Tên tôi là: Dương Thanh BìnhSinh viên lớp: K40 GDTC Tôi xin cam đoan đề tài “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT
Trang 1DƯƠNG THANH BÌNH
ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT PHÁT BÓNG CAO TAY CHÍNH DIỆN CHO HỌC SINH NAM KHỐI 12 TRƯỜNG THPT TÂY TIỀN HẢI- THÁI BÌNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HÀ NỘI, 2018
Trang 2DƯƠNG THANH BÌNH
ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT PHÁT BÓNG CAO TAY CHÍNH DIỆN CHO HỌC SINH NAM KHỐI 12 TRƯỜNG THPT TÂY TIỀN HẢI- THÁI BÌNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: GDTC
Hướng dẫn Khoa học
ThS DƯƠNG VĂN VĨ
HÀ NỘI, 2018
Trang 3Tên tôi là: Dương Thanh Bình
Sinh viên lớp: K40 GDTC
Tôi xin cam đoan đề tài “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải - Thái Bình” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, đề
tài không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả khác Các kết quả nghiêncứu này mang tính thời sự cấp thiết đúng thực tế khách quan của trườngTHPT Tây Tiền Hải - Thái Bình
Hà Nội, tháng 05 năm 2018
Sinh viên
Dương Thanh Bình
Trang 5CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò của thể dục thể thao trong nhà trường .4
1.2 Đặc điểm các tố chất vận động trong bóng chuyền .5
1.3 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông 6
1.3.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi trung học phổ thông
6 1.3.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông 7
1.4 Vị trí và đặc điểm của môn bóng chuyền 9
1.5 Đặc điểm kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện 10
1.6 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phát bóng cao tay chính diện 10
1.6.1 Các yếu tố về kỹ thuật 11
1.6.2 Các yếu tố thể lực 11
1.6.3 Các yếu tố tâm lí 12
1.7 Phương pháp phát triển các tố chất thể lực trong bóng chuyền 12
1.7.1 Phương pháp phát triển sức mạnh 12
1.7.2 Phương pháp phát triển sức nhanh 14
1.7.3 Phương pháp phát triển sức bền 16
1.7.4 Phương pháp phát triển khéo léo 18
CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP - TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
19 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 19
2.2 Phương pháp nghiên cứu 19
2.2.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu 19
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 20
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 20
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 21
Trang 62.3 Tổ chức nghiên cứu 22
2.3.1 Thời gian nghiên cứu 22
2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 24
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 24
CHƯƠNG 3.KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25
3.1 Thực trạng công tác giáo dục thể chất và việc giảng dạy môn bóng chuyền, thực trạng thực hiện kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện của học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình 25 3.1.1 Thực trạng công tác giáo dục thể chất và việc giảng dạy môn bóng chuyền của trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình 25
3.1.2 Thực trạng hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện của học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình 28
3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả của bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải- Thái Bình 30
3.2.1 Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình 30
3.2.2 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
37 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
Trang 7bảng
-biểu đồ
Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên thể dục trường THPT Tây
Tiền Hải – Thái Bình
26
Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học
tập môn GDTC
27
Bảng 3.3 Thực trạng sử dụng kỹ thuật phát bóng của học sinh nam
khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
29
Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu
quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho nam họcsinh khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình(n=10)
32
Bảng 3.5 Kết quả phỏng vấn về mức độ ưu tiên lựa chọn test đánh
giá hiệu quả phát bóng cao tay chính diện cho học sinhnam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
Bảng 3.8 Kết quả kiểm tra các test sau thực nghiệm của hai nhóm
TN và ĐC (nA = nB = 32)
41
Bảng 3.9 Kết quả so sánh hai số trung bình quan sát trước và sau
thực nghiệm của nhóm đối chứng
42
Bảng 3.10 Kết quả so sánh hai số trung bình quan sát trước và sau
thực nghiệm của nhóm thực nghiệm
Trang 8ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết, thể dục thể thao ra đời và phát triển theo sự pháttriển của xã hội loài người, lao động sản xuất là nguồn gốc cơ bản của thể dụcthể thao Và từ đó thể dục thể thao trở thành biện pháp quan trọng để chuẩn bịcho lao động mà lao động là điều kiện tự nhiên để đảm bảo cuộc sống Thểdục thể thao cũng góp phần làm cải thiện cuộc sống, mang lại nhiều lợi ích
vốn quý cho con người Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:” Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân mạnh khỏe là góp phần cho cả nước mạnh khỏe Vậy luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi một người yêu nước Việc đó không tốn kém, khó khăn gì Gái trai, già trẻ, ai cũng nên làm
và ai cũng làm được Mỗi ngày lúc ngủ dậy, tập một ít thể dục, ngày nào cũng tập thì khí huyết lưu thông, tinh thần đầy đủ, như vậy là sức khỏe Dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ta, ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi, ngày nào cũng tập” [3] Có sức khỏe là có tất cả như Bác đã dạy càng làm rõ hơn
tầm quan trọng của thể dục thể thao nói riêng và giáo dục thể chất nói chung.Ngoài ra, thể dục thể thao còn góp phần rèn luyện đạo đức, nhân phẩm chocon người Có phẩm chất đạo đức, có trình độ chuyên môn giỏi, có sức khỏetốt để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Thờiđại mới bên cạnh sự hội nhập của nền kinh tế, là các hoạt động giao lưu vănhóa-thể thao để tăng cường thêm tình đoàn kết hữu nghị, sự học hỏi lẫn nhaugiữa các địa phương, quốc gia hay các châu lục Cùng với sự phát triển mạnh
mẽ của các môn thể thao như bóng đá, cầu lông, điền kinh… Môn bóngchuyền là một trong nhưng môn thể thao phong trào phát triển rộng khắp, nó
có mặt ở khắp mọi nơi từ nông thôn và thành thị và được nhiều người trên
Trang 9khắp thế giới tham gia tập luyện và thi đấu, đó là phương tiện GDTC gópphần giáo dục người tập về các mặt: Đạo đức, ý trí, thẩm mỹ, tính tập trung vàlòng dũng cảm, đặc biệt là nâng cao tinh thần đoàn kết, tính trách nhiệm, tậpthể gắn bó.
Mặt khác, bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc với sự sôiđộng vốn có, đòi hỏi người chơi phải thông minh sáng tạo để đáp ứng vớinhịp độ trận đấu cao, thời gian kéo dài, sự căng thẳng của thi đấu đối kháng
Vì thế, GDTC cho thế hệ trẻ là vấn để được Đảng và nhà nước đặc biết quantâm, Nghị Quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII tháng 6/1991 của Đảngcộng sản Việt Nam khẳng định về công tác TDTT cần coi trọng nâng cao chấtlượng thể chất trong điều kiện thời gian rất ngắn [2]
Trong những năm qua, phong trào Thể dục Thể thao trên cả nước đã cónhững bước phát triển mạnh mẽ cả về thể thao thành tích cao cũng như thểthao quần chúng Có được thành công đó là nhờ sự quan tâm chỉ đạo củaĐảng, Nhà nước cũng như sự cố gắng của toàn ngành Thể dục thể thao Cácchủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về Thể dục Thể thao luôn đượcvận dụng linh hoạt, sáng tạo và gắn liền với cuộc vận động:” Toàn dân tậpluyện thể thao theo gương Bác Hồ vĩ đại”
Trong môn bóng chuyền, kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện là một
kỹ thuật rất quan trọng, là khởi đầu của một pha bóng, sử dụng bàn tay phátbóng về sân đối phương, đây cũng là một kỹ thuật tấn công Kỹ thuật phátbóng cao tay chính diện yêu cầu chính xác nhanh mạnh, xoáy để tạo độ khócho pha bóng, góp phần ngăn cản đối phương thực hiện nhưng pha phát độngtấn công
Để nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho họcsinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải - Thái Bình đã có một số tài liệu
nghiên cứu như: Đề tài “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả phát bóng cao
Trang 10tay chính diện cho học sinh nam khối 11 trường THPT Xuân Hòa- Vĩnh Phúc” của tác giả Hoàng Công Duy sinh viên K37 trường ĐHSP Hà Nội 2, đề tài “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Tây Tiền Hải - Thái Bình”
của tác giả Nguyễn Đình Chinh sinh viên K36 Trường ĐHSP Hà Nội 2 Tuynhiên điều kiện cơ sở vật chất, thời gian tập luyện của các em học sinh trườngTHPT Tây Tiền Hải – Thái Bình là không hợp lý đối với học sinh nam khối
12 trường THPT Tây Tiền Hải - Thái Bình chưa có tác giả nào nghiên cứu về
vấn đề này Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng bài tập
nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải - Thái Bình”.
* Mục đích nghiên cứu:
Lựa chọn được các bài tập phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả phát bóngcao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải –Thái Bình góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ thuật môn Bóng chuyềncủa nhà trường
* Giả thuyết khoa học:
Nếu lựa chọn và ứng dụng thành công các bài tập nâng cao hiệu quả kỹthuậtphát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPTTây Tiền Hải - Thái Bình thì hiệu quả giảng dạy và tập luyện kỹ thuật đó sẽđạt hiệu quả cao hơn, từ đó nâng cao được trình độ tập luyện và thi đấu bóngchuyền của học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
Trang 11CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò của thể dục thể thao trong nhà trường
Thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục xã hộichủ nghĩa Nhằm đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện có tri thức, có đạo đức
trí trung tâm trong tất cả các lĩnh vực hoạt động kinh tế - xã hội
Như lời Bác Hồ nói: “Con người là vốn quý của xã hội, bảo vệ sức khỏe cho con người là nhiệm vụ trong tâm hàng đầu của ngành TDTT” [3].
Vì vậy, phải quan tâm và bồi dưỡng nhân tố con người phát triển toàn
dựng xã hội chủ nghĩa trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa” [3].
Đào tạo và bồi dưỡng nhân tố con người là trách nhiệm chung củaĐảng và Nhà nước, nhưng trước tiên thuộc về ngành Giáo dục và Đào tạotrong đó có ngành TDTT GDTC đặc biệt là GDTC cho thế hệ trẻ là một bộ
phận không thể thiếu trong nền giáo dục quốc dân, Bác Hồ nói: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nhà nước, gây dựng nhà nước, gây đời sống mới việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công” [3], chính vì vậy mà Đảng và nhà nước ta
luôn quan tâm tới sự phát triển của nền thể dục thể thao nước nhà
Nhằm góp phần xứng đáng với những vị trí quan trọng đó, công tácTDTT phải theo đúng định hướng, đường lối của Đảng, phải bám sát nhữngyêu cầu thực tiễn trong cuộc sống và hoạt động một cách có hiệu quả, thiết
Trang 12thực, gắn với mục tiêu xây dựng con người, phục vụ các nhiệm vụ kinh tế, xãhội, an ninh – quốc phòng, đối ngoại của Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầuthiết thực của các tầng lớp nhân dân về sức khỏe, quan tâm chăm sóc và giáodục thế hệ trẻ, đời sống tinh thần nâng cao hơn, xây dựng lối sống lành mạnhđẩy lùi các tệ nạn xã hội Mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác TDTT là hìnhthành nền TDTT phát triểnvà tiến bộ, góp phần nâng cao sức khỏe, thể lực,đáp ứng nhu cầu văn hóa, tinh thần của nhân dân và phấn đấu đạt được vị tríxứng đáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trước hết là ở khu vực ĐôngNam Á.
1.2 Đặc điểm các tố chất vận động trong bóng chuyền
Theo nhiều kết quả nghiên cứu của các chuyên gia bóng chuyền đãkhẳng định: vận động viên bóng chuyền phải nâng cao tương ứng trình độ sứcmạnh, trong đó tập trung vào những nhóm cơ cần thiết, liên quan đến kĩ-chiến thuật, kĩ thuật cơ bản, kĩ thuật thực dụng
Sức mạnh được phát triển và duy trì trong suốt quá trình tập luyện củavận động viên bóng chuyền
Sức mạnh trong bóng chuyền gắn liền với sức mạnh tốc độ Sức mạnhtốc độ là tố chất quan trọng, ảnh hưởng lớn đến thành tích bóng chuyền, tiêubiểu nhất của nó là sức bật Có sức bật tốt, vận động viên mới có thể nhảychân tốt và nhảy đập bóng, nhảy phát có hiệu quả
Bóng chuyền là môn thể thao sinh động, đòi hỏi phải di chuyển nhanh,phản ứng nhạy bén, biến hóa và tư duy quyết định nhanh Vì thế sức nhanh rấtcần cho môn bóng chuyền
Sức bền là tố chất bắt buộc phải có của vận động viên bóng chuyền tuynhiên sức bền trong bóng chuyền là sức bền vừa yếm khí vừa hiếu khí
Trang 13Vì vậy, trong giai đoạn huấn luyện ban đầu, các tố chất sức mạnh tốc
độ, sức nhanh, sức mạnh giữ vai trò nòng cốt trong việc phát triển thể lực vậnđộng viên bóng chuyền
1.3 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông
1.3.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi trung học phổ thông
Ở lứa tuổi này quá trình tăng trưởng cơ thể của các em chưa kết thúc.Mặc dù hoạt động thần kinh cao cấp của các em đó đến lúc phát triển cao,nhưng ở một số em phần nào hưng phấn cũng mạnh hơn ức chế, dễ cónhững phản ứng thiếu kiềm chế cần thiết, do đó dễ làm rối loạn sự phối hợpvận động Tính tình, trạng thái tâm lý ở lứa tuổi này cũng hay thay đổi cólúc rất tích cực, hăng hái, nhưng có lúc lại buồn chán tiêu cực Ở tuổi này các
em cũng hay đánh giá quá cao năng lực của mình, mới chạy bao giờ cũngdốc hết sức ngay, mới tập tạ bao giờ cũng muốn cử tạ nặng ngay, các emthường ít chú ý khởi động đầy đủ, như thế rất dễ tốn sức, hay xẩy ra chấnthương và chính điều đó đôi lúc làm ảnh hưởng không tốt tới tập luyện thểdục thể thao
Nguyên lý phát triển trong triết học Mác - Lênin thừa nhận, sự pháttriển là quá trình biến đổi của sự vật từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phứctạp Đó là quá trình nảy sinh cái mới trên cơ sở cái cũ do sự đấu tranh giữa cácmặt đối lập nằm ngay trong bản thân sự vật hiện tượng Sự phát triển tâm lýgắn liền với sự xuất hiện những đặc điểm mới về chất những cấu tạo tâm lýmới ở những giai đoạn lứa tuổi nhất định Như vậy, sự phát triển tâm lý củacon người gắn liền với sự hoạt động của con người trong đời sống thực tiễnphụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt động chủ đạo
Vì vậy, khi tiến hành công tác giáo dục thể chất cho các em ở lứa tuổinày không chỉ yêu cầu học sinh thực hiện đúng, nhanh những bài tập dưới sựchỉ dẫn trực tiếp của giáo viên mà cũn phải chú ý, uốn nắn, luôn nhắc nhở vàchỉ đạo, định hướng và động viên các em hoàn thành nhiệm vụ, kèm theokhen
Trang 14thưởng để có sự khuyến khích động viên, nói cách khác phải dạy các em biếtcách học, tự rèn luyện thân thể.
Bên cạnh đó trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần phải động viên,khuyến khích các em học kém, tiếp thu chậm, phải khuyến khích hướng dẫncác em tập luyện tốt, lấy động viên thuyết phục là phương pháp chính, chứkhông phải là vồ vập, đe dọa Qua đó tạo được hứng thú trong tập luyện đểtạo nên sự phát triển cân đối với từng học sinh và góp phần giáo dục cho các
em thành người có tính kiên cường, biết tự kiềm chế và có ý chí
1.3.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông
Lứa tuổi trung học phổ thông là lứa tuổi đầu thanh niên, là thời kỳ đạtđược sự trưởng thành về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể cũng muộn
so với sự phát triển cơ thể của nguời lớn Có nghĩa là ở lứa tuổi này cơ thể các
em đang phát triển mạnh, khả năng hoạt động của các cơ quan và các bộphận cơ thể được nâng cao cụ thể là:
* Hệ vận động
- Hệ xương: Ở lứa tuổi này phát triển một cách đột ngột về chiều dài,
độ dày, đàn tính xương giảm, độ giảm xương do hàm lượng Magie, photpho,canxi trong xương tăng Quá trình cốt hoá xương ở các bộ phận chưa hoàntất Chỉ xuất hiện ở một số bộ phận cơ (cột xương sống) Các tổ chức sụnđược thay thế bằng mô xương nên cùng với sự phát triển chiều dài của xươngcột sống thì khoảng cách biến đổi của cột sống không giảm mà trái lại tăng lên
có xu hướng cong vẹo.Vì vậy trong quá trình giảng dạy cần tránh cho họcsinh tập luyện với dụng cụ có trọng tải quá nặng và các hoạt động gây chấnđộng quá mạnh
- Hệ cơ: Ở lứa tuổi này cơ của các em phát triển với tốc độ nhanh để điđến hoàn thiện, nhưng phát triển không đều và chậm hơn so với hệ xương
Cơ to phát triển nhanh hơn so với cơ nhỏ, cơ chi trên phát triển nhanh hơn sovới cơ chi dưới Khối lượng cơ tăng lên rất nhanh, đàn tính cơ tăng lên không
Trang 15đều, chủ yếu nhỏ và dài Do vậy khi cơ hoạt động dẫn đến chóng mệt mỏi Vìvậy khi tập luyện giáo viên giảng dạy cần chú ý phát triển cơ bắp cho các em.
* Hệ thần kinh
Ở lứa tuổi này hệ thống thần kinh trung ương đó khá hoàn thiện, hoạtđộng phân tích trên vỏ não về tri giác có định hướng sâu sắc hơn Khả năngnhận hiểu cấu trúc động tác và tái hiện chính xác hoạt động vận động đượcnâng cao Ngay từ buổi thiếu niên đó diễn ra quá trình hoàn thiện cơ quanphân tích và những chức năng vận động quan trọng nhất, nhất là các cảmgiác bản thể trong điều kiện động tác Ở lứa tuổi này học sinh không chỉhọc các phần động tác đơn lẻ như trước (chạy, nhảy, bật, bay và chạm đất khinhảy, ném tại chỗ và có đà.) mà chủ yếu là từng bước hoàn thiện nhữngphần đó học
trước thành các liên hợp động tác tương đối hoàn chỉnh, ở các điều kiện khácnhau, phù hợp với từng đặc điểm của học sinh Vì vậy khi giảng dạy cần thayđổi nhiều hình thức tập luyện, vận dụng các hình thứ trò chơi, thi đấu để hoànthành tốt những bài tập đó đề ra
* Hệ hô hấp
Ở lứa tuổi này phổi các em phát triển mạnh nhưng chưa đều, khungngực cũng nhỏ, hẹp nên các em thở nhanh và nông, không có sự ổn định củadung tích sống, không khí, đó chính là nguyên nhân làm cho tần số hô hấp củacác em tăng cao khi hoạt động và gây nên hiện tượng thiếu ôxy, dẫn đến mệtmỏi
Trang 16Từ những đặc điểm tâm lý để lựa chọn một số bài tập bổ trợ trên cănbản khối lượng, cường độ phù hợp với lứa tuổi học sinh trung học phổ thông,đặc biệt khi áp dụng các bài tập bổ trợ cần căn cứ vào đặc điểm thể lực phùhợp với khối lượng vận động Đồng thời điều chỉnh thời gian tập luyện chophù hợp tâm sinh lý của học sinh để cho quá trình giảng dạy đạt kết quả cao,giúp cho học sinh trở thành con người phát triển toàn diện về thể chất, tinhthần Đồng thời nâng cao kết quả học tập và phần nào lôi cuốn các emhăng say tham gia tập luyện và thi đấu ở trường phổ thông.
1.4 Vị trí và đặc điểm của môn bóng chuyền
Trên thế giới, bóng chuyền xuất hiện từ rất lâu đời vào khoảng cuối thế
kỉ 19 và trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, bóng chuyền thế giới đã có nhiềuthay đổi trong kỹ thuật, chiến thuật và luật thi đấu Trong những năm gần đâybóng chuyền thế giới thay đổi rất nhanh về kỹ thuật cũng như chiến thuật, cónhiều kỹ thuật mới ra đời
Bóng chuyền là môn thể thao mà khi hoạt động chủ yếu dùng cẳng tay
và bàn tay trực tiếp đánh vào bóng Hoạt động bóng chuyền là hoạt độngkhông có chu kỳ, trong thi đấu thường xuyên có những tình huống khác nhauxảy ra và diễn biến liên tục.Vị trí thi đấu của VĐV luôn luôn thay đổi trên sânsau mỗi lần tranh giành quyền phát bóng và vị trí đấu thủ luân chuyển theochiều kim đồng hồ Do vậy đòi hỏi mỗi đấu thủ phải có thể lực tốt, trình độ kỹchiến thuật toàn diện Biết vận dụng những tư thế kỹ thuật khác nhau như vậymới có khả năng hoàn thành chức năng nhiệm vụ ở bất kỳ vị trí nào trên sân
Trong môn bóng chuyền kỹ chiến thuật luôn luôn thay đổi biến hoá đadạng nhưng vẫn mang tính chất liên hoàn, nhịp điệu, có tính hấp dẫn, sôi nổi,sinh động Điều kiện thiết bị đơn giản, thi đấu hấp dẫn dễ phổ cập, được quầnchúng ưa thích tập luyện Thi đấu bóng chuyền có tính chất đối kháng cao,nhất là ở khâu đập bóng và chắn bóng
Trang 171.5 Đặc điểm kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện
Quả phát bóng là khâu mở đầu cho một trận đấu, hay một pha bóng.Đây là quả tấn công đầu tiên sang phần sân đối phương, nhằm gây khó khăncho đối phương, tạo điều kiện thuận lợi để ghi những điểm quan trọng đểgiành thắng lợi Trải qua quá trình phát triển của kỹ thuật phát bóng đã biếnhóa rất nhiều từ kỹ thuật phát bóng ban đầu như phát thấp tay rồi đến cao tay
và uy lực nhất như kỹ thuật nhảy phát bóng ngoài ra còn các hình thức biếnhóa của các kỹ thuật này Kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện là kỹ thuậtđược sử dụng nhiều trong cả tập luyện và thi đấu Kỹ thuật phát bóng này cóđặc điểm là khi phát bóng người ở tư thế chuẩn bị, mặt đối diện với lưới,tay tiếp xúc lúc đánh bóng ở tầm cao Bóng tung cao hơn đầu khoảng 1 -1,5m và hơi chếch về trước, tay phải vung lên trên, hơi gập ở khớp khuỷu vàkéo căn ra sau Góc gập ở khớp khuỷ lớn hơn 90 Cùng lúc vung tay, vaiphải và đầu
chuyển động ra sau, vùng ngực và thắt lưng căng Khi đánh bóng, tay phảiduỗi mạnh ở khớp khuỷu, đưa tay vươn lên cao kết hợp với nâng vai và vungtay ra trước đánh bóng (góc nghiêng vươn tay khoảng 80) từ phía sau hơixuống dưới để bóng chuyển động ra trước - lên cao
1.6 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phát bóng cao tay chính diện
Bóng chuyền là một môn thể thao hoạt động không có chu kỳ, do đócác hoạt động thi đấu diễn ra rất đa dạng, tình huống trận đấu không dự báotrước chính xác, do đó chỉ tập luyện lâu dài và có trình độ cao mới có thể xử líđạt hiệu quả cao ở các phương án tấn công cũng như phòng thủ
Trong thi đấu vận động viên có thể sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhaunhư: Chuyền bóng, phát bóng, đập bóng hay chắn bóng dùng các kỹ thuật nàyđược người tập luyện và thi đấu dùng liên tục trong suốt quá trình thi đấu vàtập luyện việc hình thành kỹ xảo động tác và sử dụng chúng trong tập luyện
và thi đấu người ta đều phải tính đến hiệu quả sử dụng chúng Với trình độ
Trang 18phát triển ngày càng cao các kỹ thuật phát bóng không chỉ với mục đích đưabóng vào cuộc mà còn gây khó khăn cho đối phương trong chuyền bước mộtcao hơn là ăn điểm trực tiếp, trong quá trình thi đấu kéo dài người thực hiện
có thể thành công hoặc phát bóng hỏng trong những trường hợp đó ngườithực hiện đều bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: Yếu tố kỹ thuật, yếu tố thểlực, yếu tố tâm lý
1.6.1 Các yếu tố về kỹ thuật
Yếu tố kỹ thuật có tầm quan trọng đặc biệt đối với hiệu quả phát bóngnói chung và phát bóng cao tay chính diện nói riêng Nếu kỹ thuật chưa đạtđược tới kỹ xảo thì động tác phát bóng sẽ mắc phải rất nhiều sai lầm
Khi trình độ kỹ thuật thấp thì kỹ năng vận động thể hiện động tác phảitập chung chú ý cao vào các thành phần động tác Còn nhiều cử động thừa.Nếu được lặp lại nhiều lần thì động tác càng trở nên thành thục, các cơ sởphối hợp động tác dần dần được tự động hóa và kỹ năng trở thành kỹ xảo
Người tập khó có thể đạt được thành tích nếu họ không có vốn dự trữcác kỹ xảo vận động riêng lẻ phong phú Mỗi người tập phải luôn tập chungvào từng chi tiết động tác trong hành vi chiến thuật của mình, khi đã thành kĩxảo thì tính liên tục của động tác thể hiện ở tính nhẹ nhàng liên kết và tínhnhịp điệu bền vững của động tác Sự hình thành một kỹ xảo động tác phụthuộc vào các yếu tố chủ quan hoặc khách quan như: Các yếu tố lựa chọn cácbài tập, cách thực hiện các bài tập, tâm lý khi thực hiện, các điều kiện sânbãi…vv
1.6.2 Các yếu tố thể lực
Yếu tố thể lực rất cần thiết giúp cho người học nhanh chóng tiếp thu vàhoàn thiện kỹ thuật, chiến thuật thi đấu, nâng cao thành tích thể thao Trình độthể lực không cao sẽ không đáp ứng được quá trình thi đấu căng thẳng liên tụctrong thời gian dài
Trang 19Các môn thể thao nói chung và môn bóng chuyền nói riêng trong thiđấu phải thực hiện các kỹ thuật khác nhau trong thời gian dài Do vậy ở cuốicác hiệp đấu, trận đấu người tập sẽ bị giảm sút về thể lực dẫn đến việc thựchiện kỹ thuật kém hiệu quả.
Như vậy, trong tập luyện và thi đấu môn bóng chuyền đòi hỏi mỗi cánhân phải có trình độ kỹ thuật cao, muốn vậy phải tạo được một trình độ thểlực chuyên môn tốt để phục vụ cho việc phát triển các kỹ thuật, chiến thuật,tâm lí và thành tích sau này
1.6.3 Các yếu tố tâm lí
Môn thể thao bóng chuyền có ảnh hưởng nhất định đến sự phát triểncác mặt tâm lí của người tập: Tri giác, sự quan sát, trí nhớ, sự tư duy, trítưởng tượng, cảm xúc và các phẩm chất ý chí Tâm lí có ảnh hưởng trực tiếpđến hiệu quả phát bóng Trạng thái tinh thần, đạo đức của một tập thể độibóng phụ thuộc trực tiếp vào tính chất, mối quan hệ lẫn nhau trong nội bộ Dovậy tinh thần tập thể, mối quan hệ tinh thần tập thể, mối quan hệ tôn trọng lẫnnhau, giúp đỡ lẫn nhau, sự đoàn kết nhất trí của từng thành viên trong tập thể
là những điều kiện cần thiết cho quá trình tập luyện
1.7 Phương pháp phát triển các tố chất thể lực trong bóng chuyền
Trang 20bóng, chắn bóng đấu thủ phải có sức mạnh tổng hợp rất cao, trong đó sức bật
có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
Để phát triển sức mạnh chuyên môn nên tập trung chú ý tới các nhóm
cơ Cụ thể là các nhóm cơ gập cổ tay, duỗi cẳng tay, quay vai, gập duỗi thân,duỗi cẳng chân và duỗi bàn chân Đặc biệt chú trọng tới các nhóm cơ thựchiện động tác bật nhảy và hoạt động của khớp vai Do đặc điểm của môn bóngchuyền, việc chiếm được độ cao trong những hoạt động ở gần lưới có vai tròcực kì quan trọng Có được độ cao đó là nhờ sức bật của vận động viên Sứcbật này phụ thuộc vào sức mạnh của cơ chân vả tốc độ co rút cơ Việc tậptrung những bài tập để phát triển sức mạnh và sức nhanh của các nhóm cơthực hiện động tác bật nhảy là vô cùng cần thiết
Trong huấn luyện sức mạnh chủ yếu dùng các phương pháp nỗ lực tối
đa, nô lực lặp lại và nỗ lực động
Phương pháp nỗ lực tối đa có tác dụng phát triển khả năng gắng sức cơbắp lớn và có giá trị giáo dục ý chí cao Phương pháp này chủ yếu sử dụngnhững bài tập chuyên môn đòi hỏi phải có sức mạnh lớn và tối đa, xen kẽbằng khoảng thời gian nghỉ ngơi Với phương pháp này, sức mạnh cơ bắp lúcđầu phát triển nhanh
Phương pháp nỗ lực lặp lại có tác dụng chủ yếu tăng khối lượng cơbắp Thực chất của phương pháp này là tập đi tập lại rất nhiều lần đến lúc xuấthiện mệt mỏi, trong đó khối lượn có thể ở mức trung bình lớn Tính chất cácbài tập nhằm tạo cho vận động viên có sự cố gắng về thần kinh – cơ( điềukhiển sự co cơ qua hoạt đọng của thần kinh) giống như trong thi đấu
Phương pháp nỗ lực động cho phép tạo ra sức mạnh tốc độ ( khả năngthể hiện sức mạnh trong hoạt động nhanh chóng) Phương pháp này sử dụngcác bài tập với vật năng dưới mức giới hạn( nhiều ít phụ thuộc vào nhóm cơ,trình độ vận động…) nhưng thực hiện với tốc độ nhanh nhất
Trang 21Với những phương pháp trên, trong các bài tập, người ta chia ra thànhnhững bài tập động và bài tập tĩnh:
- Bài tập động: Những bài tập này mang tính chất co cơ, làm phát triểnsức mạnh của cơ trong trạng thái hoạt động Thông qua việc sử dụng nhữngđộng tác mang tính đối kháng tăng dần, người ta đạt được những động tác cósức manh Căn cứ vào bản chất của sự đối kháng có thể chia chúng làm 2nhóm:Nhóm những bài tập có đối kháng bên ngoài vànhóm những bài tậpkhắc phục trọng lượng cơ thể
- Bài tập tĩnh: Đây cũng là những bài tập bổ trợ cho sức mạnh, song dođặc điểm của môn bóng chuyền, để tranh ảnh hưởng bất lợi, cần thận trọnglúc sử dụng, chỉ nên sử dụng với những nhóm cơ nhất định và ở những góc độnhất định, đồng thời cũng không nen tập với khối lượng cao mà xen kẽ vớicác bài tập này với những bài tập động hoặc các động tác thả lỏng
Các bài tập phát triển sức mạnh:
- Bài tập 2 người
- Bài tập trên thang gióng, dụng cụ thể dục
- Bài tập với bóng đặc, bao cát, tạ
- Bài tập với cầu bật, lưới bật ( nếu có)
- Chạy, nhảy
1.7.2 Phương pháp phát triển sức nhanh
Bóng chuyền là môn thể thao có đặc điểm hoạt động phản ứng nhanh
và cường độ luôn luôn thay đổi, chủ yếu là các hoạt động dưới dạng sức mạnhtốc độ Vì vậy ngoài sức mạnh thì sức nhanh có ý nghĩa vô cùng quan trọng
Khái niệm: Sức nhanh là khả năng thực hiện động tác nhất định trongthời gian ngắn nhất
Trong bóng chuyền những hình thức biểu hiện thông thường của sứcnhanh là:
Trang 22- Suy nghĩ (tư duy) nhanh để có được giải pháp phù hợp trước nhữngtình huống xảy ra, bảo đảm thực hiện tốt kĩ thuật và chiến thuật.
- Phản ứng nhanh (đơn giản và phức tạp) đáp lại một kích thích hoặcmột loạt kích thích xảy ra ở trên sân
- Thực hiện nhanh một cử động đơn trong động tác kí thuật
- Thực hiện nhanh những hoạt động có chu kỳ
Như vậy huấn luyện sức nhanh tức là phát triển tất cả các khả năng biểuhiện trên đây ở vận động viên bóng chuyền
Về phương diện sinh lý, sức nhanh phụ thuộc vào nhiều yếu tố: tính ổnđịnh của thần kinh cơ, tính đàn hồi của cơ, tính linh hoạt của các khớp và sựphối hợp hoạt động của các cơ đối kháng Đồng thời nó còn phụ thuộc vàomức độ nắm vững kĩ thuật của vận động viên Do vậy huấn luyện sức nhanhcuả động tác cần phải có quan hệ chặt chẽ với huấn luyện các tố chất thể lựckhác và với việc hoàn thiện kĩ thuật bóng chuyền
Để huấn luyện sức nhanh, nên sử dụng các bài tập có giới hạn và tốc độcực đại, tốt nhất nên sử dụng các bài tập có nội dung giống với từng phần kĩthuật của môn bóng chuyền và áp dụng các biện pháp lặp lại Cần kết hợp cácbài tập phát triển sức nhanh theo tín hiệu về thính giác và nhất là thị giác.Điều này có giá trị rất cao trong việc hoàn thiện sức nhanh của phản ứng đáplại
Trong các bài tập phát triển sức nhanh di chuyển cần tính đến quy luật
di chuyển của vận động viên ở trên sân để có những nội dung tập luyện hợp lí.Các động tác di chuyển ngắn, xuất phát đột ngột, dừng nhanh, nhảy bậtnhanh, tiến, lùi, ngã, lộn,… là những hoạt động có đặc tính riêng của mônbóng chuyền mà nhiệm vụ huấn luyện sức nhanh phải tập trung giải quyết.Trong di chuyển, sức nhanh định hướng là một yêu cầu chuyên môn cao củabóng chuyền Sức nhanh định hướng đòi hỏi vận động viên phải biết lựa chọn
Trang 23nhanh chóng và chính xác vị trí trên sân trong tình huống thi đấu phức tạp.Việc huấn luyện sức nhanh cho các nhóm cơ ở tay và thân trên cần tập trungvào các nhóm cơ thực hiện các động tác gập cổ tay, duỗi cánh tay, quay vai vàgập thân.
Không nên tập các bài tập phát triển sức nhanh khi cơ thể đang mệtmỏi, vì lúc này khả năng thục hiện động tác với tốc độ nhanh bị giảm và sựphối hợp động tác bị phá vỡ
Các bài tập phát triển sức nhanh:
- Nhảy, chạy tăng dần tốc độ
Về phương diện sinh lí, sức bền phụ thuộc vào:
- Khả năng hoạt động của hệ thần kinh trung ương, hệ tim mạch và hệ
Trang 24Như vậy, phát triển sức bền không chỉ dòi hỏi phát triển sức bền chung
mà còn đòi hỏi phát triển của các tố chất thể lực khác cũng như trình độ của
Trang 25Sức bền chuyên môn trong bóng chuyền bao gồm: Sức bền bật, sức bềntốc độ và sức bền thi đấu.
- Sức bền bật là năng lực của vận động viên thực hiện nhiều lần bậtnhảy trong suốt quá trình toàn trận đấu Đối với vận động viên bóng chuyềnphải chú ý sức bền bật Muốn phát triển sức bền bật nên áp dụng các bài tập
có số lượng bật nhảy nhiều nhất, bật nhảy tới một độ cao thích hợp
- Sức bền tốc độ thể hiện ở khả năng duy trì tốc độ thực hiện các động
tá kĩ thuật (di chuyển, chuyền, đệm, …) của vận động viên trong suốt quátrình trận đấu Vận động viên bóng chuyền cần phát triển sức bền tốc độ
- Sức bền thi đấu là sự tổng hợp của cả sức bền bật, sức bền tốc độ,cũng như khả năng thực hiện một cách chính xác tất cả các động tác kĩ thuật
và khả năng tập trung chú ý trong suốt quá trình trận đấu Để phát triển sứcbền thi đấu, thường sử dụng biện pháp thi đấu hai bên với số hiệp đấu nhiềuhơn luật định và trong thi đấu có đề ra những yêu cầu cao, tập trung vào từnghiệp đấu
Trong các buổi tập, việc sử dụng các bài tập có xu hướng hoàn thiện kĩthuật xen kẽ với những bài tập phát triển thể lực, hoặc xen kẽ với những bàitập mô phỏng có cường độ lớn là rất có lợi Việc xen kẽ như vậy có tác dụngphát triển sức bền chuyên môn đồng thời gây thêm hưng phấn cho vận độngviên tập luyện
Các bài tập phát triển sức bền:
- Chạy, nhảy và tập các môn bóng khác
- Các bài tập không có dụng cụ với số lần lặp lại lớn
- Trò chơi vận động và tiếp sức
- Tập kĩ thuật và thi đấu bóng chuyền
- Bài tập trên lưới bật (nếu có)
Trang 26cũng như năng lực nhanh chóng biến đổi hoạt động vận động phù hợp vớinhững yêu cầu thay đổi đột ngột của hoàn cảnh.
Những bài tập phát triển tố chất khéo léo phải đề cập đến những nộidung sau:
- Những động tác yêu cầu độ chính xác cao
- Những động tác yêu cầu có sự phối hợp phức tạp
- Tăng cường cảm giác không gian
- Bổ trợ hoặc bổ sung khả năng khéo léo thông qua nhiều hình thức tập
Trang 27thuật trong bóng chuyền Cần có những nội dung đòi hỏi sự phối hợp phức tạp
để phát triển khéo léo Nó bao gồm những bài tập cần phối hợp hợp lí giữacác bộ phận của cơ thể, sự sử dụng thích đáng các lực của cơ, sức nhanh củađộng tác và biết phân phối sự chú ý Nhìn chung các bài tập yêu cầu sự phốihợp chính xác và phức tạp thường kết hơp với bóng để có được độ khó cao
Tập các động tác phối hợp phức tạp đòi hỏi không chỉ có nỗ lực lớn màcòn căng thẳng về thần kinh rất cao Vì thế các bài tập phát triển khéo léo nênđưa vào đầu phần cơ bản của buổi tập và nên tập với khối lượng không lớn.Cần chú ý là trong khi tập luyện phát triển khéo léo muốn chuyển từ bài tậpđơn giản sang bài tập tương đối phức tạp hơn phải từ từ
Các bài tập phát triển khéo léo:
- Các bài tập thể dục dụng cụ tại chỗ hoặc di chuyển
Trang 282.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Căn cứ vào mục đích nghiên cứu, đề tài giải quyết 2 nhiệm vụ sau:
Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất trường học
và thực trạng sử dụng bài tập phát bóng cao tay chính diện trong môn bóngchuyền cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải –Thái Bình
Nhiệm vụ 2: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các bài tập phát triển
kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện trong môn bóng chuyền cho học sinhnam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài, chúng tôi sử dụng các phươngpháp sau:
2.2.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đã đọc, tham khảo tài liệu, phân
tích tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài như đề tài:” Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả phát bóng cao tay chính diện cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Tây Tiền Hải-Thái Bình” của tác giả Nguyễn Đình Chinh- sinh viên K36 Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, đề tài:”Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả phát bóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 11 trường THPT Xuân Hòa- Vĩnh Phúc” của tác giả Hoàng Công Duy- sinh viên
K37 Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2 nhằm mục đích phục vụ cho việctổng quan và tìm hiểu cơ sở khoa học của bài tập phát triển kỹ thuật phát bóngcao tay chính diện trong môn bóng chuyền cho học sinh nam khối 12 trườngTHPT Tây Tiền Hải – Thái Bình
Trang 29thầy cô giáo bộ môn Đưa ra câu hỏi cụ thể về việc nâng cao kỹ thuật phátbóng cao tay chính diện cho học sinh nam khối 12 trường THPT Tây Tiền Hải– Thái Bình, làm cơ sở thực tiễn để lựa chọn các bài tập nâng cao kỹ thuâtphát bóng cao tay chính diện Với hai hình thức phỏng vấn:
- Phỏng vấn gián tiếp: Hình thức này được tiến hành bằng phiếu điềutra đã được chuẩn bị trước Với mục đích, lựa chọn phương pháp tập luyệnphù hợp và đạt hiệu quả cao sau khi tập luyện
- Phỏng vấn trực tiếp: Hình thức này được tiến hành bằng cách gặp gỡcác giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy trong trường để tìm ra hình thức vànội dung tập luyện ngoại khóa nào phù hợp và lôi cuốn học sinh tích cực thamgia tập luyện
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Chúng tôi sử dụng phương pháp này để quan sát trực tiếp các buổihọc của các em học sinh và cách thức tiến hành giảng dạy của giáo viên từ đóđánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất trường học và thực trạnggiảng dạy môn bóng chuyền từ đó làm cơ sở Trên cơ sở đó chúng tôi xâydựng những bài tập hợp lý hơn và mang tính khoa học hơn
Sau 10 trận thi đấu bóng chuyền do nhà trường tổ chức, quan sát họcsinh thực hiện các kĩ thuật phát bóng, chúng tôi quan sát những nội dung sau:
- Phát bóng cao tay chính diện
- Phát bóng cao tay nghiêng mình
- Phát bóng thấp tay chính diện
- Phát bóng thấp tay nghiêng mình
Trang 30định các chỉ số về phát triển kỹ thuật phát bóng cao tay chính diện của họcsinh trước và sau thực nghiệm ở nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm Từ
đó rút ra những nhận xét và đánh giá về 2 nhóm thực nghiệm
2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm để kiểm nghiệm đánh giá tính hiệuquả của các bài tập ứng dụng, để tiến hành kiểm tra ban đầu, làm cơ sở đểphân nhóm
- Nhóm thực nghiệm A (nA): Gồm 32 học sinh tập luyện theo hệ thốngbài tập mà chúng tôi nghiên cứu
- Nhóm thực nghiệm B (nB): Gồm 32 học sinh vẫn tiến hành tập luyệntheo hình thức cũ
Sau 6 tuần tiến hành thực nghiệm, chúng tôi tiến hành so sánh trước vàsau thực nghiệm rồi đối chiếu làm sáng tỏ hiệu quả của bài tập
Qua quá trình thực nghiệm được tổ chức chặt chẽ với từng buổi tập.Chúng tôi đã loại trừ yếu tố khách quan tác động đến từng nhóm và tránh ảnhhưởng của nhóm này đến nhóm kia, vấn đề còn lại là sự tác động của tổ hợpphương pháp đến từng nhóm khác nhau để đánh giá hiệu quả của chúng
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê
Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích kết quả nghiên cứu.Thông qua các đại lượng đặc trưng trong toán học thống kê