo viên đưa ra bảng tổng hợp đã nêu ở trên màn hình hoặc bảng phụ để họcsinh quan sát và phát biểu ý kiến của mình sau đó giáo viên mới đánh giá vềtình hình bài viết của các em trên những phương diện như tinh thần, thái độ viếtbài, những ưu nhược điểm chính, những hiện tượng đáng chú ý, có tiến bộ,những cá nhân đáng biểu dương, kết quả chung của cả lớp khi nhận xét, giáoviên cần nêu những ví dụ cụ thể để học sinh rút kinh nghiệm, học hỏi ở bạnmình

* Bước 3: Công bố kết quả chung của lớp.

- Giáo viên công bố điểm số (điểm số chung, tính tỉ lệ %), điểm cao nhất vàđiểm thấp nhất, những em tiến bộ và những em chưa tiến bộ.Phần này dựa vàobảng điểm tổng kết

- Giáo viên tổ chức cho học sinh và bình bài văn hay nhất, đoạn văn học sinhviết tốt

Việc đọc và bình một bài văn hay, một đoạn văn tốt giúp học sinh được thamkhảo những cách dùng từ độc đáo, sáng tạo, những cách mở bài ấn tượng hấpdẫn, những kết bài hay

Việc làm bài này cũng khiến học sinh đối chiếu, so sánh ngầm giữa bài viết củamình và của bạn, nhận ra cái hay của bạn, cái dở của mình Từ đó được học tập,vận dụng vào việc viết bài của mình sau này

Để thực hiện được bước này trong khâu trả bài, giáo viên phải sàng lọc, lựachọn để tìm ra được những bài văn hay, đoạn văn thực sự chuẩn mực Đồng thời