UBND QUẬN TÂN PHÚTRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ ANH XUÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA GIẢI PHÁP, SÁNG KIẾN Tên giải pháp, sáng
Trang 1UBND QUẬN TÂN PHÚ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
LÊ ANH XUÂN
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA GIẢI PHÁP, SÁNG KIẾN
Tên giải pháp, sáng kiến: GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH NHỚ TÊN NỐT TRONG PHÂN MÔN TẬP ĐỌC NHẠC
Tác giả: Trần Thị Bạch Yến
1 Thực trạng:
Chương trình dạy Nhạc ở THCS có 3 phân môn:
Học hát
Nhạc lý – Tập đọc nhạc
Âm nhạc thường thức
Vì là một môn nghệ thuật nên phần đông học sinh rất có hứng thú học môn Âm nhạc Nhưng không hẳn thế, cũng còn có một số học sinh lại xem môn Âm nhạc là “cực hình”, nhất là giờ học Tập đọc nhạc và nhạc lý Tại sao học sinh lại không thích học Tập đọc nhạc? Theo tôi, có rất nhiều lý do: Có thể do học sinh không có năng khiếu, chưa biết cách học nhạc, không có sở thích học âm nhạc, hoặc do giáo viên dạy không đúng phương pháp làm cho học sinh khó hiểu
Phân môn Tập đọc nhạc ở THCS là phân môn tổng hợp các kiến thức về âm nhạc Học sinh cần phải giải mã những ký hiệu âm nhạc đã được học trong phần nhạc lý
và ứng dụng chúng vào bài tập đọc nhạc Để giải quyết dễ dàng các bài tập đọc nhạc, học sinh cần phải đọc nhuần nhuyễn các tên nốt (cao độ) Tuy nhiên, thực tế một số học sinh vẫn chưa đọc được tên nốt một cách nhanh và chính xác Điều này sẽ làm cho học sinh không hứng thú với việc đọc nhạc, các em chỉ thích hát lời ca Làm thế nào để học sinh có thể nhớ tên nốt nhanh và đọc được chính xác nốt của một bản nhạc?
Qua nhiều năm giảng dạy môn âm nhạc, tôi có một số giải pháp giúp học sinh nhớ nhanh và chính xác các tên nốt trong âm nhạc Tôi đã áp dụng nhiều lần và đạt kết quả khả quan
2 Nội dung sáng kiến:
a Giải pháp 1: Viết nốt và tên nốt bài TĐN từ 1-2 lần trước khi học bài TĐN:
Thói quen của học sinh là ghi tên nốt vào Sách Giáo Khoa, để tránh trường hợp này, giáo viên sẽ nhắc nhở học sinh ghi tên nốt của từng nốt nhạc ở phía dưới các nốt nhạc trong tập Học sinh sẽ chép trước 1 – 2 lần bài tập đọc nhạc sẽ được học trong tiết học tiếp theo
Giáo viên nên rèn luyện kỹ năng ghi nốt nhạc qua từng khối học
Khối 6: Giáo viên hướng dẫn học sinh kẻ khuông nhạc lớn, dòng kẻ cách nhau 2 ô ly, nốt nhạc to: tập HS ghi nốt đẹp và chính xác
Khối 7: Giáo viên hướng dẫn học sinh kẻ khuông nhạc nhỏ, dòng kẻ cách nhau 1 ô ly, nốt nhạc nhỏ: luyện cách ghi nốt nhanh
Trang 2 Khối 8,9: Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi nốt nhạc gọn (nốt đen bằng 1 nét gạch xéo)
Việc này sẽ giúp ích rất nhiều cho giáo viên và học sinh:
Đối với học sinh: Giúp học sinh
- Rèn luyện cách ghi nốt nhạc nhanh và đẹp dần qua từng năm học
- Dễ nhớ và nhớ lâu tên nốt vì ghi chép lại là cách nhớ lâu nhất
- Hình dung được cao độ của mỗi nốt nhạc nhờ vào vị trí cao thấp của từng nốt trên khuông
- Biết và đọc trước tên nốt của bài TĐN sắp học
Đối với giáo viên: Giúp giáo viên ít tốn thời gian trong việc cho học
sinh đọc tên nốt, dành thời gian cho việc gõ đệm và đọc tiết tấu, giai điệu
b Giải pháp 2: Tập làm quen cách nhìn nguyên văn bài hát (cả lời lẫn nốt)
- Trước khi học âm nhạc, học sinh chỉ thường quan tâm đến lời ca của một bài hát Nhưng khi đã được học âm nhạc, học sinh sẽ phải nhìn và hiểu được nguyên văn một bài nhạc (có cả lời ca lẫn nốt nhạc) Việc này sẽ giúp học sinh tiếp xúc nhiều với các nốt nhạc, quen dần với các nốt nhạc và cũng sẽ kích thích việc đọc tên nốt nơi học sinh
- Đọc tên nốt bài hát yêu thích hoặc các bài hát trong chương trình
- Một bài học trong chương trình Âm nhạc bao gồm cả 3 phân môn và dạy trong 3 tiết, mà chỉ có một tiết dạy tập đọc nhạc Như thế, những tiết còn lại học sinh không được đọc nốt Việc không được luyện tập thường xuyên này
sẽ làm cho các em quên dần các tên nốt Vì thế, khi tập hát, thay vì chỉ hát lời
ca, giáo viên nên cho học sinh đọc qua tên nốt của bài hát từ 1 đến 2 lần
- Vào tiết đầu tiên của năm lớp 7,8,9, Giáo viên nên viết lại các nốt nhạc đã học
từ thấp đến cao (Sòn Son Són) để HS ôn lại tên các nốt nhạc và có thể viết tên nốt trong các bài tập viết TĐN
Tính mới: Sau khi thực hiện, tôi nhận thấy:
Về phía học sinh:
Lưu ý: Khi cho học sinh chép nốt nhạc, giáo viên phải kiểm tra việc thực
hiện của học sinh Xin gợi ý vài cách kiểm tra như sau:
- Dành ít phút vào đầu giờ để kiểm tra
- Cho từng nhóm học sinh kiểm tra lẫn nhau
- Trong lúc dạy bài TĐN, giáo viên gọi một số học sinh đọc tên nốt
Trang 3- Yêu thích môn âm nhạc hơn, không còn ngán ngẩm khi đọc nhạc
- Phát huy tính hoạt động nhóm của học sinh
- Học sinh được phát triển các kỹ năng âm nhạc
Về phía giáo viên:
- Đây là cách có thể áp dụng trên mọi đối tượng học sinh Đặc biệt là học sinh yếu kém, rất ngại hát hoặc đọc nhạc
- Đây là cách dễ làm, thu hút được nhiều đối tượng học sinh của lớp (từ khá giỏi đến yếu nhất)
- Đây cũng là cách khả thi, vì giáo viên có được sự giúp đỡ của các học sinh khá giỏi của lớp Giáo viên có thể đào tạo cho nhóm học sinh này cách giúp bạn ngay từ đầu năm học, có trách nhiệm hơn với bạn
Trong khuôn khổ một giải pháp này , tôi đã trình bày những vấn đề mà tôi tâm
đắc nhất về giải pháp giúp học sinh nhớ tên nốt trong phân môn tập đọc nhạc Tuy
nhiên, phương pháp nào cũng chỉ mang tính chất tương đối mà thôi, việc áp dụng một phương pháp vào trong thực tế giảng dạy đòi hỏi sự vận dụng sáng tạo cao mới mong gặt hái thành công Giáo viên cần có lòng mê say âm nhạc, tâm huyết với nghề, sẵn lòng yêu trẻ, lại nhiệt tình học hỏi, tự rèn luyện để nâng cao về chuyên môn và nghiệp vụ giảng dạy Đồng thời giáo viên cũng cần chịu khó bồi dưỡng kỹ năng sinh hoạt tập thể
để luôn biết khơi dậy nơi các em sự hứng khởi, tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập theo phương pháp dạy học mới Những yếu tố trên sẽ là cơ sở quan trọng để giáo viên đạt được thành công trên bục giảng
Theo tôi, nếu chính giáo viên không tạo ra sự thích thú cho học sinh, thì chắc chắn, học sinh sẽ không truyền lại cho giáo viên sự hứng thú với tiết học nhạc nói chung, và phân môn tập đọc nhạc nói riêng
3 Hiệu quả mang lại:
Sau nhiều năm áp dụng phương pháp trên, tôi nhận thấy học sinh hứng thú hơn với phân môn tập đọc nhạc, không còn xem giờ học tập đọc nhạc là một “cực hình” nữa Ngoài ra, học sinh đã cảm thấy tự tin hơn khi đọc tên nốt, khi gõ tiết tấu Hơn nữa, khi học xong chương trình THCS, học sinh đã có được một kiến thức nhất định về âm nhạc cùng với việc phát triển các kỹ năng âm nhạc
Dưới đây tôi xin đưa ra kết quả phân môn TĐN khi tôi áp dụng phương pháp trên Tôi đã khảo sát toàn bộ học sinh khối 8 năm học 2017-2018, và khối 9 năm học 2018-2019 (sau khi kiểm tra 15’ nội dung TĐN) kết quả cũng rất khả quan
Tổng số
HS
Số lượng % Số lượng %
HS khối 8 NH
HS khối 9
Tuy nhiên, cũng còn một vài trường hợp học sinh đọc nhạc chưa tốt, do một lý do rất khách quan: Đó là do học sinh không có năng khiếu thẩm âm Mặc dù đọc tên nốt chính xác nhưng học sinh vẫn không thể đọc đúng cao độ của bài được
Trang 4Ngoài ra, kết quả trên cũng là sự phối hợp của các giáo viên Âm Nhạc của trường chúng tôi Học sinh phải được rèn luyện các kỹ năng âm nhạc liên tục qua các năm học
Vì thế, sự phối hợp giữa các giáo viên rất quan trọng, góp phần không nhỏ đến kết quả học tập của học sinh
Phó Hiệu trưởng
Nguyễn Thị Bích Hà
Tân Phú, ngày 1 tháng 3 năm 2019
Người thực hiện
Trần Thị Bạch Yến