LỜI MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Con người là một thực thể xã hội, chịu sự chi phối của nhiều hoạt động khác nhau. Trong xã hội hiện đại ngày nay các áp lực từ công việc, cuộc sống… ngày càng tăng lên và sự hài lòng với công việc là vấn đề mà nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, bởi lẽ, khi người lao động hài lòng với việc mình đang làm thì sẽ tạo được động lực làm việc và tăng sự gắn kết chặt chẽ giữa người lao động với tổ chức hơn. Hiện nay, các Bệnh viện ở Việt nam đang được mở rộng nói chung và ở Thái Nguyên nói riêng do nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng lớn. Cùng với sự phát triển của các Bệnh viện nhà nước cũng như tư nhân một trong những yếu tố cạnh tranh giữa các Bệnh viện là chính sách thu hút nhân tài. Đối với mỗi Bệnh viện thì đội ngũ nhân viên luôn được xem là một nguồn tài nguyên quý giá và đó sẽ là một lợi thế cạnh tranh lớn nhất của bất kỳ Bệnh viện nào. Bệnh viện có uy tín, có phát triển hay không phải kể đến sự đóng góp của đội ngũ điều dưỡng. Ở Việt nam 50% nguồn nhân lực trong hệ thống chăm sóc sức khỏe là điều dưỡng, họ có mặt ở khắp mọi nơi từ các bệnh viện trung ương đến cộng đồng, từ cơ sở thực hành chăm sóc đến các cơ sở quản lý, đào tạo và nghiên cứu. Chức năng của điều dưỡng là chăm sóc nhằm duy trì, phục hồi và nâng cao sức khỏe cho con người, kể cả người bệnh và những người có nguy cơ mắc bệnh. Điều dưỡng viên được ví như là một mắt xích quan trọng trong công tác theo dõi tình hình, điều trị chăm sóc cho người bệnh mau chóng lấy lại được sức khỏe. Họ vận dụng những kiến thức và kỹ năng chuyên môn để giúp đỡ người bệnh nâng cao sức khỏe, giảm cơn đau đớn về thể chất cũng như tinh thần, giúp bệnh nhân biết cách tự chăm sóc đáp ứng những nhu cầu cơ bản, theo dõi những diễn biến và thực hiện các kỹ thuật chăm sóc theo y lệnh của bác sỹ giúp cho người bệnh mau chóng hồi phục, giúp người bệnh hoàn thiện các thủ tục hành chính, luôn luôn lắng nghe những chia sẻ của người bệnh để có thể tiếp cận và nhận định được tình trạng của người bệnh và phản hồi với bác sĩ điều trị để có kế hoạch chăm sóc tốt nhất. Các bệnh viện đều có các kế hoạch chiến lược để bồi dưỡng, đào tạo và phát triển đội ngũ điều dưỡng viên của mình. Song hành đó, các Bệnh viện cũng luôn chú trọng đến việc duy trì được đội ngũ điều dưỡng viên ổn định, gắn kết với tổ chức lâu dài. Tuy nhiên trong những năm gần đây, Bệnh viện C đang phải đối mặt với hiện tượng chảy máu chất xám, xuất hiện hiện tượng điều dưỡng viên không còn nhiệt tình và tâm huyết với công việc như trước nữa như là : Chuyển công tác, xin nghỉ việc, xin nghỉ không lương, làm việc với tinh thần không hợp tác, ban lãnh đạo nhận được những phản ánh không tốt từ người nhà bệnh nhân thông qua đường dây nóng…Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh cũng như uy tín và tài chính của Bệnh viện. Xuất phát từ những thực tế trên, tôi đã chọn đề tài “Sự hài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện C Thái Nguyên” để nghiên cứu tìm hiểu mức độ hài lòng với công việc của điều dưỡng viên, tìm hiểu các nhân tố làm ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tới sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên đang làm việc tại Bệnh viện C Thái Nguyên. Từ đó, đề xuất ra những giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao sự hài lòng của điều dưỡng viên đối với Bệnh viện C. 2. Tổng quan các nghiên cứu về sự hài lòng với công việc của người lao động 2.1. Những nghiên cứu trên thế giới Đã có nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm và nghiên cứu từ rất sớm về sự hài lòng với công việc của người lao động đó là: + Chỉ số mô tả công việc (JDI) được xây dựng lên trong nghiên cứu của Smith (1969). Các chỉ số này được dùng để đánh giá mức độ hài lòng với công việc của người lao động thông qua năm nhân tố sau: "Bản chất Công việc"; "Tiền lương"; "Thăng tiến"; "Đồng nghiệp" và "Sự giám sát của cấp trên". + Nghiên cứu của Spector (1985) mức độ hài lòng được đánh giá với chín yếu tố sau: "Tiền lương"; "Cơ hội thăng tiến"; "Điều kiện làm việc"; "Sự giám sát"; "Đồng nghiệp"; "Sự yêu thích công việc"; "Giao tiếp thông tin"; "Phần thưởng bất ngờ" và "Phúc lợi". + Nghiên cứu của Luddy (2005) trong lĩnh vực y tế tại Nam Phi cho thấy người lao động hài lòng với công việc sẽ chịu ảnh hưởng bởi năm yếu tố trong mô hình chỉ số mô tả công việc JDI trong đó có ba nhân tố “ Đồng nghiệp ”, “ Lãnh đạo ” và “Bản chất công việc ” được người lao động đánh giá tích cực, hai nhân tố “ Đào tạo và thăng tiến ” và “ Tiền lương ” bị đánh giá tiêu cực ( không hài lòng ). Trong lĩnh vực y tế, nghiên cứu của Agyepong và ctg (2004), xác định các nhân tố tác động đến hài lòng với công việc: môi trường làm việc, tiền lương, trang thiết bị, cơ hội thăng tiến, thiếu nhà ở, trợ cấp thuế và chương trình huấn luyện. Luddy (2005) xác định thêm 2 nhân tố tác động đến hài lòng công việc của đội ngũ nhân viên ngành nghề y tế: bản chất công việc, quan hệ với đồng nghiệp. Mặt khác, Leshabari và cộng tác (2008), cũng phát hiện thêm nhân tố chính ảnh hưởng đến hài lòng công việc của nhân viên y tế: cơ sở vật chất. 2.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam Các nghiên cứu về sự hài lòng của NLĐ đối với công việc mới được nghiên cứu ở nước ta trong những năm gần đây và các nghiên cứu này chủ yếu liên quan đến NLĐ làm việc ở các doanh nghiệp. + Nghiên cứu của Trần Kim Dung (2005), với điều kiện nền kinh tế Việt Nam để đo lường mức độ hài lòng với công việc thì có bảy yếu tố tác động đến sự hài lòng của nhân viên đối với công việc là: "Bản chất công việc"; "Đào tạo và thăng tiến"; "Tiền lương"; "Lãnh đạo"; "Đồng nghiệp"; "Phúc lợi" và "Điều kiện làm việc". + Nghiên cứu của Nguyễn Liên Sơn (2008) cho có 6 nhân tố tác động đến sự hài lòng đối với công việc của người lao động là: "Bản chất công việc"; "Tiền lương"; "Đồng nghiệp"; "Lãnh đạo"; "Cơ hội đào tạo và thăng tiến" và "Môi trường làm việc". + Nghiên cứu của Lê Thanh Nhuận và Lê Cự Linh (2009): có 7 yếu tố có giá trị dự đoán sự hài lòng của nhân viên ngành y tế cơ sở với công việc với độ tin cậy cao: "Lương và phúc lợi"; "Cơ sở vật chất"; "Kiến thức, kỹ năng và kết quả công việc"; "Mối quan hệ với lãnh đạo"; "Học tập, phát triển và khẳng định"; "Môi trường tương tác của cơ quan"; "Mối quan hệ với đồng nghiệp". + Nghiên cứu của Võ Thị Thiên Hải và Phạm Đức Kỳ (2010): Có 12 yếu tố tác động đến sự hài lòng của người lao động với công việc của họ: "Thu nhập"; "Đồng nghiệp"; "Cơ hội thăng tiến"; "Sự yêu thích công việc"; "Quan hệ với cấp trên"; "Phúc lợi"; "Sự thỏa mãn trong công việc"; "Giao tiếp thông tin và sự phản hồi"; "Sự tưởng thưởng"; "Đặc điểm công việc"; "Điều kiện làm việc"; "Đào tạo hỗ trợ trong công việc". + Nghiên cứu của Bùi Đàm và Bùi Thị Thu Hà (2011), nghiên cứu được thực hiện tại bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi có 3 yếu tố tác động đến sự hài lòng với công việc: "Yếu tố khuyến khích"; "Cơ chế quản lý và môi trường tương tác"; "Hài lòng chung với công việc". + Nghiên cứu của Lê Nguyễn Đoan Khôi và Đỗ Hữu Nghị (2014) cho kết quả các nhân tố tác động lên sự hài lòng của nhân viên y tế đang làm việc tại Cần Thơ với công việc như sau: "Môi trường quản lý"; "Phương tiện làm việc"; "Tiền lương"; "Đồng nghiệp"; "Đào tạo phát triển". Trong đó, các nhân tố tác động mạnh nhất là "Tiền lương"; "Đồng nghiệp và Phương tiện làm việc". Tại Việt Nam, đã có khá nhiều nghiên cứu về sự hài lòng của người lao động với công việc. Tuy nhiên, các nghiên cứu vẫn còn các hạn chế như kinh nghiệm, thời gian, chi phí…Mặt khác, chưa có bất kì mô hình nghiên cứu nào về sự hài lòng với công việc cũng như tìm ra các nhân tố tác động làm ảnh hưởng tới sự hài lòng của với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại Bệnh viện C Thái Nguyên. Dựa trên kết quả nghiên cứu có thể phần nào đánh giá được thực trạng sự hài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện C ở các khía cạnh khách nhau như: Chính sách, quy chế, cơ hội thăng tiến … 3. Mục tiêu nghiên cứu 3.1. Mục tiêu chung Phân tích sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại Bệnh viện, từ kết quả phân tích đó đưa ra giải pháp nhằm làm tăng sự hài lòng của điều dưỡng viên tại Bệnh viện C với công việc. 3.2. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến sự hài lòng của NLĐ trong công việc, xây dựng mô hình lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. - Tìm hiểu mức độ hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại bệnh viện C Thái Nguyên. - Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại Bệnh viện C: Tính chất công việc, đào tạo và thăng tiến, mối quan hệ với cấp trên , mối quan hệ với đồng nghiệp, tiền lương và phúc lợi. - Đề xuất các giải pháp nhằm tăng sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại Bệnh viện. 4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên và những nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng với công việc Khách thể nghiên cứu: toàn bộ điều dưỡng viên của Bệnh viện C Thái Nguyên
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Sự hài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡngviên tại bệnh viện C Thái Nguyên” là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi
Cơ sở lý luận tham khảo từ các tài liệu thu thập từ sách, báo và các nghiên cứu cóliên quan được nêu trong phần tài liệu tham khảo Dữ liệu phân tích trong luận vănđược thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát trực tiếp các điều dưỡng viên làm việc tạiBệnh viện C Thái Nguyên Kết quả tác giả trình bày trong luận văn là trung thực, tincậy, phản ánh khách quan kết quả nghiên cứu và không sao chép của bất cứ nghiêncứu nào trước đây
Tác giả
Trần Thị Thu Thảo
Trang 4Tôi cũng được xin chân thành cảm ơn tới quý Thầy, Cô trong khoa Kinh tế
và Quản lý nguồn nhân lực của trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tận tình dạy dỗ
và truyền đạt kiến thức trong suốt hai năm tôi học tập tại trường
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Bệnh viện C Thái Nguyên nơi tôiđang công tác đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa học cũng nhưluận văn
Cuối cùng tôi xin kính chúc quý Thầy, Cô Đồng kính chúc các cô, chú, anh,chị , em bệnh viện C Thái Nguyên dồi dào sức khỏe và thành công trong công việc
Trang 5MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC HÌNH
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG VỚI CÔNG VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG TỔ CHỨC 7
1.1 Khái niệm và tầm quan trọng của sự hài lòng với công việc 7
1.1.1 Khái niệm và đo lường sự hài lòng với công việc của người lao động 7
1.1.2 Tầm quan trọng của sự hài lòng với công việc của NLĐ 8
1.2 Một số lý thuyết nghiên cứu về sự hài lòng với công việc 9
1.2.1 Lý thuyết Thứ bậc nhu cầu của Maslow (1943) 9
1.2.2 Lý thuyết hai nhân tố (Two – factor theory) 11
1.3 Lợi ích từ việc người lao động hài lòng với công việc 12
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng với công việc của người lao động 12 1.4.1 Nhóm nhân tố thuộc về tổ chức 12
1.4.2 Nhóm nhân tố mang tính cá nhân 14
1.5 Các mô hình nghiên cứu về sự hài lòng với công việc 14
1.5.1 Sử dụng chỉ số mô tả công việc (JDI) của Smith, Kendall và Hulin (1969) 14
1.5.2 Bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota (Minnesota Satisfaction Questionaire - MSQ) 15
1.6 Xây dựng mô hình nghiên cứu và các giả thuyết 17
1.6.1 Mô hình nghiên cứu 17
1.6.2.Các giả thuyết nghiên cứu 19
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỰ HÀI LÒNG VỚI CÔNG VIỆC CỦA ĐỘI NGŨ ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN C THÁI NGUYÊN 22
2.1 Giới thiệu về Bệnh viện C Thái Nguyên 22
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện 22
2.1.2 Vị trí, chức năng và cơ cấu tổ chức của Bệnh viện C Thái Nguyên 23
2.1.3 Kết quả hoạt động của bệnh viện giai đoạn 2013 – 2016 26
2.1.4 Đặc điểm nguồn nhân lực của Bệnh viện C 29
Trang 62.2 Phân tích thực trạng sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên Bệnh
viện C Thái Nguyên 32
2.2.1 Mô tả dữ liệu 32
2.2.2 Mẫu khảo sát 38
2.2.3 Kiểm định độ tin cậy và tính hiệu lực của thang đo 41
2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin 42
2.3 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo đặc điểm cá nhân 48
2.3.1 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo giới tính 48
2.3.2 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo độ tuổi 52
2.3.3 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo trình độ học vấn 54
2.3.4 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo mức thu nhập 56
2.4.5 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên chia theo thâm niên công tác57 2.4 Thực trạng sự hài lòng của điều dưỡng viên đối với công việc 60
2.4.1 Sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại bệnh viện C Thái Nguyên 60
2.4.2 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Tính chất va đặc thù với công việc 62 2.4.3 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về tiền lương và phúc lợi 63
2.4.4 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Đào tạo và thăng tiến tại bệnh viện C Thái Nguyên 66
2.4.5 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về mối quan hệ với lãnh đạo Bệnh viện C Thái Nguyên 67
2.4.6 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về quan hệ với đồng nghiệp tại bệnh viện C Thái Nguyên 68
2.4.7 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Chính sách và quy chế làm việc.69 2.4.8 Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về điều kiện và môi trường làm việc 70
2.5 Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên 71
2.6 Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu 74
2.7 Bình luận về kết quả nghiên cứu về sự hài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên 76
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG SỰ HÀI LÒNG VỚI CÔNG VIỆC CỦA ĐỘI NGŨ ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN C 79
3.1 Một số định hướng phát triển của Bệnh viện trong những năm tới 79
3.2 Các giải pháp nâng cao sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên 79
KẾT LUẬN 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO 86 PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1:Kết quả hoạt động của bệnh viện C Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2016 28
Bảng 2.2: Cơ cấu điều dưỡng tại Bệnh viện C giai đoạn 2014-2016 29
Bảng 2.3: Đo lường và mã hóa thang đo hài lòng với công việc 33
Bảng 2.4: Kết quả tổng hợp kiểm định độ tin cậy thang đo 42
Bảng 2.5: KMO và Bartlett's test of Sphericity 43
Bảng 2.6: Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo bản chất công việc 43
Bảng 2.7:Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Tiền lương và phúc lợi 44
Bảng 2.8: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Đào tạo và thăng tiến 45
Bảng 2.9: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Mối quan hệ với lãnh đạo 45
Bảng 2.10: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Mối quan hệ với đồng nghiệp 46
Bảng 2.11: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Chính sách & quy chế Bệnh viện 46
Bảng 2.12: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Điều kiện và môi trường làm việc 47
Bảng 2.13: Bảng Đánh giá hệ số tin cậy và kiểm định EFA thang đo Sự hài lòng chung với công việc 47
Bảng 2.14: KMO và kiểm định Bartlett cho thang đo sự hài lòng chung 48
Bảng 2.15: Thống kê mô tả theo giới tính 48
Bảng 2.16: Kết quả phân tích Independent T-test 49
Bảng 2.17: Kết quả Levene's Test theo độ tuổi 52
Bảng 2.18: Kết quả kiểm định phân tích ANOVA theo độ tuổi 53
Bảng 2.19: Kết quả phân tích đa nhóm bằng phương pháp Tukey nhân tố C_Đào tạo theo độ tuổi 53
Trang 10Bảng 2.20: Kết quả Levene's Test theo trình độ học vấn 54
Bảng 2.21: Kết quả kiểm định phân tích ANOVA theo trình độ học vấn 55
Bảng 2.22: kết quả phân tích đa nhóm bằng phương pháp Tukey với nhân tố C_Đào tạo và H_Hài lòng theo trình độ học vấn 55
Bảng 2.23: Kết quả Levene's Test theo mức thu nhập 56
Bảng 2.24: Kết quả kiểm định phân tích ANOVA theo mức thu nhập 57
Bảng 2.25: Kết quả Levene's Test theo thâm niên công tác 58
Bảng 2.26: Kết quả kiểm định phân tích ANOVA theo thâm niên công tác 58
Bảng 2.27: kết quả phân tích đa nhóm bằng phương pháp Tukey với A_Tính chất ,nhân tố C_Đào tạo và H_Hài lòng theo thâm niên công tác 59
Bảng 2.28: Mức độ hài lòng chung với công việc 61
Bảng 2.29: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Tính chất va đặc thù với công việc 63
Bảng 2.30: Thang bảng lương Điều dưỡng viên 64
Bảng 2.31: Hệ số thưởng của điều dưỡng tại Bệnh viện C 64
Bảng 2.32: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về về Tiền lương và phúc lợi 65
Bảng 2.33: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về đào tạo và thăng tiến tại bệnh viện C Thái Nguyên 66
Bảng 2.34: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về mối quan hệ với lãnh đạo Bệnh viện C Thái Nguyên 67
Bảng 2.35: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về quan hệ với đồng nghiệp 68
Bảng 2.36: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Chính sách và quy chế làm việc Bệnh viện C Thái Nguyên 69
Bảng 2.37: Ý kiến đánh giá của điều dưỡng viên về Điều kiện và môi trường làm việc 70
Bảng 2.38: Hệ số xác định sự phù hợp của mô hình 72
Bảng 2.39: Phân tích phương sai ANOVA 73
Bảng 2.40:Các hệ số mô hình nghiên cứu 73
Trang 11DANH MỤC HÌNH
Hình 1 : Sơ đồ quy trình nghiên cứu 5
Hình 1.1: Lý thuyết thứ bậc nhu cầu của Maslow 10
Hình 1.2: Thuyết hai nhân tố của Herzberg (Jones et al 2000) 11
Hình 1.3: Tiêu chí đo lường thỏa mãn công việc MSQ của Weiss 16
Hình 1.4: Mô hình nghiên cứu đề xuất 18
Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện C Thái Nguyên 25
Hình 2.2: Cơ cấu lao động theo giới tính 30
Hình 2.3: Cơ cấu lao động theo độ tuổi 30
Hình 2.4: Cơ cấu lao động theo trình độ 31
Hình 2.5: Cơ cấu lao động theo giới tính 31
Hình 2.6: Cơ cấu lao động theo thâm niên công tác 32
Hình 2.7: Mô tả mẫu theo giới tính 39
Hình 2.8: Mô tả mẫu theo độ tuổi 39
Hình 2.9: Mô tả mẫu theo độ tuổi 40
Hình 2.10: Mô tả mẫu theo mức thu nhập 40
Hình 2.11: Mô tả mẫu theo thâm niên công tác 41
Trang 12LỜI MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết của đề tài
Con người là một thực thể xã hội, chịu sự chi phối của nhiều hoạt động khácnhau Trong xã hội hiện đại ngày nay các áp lực từ công việc, cuộc sống… ngàycàng tăng lên và sự hài lòng với công việc là vấn đề mà nhiều nhà nghiên cứu quantâm, bởi lẽ, khi người lao động hài lòng với việc mình đang làm thì sẽ tạo đượcđộng lực làm việc và tăng sự gắn kết chặt chẽ giữa người lao động với tổ chức hơn
Hiện nay, các Bệnh viện ở Việt nam đang được mở rộng nói chung và ở TháiNguyên nói riêng do nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng lớn Cùng với sự pháttriển của các Bệnh viện nhà nước cũng như tư nhân một trong những yếu tố cạnhtranh giữa các Bệnh viện là chính sách thu hút nhân tài Đối với mỗi Bệnh viện thìđội ngũ nhân viên luôn được xem là một nguồn tài nguyên quý giá và đó sẽ là mộtlợi thế cạnh tranh lớn nhất của bất kỳ Bệnh viện nào Bệnh viện có uy tín, có pháttriển hay không phải kể đến sự đóng góp của đội ngũ điều dưỡng
Ở Việt nam 50% nguồn nhân lực trong hệ thống chăm sóc sức khỏe là điềudưỡng, họ có mặt ở khắp mọi nơi từ các bệnh viện trung ương đến cộng đồng, từ cơ
sở thực hành chăm sóc đến các cơ sở quản lý, đào tạo và nghiên cứu Chức năngcủa điều dưỡng là chăm sóc nhằm duy trì, phục hồi và nâng cao sức khỏe cho conngười, kể cả người bệnh và những người có nguy cơ mắc bệnh Điều dưỡng viênđược ví như là một mắt xích quan trọng trong công tác theo dõi tình hình, điều trịchăm sóc cho người bệnh mau chóng lấy lại được sức khỏe Họ vận dụng nhữngkiến thức và kỹ năng chuyên môn để giúp đỡ người bệnh nâng cao sức khỏe, giảmcơn đau đớn về thể chất cũng như tinh thần, giúp bệnh nhân biết cách tự chăm sócđáp ứng những nhu cầu cơ bản, theo dõi những diễn biến và thực hiện các kỹ thuậtchăm sóc theo y lệnh của bác sỹ giúp cho người bệnh mau chóng hồi phục, giúpngười bệnh hoàn thiện các thủ tục hành chính, luôn luôn lắng nghe những chia sẻcủa người bệnh để có thể tiếp cận và nhận định được tình trạng của người bệnh vàphản hồi với bác sĩ điều trị để có kế hoạch chăm sóc tốt nhất Các bệnh viện đều cócác kế hoạch chiến lược để bồi dưỡng, đào tạo và phát triển đội ngũ điều dưỡngviên của mình Song hành đó, các Bệnh viện cũng luôn chú trọng đến việc duy trìđược đội ngũ điều dưỡng viên ổn định, gắn kết với tổ chức lâu dài
Tuy nhiên trong những năm gần đây, Bệnh viện C đang phải đối mặt vớihiện tượng chảy máu chất xám, xuất hiện hiện tượng điều dưỡng viên không còn
Trang 13nhiệt tình và tâm huyết với công việc như trước nữa như là : Chuyển công tác, xinnghỉ việc, xin nghỉ không lương, làm việc với tinh thần không hợp tác, ban lãnh đạonhận được những phản ánh không tốt từ người nhà bệnh nhân thông qua đường dâynóng…Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dịch vụ khám,chữa bệnh cũng như uy tín và tài chính của Bệnh viện.
Xuất phát từ những thực tế trên, tôi đã chọn đề tài “Sự hài lòng với công
việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện C Thái Nguyên” để nghiên cứu tìm
hiểu mức độ hài lòng với công việc của điều dưỡng viên, tìm hiểu các nhân tố làmảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tới sự hài lòng với công việc củađiều dưỡng viên đang làm việc tại Bệnh viện C Thái Nguyên Từ đó, đề xuất ranhững giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao sự hài lòng của điều dưỡng viên đối vớiBệnh viện C
2 Tổng quan các nghiên cứu về sự hài lòng với công việc của người lao động 2.1 Những nghiên cứu trên thế giới
Đã có nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm và nghiên cứu từ rất sớm
về sự hài lòng với công việc của người lao động đó là:
+ Chỉ số mô tả công việc (JDI) được xây dựng lên trong nghiên cứu củaSmith (1969) Các chỉ số này được dùng để đánh giá mức độ hài lòng với công việccủa người lao động thông qua năm nhân tố sau: "Bản chất Công việc"; "Tiềnlương"; "Thăng tiến"; "Đồng nghiệp" và "Sự giám sát của cấp trên"
+ Nghiên cứu của Spector (1985) mức độ hài lòng được đánh giá với chínyếu tố sau: "Tiền lương"; "Cơ hội thăng tiến"; "Điều kiện làm việc"; "Sự giám sát";
"Đồng nghiệp"; "Sự yêu thích công việc"; "Giao tiếp thông tin"; "Phần thưởng bấtngờ" và "Phúc lợi"
+ Nghiên cứu của Luddy (2005) trong lĩnh vực y tế tại Nam Phi cho thấyngười lao động hài lòng với công việc sẽ chịu ảnh hưởng bởi năm yếu tố trong môhình chỉ số mô tả công việc JDI trong đó có ba nhân tố “ Đồng nghiệp ”, “ Lãnh đạo
” và “Bản chất công việc ” được người lao động đánh giá tích cực, hai nhân tố “Đào tạo và thăng tiến ” và “ Tiền lương ” bị đánh giá tiêu cực ( không hài lòng )
Trong lĩnh vực y tế, nghiên cứu của Agyepong và ctg (2004), xác định cácnhân tố tác động đến hài lòng với công việc: môi trường làm việc, tiền lương, trangthiết bị, cơ hội thăng tiến, thiếu nhà ở, trợ cấp thuế và chương trình huấn luyện.Luddy (2005) xác định thêm 2 nhân tố tác động đến hài lòng công việc của đội ngũnhân viên ngành nghề y tế: bản chất công việc, quan hệ với đồng nghiệp Mặt khác,
Trang 14Leshabari và cộng tác (2008), cũng phát hiện thêm nhân tố chính ảnh hưởng đến hàilòng công việc của nhân viên y tế: cơ sở vật chất.
2.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam
Các nghiên cứu về sự hài lòng của NLĐ đối với công việc mới được nghiêncứu ở nước ta trong những năm gần đây và các nghiên cứu này chủ yếu liên quanđến NLĐ làm việc ở các doanh nghiệp
+ Nghiên cứu của Trần Kim Dung (2005), với điều kiện nền kinh tế ViệtNam để đo lường mức độ hài lòng với công việc thì có bảy yếu tố tác động đến sựhài lòng của nhân viên đối với công việc là: "Bản chất công việc"; "Đào tạo vàthăng tiến"; "Tiền lương"; "Lãnh đạo"; "Đồng nghiệp"; "Phúc lợi" và "Điều kiệnlàm việc"
+ Nghiên cứu của Nguyễn Liên Sơn (2008) cho có 6 nhân tố tác động đến sựhài lòng đối với công việc của người lao động là: "Bản chất công việc"; "Tiền lương";
"Đồng nghiệp"; "Lãnh đạo"; "Cơ hội đào tạo và thăng tiến" và "Môi trường làm việc"
+ Nghiên cứu của Lê Thanh Nhuận và Lê Cự Linh (2009): có 7 yếu tố có giátrị dự đoán sự hài lòng của nhân viên ngành y tế cơ sở với công việc với độ tin cậycao: "Lương và phúc lợi"; "Cơ sở vật chất"; "Kiến thức, kỹ năng và kết quả côngviệc"; "Mối quan hệ với lãnh đạo"; "Học tập, phát triển và khẳng định"; "Môitrường tương tác của cơ quan"; "Mối quan hệ với đồng nghiệp"
+ Nghiên cứu của Võ Thị Thiên Hải và Phạm Đức Kỳ (2010): Có 12 yếu tốtác động đến sự hài lòng của người lao động với công việc của họ: "Thu nhập";
"Đồng nghiệp"; "Cơ hội thăng tiến"; "Sự yêu thích công việc"; "Quan hệ với cấptrên"; "Phúc lợi"; "Sự thỏa mãn trong công việc"; "Giao tiếp thông tin và sự phảnhồi"; "Sự tưởng thưởng"; "Đặc điểm công việc"; "Điều kiện làm việc"; "Đào tạo hỗtrợ trong công việc"
+ Nghiên cứu của Bùi Đàm và Bùi Thị Thu Hà (2011), nghiên cứu được thựchiện tại bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi có 3 yếu tố tác động đến sự hài lòng vớicông việc: "Yếu tố khuyến khích"; "Cơ chế quản lý và môi trường tương tác"; "Hàilòng chung với công việc"
+ Nghiên cứu của Lê Nguyễn Đoan Khôi và Đỗ Hữu Nghị (2014) cho kếtquả các nhân tố tác động lên sự hài lòng của nhân viên y tế đang làm việc tại CầnThơ với công việc như sau: "Môi trường quản lý"; "Phương tiện làm việc"; "Tiềnlương"; "Đồng nghiệp"; "Đào tạo phát triển" Trong đó, các nhân tố tác động mạnhnhất là "Tiền lương"; "Đồng nghiệp và Phương tiện làm việc"
Trang 15Tại Việt Nam, đã có khá nhiều nghiên cứu về sự hài lòng của người laođộng với công việc Tuy nhiên, các nghiên cứu vẫn còn các hạn chế như kinhnghiệm, thời gian, chi phí…Mặt khác, chưa có bất kì mô hình nghiên cứu nào về sựhài lòng với công việc cũng như tìm ra các nhân tố tác động làm ảnh hưởng tới sựhài lòng của với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại Bệnh viện C TháiNguyên Dựa trên kết quả nghiên cứu có thể phần nào đánh giá được thực trạng sựhài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện C ở các khía cạnhkhách nhau như: Chính sách, quy chế, cơ hội thăng tiến …
3 Mục tiêu nghiên cứu
3.1 Mục tiêu chung
Phân tích sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên tại Bệnh viện, từ kếtquả phân tích đó đưa ra giải pháp nhằm làm tăng sự hài lòng của điều dưỡng viên tại Bệnh viện C với công việc
- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng với công việc của điều
dưỡng viên tại Bệnh viện C: Tính chất công việc, đào tạo và thăng tiến, mối quan
hệ với cấp trên , mối quan hệ với đồng nghiệp, tiền lương và phúc lợi
- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng sự hài lòng với công việc của điều dưỡng
viên tại Bệnh viện
4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên và những nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng với công việc
Khách thể nghiên cứu: toàn bộ điều dưỡng viên của Bệnh viện C Thái
Nguyên
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Bệnh viện C Thái Nguyên
Trang 16- Thời gian: từ 2013 đến năm 2016
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Quy trình nghiên cứu
Hình 1 : Sơ đồ quy trình nghiên cứu
5.2 Nguồn số liệu
- Sơ cấp: lấy ý kiến điều dưỡng viên, cán bộ quản lý về vấn đề nghiên cứu.
Trong nghiên cứu này tác giả lựa chọn thang đo Likert với năm mức độ dùng đểđánh giá, sử dụng phần mềm SPSS để kiểm tra độ phù hợp của mô hình Điều chỉnh
Cơ sở lý thuyết
Mô hình nghiên cứu
Xây dựng bảng câu hỏi
Điều tra khảo sát
Phân tích kỹ thuật
Thống kê mô tả
Kết luận, giải pháp
Xác định thang đo
Điều chỉnh thang đo, bảng câu hỏi
kiểm tra và mã hóa dữ liệu
- Kiểm định độ tin cậy Cronback's alpha
- Phân tích nhân tố khám phá EFA
- Phân tích hồi quy
Kiểm định thống kê
Trang 17mô hình lý thuyết mà đề tài nghiên cứu sao cho phù hợp Sử dụng kiểm địnhCronbach’s alpha để kiểm định độ tin cậy của thang đo, phân tích EFA để loại bỏbiến rác Tác giả sử dụng phân tích hồi quy kết hợp với phương pháp phân tíchphương sai để có thể đánh giá được tầm quan trọng của các nhân tố làm ảnh hưởngđến sự hài lòng với công việc của NLĐ Dựa vào kết quả của nghiên cứu mà đưa ranhững giải pháp tối ưu nhằm tăng sự hài lòng của NLĐ hơn đối với công việc.
- Thứ cấp: Các tài liệu của bệnh viện, các bài báo, sách liên quan đến chủ để
nghiên cứu, các giáo trình về quản trị nhân lực, tham luận, bài viết trên các tờ báo,
tờ tạp chí trong và ngoài nước, các báo cáo kết quả hoạt động của Bệnh viện C được cung cấp từ phòng Kế hoạch tổng hợp và phòng Tổ chức cán bộ
5.3 Phương pháp thu thập dữ liệu
- Khảo sát dựa trên bảng hỏi:
+ Đối tượng khảo sát: Điều dưỡng và cán bộ quản lý điều dưỡng tại cáckhoa
+ Số lượng khảo sát : 175
+ Mục đích: thu thập ý kiến của họ về sự hài lòng chung với công việc cũngnhư tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng tới sự hài lòng với công việc của điềudưỡng viên tại Bệnh viện C Thái Nguyên
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn của tác giả bao gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về sự hài lòng với công việc của người lao động trong tổchức
Chương 2: Phân tích thực trạng sự hài lòng với công việc của đội ngũ điều dưỡngtại bệnh viện C Thái Nguyên
Chương 3: Một số giải pháp nhằm tăng sự hài lòng với công việc của đội ngũ điềudưỡng tại bệnh viện C Thái Nguyên
Trang 18CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG VỚI CÔNG VIỆC
CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG TỔ CHỨC
1.1 Khái niệm và tầm quan trọng của sự hài lòng với công việc
1.1.1 Khái niệm và đo lường sự hài lòng với công việc của người lao động
Hài lòng công việc nói chung được xem là trạng thái cảm xúc do sự đánh giá,thái độ của người lao động trong quá trình thực hiện công việc hay kết quả côngviệc mang lại
Sự hài lòng với công việc được xem là một trong các lĩnh vực phức tạp nhất
mà các nhà quản trị phải đối mặt ngày nay khi quản trị NLĐ Đã có rất nhiều nghiêncứu khoa học về lĩnh vực này với các hướng tiếp cận khác nhau mà đưa ra các địnhnghĩa khác nhau Cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhất chung về định nghĩa sự
HL với công việc Những định nghĩa dưới đây là những định nghĩa thường đượctrích dẫn trong các nghiên cứu về sự HL với công việc
Theo Smith (1983), Cảm giác mà NLĐ cảm nhận về công việc của họ đanglàm chính là sự HL với công việc
Theo Spector (1997), Cách mà người lao động thể hiện thái độ về công việc
ở các khía cạnh khác nhau của công việc mang lại cho người lao động hay thể hiệnmức độ mà người lao động thích hoặc không thích công việc mà họ đang làm chính
là sự HL với công việc
Theo quan điểm của Maslow (1943) thì sự hài lòng nói chung là giá trị màngười lao động nhận được phải bằng hoặc lớn hơn với giá trị mà người lao động kỳvọng Dựa trên những nền tảng đã có trước đấy, một số nhà nghiên cứu đã kế thừa,tiếp thu và mở rộng phát triển thêm Họ đưa ra định nghĩa sự hài lòng đó chính làgiá trị thực tế nhận được so với giá trị kì vọng của người lao động ở những khíacạnh khác nhau như tiền lương, phúc lợi hay điều kiện làm việc và các mối quan hệtrong công việc…
Theo quan điểm của Herzberg (1959) sự hài lòng của người lao động chính
là mức độ yêu thích công việc và sự yêu thích đó được thể hiện dưới ba dạng: tiêu
Trang 19cực, tích cực hoặc có khi là sự kết hợp cả hai ở các mặt khác nhau trong công việclàm ảnh hưởng và tác động đến người lao động.
Nói chung, đã có nhiều định nghĩa khác nhau về sự hài lòng với công việc,nhưng nhìn chung sự hài lòng với công việc có thể được định nghĩa theo hai cách:
Sự hài lòng chung với công việc của người lao động được đo lường chỉ bằng 1 câuhỏi và đo lường sự HL với công việc của NLĐ thông qua các câu hỏi về sự HL củaNLĐ với các khía cạnh khác nhau liên quan đến công việc (hài lòng về tiền lương,hài lòng về cơ hội thăng tiến, hài lòng về môi trường làm việc…) Vì thế nghiên cứunày tác giả chọn cả hai cách tiếp cận để nghiên cứu sự hài lòng với công việc
1.1.2 Tầm quan trọng của sự hài lòng với công việc của NLĐ
1.1.2.1 Ảnh hưởng của sự hài lòng với công việc với hành vi ứng xử của NLĐ
Một số nghiên cứu cho thấy sự HL với công việc có tác động những đếnhành vi của NLĐ tại nơi làm việc như là: sự có mặt tại nơi làm việc; quyết định bỏviệc, quyết định nghỉ hưu trước tuổi, các hành vi rút lui do tâm lý ngại những người,những địa điểm, các hoàn cảnh lạ, các hành vi tự nguyện mang lại lợi ích cho ngườikhác như làm tình nguyện, từ thiện, chia sẻ, giúp đỡ người khác trong tổ chức và xãhội, các hoạt động ủng hộ công đoàn, thực hiện công việc và thái độ khiếm nhã tạinơi làm việc Nhóm NLĐ có mức độ hài lòng cao với công việc thì họ có ít các biểuhiện về các hành vi không tốt so với nhóm lao động bất mãn với công việc
1.1.2.2 Ảnh hưởng của sự hài lòng với công việc đến lòng trung thành của NLĐ đối với tổ chức
Nghiên cứu của Vanderberg và Lance (1992) khi khảo sát 100 chuyên giatrong lĩnh vực dịch vụ thông tin trong 5 tháng đã chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ giữa
sự hài lòng với công việc và lòng trung thành của NLĐ Nghiên cứu đã chứng minhrằng mức độ hài lòng càng cao thì NLĐ sẽ càng trung thành với tổ chức
1.1.2.3 Ảnh hưởng của sự hài lòng với công việc đến sự vắng mặt của NLĐ
Một số nghiên cứu cho thấy mức độ hài lòng với công việc có liên quan đến
sự vắng mặt của NLĐ Theo (Aziri B, 2011), giống như các mối quan hệ khác, mốiquan hệ giữa sự vắng mặt với sự hài lòng với công việc có thể thay đổi phụ thuộcvào mức độ hài lòng của NLĐ đối với công việc Hơn nữa, điều quan trọng là sự hài
Trang 20lòng cao với công việc không nhất thiết là nguyên nhân của sự vắng mặt ít đi, tuynhiên sự không hài lòng với công việc lại dẫn đến sự vắng mặt nhiều hơn
1.1.2.4 Ảnh hưởng của sự hài lòng với công việc với sự hài lòng trong cuộc sống
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh mối quan hệ có ý nghĩa giữa sự hài lòng vớicông việc và sự hài lòng trong cuộc sống (Judge và Klinger, 2008) Các nhà nghiêncứu đã dự đoán về ba mô hình của mối quan hệ này có thể xảy ra: (1) mô hình lantỏa: khi các kinh nghiệm trong công việc có ảnh hưởng đến kinh nghiệm sống vàngược lại; (2) mô hình tách biệt: khi kinh nghiệm trong công việc và trong cuộc sống
ít có ảnh hưởng đến nhau; (3) mô hình đền bù: khi NLĐ tìm kiếm những thú vuingoài công việc để bù đắp cho những bất mãn nảy sinh từ công việc và ngược lại.Như vậy, chúng ta có thể thấy sự hài lòng với công việc và cuộc sống có ảnh hưởnglớn đến nhau Về cơ bản thì mức độ hài lòng trong cuộc sống là tổng hợp của mức độhài lòng với các thành phần tạo nên cuộc sống của một con người 9 trong đó có côngviệc Nếu một người bất mãn với công việc thì khó có thể hài lòng với cuộc sống.Ngoài ảnh hưởng từ cuộc sống đến công việc thì mức độ hài lòng từ cuộc sống, kinhnghiệm cá nhân cũng có tác động lên mức độ hài lòng của NLĐ đối với công việc
1.2 Một số lý thuyết nghiên cứu về sự hài lòng với công việc
Có nhiều nghiên cứu khác nhau về sự hài lòng với công việc Tùy thuộc vàocách tiếp cận khác nhau mà có các lý thuyết khác nhau Dưới đây là một số các lýthuyết nghiên cứu về sự hài lòng với công việc
1.2.1 Lý thuyết Thứ bậc nhu cầu của Maslow (1943)
Lý thuyết thứ bậc nhu cầu của Maslow được biết đến là lý thuyết về độnglực, tuy nhiên lý thuyết này có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu sựhài lòng với công việc Maslow cho rằng "Con người có rất nhiều nhu cầu khácnhau mà họ khao khát được thỏa mãn" Maslow đã chia thành 5 cấp bậc nhu cầu vàđược sắp xếp theo thứ tự tăng dần như hình 1.1
Nhu cầu về sinh lý: đó là các nhu cầu cơ bản mà bất kỳ NLĐ nào cũng cần:
ăn uống, nơi ở
Nhu cầu được an toàn: NLĐ muốn được bảo vệ, an toàn và ổn định …
Nhu cầu xã hội: NLĐ muốn được thể hiện và chấp nhận tình cảm, giaotiếp, chăm sóc và hợp tác
Trang 21Nhu cầu được tôn trọng: NLĐ muốn có vị trí, địa vị và được người kháctôn trọng.
Nhu cầu tự hoàn thiện: Đó là nhu cầu phát triển và trưởng thành, sáng tạo,biến năng lực thành hiện thực
Khi một nhu cầu bậc thấp hơn đã được thỏa mãn thì người lao động sẽ cónhu cầu mới và xuất hiện nhu cầu mới ở bậc cao hơn
Hình 1.1: Lý thuyết thứ bậc nhu cầu của Maslow
Lý thuyết nhu cầu của Maslow được phát triển để giải thích động lực của conngười nói chung Tuy nhiên, lý thuyết này cũng được ứng dụng để giải thích sự thỏamãn trong công việc Trong một tổ chức, các nhân tố như: thu nhập tài chính, điềukiện và môi trường làm việc an toàn đảm bảo sức khỏe cho NLĐ hay cơ cấu, chínhsách và quy chế của tổ chức phù hợp thì khi những nhu cầu trên được đáp ứng,được thỏa mãn, NLĐ sẽ cảm thấy họ thuộc về nơi làm việc Họ sẽ cảm thấy tổ chứcchính là nơi mà họ được thể hiện, nơi mà họ cần trưởng thành và phát triển Quátrình từ bậc một đến các bậc kế tiếp, tất cả đều đóng góp vào quá trình tự thể hiện
Do đó, các tổ chức nghiên cứu để cải thiện sự hài lòng của NLĐ bắt đầu bằng việcthỏa mãn các nhu cầu cơ bản của NLĐ trước khi tiến tới các bậc nhu cầu cao hơn
Các nhu cầu cơ bản Nhu cầu ổn định và an toàn Nhu cầu giao tiếp, bạn bè Nhu cầu được tôn trọng
Tự hoàn thiện
Trang 221.2.2 Lý thuyết hai nhân tố (Two – factor theory)
F Herzberg đưa ra lý thuyết hai nhân tố về sự hài lòng với công việc và tạođộng lực Herzberg chia các nhân tố tạo nên sự hài lòng và không hài lòng với côngviệc thành hai nhóm:
Nhóm 1: Nhóm nhân tố thúc đẩy bao gồm 5 nhân tố chủ chốt để tạo động
lực và sự hài lòng với công việc đó là: "Sự thành đạt"; "Sự thừa nhận thành tích";
"Bản chất công việc"; "Trách nhiệm với người lao động"; "Sự tiến bộ và thăng tiến" Khi các nhu cầu này của người lao động được thỏa mãn thì sẽ tạo nên động lực và
sự hài lòng với công việc
Nhóm 2: Bao gồm các nhân tố thuộc về môi trường tổ chức như: Các chế độ
và chính sách quản trị của công ty, Sự giám sát và kiểm tra công việc, Tiền lương,Các quan hệ giữa con người, Các điều kiện và môi trường làm việc, Địa vị và Sự ổnđịnh Các yếu tố thuộc nhóm nhân tố duy trì này khi được tổ chức tốt thì có tácdụng ngăn ngừa sự không thỏa mãn đối với công việc của người lao động
Theo Herzberg, nếu các nhân tố duy trì mang tính tích cực thì nó sẽ có tácdụng ngăn ngừa sự không hài lòng với công việc Tuy nhiên, nếu chỉ riêng sự hiệndiện của nhân tố duy trì thôi thì cũng không đủ để tạo ra động lực và sự hài lòng vớicông việc Cũng theo Herzberg lại cho rằng: "đối nghịch với bất mãn không phải làthỏa mãn mà là không bất mãn và đối nghịch với thỏa mãn không phải là bất mãn
mà là không thỏa mãn" (Herzberg, 2003.91)
Hoàn toàn hài lòng Trung lập Hoàn toàn không hài lòng
Hình 1.2: Thuyết hai nhân tố của Herzberg (Jones et al 2000)
1.3 Lợi ích từ việc người lao động hài lòng với công việc
- Sự kiểm tra và giám sát
- Tiền lương
- Mối quan hệ giữa con người
- Điều kiện làm việc
- Địa vị
- Sự ổn định
Trang 23Đối với mỗi tổ chức, mỗi đơn vị muốn phát triển thì cần phải có một nguồnnhân lực giỏi làm then chốt Tổ chức cần phải tạo cho NLĐ cảm thấy hài lòng với côngviệc mình đang làm vì điều đó sẽ tạo được sự gắn bó giữa người lao động với tổ chức,giảm các tình trạng: xin nghỉ việc, chuyển công tác , các chi phí cho việc tuyển dụng
và đào tạo được tiết kiệm Những NLĐ có tay nghề cao thường sẽ hoàn thành côngviệc trong thời gian ngắn nhất, tiết kiệm được chi phí cho tổ chức hơn so với nhữngngười lao động mới được tuyển dụng chưa có kinh nghiệm trong công việc
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng với công việc của người lao động
1.4.1 Nhóm nhân tố thuộc về tổ chức
Chỉ số mô tả công việc JDI đưa ra các nhân tố làm ảnh đến sự hài lòng vớicông việc của NLĐ Các nhân tố này bao gồm: "Tính chất công việc"; "Cơ hộithăng tiến"; "Mối quan hệ với lãnh đạo"; "Mối quan hệ với đồng nghiệp" và "Tiềnlương và phúc lợi"
1.4.1.1 Tính chất công việc
Người lao động cảm thấy hài lòng với công việc của mình hay không thì điều
đó được thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau như: công việc có hoàn toàn phùhợp với chuyên môn cũng như năng lực của người lao động được tuyển dụng và đàotạo hau không, công việc NLĐ đang làm đó có mang lại những kích thích, thích thú,say mê, tâm huyết yêu nghề, đưa ra các sáng kiến khoa học, sáng tạo hay không,công việc có đem lại những thách thức hay có phát huy hết năng lực của mỗi cánhân hay không Nhân tố "Tính chất công việc" có ảnh hưởng, tác động đến sự hàilòng với công việc của NLĐ điều này đã được kiểm chứng ở các nghiên cứu trướcđây như: Luddy, (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008)
1.4.1.2 Đào tạo và cơ hội thăng tiến
Một số nghiên cứu cho rằng cơ hội được học tập và thăng tiến có ảnhhưởng tích cực đến sự hài lòng với công việc của NLĐ như: Spector (1997),Luddy(2005), Smith, Kendal & Hulin (1969), Agyepong(2004), Trần Kim Dung(2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Võ Thị Thiên Hải & Phảm Đức Kỳ (2010).Nhân tố "Đào tạo và cơ hội thăng tiến" được xem xét đánh giá dưới nhiều khíacạnh như: đào tạo trình độ chuyên môn, kỹ năng xử lý, giao tiếp Khi được bổnhiệm, thăng tiến thì NLĐ sẽ có cơ hội được phát triển năng lực cá nhân, tổ chức
sẽ nâng cao được tính công bằng khách quan của chính sách đào tạo và phát triểnnhân sự
1.4.1.3 Mối quan hệ với Lãnh đạo
Trang 24NLĐ sẽ cảm thấy hài lòng hơn với công việc mà họ đang làm khi mà họnhận được sự đối xử công bằng từ lãnh đạo tổ chức và tính công bằng được thể hiệnbởi sự quan tâm đến nhân viên cấp dưới Lãnh đạo phải là người có khả năng quản
lý, khả năng điều hành, có tầm nhìn, luôn sẵn sàng hỗ trợ và chỉ dẫn nhân viên cấpdưới thực hiện công việc một cách tốt nhất Theo Ramsey (1997) "Lãnh đạo làngười có ảnh hưởng đến tinh thần làm việc Thái độ và hành vi của lãnh đạo đối vớinhân viên cũng có thể là yếu tố ảnh hưởng đến các hành vi hợp tác hoặc bất hợp táccủa người lao động" Những nhà lãnh đạo có phong cách dân chủ sẽ tạo được nhiều
sự quý mến và thiện cảm từ chính NLĐ, và khi NLĐ được động viên đúng lúc sẽlàm giảm bớt các bất mãn trong công việc cũng như thúc đẩy NLĐ làm việc hiệuquả hơn Các nghiên cứu trong và ngoài nước đã cho nhân tố mối quan hệ tích cựcgiữa nhân tố mối quan hệ với lãnh đạo có tác động đáng kể đến sự HL với công việc(Spector(1997), Luddy(2005), Trần Kim Dung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), LêThanh Nhuận & Lê Cự Linh (2009), Bùi Đàm & Bùi Thị Thu Hà (2011))
1.4.1.4 Mối quan hệ với đồng nghiệp
Đồng nghiệp chính là những người làm việc cùng trong một đơn vị, một tổchức NLĐ sẽ hài lòng với công việc hơn nếu như mối quan hệ với đồng nghiệptốt đẹp Nhân tố mối quan hệ với đồng nghiệp được xem là tốt khi đồng nghiệptrong một tổ chức sẵn sàng hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau hoàn thành công việc đượcgiao phó và điều này cũng đã được kiểm nghiệm dựa trên các nghiên cứu trướcđây (Smith, Kendal & Hulin (1969), Spector (1997), Luddy( 2005), Trần KimDung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Lê Thanh Nhuận & Lê Cự Linh (2009),
Võ Thị Thiên Hải & Phạm Đức Kỳ (2010), Lê Nguyễn Đoan Khôi & Đỗ HữuNghị (2014))
1.4.1.5 Tiền lương và phúc lợi
"Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập mà có thể biểu hiện bằng tiền vàđược ấn định bằng thoả thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặcbằng pháp luật, pháp quy Quốc gia, do người sử dụng lao động phải trả cho ngườilao động theo hợp đồng lao động cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thựchiện, hoặc những dịch vụ đã làm hoặc sẽ phải làm" Theo Luddy (2005) cho rằng
Trang 25NLĐ có mức thu nhập cao nhưng họ vẫn cảm thấy không cảm thấy hài lòng vớicông việc mình đang làm có thể đó là một công việc không phù hợp với năng lựchoặc NLĐ không thể hòa nhập với công việc Nhân tố tiền lương được xét dưới cáckhía cạnh khác nhau như: mức đóng góp của NLĐ có phù hợp với tiền lương mà họđược trả hay không, NLĐ có thể sống bằng thu nhập hiện tại, các khoản thu nhậpkhác ngoài tiền lương như: thưởng, phụ cấp ưu đãi nghề, độc hại được phân chiahợp lý và công bằng Ngoài ra, tổ chức cũng cần phải so sánh mức thu nhập của tổchức mình với các tổ chức khác Việt Nam là đất nước đang phát triển và tiền lương
là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng không ít đến sự hài lòng với công việc (TrầnKim Dung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Lê Thanh Nhuận & Lê Cự Linh(2009), Võ Thị Thiên Hải & Phạm Đức Kỳ (2010), Lê Nguyễn Đoan Khôi và ĐỗHữu Nghị, 2014))
1.4.2 Nhóm nhân tố mang tính cá nhân
Các nhân tố mang tính cá nhân gồm: trình độ học vấn, độ tuổi, giới tính, nhậnthức và sự phát triển nghề nghiệp Trình độ học vấn: Đối với cấp bậc nghề nghiệp thì
có mối quan hệ tiêu cực giữa trình độ học vấn và sự hài lòng với công việc Giới tính:Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng đàn ông thường hài lòng với công việc hơn là phụ nữ
Có thể do phụ nữ chịu nhiều áp lực của cuộc sống gia đình như chăm sóc trẻ nhỏ, vấn
đề chi tiêu tài chính, làm việc nhà, làm cho họ căng thẳng hơn và họ cũng có xuhướng bất mãn với công việc hơn Để có thể hoàn thành tốt công việc, NLĐ cần nhậnthức và xác định được công việc đang làm và việc nhận thức chính xác về vai trò của
cá nhân sẽ khiến họ hài lòng hơn về công việc Sự phát triển nghề nghiệp: NLĐ hàilòng hơn với công việc khi họ được trải nghiệm trong một lĩnh vực cụ thể mà họ yêuthích, thành công trong mỗi giai đoạn của sự phát triển nghề nghiệp và nâng cao trình
độ học vấn tương ứng với mỗi giai đoạn phát triển
1.5 Các mô hình nghiên cứu về sự hài lòng với công việc
1.5.1 Sử dụng chỉ số mô tả công việc (JDI) của Smith, Kendall và Hulin (1969)
Mô hình chỉ số mô tả công việc JDI (Job DescripTon Index) do Smith,Kendall, và Hulin đã xây dựng lên Mô hình này được đánh giá rất cao về tính thực
tế cũng như lý thuyết Đã có nhiều nghiên cứu lựa chọn mô hình JDI được sử dụng
Trang 26đánh giá mức độ hài lòng với công việc Tuy nhiên mô hình này vẫn còn tồn tại bakhuyết điểm như sau:
- Thứ nhất, mô hình sử dụng bộ câu hỏi quá dài dẫn đến khó khăn cho việcđiều tra để lấy dữ liệu
- Thứ hai, mô hình sử dụng dạng câu hỏi – câu trả lời không đánh giá đượcmức độ hài lòng với công việc khác nhau của NLĐ
- Thứ ba, theo Spector (1997) mô hình chỉ số mô tả công việc JDI không cócác câu hỏi dùng để đánh giá mức độ hài lòng chung với công việc của NLĐ
Trong quá trình vận dụng mô hình, các học giả đã chỉnh sửa mô hình chỉ
số mô tả công việc JDI nguyên thủy, lược bỏ số câu hỏi để dễ dàng thuận tiệncho việc điều tra và thiết kế thang đo likert để thể hiện được nhiều mức độ hàilòng của NLĐ
Mô hình JDI đánh giá mức độ hài lòng với công việc của NLĐ qua 05 nhân tố:
"Tiền lương"; "Sự thăng tiến"; "Đồng nghiệp"; "Sự giám sát" và "Tính chất công việc"
Ở Việt Nam, để phù hợp một số số nghiên cứu về sự hài lòng với công việccác nhà nghiên cứu đã đưa thêm những nhân tố khác có tác động mạnh tới tổ chức
để phân tích và tìm kiếm sự hài lòng với công việc của NLĐ
1.5.2 Bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota (Minnesota Satisfaction
Questionaire - MSQ)
Bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota được sử dụng khá rộng rãi và phổ biến
vì bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota chi tiết, cụ thể, dễ hiểu và dễ sử dụng chobất kỳ tổ chức nào (Spector, 1997) Bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota sử dụngmột trong hai bảng đo sau:
- Bảng đo gồm một trăm mục với mỗi khía cạnh khác nhau sẽ được đo lườngbởi thang đo Likert 5 điểm ((1) rất không hài lòng; (2) không hai lòng; (3) Bìnhthường; (4) Hài lòng; (5) rất HL với khía cạnh này của công việc)
- Bảng đo gồm hai mươi mục dùng để đánh giá mức độ hài lòng chung ở mỗikhía cạnh Các câu trả lời cho mỗi yếu tố đánh giá được cộng tổng điểm hoặc cộngtrung bình, tạo nên một điểm tổng cộng Nếu điểm tổng cộng này càng thấp thì mức
Trang 27độ hài lòng của NLĐ với công việc cũng càng thấp
Tuy nhiên, bảng hỏi mức độ hài lòng Minnesota cũng có khuyết điểm đó lànếu dùng bảng đo gồm một trăm mục thì bảng hỏi sẽ rất dài và nếu dùng bảng đogồm hai mươi mục thì câu hỏi ngắn hơn nhưng độ sai lệch lớn và sẽ không phảnảnh được cảm nhận của NLĐ Khi phân tích các nhân tố trong bảng hỏi mức độ hàilòng Minnesota, Moorman (1993,trích trong Fields, 2002) đã phát hiện 02 nhómnhân tố: "Các nhân tố thỏa mãn thuộc bản chất bên trong" và "Các nhân tố thỏa mãnthuộc tác động bên ngoài" Còn Schriesheim và cộng sự (1993) đã phát hiện cấutrúc 03 nhóm nhân tố: "Các nhân tố thỏa mãn thuộc bản chất bên trong"; "Nhómnhân tố thỏa mãn thuộc tác động bên ngoài" và "Sự hài lòng chung với công việc"
Hình 1.3: Tiêu chí đo lường thỏa mãn công việc MSQ của Weiss
1.6 Xây dựng mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
1.6.1 Mô hình nghiên cứu
Hài lòng thuộc tác động bên ngoài
- Sự giám sát cấp trên với cấp dười
- Giám sát chính bản thân
- Quy chế của tổ chức được thực thi
- Chế độ tiền lương công bằng
- Được thăng tiến trong công việc
- Khen ngợi, động viên, khích lệ kịp thời
Hài lòng thuộc bản chất bên trong
- Bận rộn với công việc
- Độc lập và làm việc theo khả năng
- Khẳng định năng lực của bản thân với tập thể
- Làm việc trung thực
- Cơ hội làm việc và kết hợp với người khác
- Quyền tự chủ công việc v.v…
Tiêu chí chung
- Các điều kiện và môi trường làm việc
- Phương pháp xử lý và làm việc khác
Sự hài lòng của người lao động
Trang 28Theo các chuyên gia quản trị nguồn nhân lực cho rằng đánh giá sự hài lòngvới công việc của một nhân viên là một nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi một tổchức Tổ chức sẽ phát triển nếu như nguồn nhân lực phát triển bền vững Sẽ khôngtốt nếu như tổ chức tuyển dụng mà bản mô tả công việc không đính kèm, khi đóNLĐ sẽ không thể hình dung công việc mình cần phải làm Sự hài lòng không chỉdừng lại ở việc công việc đã được sắp xếp và bố trí đúng với chuyên môn nghiệp vụđược đào tạo hay chưa mà còn được thể hiện thông qua việc bổ nhiệm NLĐ vàomột vị trí nào đó Vì vậy, người lãnh đạo cần phải xem xét ở nhiều khía cạnh khácnhau của NLĐ để từ đó sắp xếp, bố trí công việc một cách phù hợp nhất…
Tình trạng nhân lực của Bệnh viện C Thái Nguyên hiện nay là: đội ngũ điềudưỡng viên có trình độ chuyên môn tay nghề cao thiếu, hệ thống đánh giá cán bộcông chức viên chức mang tính chất nhận xét chung chung, chưa tạo được động lực,khích lệ cho cán bộ viên chức, nhiều nhân viên cảm thấy hài lòng ở mức thấp vớimức thu nhập cũng như phúc lợi mà bệnh viện chi trả, không có cơ hội thăng tiến vàphát triển sự nghiệp, chính sách bổ nhiệm, thăng tiến, chi tiêu chưa được rõ ràng,minh bạch công khai, không có sự phối hợp, hỗ trợ từ đồng nghiệp, môi trường vàđiều kiện làm việc không dân chủ…đó chính là những lý do cho một nhân viên rời
bỏ bệnh viện C để đến những bệnh viện khác
Để xây dựng nên mô hình nghiên cứu tác giả đã dựa trên một số cơ sở lýthuyết cũng như các nghiên cứu trước đây có liên quan, tham khảo ý kiến của cáccán bộ đang làm việc trong lĩnh vực y tế để đưa ra thang đo sự hài lòng với côngviệc Mô hình nghiên cứu đề xuất mà tác giả đưa ra vẫn kế thừa theo chỉ số mô tảcông việc JDI và tác giả có đưa thêm một số nhân tố mới vào mô hình nghiên cứu.Các nhân tố trong mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả bao gồm 7 nhân tố sau:
+Tính chất và đặc thù công việc
+Tiền lương và Phúc lợi
+ Đào tạo và cơ hội thăng tiến
+ Quan hệ với lãnh đạo
+ Quan hệ với đồng nghiệp
+ Chính sách và quy chế làm việc
+ Điều kiện và môi trường làm việc
Mô hình nghiên cứu mà tác giả xây dựng lên sử dụng câu hỏi dạng Likert 5
Trang 29mức độ để thay thế cho dạng câu hỏi và câu trả lời trong mô hình nguyên thủy Mô hình nghiên cứu được phát biểu như sau: Mô hình đánh giá mức độ hài lòng tổng thể của đội ngũ điều dưỡng viên tại bệnh viện C Thái Nguyên đối với công việc là
mô hình đánh giá các yếu tố ảnh hưởng kết hợp với các đặc điểm cá nhân đo lường mức độ hài lòng của đội ngũ điều dưỡng viên đối với công việc
Phương trình tuyến tính:
HL = 0 1X1 2X2 3X3 4X4 5X5 6X6 7X7 ei
Trong đó:
HL: Sự HL chung của NLĐ đối với công việc
X = { X1, X , , X2 7} :Các biến thang đo nhân tố
β = { 0, , ,2 7 } Hệ số hồi quy; ei : sai số
Hình 1.4: Mô hình nghiên cứu đề xuất
1.6.2.Các giả thuyết nghiên cứu
Mô hình nghiên cứu được xây dựng với 7 giả thuyết được đặt ra như sau: Quan hệ với đồng nghiệp
Tính chất và đặc thù công việc
Tiền lương và Phúc lợi
Đào tạo và cơ hội thăng tiến
Quan hệ với lãnh đạo
Chính sách và quy chế làm việc
Điều kiện và môi trường làm việc
SỰ HÀI LÒNG CỦA ĐỘI NGŨ ĐIỀU DƯỠNG
X1 X2 X3 X4
X5 X6 X7
Trang 30Giả thuyết X1: Tính chất và đặc thù công việc ảnh hưởng thuận chiều đến sựhài lòng với công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X2: Tiền lương và phúc lợi việc ảnh hưởng thuận chiều đến sự hàilòng với công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X3: Đào tạo và thăng tiến ảnh hưởng thuận chiều đến sự hài lòngvới công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X4: Quan hệ với lãnh ảnh hưởng thuận chiều đến sự hài lòng vớicông việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X5: Quan hệ với đồng nghiệp ảnh hưởng thuận chiều đến sự hàilòng với công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X6: Chính sách và quy chế của bệnh viện ảnh hưởng thuận chiềuđến sự hài lòng với công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết X7: Điều kiện và môi trường làm ảnh hưởng thuận chiều đến sựhài lòng với công việc của điều dưỡng viên
Giả thuyết 1: Tính chất, đặc thù công việc và sự hài lòng với công việc
Tính chất và đặc thù công việc có ảnh hưởng đáng kể tới sự hài lòng với
công việc điều này đã được kiểm chứng ở các nghiên cứu trước đây: Ludy (2005),
Trần Kim Dung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Võ Thị Thiên Hải & Phạm Đức
Kỳ (2010) Đặc thù của ngành y tế liên quan đến sức khoẻ và tính mạng con người,
Y tế là ngành ngề nhân đạo (thầy thuốc) vì vậy đòi hỏi người cán bộ y tế phải tinhthông, phải có lương tâm với nghề nghiệp Khi công việc được phân công, bố tríphù hợp với năng lực chuyên môn họ sẽ yêu thích và đem lại sự tận tụy, gắn bó vớicông việc điều đó làm tăng năng suất lao động cho đơn vị, tổ chức
Giả thuyết 2: Tiền lương và phúc lợi và sự hài lòng với công việc
Sự cạnh tranh giữa các bệnh viện tư nhân và bệnh viện nhà nước ngày càngnhiều Tiền lương là một nhân tố có ảnh hưởng tới sự hài lòng với công việc điều
này đã được kiểm chứng qua các nghiên cứu: Spector (1985), Ludy (2005),
Agyepong (2004),Trần Kim Dung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Lê ThanhNhuận & Lê Cự Linh (2009), Võ Thị Thiên Hải & Phạm Đức Kỳ Mục tiêu chínhcủa mỗi người lao động khi đi làm chính là có thu nhập để trang trải cuộc sống và
Trang 31tiền lương chính là khoản thu nhập mang tính thường xuyên mà NLĐ được hưởng
từ công việc Bệnh viện là môi trường làm việc đặc biệt, có nhiều khoa điều trị nênđộc hại, ưu đãi nghề và mức tiền lương tri trả cho điều dưỡng mỗi khoa là khácnhau NLĐ có thu nhập cao ở tổ chức mà họ đang làm việc nhưng họ vẫn không hàilòng với vị trí và công việc đó nếu như công việc họ được phân công, bố trí khônghợp lý hoặc người lao động không thể hòa nhập với tổ chức
Giả thuyết 3: Đào tạo và cơ hội thăng tiến và sự hài lòng với công việc
Việc tạo ra những cơ hội thăng tiến hoặc cử đi đào tạo sẽ làm cho điều dưỡngviên cảm thấy hài lòng với công việc và điều này đã được kiểm chứng qua cácnghiên cứu trước đây như Spector (1997), Luddy (2005), Trần Kim Dung (2005).Điều dưỡng được đi học để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng phục vụ chocông việc Bên cạnh đó những người có khả năng sẽ được đề bạt, bổ nhiệm lênnhững vị trí cao hơn tuân thủ theo đúng quy chế bổ nhiệm mà nhà nước và bệnhviện đã quy định và đề ra
Giả thuyết 4: Mối quan hệ với lãnh đạo với sự hài lòng với công việc
Nhân tố mối quan hệ với lãnh đạo có ảnh hưởng đáng kể đến sự hài lòng vớicông việc và được kiểm chứng qua các nghiên cứu của Spector (1997), Luddy(2005), Trần Kim Dung (2005) và Nguyễn Liên Sơn (2008) Lãnh đạo là một ngườiphải có tầm nhìn, có khả năng quản lý và giải quyết công việc có hiệu quả Nhânviên cấp dưới sẽ cảm thấy hài lòng với công việc khi họ được lãnh đạo tôn trọng,quan tâm, lắng nghe và đối xử bình đẳng Bên cạnh đó luôn động viên , khích lệ khiđiều dưỡng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ hay có sang kiến trong công việc
Giả thuyết 5: Mối quan hệ với đồng nghiệp với sự hài lòng với công việc
Mối quan hệ với đồng nghiệp và sự hài lòng với công việc đã được chứngminh qua một số nghiên cứu trước đây: Luddy (2005), Trần Kim Dung (2005) vàcủa Nguyễn Liên Sơn (2008) Đồng nghiệp là những người cùng làm cùng một tổchức, một đơn vị hay gần hơn là làm cùng một bộ phận Mối quan hệ với đồngnghiệp là mối quan hệ vừa cạnh tranh và hỗ trợ Khi đồng nghiệp sẵn sàng giúp đỡnhau, quan tâm, thân thiện, đồng nghiệp đáng tin cậy làm tăng sự hài lòng vớicông việc
Trang 32Giả thuyết 6: Chính sách và quy chế làm việc với sự hài lòng với công việc
Chính sách và quy chế làm việc có ảnh hưởng đáng kể đến sự hài lòng vớicông việc Nhân tố này đã được kiểm chứng qua các nghiên cứu sau: Luddy (2005),Herzberg et al (1959) Chính sách và quy chế làm việc của Bệnh viện là một trongnhững nhân tố tác động không nhỏ tới sự hài lòng với công việc Và điều dưỡngviên sẽ cảm thấy thỏa mãn với công việc nếu như các quy định, quy chế, chính sáchlàm việc nội bộ của bệnh viện rõ ràng, thực tế và công khai, quy chế làm việc tạikhoa/phòng và bệnh viện dân chủ và quy chế chi tiêu nội bộ công bằng, hợp lý,công khai minh bạch
Giả thuyết 7: Điều kiện và môi trường làm việc với sự hài lòng với công việc
Điều kiện và môi trường làm việc có ảnh hưởng tới sự hài lòng với côngviệc Điều này đã được kiểm chứng qua các nghiên cứu của Spector (1997), Nghiêncứu của Trần Kim Dung (2005), nghiên cứu của Nguyễn Liên Sơn (2008) Điềudưỡng được cung cấp một điều kiện làm việc tốt sẽ đánh giá tốt về công việc củamình, ngược lại họ sẽ cảm thấy không hài lòng nếu như không được trang bị bảo bộ(găng tay, mũ, khẩu trang, quần áo…) không đầy đủ, hay các trang thiết bị vănphòng lạc hậu, môi trường làm việc không được sạch sẽ, thoáng mát
Trang 33CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỰ HÀI LÒNG VỚI CÔNG VIỆC
CỦA ĐỘI NGŨ ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN C THÁI NGUYÊN
2.1 Giới thiệu về Bệnh viện C Thái Nguyên
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện
Bệnh viện C Thái Nguyên tiền thân là Bệnh viện Công ty xây lắp II trựcthuộc Bộ Cơ khí luyện kim (nay là Bộ Công Thương) với nhiệm vụ chủ yếu làkhám chữa bệnh cho cán bộ công nhân viên chức công ty
Ngày 1 tháng 1 năm 1988, theo quyết định 181/UBQĐ của UBND tỉnh BắcThái, Bệnh viện được chuyển giao và đổi tên thành Bệnh viện C trực thuộc Sở Y tế Bắc Thái, quy mô 150 giường bệnh với 132 cán bộ công nhân viên chức
Ngày 06 tháng 11 năm 1996, Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX ra quyếtđịnh thành lập 02 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Thái.Từ đó đến nay, Bệnh viện C chínhthức đổi tên thành Bệnh viện C Thái Nguyên là bệnh viện đa khoa hạng II
Bệnh viện C Thái Nguyên được xếp hạng là bệnh viện Đa khoa hạng I theoQuyết định số 415/QĐ-UBND ngày 12 tháng 02 năm 2015 của Ủy ban nhân dântỉnh Thái Nguyên Năm 2016 giường bệnh được giao là 540 (giường thực kê 900)gồm 22 khoa lâm sàng và cận lâm sàng, 8 phòng chức năng Trong những năm quađược sự quan tâm và đầu tư về cơ sở vật chất hạ tầng, sự chú trọng bồi dưỡng nângcao tay nghề của đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ đến nay Bệnh viện C Thái Nguyên cótổng số 639 cán bộ trong đó:
Trình độ chuyên môn sau đại học : 135
Trang 34Ảnh Trụ sở Bệnh viện C Thái Nguyên
Năm 1996, 2002, 2009 Bệnh viện được Nhà nước tặng thưởng huân chươnglao động Hạng Ba, Hạng Nhì, Hạng Nhất
Năm 2001, 2007, 2015 được tặng cờ thi đua của Chính phủ
Nhiều năm được tặng cờ thi đua xuất sắc của UBND tỉnh Thái Nguyên
11 năm được Bộ Y Tế tặng danh hiệu Bệnh viện tình thương, Bệnh viện xuấtsắc toàn diện
Nhiều năm được tặng Bằng khen của UBND tỉnh và Bộ Y tế, Giấy khen của
sở Y tế Thái Nguyên
Đảng bộ liên tục đạt danh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh
Công đoàn cơ sở liên tục đạt danh hiệu Công đoàn vững mạnh xuất sắc.Đoàn thanh niên liên tục đạt danh hiệu Cơ sở Đoàn vững mạnh
2.1.2 Vị trí, chức năng và cơ cấu tổ chức của Bệnh viện C Thái Nguyên
2.1.2.1 Vị trí, chức năng của Bệnh viện
Bệnh viện C là bệnh viện đa khoa hạng I Bệnh viện là cơ sở khám chữabệnh trực thuộc Sở Y tế Thái Nguyên có trách nhiệm khám và điều trị bệnh chongười dân trong tỉnh Thái Nguyên và các khu vực lân cận
Trang 36Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện C Thái Nguyên
Phòng Công nghệ thông tin
Phòng
Kế hoạch tổng hợp
&QLCL BV
Phó giám đốc Phó giám đốc
GIÁM ĐỐC BỆNH VIỆN
Trang 37Giám đốc bệnh viện quy định quyền hạn và chức năng cho phòng Điềudưỡng và các khoa như sau:
- Phòng Điều dưỡng
+ Xây dựng kế hoạch công tác điều dưỡng của phòng và Bệnh viện Định kỳ
sơ kết, tổng kết, báo cáo công tác điều dưỡng Chủ trì giao ban và họp khoa, phòng
và tham dự giao ban, họp tại Bệnh viện Chủ trì các cuộc họp của Điều dưỡngtrưởng khoa trong Bệnh viện Giám sát thực hiện các quy định chuyên môn, kỹthuật của Bộ Y tế và Bệnh viện Phân công công việc cho nhân viên của phòng;
+ Tham gia nghiên cứu khoa học, Hội nghị khoa học điều dưỡng Tham giađào tạo cho điều dưỡng bệnh viện và thực tập sinh; chỉ đạo tuyến Thành viên cácBan, Hội đồng trong bệnh viện
Các khoa cận lâm sàng: Thực hiện các kỹ thuật : xét nghiệm về vi sinh huyết học, sinh hóa, phục vụ cho việc khám, chẩn đoán, điều trị bệnh cho bệnhnhân Thực hiện kỹ thuật y học hình ảnh để chẩn đoán bệnh bằng các thiết bị máychụp X-Quang, máy Siêu âm, máy Điện tim, Điện não,chụp cắt lớp CT theo yêu cầucủa bác sỹ khoa lâm sàng
Các khoa Lâm sàng: có chức năng thực hiện thu dung khám và điều trịbằng phẫu thuật,thủ thuật cho bệnh nhân Tham gia các công tác đào tạo, chỉ đạotuyến, tiếp nhận kỹ thuật mới
2.1.3 Kết quả hoạt động của bệnh viện giai đoạn 2013 – 2016
Đảng ủy lãnh đạo thực hiện hoàn thành tốt công tác chuyên môn, nâng caochất lượng khám chữa bệnh của Bệnh viện: Thường xuyên tổ chức học tập đồngthời kiểm tra, giám sát việc thực hiện các Quy chế bệnh viện Đơn vị luôn hoànthành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao đặc biệt trong công tác khám, chữa bệnh,chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân
Chính quyền, Công đoàn, Đoàn thanh niên tổ chức phát động các phong tràothi đua đến đoàn thể cán bộ viên chức lao động và tập thể khoa, phòng Trong cácđợt thi đua, một số tập thể cá nhân đã đạt được những thành tích xuất sắc được ghinhận và khen thưởng do thực hiện vượt mức các chỉ tiêu kế hoạch, phát triển kỹthuật mới, cứu thành công những ca bệnh hiểm nghèo, thực hiện tốt y đức đượcngười bệnh khen ngợi như tập thể khoa Ngoại chấn thương, khoa nội Tim mạch –Lão khoa, khoa Hồi sức cấp cứu, khoa Nhi, Khoa Y học cổ truyền
Trong thời gian vừa qua Bệnh viện đã có nhiều biện pháp để giảm tình trạngquá tải, giảm tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép cụ thể:
Trang 38+ Tăng cường công tác khám chữa bệnh ngoại trú: Bệnh viện đã duy trì tốtcông tác khám chữa bệnh ngoại trú tại các phòng khám tiểu đường, cao huyết áp.Hàng tháng khám và cấp thuốc cho trên 1320 bệnh nhân Tiểu đường, cao huyết áp
+ Triển khai mở rộng khoa Khám bệnh thêm 600 m2, bố trí lại dây chuyền khoaKhám bệnh Phối hợp với Bảo hiểm y tế để triển khai qui trình khám bệnh mới theoquyết định 1313/QĐ-BYT ngày 22/4/2013 của Bộ trưởng Bộ y tế, lắp đặt hệ thốngphát số tự động Đã giảm số lần xếp hàng, ùn tắc cũng như thời gian chờ tới lượt khámcủa bệnh nhân, tăng công suất khám chữa bệnh, giảm tải cho điều trị nội trú
+ Năm 2016 Bệnh viện tiếp tục đi sâu và hoàn thiện các kỹ thuật đã làmđược trong các năm trước với chất lượng ngày càng cao, số lượng ngày càng lớn, antoàn tuyệt đối, đồng thời củng cố và hoàn thiện các kỹ thuật mới như: Phẫu thuậtkhớp háng, chụp CT scanner 64 dãy, cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn điều trị các rốiloạn nhịp chậm và cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn điều tái động bộ tim (CRT )
Năm 2016 Bệnh viện C Thái Nguyên tiếp tục nhận được sự quan tâm của Tỉnh
uỷ, Hội đồng nhân dân tỉnh, Uỷ ban nhân dân tỉnh và sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Y tếThái Nguyên Bệnh viện đã từng bước phát triển mạnh mẽ xứng đáng là bệnh viện đakhoa hạng I tuyến tỉnh đầu tiên của ngành Y tế Thái Nguyên Bệnh viện đã cải tạo,nâng cấp cơ sở hạ tầng cũng như trang thiết bị y tế, không ngừng đào tạo nâng caotrình độ chuyên môn kỹ thuật Bệnh viện đã mua sắm thêm các trang thiết bị mớinhư: Máy chụp cắt lớp vi tính 64 dãy; Máy siêu âm màu 4 chiều; Máy chụp XquangDR; Cr am phòng mổ; Hệ thống nội soi Bên cạnh những thuận lợi thì bệnh việncũng mắc phải một số khó khăn trong giai đoạn 2013-2016 như sau:
- Nguồn kinh phí của nhà nước cấp để cải tạo và nâng cấp bệnh viện còn khó khăn
- Trang thiết bị và cơ sở vật chất phục vụ cho khám chữa bệnh mặc dù đã được đầu
tư song vẫn còn một số đã cũ, chưa đồng bộ Một số khu nhà cũ đã xuống cấp nhiều
- Tình trạng thiếu Bác sĩ, điều dưỡng có chuyên môn giỏi tuy có được cảithiện nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu cả về số lượng và chất lượng Đặc biệtchưa đồng đều giữa các khoa phòng, nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượngkhám chữa bệnh cũng như sự hài lòng với công việc của đội ngũ cán bộ viên chứcbệnh viện
Trang 39Bảng 2.1:Kết quả hoạt động của bệnh viện C Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2016
Stt Nội dung Đơn vị Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016
Tỷ lệ % năm 2014
so với 2013
Tỷ lệ % năm 2015
so với 2014
Tỷ lệ % năm 2016
so với 2015
1 Tổng số lần khám bệnh Lần 122 906 159421 140729 145644 129.71 88.28 103.49
2 Giường bệnh thực hiện Giường 663.5 716.6 740.7 745.2 108.00 103.36 100.61
3 Công suất sử dụng giường bệnh % 138.2 143.3 145.2 138 103.69 101.33 95.04
4 Tổng số người bệnh ĐT nội trú Người 24 709 26322 29465 30338 106.53 111.94 102.96
5 Tổng số ngày điều trị nội trú Ngày 242 173 261541 270349 271993 108.00 103.37 100.61
Trang 402.1.4 Đặc điểm nguồn nhân lực của Bệnh viện C
Bảng 2.2: Cơ cấu điều dưỡng tại Bệnh viện C giai đoạn 2014-2016
I Phân theo giới tính