Thang toán trên các thiết bị di động trong thị trường kinh tế số hóa thời đại 4 0 ở việt nam

Captured the trend of developing payment technology in the world and found the outstanding benefits of this payment method, the payment via mobile devices in Vietnam is in the blooming s

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

-oOo -

LÊ ĐẶNG THÙY MAI

THANH TOÁN TRÊN CÁC THIẾT BỊ DI ĐỘNG TRONG THỊ TRƯỜNG KINH TẾ SỐ HÓA THỜI ĐẠI 4.0 Ở VIỆT

TP.HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018

TÓM TẮT

u h y u ng ngh tr n th gi i ng i n r s i ng h n o gi h t khi n ho m i ng vi n gi n h y ph t p ng th ho n th nh v i hi

i n tho i th ng minh nh g n trong t m t y trong t h t N m b t xu th phát tri n công ngh thanh toán trên th gi i v nh n nh n nh ng l i h v t tr i

h p t n th m gi v o gi i ph p th nh to n i ng ng v i h th ng

Ng n h ng t i Vi t N m t o i u ki n ho th nh to n qu thi t i ng t i Vi t Nam phát tri n an toàn, hi u qu v n v ng

SUMMARY

We are living in the 4.0 industrial revolution, this is no longer news of a future event, this technological revolution has changed the way things running Everyday, the news about this trend are reported on social media Almost all countries in the world racing on technology improvements In order to improve the position and the quality of human life, Vietnam is now beginning its first steps in the digital

development process

Smartphones have become attached to the lives of people because of the practical role Not only be a communications device, but smartphones also play a role in entertainment, learning, working, health monitoring, shopping, life management, paying bills It seems like the ability to work in diversified field by only a

smartphone is growing That is the reason why the demand for smartphones is increasing With the advancement of technology, the introduction of mobile

payment products and services in the 4.0 era is essential

The technology race is taking place more exciting than ever, making any simple

or complex task can be accomplished with a compact smartphone just in the blink

of an eye Captured the trend of developing payment technology in the world and found the outstanding benefits of this payment method, the payment via mobile devices in Vietnam is in the blooming stage and we need positive contribution for further development This trend not only changes the way payments, but also

creates and promotes new business models, changes consumer behavior

By using methods such as descriptive statistics and data collection from various sources, the author makes a realistic evaluation to show limits and issues of this payment method in Vietnam Beside that, it‟s in p le to ignore the advantages and opportunities that need to be catched and used for development Having a

young population and the high rate of cash-using in monetary circulation, Vietnam has great potential in the mobile payment trend However, technological

fragmentation, regulatory environment and security in the information technology platform are heavy challenges that need to be solved by creative solutions, learning from the international experiences But the most important thing is the concern of Government and the cooperation of the involved parties in mobile payment with the banking system in Vietnam, facilitating the payment via mobile devices in Vietnam has safe, effective, sustainable development

Summary Chapter 1

In chapter 1, the author presents the basic theory of mobile payment trends in the digital age in Vietnam Firstly, author mention about the context of mobile

payments – Indistrial Revolution 4 0 n nswer the question “Wh t is mo ile

p yment?” At the next specific content covers the concepts, the development history of mobile payments, classification of mobile payments, operating models, supporting devices as well as the conditions for this payment activities, their role for the state, banks, companies and also people in our country Finally, criteria for evaluation are given to analysis situation of mobile payment development Base on understanding about basic meaning of mobile payment, which helps reader to have basic knowledges and right direction to chapter 2

Summary Chapter 2

In Chapter 2, to help readers understand the development of mobile payment in Vietnam market The author presents specific contents including the situations of the e-commerce market, the banks, Fintech units, the legal corridor, the dynamics and the current direction of the state It also points to the volatility of the market that will affect mobile payments Vietnam's advantage is being a developing country with a young population structure, so it is very easy to update new technology

trends Payment methods via smartphone started few years in Viet Nam, althought it

brings many benefits but also has a lot of weakness that need to be improved And the biggest weakness is security – the field that big counties must also be careful Moreover it‟s quite iffi ult to h nge the using sh h it of people e use they have many reason to not choose to trust mobile payment method Because of

working together on the digital technology platform so ecommerce development is also an important lever for payment on mobile devices

Following the experts, because of being a brand-new market, Vietnam has many opportunities and potential development The Government of Vietnam has plans to focus on developing mobile payments as a key target in the coming years Therefore, the banking system, fintech companies, retailers in Vietnam need to cooperate to speed up the evolution of mobile payments

Summary Chapter 3

Apply the technology on payment system to replace cash completely changed the definition of traditional cash transactions, helping the Bank to change its operating process become more efficiently and profitably, enterprise and Fintech companies have more development opportunities, the way that people manage finance is more convenient

In Chapter 3, based on the direction of the government with the goal of non-cash society and sustainable economy, author contribute some solutions that may help in the intention of overcoming the weaknesses of mobile payments By consulting the experts in this field and the author's own knowledge, there are solutions to progress payment by mobile devices These recommendations for the State to facilitate for mobile payment by reform include legal system, security and pay attention on

technology update About the banks and Fintech company, it is important to focus

to enhance quality of produce and service and customers care, while also taking the initiative in ensuring the security of information technology As mentioned in

Chapter 2, changing consumer habits from using cash to mobile payment will take

time because cash payments are very popular Therefore, Government incentives and bank policies to encourage mobile payments play a very important role With recommendations and contributions, author want to help our Vietnam gradually adapt to the process of economic integration digitization in coming years

General Conclusion

Industrial revolution 4.0 is the opportunity for Vietnam to shorten the

development gap with other developed nations in the world The mobile payment tren response for one of the new er ‟s require em n ut to hieve the proje ts

we need more efforts from all related organizations as well as the trust of customers for this payment method

LỜI CAM ĐOAN

K nh th qu th y t i t n l L Đ ng Thùy Mai, sinh viên h c nhân

ch t l ng o tr ng i h c Ngân hàng tp.H h Minh t i xin m o n khóa lu n này là công trình nghiên c u c a riêng tác gi , có s hỗ tr c a

gi ng vi n h ng dẫn là th y Tr n Tr ng Huy, k t qu nghiên c u là trung

th trong kh ng n i ung ã c công b tr y ho c các n i ung o ng i khác th c hi n ngo i tr các trích dẫn c dẫn ngu n y trong khóa lu n

Tác gi

L Đ ng Thùy Mai

Th nh ph h Minh th ng n m 0

L Đ ng Th y M i

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 1

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ, H NH ẢNH 2

PHẦN MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XU HƯỚNG THANH TOÁN TRÊN DI ĐỘNG 8

1.1 Khái ni m 8

Kỷ nguyên s hóa 4.0 8

1.1.1 Mobile payment 9

1.1.2 E-baking 9

1.1.3 Công ty fintech 9

1.1.4 1.2 L ch s r i và phát tri n 10

L ch s và s r i c ph ng th th nh to n i n t 10

1.2.1 Câu chuy n v xã h i th nh to n i ng ph bi n nh t trên th gi i 1.2.2 11

L ch s r i và c i ti n máy nh n thanh toán POS 13

1.2.3 1.3 Vai trò c th nh to n i ng 14

1.4 Xu h ng th nh to n tr n i ng 15

1.5 Các thi t b và công ngh hỗ tr 18

Thi t b i ng thông minh 18 1.5.1

Thi t b POS và mPOS 191.5.2

M ng xã h i 191.5.3

Ứng d ng thanh toán 201.5.4

Công ngh thanh toán không ti p xúc 201.5.5

1.6 Các lo i h nh th nh to n i ng hi n nay 221.7 Ti u h nh gi 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN DI ĐỘNG TẠI VIỆT NAM TRONG NỀN KINH TẾ SỐ HÓA TẠI VIỆT NAM 27

2.1 Tình hình chung th tr ng Vi t Nam 272.2 M h nh th nh to n nh s n xu t i ng c tri n kh i nh th nào 29

D ch v th nh to n tr n thi t i ng th ng minh u tiên Vi t 2.2.1

Nam 29

H sinh thái mang l i giá tr ho ng i tiêu dùng, gi m thi u l u 2.2.2

thông ti n m t 312.3 Th c tr ng v th tr ng bán l v th ng m i i n t Vi t Nam 322.4 Th c tr ng th nh to n i n t các ngân hàng trong th tr ng Vi t Nam 39

Th ngân hàng 392.4.1

Mobile Banking 402.4.2

Digital Banking 402.4.3

Th nh to n ng QR o e 412.4.4

Th c tr ng v Fintech Vi t Nam 42

2.4.5 2.5 Th c tr ng v s h t ng tr ng thi t ph v 44

2.6 Th c tr ng v an toàn b o m t trong thanh toán 46

2.7 Th c tr ng v hành lang pháp lý 49

2.8 Th c tr ng qu n lý thu i v i th ng m i i n t 52

2.9 Ảnh h ng c a nh ng bi n ng kinh t - xã h i n s phát tri n thanh toán i ng Vi t Nam 53

M i tr ng chính tr 53

2.9.1 M i tr ng kinh t 54

2.9.2 M i tr ng v n ho xã h i 54

2.9.3 2.10 Đ nh gi s phát tri n c th nh to n i ng 55

h i (Opportunity) 55

2.10.1 Thách th c (Challenge) 57

2.10.2 Đi m m nh (Strength) 59

2.10.3 Đi m y u (Weakness) 61

2.10.4 Chương 3: GIẢI PHÁP ĐẨ MẠNH PHÁT TRIỂN THANH TOÁN DI ĐỘNG TẠI VIỆT NAM 68

3.1 M ti u ph t tri n 68

3.2 n x y ng gi i ph p 68

Đ án phát tri n thanh toán không dùng ti n m t t i Vi t Nam giai 3.2.1 o n 2016-2020 nêu rõ các m c tiêu c th 68

M ti u n to n o m t c ng ngh th ng tin 693.2.2

Xu h ng ph t tri n t t y u 703.2.3

X y ng huẩn thanh toán chung 703.2.4

D tr n nh ng thi u s t n h nh n v i h c kinh nghi m t 3.2.5

nh ng qu c gia khác 703.3 Ki n ngh nh ho Nh n c 71

o n thi n h nh l ng ph p l 713.3.1

i thi n t nh h nh o m t n ninh m ng 713.3.2

T ng ng th nh to n i ng 723.3.3

T o i u ki n ph t tri n k thu t ng ngh 723.3.4

3.4 Ki n ngh dành cho Ngân hàng 72

h nh s h nh m ng ni m tin ho kh h h ng 723.4.1

T ng ng n ninh o m t 733.4.2

M r ng ph m vi kh h h ng 733.4.3

i thi n h t l ng s n phẩm h v 743.4.4

N ng o h t l ng i ng nh n s 743.4.5

T ng ng h p t ng nh u ph t tri n 753.4.6

3.5 Ki n ngh dành cho công ty Fintech và cung c p s n phẩm ch v 75

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

ATM Automatic Teller Machine - M y giao d h t ng

B2C Bussiness to Customer - o nh nghi p v i kh h h ng

CNTT ng ngh th ng tin

COD Cash on Delivery - Th nh to n s u khi nh n h ng

DDOS Distributed Denial Of Service - Bi n th c t n công t ch i d h v

DN o nh nghi p

DOS Denial of Service - T n công b ng t ch i d h v

IT Information Technology - ng ngh th ng tin

LAN Local area network - M ng m y t nh c c b

mPOS M y ch p nh n thanh to n th i ng

MST Magnetic Secure Transmission - Truy n li u t t nh

NFC Ne r iel ommuni tion - i o ti p t m ng n

DANH MỤC BẢNG BIẾU, BIỂU ĐỒ, H NH ẢNH

nh Tỷ l kh h h ng s ng k nh ph n ph i t nh t l n tu n - Ngu n World Retail banking Report 2016

nh Tỷ l nh ng l o kh h h ng kh ng mu n mu s m tr tuy n - Ngu n o o h s TMĐT Vi t N m

nh T MO VP nk

nh igit l L Viet om nk

nh 4 X p h ng nh ng m i qu n t m ng i ng khi h n l s ng

h v th nh to n tr tuy n nh n tr n ph ng ti n truy n th ng - Ngu n uzzmetri s

nh X p h ng qu gi t t ng tr ng TMĐT nh nh nh t th

gi i - Ngu n K nt r Worl p nel

nh h ng tr nh i sm rtphone Thegioi i ong

nh h ng tr nh i sm rtphone PTshop

ng 1.1: S l ng thi t b và kh i l ng giao d ch

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong i nh n n ng nghi p 4 0 ng i n r trong th i gi n g n y th lĩnh

v th nh to n i n t ti m n ng ph t tri n r t m nh mẽ t i Vi t N m Tuy nhi n

v n y t i th tr ng Vi t N m?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đ i t ng nghiên c u: Các ng d ng thanh toán trên thi t b di

5 Phương pháp nghiên cứu

Bài nghiên c u s d ng ph ng ph p t ng h p t i li u thu th p th ng tin

di n gi i, phân tích các n i dung c a hình th th nh to n i ng Các thông tin và s li u trong i c tác gi s d ng ph ng ph p thu th p, t ng

6 Nội dung nghiên cứu

Phần mở đầu s cho vi c ch n tài, m c tiêu nghiên c u i t ng và

ph m vi nghiên c u ph ng ph p nghi n u ng g p tài và b c c

c tài

Chương 1: Tổng qu n về xu hướng th nh toán trên di động

Nh ng n i dung xoay quanh vi tr nh y i m và l i ích c a công ngh

th nh to n tr n i ng xu h ng t ng làm cho d ch v này phát tri n i u

ki n s d ng d ch v , hình th c thanh toán này có khác bi t nh th nào và l i

Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh phát triển th nh toán di động tại Việt N m

Nh ng khuy n ngh dành cho k ho ch phát tri n d ch v th nh to n i ng t i

ph p th tr ng tài chính ngày càng phát tri n và Vi t Nam b t nh p t ng tr ng

ng xu h ng kinh t s hóa

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XU HƯỚNG THANH TOÁN TRÊN DI

ĐỘNG Giới thiệu chương I

Trong h ng t gi nêu lên nh ng lý lu n n c xu h ng thanh toán

tr n i ng trong th i i kỷ nguyên s hóa Vi t Nam N i dung c th trình bày các khái ni m, phân lo i các hình th th nh to n tr n i ng, mô hình ho t ng, các thi t b hỗ tr và vai trò c h ng i v i n c ta Ti p theo l c p n l ch

 N n t ng SMA (So i l-Mobile-Analytic- lou ) t o r m t s n phẩm h

v k t h p t t nh ng y u t tr n t n ng li u ng i ng trong xã h i truy n xu ng t li u m m y v ti n h nh ph n t h tr n thi t

Mobile payment – Th nh to n i ng nói chung là ho t ng chuy n ti n chi

tr cho các d ch v mà khách hàng s d ng b ng i n tho i di ng, máy tính b ng, hay các thi t b i ng cá nhân khác t i b t c lúc nào và b t c u th y v s

Công ty fintech

1.1.4

Fintech là t c ghép t hai t Finance và Technology, công ty fintech là t

n i hung g i các công ty s d ng công ngh vi n thông không dây, m ng

internet i n to n m m y si u li u, công ngh thông tin, k thu t s , ph n

m m mã ngu n m áp d ng vào vi c nâng cao s n phẩm ch t l ng ho t ng

c a ngành tài chính – ngân hàng Có hai nhóm công ty fintech, nhóm th nh t là các công ty t o ra các s n phẩm hoàn thi n ng i tiêu dùng s d ng trên th tr ng, nhóm th hai là các công ty d ng “ k-offi e” t o ra các công c hỗ tr ho t ng

v n hành bên trong b máy ngân hàng ho nh ch tài chính

Ở ph m vi c a lu n v n n y h c p n nh ng công ty fintech s d ng công ngh k thu t s s n phẩm tài chính ra th tr ng i hình th c công ngh

Đ ng th i t nh n ng a ngân hàng s có th th c hi n m i lúc m i n i kh ng ph vào th i gian không gian nên khách hàng hoàn toàn ch ng

1.1.4.2 Mobile wallets

Mobile wallets – V i ng là nh ng ng d ng ph n m m h ng ng t ng t

nh hi v ng ti n c h ng t nh ng phiên b n i n t , giúp th c hi n ho t

ng g i, thanh toán chi phí và nh n ti n trong tài kho n ví M t ng d ng v i n

t có th liên k t v i tài kho n nhi u ng n h ng kh nh u v ng l u tr c nhi u th tín d ng

Lịch sử r đời và phát triển

1.2

Lịch sử và sự r đời củ phương thức th nh toán điện tử

1.2.1

V n u th kỷ 20, s ra i c a th thanh toán tiêu dùng (Charge Card) thì

gi m v m t h th ng thanh toán nhanh g n m i u c hi n th c hoá

Đ n n m th th nh to n c nh n l n u tiên trong cu n ti u thuy t khoa h c vi n t ng “Looking kw r ‟ a Edward Bellamy

Mãi n n m lo i th này m i chính th c xu t hi n v c các khách hàng c a Western Union (m t d ch v chuy n ti n nhanh qu c t ) s d ng S u các c a hàng bách khóa, các tr m cung c p d ch v và r t nhi u khách s n ng ã

b t u cung c p cho khách hàng hình th c thanh toán qua th mà không c n ph i ra

ng n h ng nh tr c n a

N m 0 th iners lu r i, kéo theo kỷ nguyên c a ngành công nghi p

th tín d ng N m nkAmeri r - chi c th tín d ng u ti n c phát hành Đ n n m th tín d ng phát tri n thành th Vis S u s ti n b chóng m t c a công ngh ã ho r i r t nhi u h th ng thanh toán hi n i khác

g m: h th ng videotext (th p niên 70-80), d ch v ngân hàng online và bill pay (1994) và thanh toán qua m ng i ng (1997)

N m vi hum - m t chuyên gia m t mã ng i M ã t u nghiên

c u ti n o b ng cách ch t o r “ ng th m qu ng” - công th c m r ng c a thu t toán RSA vẫn c ng d ng r ng rãi trong vi mã h we ng y n y Đ y chính là ti n c a ti n o (Cryptocurrency)

Câu chuyện về xã hội th nh toán di động phổ bi n nhất trên th 1.2.2

giới

Danh hi u dành cho m t xã h i không dùng ti n m t l i không thu c v m t trong nh ng n c phát tri n nh t th gi i mà l i là Som lil n Đ ng Phi Đ y l

m t qu c gia t tuyên b c l p, tách kh i Som li n m v h c c ng

ng qu c t công nh n là m t khu v c t tr c a Somalia Shilling Somaliland là

ng ti n c s d ng qu gi n y V kh ng c qu c t công nh n và g p

ph i nhi u b t n chính tr nên nh h ng r t nhi u n n n kinh t c a qu c gia

n y i u này khi n ho ng ti n c a h m t giá kinh kh ng Ti n m t l u th ng

y l m phát nhi u n nỗi c ch t x p thành t ng ng v em r tr o i nh các m t hàng buôn bán khác ho i sang ngo i t Ở y kh ng ng n h ng

c qu c t công nh n, không có h th ng ngân hàng chính th c, còn máy rút ti n ATM là m t khái ni m xa l V n này kéo dài dai dẳng thôi thúc h chuy n i

s ng ph ng th c giao d ch khác nhanh chóng h n v l th nh to n i ng Hai

ng ty t nh n l Z th nh l p n m 00 v e-Dahab, m i thành l p ã gi i quy t v n y b ng cách t o ra kinh t ng n h ng i ng n i ti n l u tr n

i n tho i và ký g i hai công ty này, cho phép mua bán hàng hóa b ng s cá nhân

M c dù Somaliland là m t n i m i s ng ng i n v ng kh kh n nh ng công ngh th nh to n i ng l i không ph i m t i u xa l Ở m t qu c gia có trình phát tri n kém nh v y, thì ho t ng th nh to n qu i ng ph i h t s n

gi n, không yêu c u truy c p Internet, t rang thi t b n nh t có th ng i dùng

ch c n chuy n ti n t tài kho n ng n h ng i n t trong i n tho i t i tài kho n khác gõ s và n p mã gi ng nh n p th i n tho i

Các nhà cung c p d ch v cho bi t s l ng giao d h qu i n tho i ã t ng t 10- 0% v o n m 0 l n g n 0% v o n m 0 ng ngh n y ng nh nh chóng tr th nh ph ng th th nh to n hu ng nh t y M t s công

ty y ng t u tr l ng nh n vi n qu i n tho i i ng

M t nghiên c u th c hi n n m 0 ho th y % ng i Somali trên 15 tu i s

h u ít nh t m t th sim, v i 81% s ng thành th và 62% s ng nông thôn, s

d ng d ch v th nh to n qu i n tho i i ng

Lịch sử r đời và cải ti n máy nhận thanh toán POS

Máy tính ti n i n t u tiên (ECR – Ele tri sh Register) ã c l p trình

và phát tri n ph n m m c quy n và b h n ch trong ch n ng v k t n i Tháng

n m M ã ng các model 3650 và 3660 Store System n to nh m t

si u m y t nh ( m infr me omputer p k ge ) v v o gi i o n cu i kỳ phát tri n này, nó có th ki m soát h th ng qua máy POS 128 IBM 3653/3663 H th ng này

c k t n i d a trên công ngh client-server, giao th c peer-to-peer, m ng n i b LAN ng th i có th s o l u ho c kh i t o t x Đ n gi n m 4 h th ng ã

t trong c a hàng Pathmark New Jersey và c a hàng bách hóa Dilliards Các ng d ng l p trình c a h th ng ã gi p nh n l có thêm nhi u c i

ti n N m 979, c a hàng cà phê Old Canal Café c a Gene Mosher Syracuse New York ã s d ng h th ng POS c vi t b i Mosher có th ho t ng trên máy

t nh Apple nh n t h ng m n n a khách hàng t i l i vào phía

tr c c nh h ng s u in m t thông báo vào nhà b p Khách hàng có th ti n ra

s nh và ki m tr t nh h nh m n n a mình Ph n m m n y ng o g m th i gian th v o o hi ph l o ng ng nh m n n

N m Mosher gi i thi u màn hình c m ng m u u tiên v i giao di n POS

Ph n m m này ho t ng tr n m n h nh h At ri ST m n h nh m u u tiên trên th gi i Đ n cu i th kỷ 20, v i vi th ẩy mô hình này ra toàn c u c a Mosher ã ẫn n vi c s n xu t trên toàn th gi i b i nhi u nhà s n xu t máy tính

ti n và các nhà phát tri n ph n m n khác d a vào tiêu chuẩn c a h th ng POS

T n nay, h u h t các nhà bán l l n và ngay c các c a hàng nh ho c ngay c trong các d ch v công c ng u s d ng h th ng bán hàng POS Tuy

nhiên, làn sóng công ngh ng t ng b c cu n tr i m h nh POS x ng vi c

th c hi n thanh toán và qu n tr trên nên t ng i ng

v i nh ng qu c gia khác Bên c nh kh i l ng giao d h th nh to n i ng

t ng l n ng ng th i gi m thi u c chi phí in n ti n m t, chi phí l p t và

u t m y m

 Đối với ngân hàng

Theo th ng kê c M Kinsey n m 0 4 t ng nh h ng c a công ngh s mang l i h i l i nhu n ròng c ng n h ng o ng trong kho ng 43% - 48%, trong khi thách th i v i l i nhu n c ng n h ng o ng trong kho ng là 29%

- % Đi u ho th y, vai trò c a s hóa v i ho t ng c a ngân hàng là không h

nh

Th nh t t ng ngu n v n cho NHTM do s tr n t i kho n ti n g i thanh toán c a các t ch c kinh t sẽ t ng l n t ng ngu n v n tín d ng c a ngân hàng Ngân hàng n m c m t cách chính xác, h p lý tình hình thi u v n c a các bên

ng v ung p s n phẩm h v ho kh h h ng v i hi ph th p h n gi t ng

o nh thu v l i nhu n

 Đối với doanh nghiệp, đơn vị, start up

h i c nh tranh và h c h i v i các doanh nghi p n ngo i v y l lĩnh

v c m i và r t có ti m n ng ph t tri n t i Vi t Nam Th tr ng Vi t Nam có t i 25 start-up v công ngh trong lĩnh v c này cho th y s c hút c xu h ng thanh toán này không h t m th ng và nhi u cái tên trong s n y ã c các công ty l n

ti p c n c d ch v ngân hàng, th tín d ng ho c g p kh kh n trong vi c s d ng

ti n m t

Ng y n y th nh to n i ng d n tr nên ph bi n h n trong xã h i hi n i và

m ra m t cu c cách m ng toàn c u v giao d h th ng m i Các t p o n ng ngh l n trên th gi i và m ng l i các công ty fintech (các công ty chuyên v công ngh nh ho ng nh t i h nh) u ch y u u t ng ngh , phát tri n v i n t

nh , Pháp, Canada Ở khu v c châu Á, Nh t B n, Hàn Qu ng ti n hành t

nh ng n m 00 -2004 Ở Đ ng N m Á M l ysi v Sing pore l nh ng qu c gia

u tiên chuy n i h th ng thanh toán th sang chuẩn EMV (H th ng các tiêu chuẩn r i Europay, MasterCard và Visa) t n m 00 ti p s u l Th i Lan, Indonesia, Philipines và Vi t Nam

Theo nghiên c u c a Trung tâm kinh doanh toàn c u c Đ i h c Tufts (M ),

hi n Vi t Nam x p h ng 48/60 qu c gia có t chuy n i kinh t s hóa nhanh trên th gi i ng th i x p h ng 22 v t phát tri n s hóa

Vi t Nam tuy là qu gi i s u trong xu h ng n y nh ng ã nh ng c

ti n tri n ng k Theo V Thanh toán – NHNN Vi t Nam, t i Vi t N m ã tr n

4 ng n h ng th ng m i tri n khai cung ng d ch v th nh to n qu i n tho i di

ng v i s l ng, giá tr giao d h t ng tr ng nh nh v trong t ng l i h a hẹn còn phát tri n h n n a Hi n có 22 công ty kh i nghi p trong lĩnh v c thanh toán

tr c tuy n ng ã t nh ng thành công nh t nh

h ng tiêu dùng không b ng ti n m t, góp ph n phát tri n các d ch v thanh toán

tr n i ng Đ n n m 0 kho ng 45 ngân hàng cung c p d ch v SMS

banking, Internet Banking và 32 ngân hàng phát tri n ng d ng Mobile Banking Theo o o Mo ile nking n m 0 a KPMG, kênh mobile giúp ti t ki m

n 43 l n so v i m t chi nhánh, 13 l n so v i call center, 13 l n so v i ATM và hai

l n so v i kênh online (t c Internet Banking)

T i “ i n n ngân hàng bán l n m 0 ” o i p h i Ngân hàng Vi t Nam và

T p o n li u Qu c t (IDG) t ch c, TS C n V n L c, chuyên gia ngân hàng, cho bi t xu h ng khách hàng s d ng ngân hàng s (Digital Banking) ngày càng

gi t ng khi t i 3,4 tỷ ng i (46%) dân s toàn c u ng s d ng internet v i t c

H nh 1.1:Tỷ ệ hách hàng sử dụng ênh phân phối t nhất 1 ần tuần

r t nhi u Nh ng thi t b n y l ph ng ti n t t y u ph c v trong ho t ng thanh

to n i n t b i h ng c s n xu t v i công ngh hi n i, giao ti p không dây,

là s n phẩm “ti n h ” a n n công nghi p th ng m i i n t , ho t ng trên n n

t ng h i u h nh nh Win ows Phone a Microsoft, Android c a Google ho c iOS c Apple… Đ s ng i ng th ng h th s d ng h t c t t c các

ch n ng a thi t b i ng

Thi t bị POS và mPOS

1.5.2

Th nh to n i n t ng n chi m v th trên th tr ng và mô hình thanh toán

b ng m y POS ng m t phiên b n c i ti n h n p ng nhu c u n y l thi t

b mang tên mPOS Công ngh m i c a thi t b này có th t o i u ki n s n xu t

th c in sao kê giao d ch sau mỗi l n thanh toán, mPOS s d ng h n i n t g i

n email c a khách hàng, thi t b th h m i này còn có nhi u ti n h c bi t

p ng thêm nhu c u ng c kh h h ng nh tr góp, thanh toán b ng QR code thay th cho th ATM, th tín d ng

Mạng xã hội

1.5.3

M ng xã h i – Social network, là m ng l i giúp m i ng i k t n i v i nh u nh

m t c ng ng o trên internet, m i ng i có th chia s cùng nhau nh ng

th ng i p i d ng video, hình nh, ch vi t và âm thanh M ng xã h i r t

d ng và ph c t p th là m t di n dàn chia s , blog hay ph bi n hi n nay có

th k n nh e ook nst gr m Twitter Youtu e Nh v y, b t kì m t

website nào có tính ch t thu h t ng i dùng m ng, t o m t c ng ng on ng i

d ch g i nh n ti n Tuy v y, vẫn có nhi u s nghi ng v tính b o m t c a nó nh t

là trong th i i m hi n nay, nhi u trang m ng xã h i n th ng tin ng i dùng c a mình cho các bên th ba vì m h l i nhu n, và t t nhiên là tính an toàn c a các trang m ng n y ng kh ng ph i tuy t i Ở Vi t Nam hi n m i ch có ngân hàng Techcombank áp d ng hình th c thanh toán thông qua m ng xã h i

Ứng dụng thanh toán 1.5.4

Ứng d ng thanh toán là nh ng ph n m m ho t ng trên các thi t b i ng

th ng minh h ng c cung c p b i n v hỗ tr th nh to n nh ng d ng ví

i n t , hay b i ngân hàng có hình th th nh to n i ng nh S om nk QR P y F@st Mobile c a Techcombank, VCB-Mobile Banking c a Vietcombank, ; ho c các ng d ng n t công ty công ngh nh S msung P y Apple P y oogle P y Android Pay Nh ng ng d ng này là công c không th thay th trong thanh toán

Mã ph n ng nhanh hay mã v ch ma tr n th ng c ng d ng trong

vi c tra c u thông tin v doanh nghi p, tài kho n cá nhân trên m ng xã

h i, m file ã c mã hóa, mua hàng b ng cách quét mã v i camera

c a smartphone QR Code hi n ng c m r ng áp d ng chuẩn hóa các hình th c thanh toán phi ti p xúc

 Near Field Communication (NFC)

Là m t giao th c k t n i gi a hai thi t b i n t kho ng cách g n M t trong

s c ghép n i th ng là các thi t b c m t y nh i n tho i thông minh, ho c th

R chuy n i d li u trong kho ng cách 4 cm

Công ngh này hi n c áp d ng ho m y POS i m i nh m h n ch vi c

ti p xúc khi cà th v i khe c th c a máy POS, làm gi m thi u nh i m v

b o m t và th gi m o Đ c bi t trong thanh toán phi ti p xúc, công ngh NFC còn giúp k t n i gi i n tho i th ng minh v m y POS th c hi n giao d ch thanh toán

 Magnetic Secure Transmission (MST) – Truyền dữ liệu từ tính

Thomas Ko, phó ch t ch ph trách Samsung Pay gi i thích v cách ho t ng

c a công ngh r t c bi t này: "Thay vì quẹt th truy n d li u, chúng tôi s

d ng các 'cu n xo n' truy n tín hi u i n t (b ng h th y i ng ng i n)

n trong i n tho i o ng t góc nhìn c a máy thanh toán, chi c máy này sẽ

nh n l ng th ng tin t ng t nh khi quẹt th "

Hi n t i công ngh n y c quy n trong ng d ng Samsung Pay c a

S msung MST ng l m t l i th c a Samsung khi h u h t các máy POS Vi t

N m u s d ng công ngh này mà không c n ph i nâng c p máy POS

 Wireless Magnetic Communication (WMC) – Giao ti p từ tính không dây

Công ngh n y c LG s d ng trong ng d ng LG Pay c a h y ng l công ngh t o liên k t phi ti p xúc gi sm rtphone v m y POS th c hi n thanh toán thay th hình th c quẹt th

 Bluetooth

Trong các công ngh trên thì có lẽ Bluetooth là quen thu c nh t v y l m t

ph ng n gi p g i/nh n d li u th ng th ng gi a hai thi t b i n t thông minh

mà không c n k t n i dây hay internet trong kho ng cách g n Hình th c k t n i qua bluetooth th m chí có l i th h n khi kho ng cách ti p xúc gi a hai thi t b có

th l n n 50 mét theo lý thuy t, d li u truy n t i khá n nh Tuy nhiên giao

th c k t n i n y trong th nh to n i n t vẫn còn c kh i u t i Vi t Nam b i

vì nh ng m y POS th ng th ng không ti p nh n c d li u qua bluetooth

Các oại h nh th nh toán di động hiện n y

1.6

 Mobile wallets - V điện tử

Lo i hình thanh toán này r t ng b i có r t nhi u n v tham gia kinh doanh trong th i i th nh to n i n t ng tr n ph t tri n Đ s d ng ví i n t , khách hàng c n t i ng d ng v i n t thích h p trên kho ng d ng c a h i u

h nh i n tho i s u ti n h nh ng k t i kho n ng k li n k t ngân hàng, th thanh toán, tài kho n, s i n tho i Tùy t ng lo i v i n t sẽ có m t

d nh s h ng n h ng v i tác liên k t khác nhau Các lo i v i n t sẽ c thi t

k m t ki u xác th th nh to n kh nh u nh ng h u h t u có thêm m t l n xác

th mã P N t ng t nh o m t V i n t có th hỗ tr ng i dùng th c hi n các

ho t ng nh tr u tài kho n; nh n/chuy n ti n; thanh toán cho ho t ng mua bán tr c tuy n; thanh toán chi phí sinh ho t n; mua vé xem phim, vé máy bay

Th tr ng Vi t Nam hi n r t ph bi n các lo i v i n t sau: Momo, Payoo,

Paypal, OnePay, Bankplus

 Carrier billing (Premium SMS or direct carrier billing)

Thanh toán cho nhà cung c p d ch v (SMS ho c thanh toán tr c ti p cho nhà cung c p d ch v )

Khi ng i dùng s d ng các n i dung k thu t s có thu phí trên

sm rtphone nh h i g me tr c tuy n; xem phim;nghe nh c; g i t ng bài hát

n thuê bao khác; cài nh c chuông, nh c ch … nh ung p d ch v yêu

c u ng i dùng tr phí d ch v b ng cách tr ti n tr c ti p trong tài kho n

vi n thông ho c yêu c u n p th cào vào tài kho n i n tho i Hình th c thanh toán này khá nhanh và ng n g n khi không c n liên k t v i tài kho n ngân hàng ho v i n t ã ng k tr Th o t th nh to n n gi n

th ng là xác th c m t khẩu, mã PIN, mã OTP (One-time-password) qua SMS m b o tính b o m t và không c n t i các ng d ng khác hỗ tr thanh

to n Ng i dùng có th b ch u ph i v i vi c nh n tin nh n SMS c a bên cung c p d ch v

 Contactless payment NFC (Near Field Communication) – Thanh toán không ti p xúc NFC

N l ph ng ph p huy n i d li u không dây s d ng sóng radio Giao th th nh to n n y c s d ng b i n v s n xu t i n tho i

th ng minh trong th nh to n i n t Khách hàng s d ng i n tho i thông minh có tích h p công ngh này có th áp d ng thanh toán b ng ng d ng

th nh to n tr n i n tho i thay th cho th tín d ng hay th ngân hàng t i các

i m n h ng m y POS i m i có th nh n d li u c a lo i sóng này

 Direct transfers between payer and payee bank accounts in near real-time (bank-led model, intra/inter-bank

transfers/payments that are both bank and moble operator agnostic) – chuy n ti n tr c ti p gi ng i tr ti n và tài kho n thanh toán

g n th i gian th c (mô hình ngân hàng; chuy n, thanh toán liên ngân hàng; thanh toán gi a ngân hàng và nhà cung c p d ch v di

ng): thông qua các ng d ng thanh toán tr c tuy n Mobile banking c a ngân hàng

 Direct carrier/bank co-operation (vận chuyển trực ti p, hợp tác ngân hàng)

Mô hình thanh toán này là ki u thanh toán tr c ti p cho nhà cung c p d ch

v i n tho i i ng ho c h p tác v i ngân hàng Ứng d ng c a h là nh ng

lo i v i ng tr tr ng i dùng sẽ n p ti n m t ho c ti n i n t tr c cho nhà cung c p v o v i n t c a h ho c liên k t v i tài kho n th ngân hàng Hình th ng k t i kho n v i n t này có th không yêu c u ng i dùng ph i có th ngân hàng mà ch c n ng k ng s i n tho i và tên c a

h

Tiêu ch đánh giá

1.7

n v o nh ng t i li u o o v th ng m i i n t th nh to n tr n thi t i ng thu th p trong qu tr nh nghi n u t gi r t r

kh ; tỷ l ng i ng g p r i ro v n ninh m ng T nh gi nguy ẫn n thi t h i ho kh h h ng v n v ung p

2 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN DI ĐỘNG TẠI VIỆT NAM TRONG NỀN KINH TẾ SỐ HÓA TẠI VIỆT

NAM Giới thiệu chương 2

Trong n i ung h ng gi p ng i c n m c di n bi n thanh toán di

ng t i th tr ng Vi t Nam Tác gi trình bày các n i dung c th bao g m th c

tr ng v ho t ng c a th tr ng th ng m i i n t , Ng n h ng n v inte h h nh l ng ph p l ng th i v ph ng h ng hi n t i c nh n c Bên

tr ng ng top 3 th gi i v t tiêu th smartphone 3G/4G

T nh n h t tháng 6.2017, Vi t Nam có kho ng 48 tri u thuê bao

i ng ng r ng g m c 3G và 4G