Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện phục hồi chức năng tỉnh thừa thiên huế

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN THỊ NGỌC HÂN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ Chuyên ngành

i

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN THỊ NGỌC HÂN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 8 31 01 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TRẦN VĂN HÒA

HUẾ, 2019

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi và được sự hướng dẫn khoa học của PGS TS Trần Văn Hòa Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc tổng hợp, phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo

Người viết cam đoan

Trần Thị Ngọc Hân

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

ii

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu còn có nhiều khó khăn, vướng mắc song bản thân đã nhận được nhiều sự hỗ trợ, giúp đỡ nhiệt tình của các giảng viên, lãnh đạo các cơ quan, đồng nghiệp, các đơn vị, cá nhân liên quan đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn này

Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Phó giáo

sư, Tiến sĩ Trần Văn Hòa người đã tận tình hướng dẫn với tinh thần trách nhiệm cao, có nhiều ý kiến góp ý quý báu, giúp đỡ, động viên tôi khắc phục những điểm còn hạn chế, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình nghiên cứu để tôi hoàn chỉnh bản luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các giảng viên Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế đã cung cấp cho tôi những thông tin, kiến thức quan trọng, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu trong quá trình tôi tham gia học lớp cao học để tôi ứng dụng vào nội dung của bản luận văn, áp dụng vào công việc quản lý chung địa phương

Tôi xin cảm ơn lãnh đạo, cùng toàn thể cán bộ nhân viên bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu; trân trọng cảm ơn tới các đơn vị, cá nhân

đã cộng tác giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập các dữ liệu, thông tin phục vụ cho việc tổng hợp, nghiên cứu luận văn

Thừa Thiên Huế, ngày 01 tháng 07 năm 2019

Tác giả

Trần Thị Ngọc Hân

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

iii

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

Họ và tên học viên: TRẦN THỊ NGỌC HÂN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10

Niên khóa: 2017 - 2019

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN VĂN HÒA

Tên đề tài: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

1 Mục đích và đối tượng nghiên cứu

Mục đính nghiên cứu của luận văn là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn

về công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

2 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được các mục tiên nghiên cứu đề ra luận văn sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp thu thập dữ liệu: Gồm có dữ liệu sơ cấp là số liệu thu thập thông qua phiếu điều tra khảo sát trực tiếp nhằm đánh giá nhằm đánh giá khách quan nhất về công tác quản lý tài chính, và dữ liệu thứ cấp chủ yếu là các số liệu thu thập từ báo cáo quyết toán của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

- Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: sử dụng phương pháp thống kê mô

tả và phương pháp phân tích so sánh để đưa ra các kết luận, đánh giá về công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

3 Kết quả nghiên cứu chính và kết luận

Từ việc tổng hợp, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2016 - 2018, kết quả phân tích số liệu từ mẫu điều tra, khảo sát một số cán bộ quản lý tài chính và toàn

bộ cán bộ công chức, viên chức tại Bệnh viện, đề tài đã rút ra được kết luận và đề xuất một số giải pháp, kiến nghị đối với các cơ quan quản lý, các đơn vị có liên quan tại địa phương, Bộ, Ngành ở Trung ương, nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

iv

MỤC LỤC

Trang

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Cấu trúc Luận văn 3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG LẬP 4

1.1 Một số vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp y tế công lập 4

1.1.1 Khái niệm 4

1.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 6

1.2 Đặc trưng cơ bản của dịch vụ y tế công lập 6

1.3.Đặc trưng của thị trường dịch vụ y tế 8

1.4 Nội dung quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 11

1.4.1 Lập dự toán thu chi tài chính 11

1.4.2.Chấp hành dự toán 17

1.4.3 Báo cáo quyết toán 18

1.4.4 Thanh tra, kiểm tra, đánh giá 18

1.4.5 Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ 18

1.5 Những nhân tố tác động đến quản lý tài chính ở một đơn vị y tế công lập 19

1.5 Kinh nghiệm quản lý trong quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính ở một số bệnh viện nước ta 21

1.5.1 Bệnh viện Đa Khoa thành phố Đồng Hới 21

1.5.2.Bệnh viện Phụ sản thành phố Hải Phòng 23

1.5.3 Bài học cho công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 24

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

v

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

TẠI BỆNH VIỆN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 26

2.1 Giới thiệu khái quát về Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 26 2.1.1 Giới thiệu khái quát về Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 26

2.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý ở Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 27

2.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 31

2.2.1 Đặc điểm công tác quản lý tài chính của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 31

2.2.2 Công tác lập dự toán thu - chi 32

2.2.3.Công tác khai thác các nguồn tài chính 32

2.2.4 Tình hình chi hoạt động tại Bệnh viện 38

2.2.5.Tình hình quản lý tài chính 42

2.2.6 Công tác xây dựng và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ 47

2.2.7 Đánh giá công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 48

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIÊN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 52

3.1 Quan điểm, định hướng phát triển Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 52

3.1.1 Quan điểm định hướng phát triển chung ngành y tế Thừa Thiên Huế và mục tiêu phát triển của bệnh viện 52

3.2 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 55

3.2.1 Tăng cường nguồn ngân sách nhà nước 55

3.2.2 Tăng cường thực hiện xã hội hóa công tác y tế 57

3.2.3 Phát huy nội lực của bệnh viện và tăng cường tính tự chủ 60

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

vi

3.3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tạiBệnh viện Phục hồi chức năng

tỉnh Thừa Thiên Huế 62

3.3.1 Xây dựng hệ thống định mức, tiêu chuẩn chế độ chi tiêu nội bộ hợp lý 62

3.3.2 Xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính kế toán chuyên trách có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụ chuyên môn cao 64

3.3.3 Nhóm giải pháp về quản lý tài sản 65

3.3.4 Rà soát, sắp xếp lại cơ cấu các khoản chi theo nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả 65

3.3.5 Giải pháp về kiểm tra, giám sát tài chính 66

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 68

1 Kết luận 68

2 Kiến nghị 69

2.1 Một số kiến nghị về phía Nhà Nước 69

2.2 Kiến nghị đối với Bộ Y tế 70

2.3 Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế 71

2.4 Kiến nghị đối với Sở Y tế Thừa Thiên Huế 71

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

QUYẾT ĐỊNH VỀ VIỆC THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ

BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ CỦA PHẢN BIỆN 1

NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ CỦA PHẢN BIỆN 2

BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN

XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

vii

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Bảng 2.1 Tình hình máy móc, thiết bị của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh

Thừa Thiên Huế năm 2017 29 Bảng 2.2 Tình hình thực hiện chuyên môn giai đoạn năm 2015-2017 31 Bảng 2.3 Tình hình nguồn tài chính của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa

Thiên Huế năm 2015 đến 2017 32 Bảng 2.4 Tình hình phân bổ nguồn Ngân sách nhà nước cấp cho Bệnh viện Phục

hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế từ năm 2015 đến 2017 34 Bảng 2.5 Tình hình các nguồn thu sự nghiệp của Bệnh viện Phục hồi chức năng

tỉnh Thừa Thiên Huế trong 3 năm từ 2015 đến 2017 36 Bảng 2.6 Tình hình nguồn thu từ các Chương trình mục tiêu Quốc gia qua 3 năm

2015-2017 37 Bảng 2.7 Tình hình các khoản chi từ nguồn Ngân sách nhà nước 38 Bảng 2.8 Tình hình các khoản chi từ lệ phí khám bệnh và thu dịch vụ và các khoàn

thu khác qua 3 năm 2015-2017 40 Bảng 2.9 Tình hình thu chi của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên

Huế giai đoạn 2015-2017 41 Bảng 2.10 Kết quả khảo sát đánh giá công tác hoạch định và lập kế hoạch tài chính

của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế 43 Bảng 2.11 Kết quả khảo sát công tác phân tích tài chính trong bệnh viện 44 Bảng 2.12 Kết quả khảo khát công tác quản lý tài sản của bệnh viện 44 Bảng 2.13 Kết quả khảo sát công tác thực hiện kế hoạch tài chính của bệnh viện 45 Bảng 2.14 Kết quả khảo sát công tác xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và phân phối

lợi ích của bệnh viện 46 Bảng 2.15 Kết quả khảo sát công tác kiểm tra và giám sát tài chính của bệnh viện 47 Bảng 2.16 Tình hình công tác xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ bệnh viện 48

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Chăm sóc tốt sức khỏe cho người dân là một nhiệm vụ quan trọng được Đảng và Nhà nước ta xác định trong quá trình phát triển đất nước Xác định nhiệm

vụ đó, nhiều chính sách khác nhau đã được ban hành để cải thiện và nâng cao năng lực hệ thống y tế Đó chính là những chính sách mới trong đầu tư đối với ngành y

tế Chính sách xã hội hóa trong y tế, chính sách phát triển nguồn nhân lực và nhiều chính sách khác.Nhờ những thay đổi đó, hệ thống y tế Việt Nam đã ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân Đây chính là một trong những nhân tố làm cho tuổi thọ của người dân, chỉ số phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam trong thời gian qua luôn được cải thiện Theo báo cáo phát triển của UNDP, tuổi thọ của Việt Nam tằng từ 67,5 tuổi năm 1980 đến 75,6 tuổi năm 2016 Đây là kết quả của nhiều yếu tố nhưng vai trò của y tế là rất lớn

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận một cách khách quan rằng hệ thống y tế của Việt Nam hay các đơn vị cung cấp dịch vụ y tế của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế

và bất cập Đó chính là sự lạc hậu của trang thiết bị y tế, sự thiếu nguồn lực trong đầu

tư, sự hạn chế về năng lực chuyên môn của một số bộ phận y tế và nhiều bất cập khác Có thể thấy, có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến những hạn chế trên nhưng cơ chế quản lý tài chính thiếu hợp lý đang là một trong những rào cản quan trọng trong quá trình cải thiện chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho người dân

Bệnh viện Phục hồi chức năng là bệnh viện hạng III, trực thuộc sở y tế Thừa Thiên Huế Đây là đơn vị đang hướng đến quá trình tự chủ tài chính trong giai đoạn vừa qua Trong quá trình đó, hoạt động quản lý tài chính đã có nhiều cải tiến và đã mang lại những tính hiệu tích cực đối với tiến trình hoạt động và phát triển của bệnh viện Tuy nhiên, lĩnh vực quản lý tài chính vẫn còn nhiều hạn chế như quy

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2

chế chi tiêu nội bộ chưa thực sự tạo động lực cho cán bộ, nguồn thu của bệnh viện còn yếu và chưa đa dạng, công tác quản lý tài sản vẫn chưa thực sự hiệu quả và nhiều vấn đề khác còn tồn tại Vì vậy, công tác quản lý tài chính chưa thực sự trở thành đòn bẩy để đơn vị nâng cao chất lượng dịch vụ y tế mà bệnh viện cung cấp

Để tạo điều kiện cho đơn vị phát triển hiệu quả trong thời gian tới, hoàn thiện công tác quản lý tài chính là định hướng và mục tiêu của các nhà quản lý tại bệnh viện

Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế” làm đề tài

luận văn thạc sĩ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu chung

Luận văn làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

- Mục tiêu cụ thể

+ Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại

đơn vị sự nghiệp y tế công lập

+ Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

+ Dựa trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tế để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh việnPhục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

3

+ Phạm vi số liệu: Số liệu liên quan đến tình hình tài chính từ năm 2017 đến năm 2018

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu

 Dữ liệu sơ cấp:

Là số liệu thu thập thông qua phiếu điều tra khảo sát trực tiếp nhằm đánh giá nhằm đánh giá khách quan nhất về công tác quản lý tài chính Từ đó đưa ra những nhận định khách quan, đồng thời đề xuất ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Cách phát phiếu điều tra: Phiếu khảo sát được phát cho toàn bộ người lao động tại Bệnh viện để thu thập ý kiến Sau khi phát 65 phiếu điều tra và phỏng vấn trực tiếp, tác giả thu về được 65 phiếu, đạt tỷ lệ 100% Việc điều tra phỏng vấn được thực hiện trong thời gian tháng10 đến tháng12 năm2018

 Dữ liệu thứ cấp: Các số liệu thu thập từ báo cáo quyết toán của đơn vị

được cung cấp từ phòng Tài chính kế toán bệnh viện, từ các nghiên cứu trước đây

và các cơ quan khác có liên quan

- Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu

- Sử dụng phương pháp thống kê mô tả: Nhằm mô tả các chỉ tiêu quản lý tài chính giữa các đối tượng và thời gian khác nhau

- Phương pháp phân tích so sánh và thống kê: Căn cứ và các phiếu khảo sát các cán bộ, nhân viên của Bệnh viện để tiến hành thống kê, so sánh các tiêu thức quản lý tài chính khác nhau theo từng nhóm đối tượng

5 Cấu trúc Luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được cấu trúc thành 3 chương như sau: Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập

Chương 2 Thực trạng công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương 3 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện

Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

4

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN VỀ QUẢN LÝ TÀI

CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG LẬP

1.1 Một số vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp y tế công lập

1.1.1 Khái niệm

Theo Nghị định số 85/2015/NĐ-CP, ngày 15/10/2015 của Chính Phủ về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập:

“Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản riêng và tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý Nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: y tế; khám bệnh; chữa bệnh; điều dưỡng

và Phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp y; pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm; trang thiết bị y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sức khỏe (sau đây gọi tắt là đơn vị sự nghiệp y tế)”

Quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập là sự tác động có hướng đích, có tổ chức của các nhà quản lý lên đối tượng và quá trình hoạt động tài chính của đơn vị y tế công lập nhằm xác định nguồn thu và các khoản chi, tiến hành thu chi theo đúng pháp luật, đúng nguyên tắc của Nhà nước về tài chính, đảm bảo kinh phí cho mọi hoạt động của đơn vị y tế [7]

Ở Việt Nam, quản lý tài chính tại đơn vị y tế công lập là chính sách kinh tài chính do Bộ Y tế chủ trương với trọng tâm là sử dụng các nguồn lực đầu tư cho ngành y tế để cung cấp các dịch vụ y tế một cách hiệu quả và công bằng

tế-Tính hiệu quả chú trọng đến trình độ trang thiết bị kỹ thuật, phương pháp phân phối nguồn lực, hiệu quả hành chính và chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

5

nhân dân.Tính công bằng đòi hỏi cung cấp dịch vụ y tế bằng nhau cho những người

có mức độ bệnh tật như nhau, thỏa mãn nhu cầu khám chữa bệnh của mọi người khi ốm đau theo một mặt bằng chi phí nhất định mà không đòi hỏi khả năng chi trả của người bệnh là điều kiện tiên quyết

Các loại nguồn tài chính tại cơ sở cung cấp dịch vụ y tế gồm có:

- Kinh phí do ngân sách nhà nước cấp

- Nguồn thu sự nghiệp, gồm

+ Phần được để lại từ số thu phí, lệ phí theo quy định của nhà nước + Thu từ hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn và khả năng của đơn vị

+Thu từ các hoạt động dịch vụ về khám, chữa bệnh + Phục hồi chức năng, y tế, đào tạo, nghiên cứu khoa học với các tổ chức cung cấp các chế phẩm từ máu, vắc xin, sinh phẩm

+ Thu từ các hoạt động cung ứng lao vụ (giặt là, ăn uống, phương tiện đưa đón bệnh nhân, khác)

+Thu từ các dịch vụ pha chế thuốc, dịch truyền, sàng lọc máu và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật

Dự thảo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống y tế Việt Nam giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn 2030 mới trình Chính phủ về giải pháp về đầu tư tài chính nêu rõ: tiếp tục tăng nhanh chi ngân sách nhà nước cho y tế theo tinh thần Nghị quyết 18 của Quốc hội, phấn đấu đến năm 2015 tỷ lệ chi tiêu công cho y tế gồm ngân sách nhà nước, BHYT xã hội và viện trợ đạt tối thiểu 50% tổng chi tiêu xã hội cho y tế

Nghị quyết 46-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định: “Đổi mới và hoàn thiện chính sách tài chính y tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các nguồn tài chính công (bao gồm ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế), giảm dần hình thức thanh toán viện phí trực tiếp từ người bệnh” [16] Đây chính là tiêu chí cơ bản để xem xét, đánh giá cơ chế tài chính y tế Cơ chế tài chính công bằng là cơ chế giảm được tỷ trọng nguồn chi tư và tăng tỷ trọng nguồn chi công trong tổng thể y tế của toàn xã

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Tùy theo cách tiếp cận và mục tiêu quản lý, công tác quản lý tài chính được phân chưa chia theo các nội dung phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản

lý

1.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp y tế công lập

Có nhiều cách phân loại đơn vị sự nghiệp y tế công lập, mỗi cách phân loại lại tùy thuộc vào mục tiêu quản lý Tuy nhiên, nguồn thu của đơn vị là căn cứ quan trọng để đơn vị ban hành và thực hiện hiệu quả các chính sách quản lý tài chính Dựa trên nguồn thu, các đơn vị sự nghiệp y tế công lập có thể được phân loại như sau:

Nhóm 1: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm được toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên và kinh phí đầu tư phát triển

Nhóm 2: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên

Nhóm 3: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp hoặc không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ được giao do Ngân sách Nhà nước bảo đảm toàn bộ

1.2 Đặc trưng cơ bản của dịch vụ y tế công lập

- Hoạt động dịch vụ y tế nhằm chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân được tiến hành theo hai khu vực y tế

+ Khu vực phòng bệnh: còn gọi là khu vực y tế, các dịch vụ y tế xuất hiện trong khu vực này nhằm giúp cho người dân có những biện pháp hạn chế môi trường phát sinh dịch bệnh

+ Khu vực y tế chữa trị hay y tế chuyên sâu: áp dụng khoa học kỹ thuật y học để can thiệp vào bệnh tật con người, thông qua phương pháp y học hiện đại

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

7

hoặc y học cổ truyền để chữa bệnh cho con người

- Hoạt động dịch vụ y tế không thể tách rời hoạt động của ngành công nghiệp y tế - ngành trực tiếp sản xuất ra các loại máy móc và thuốc men bao gồm

cả tân dược và đông dược Đây là một ngành công nghiệp không thể thiếu được vì trang thiết bị và thuốc men có một vai trò quan trọng, đôi khi có tính quyết định trong việc bảo vệ và phục hồi sức khỏe nhân dân

- Dịch vụ y tế là một loại hình dịch vụ đặc biệt

Đặc thù của dịch vụ y tế là người mua dịch vụ không thể dự đoán trước được khi nào mình bị bệnh, bệnh tật là yếu tố bất ngờ mà không ai mong muốn Người bệnh là người phụ thuộc vào dịch vụ y tế bởi họ không thể tự đoán bệnh cho mình, không thể biết được phương pháp nào điều trị là tốt nhất, không thể biết mình sẽ phải sử dụng loại thuốc nào và loại thuốc nào giá rẻ nhất mà vẫn chữa được bệnh Tất cả những điều đó phụ thuộc vào bác sỹ- người có chuyên môn mới có thể phỏng đoán và có phương pháp chữa trị Do đó người bệnh hầu như phụ thuộc

hoàn toàn vào quyết định của bác sỹ

- Y tế là một hệ thống gồm nhiều phân hệ

* Theo mức độ chuyên sâu có hai loại:

- Dịch vụ y tế đa khoa: Bao gồm các chuyên khoa đáp ứng mọi nhu cầu khám chữa các loại bệnh như bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện Việt Đức,…

- Dịch vụ y tế chuyên khoa: Đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh chuyên về một chuyên môn nhất định như bệnh viện Da liễu, bệnh viện Tai-Mũi-Họng TW,…

* Theo mức độ can thiệp của y tế có hai loại:

- Y tế: Bao gồm các công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân như tiêm chủng, phòng dịch,… để phòng dịch các loại bệnh

- Y tế chữa trị: Chuyên khám và điều trị khi người bệnh đã phát bệnh

* Theo cấp quản lý có năm loại:

- Khu vực Y tế trung ương: Đây là tuyến cuối cùng trong công tác khám chữa bệnh, cơ sở vật chất cũng như trang thiết bị phục vụ cho công tác khám chữa

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

8

bệnh được trang bị là loại hiện đại nhất tuyến Y tế trung ương đồng thời tập trung các bác sỹ chuyên khoa đầu ngành do đó thường thu hút nhiều người bệnh

- Dịch vụ y tế tuyến tỉnh(thành phố): Tùy thuộc quy mô của từng địa phương

mà dịch vụ y tế tuyến tỉnh (thành phố) được trang bị cơ sở vật chất hiện đại và là tuyến điều trị cơ bản đáp ứng nhu cầu cao hơn của người dân khi không thể điều trị

ở tuyến huyện(quận)

- Dịch vụ y tế tuyến huyện (quận): Khi tuyến cơ sở không đủ khả năng chuẩn đoán và điều trị sẽ được chuyển lên tuyến huyện(quận)

- Dịch vụ y tế tuyến xã: Là tuyến y tế cơ sở

- Dịch vụ y tế các ngành: Trực thuộc quản lý của các ngành liên quan

1.3.Đặc trưng của thị trường dịch vụ y tế

 Không tự nguyện trả tiền

Cầu hàng hóa thông thường được xác định bởi khả năng thanh toán và sẵn lòng thanh toán cho hàng hóa đó của người tiêu dùng Người tiêu dùng luôn muốn tối đa hóa lợi ích của họ Song với hàng hóa sức khỏe không phải cầu lúc nào cũng được xác định như vậy Trong một số trường hợp, đối với y tế việc tối đa hóa lợi ích là không tồn tại hoặc không thể tồn tại

Ví dụ: Đối với người ốm, những người từ chối được điều trị hay không biết

là cần thiết phải điều trị thì không thể mưu cầu một kết quả hợp lý Hoặc nhiều khi chi phí cho ốm đau vượt ra rất nhiều khả năng trả tiền của người bệnh Vì vậy thị trường y tế nếu hoạt động dựa trên khả năng thanh toán và sẵn lòng thanh toán thì một bộ phận dân cư sẽ không nhận được sự chăm sóc sức khỏe đó như những người nghèo

 Tính không chắc chắn

Người tiêu dùng hàng hóa thông thường biết chính xác họ muốn cái gì, khi nào họ cần nó và họ có thể nhận nó từ nơi đâu Tuy nhiên trong lĩnh vực sức khỏe lại không thể như vậy Ốm đau là bất ngờ và không trông đợi, không thể đoán trước được Người cung cấp không thể dự tính được nhu cầu của nhân dân với loại hàng hóa sức khỏe như với các loại hàng hóa khác

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

9

Ví dụ: Khi có những bệnh dịch bùng phát thì nhu cầu của người bệnh tăng đột biến Dịch vụ y tế không thể đáp ứng được hoàn toàn cho tất cả người bệnh Còn người tiêu dùng họ không thể có một kế hoạch chi tiêu cho những trường hợp bắt buộc phải chi Một số trường hợp chi phí điều trị cao do phải điều trị lâu và các bước điều trị đắt tiền vì vậy sự can thiệp của nhà nước là cần thiết để đảm bảo rằng tất cả các thành viên của xã hội đều được tiêu dùng dịch vụ mà không kể khả năng thanh toán, tình trạng sức khỏe cuãng như tuổi tác

 Thông tin không đối xứng và quyền lợi của người cung cấp

Một trong những điều kiện của cạnh tranh hoàn hảo là người tiêu dùng phải

có đầy đủ thông tin về chất lượng hàng hóa thương mại trên thị trường do người tiêu dùng có sự hiểu biết về sản phẩm hoặc do kinh nghiệm Nhưng đối với dịch vụ

y tế, người bệnh hầu như không có hiểu biết gì về tính hiệu quả, chất lượng, hay hậu quả của việc điều trị hay không điều trị Còn người cung cấp dịch vụ y tế không có động lực cung cấp thông tin, vấn đề này khiến dịch vụ y tế do bên cung chi phối bên cầu

Những vấn đề trên đã tạo ra mối quan hệ không theo quy luật giữa người cung cấp và người tiêu dùng trong thị trường y tế Mối nguy hiểm hiển nhiên của việc này là ở chỗ người tiêu dùng có thể bị áp đặt phụ thuộc vào giá của dịch vụ y

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

10

 Tính không công bằng

Sự cạnh tranh của thị trường y tế đã dẫn đến tính không công bằng trong hưởng thụ dịch vụ y tế bởi vì với cơ chế thị trường, hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao thường đi kèm với giá cao và nó sẽ thuộc về những ai có khả năng chi trả cao

Có nhiều hàng hóa được phân phối qua hệ thống thị trường và người giàu có thể được hưởng nhiều hơn người nghèo Nhưng sự phân phối bất công bằng trong khu vực sức khỏe thì cần được hạn chế tối thiểu vì chăm sóc sức khỏe liên quan đến việc giữ gìn và duy trì sự sống mà các mặt hàng thông thường khác như xe hơi, quần áo… không có nhiệm vụ quan trọng này

 Sự tham gia của Chính phủ vào thị trường dịch vụ y tế

Một số dịch vụ y tế công cộng như vệ sinh môi trường, một số biện pháp ngăn ngừa dịch bệnh mang đặc điểm của hàng hóa “công cộng” sự can thiệp của Chính phủ này đem lại hiệu quả cao

Một số loại dịch vụ y tế có thể do tư nhân cung cấp nhưng người tiêu dùng

có xu hướng mua ít hơn mức tối ưu của xã hội do lợi ích của xã hội biên cao hơn lợi ích của cá nhân biên Ví dụ như tiêm chủng và phòng các bệnh lây nhiễm, đối với loại hình dịch vụ này, sự tham gia của Chính phủ là cần thiết Đôi khi người tiêu dùng dịch vụ y tế thiếu thông tin hay không có thông tin, nói cách khác là không tồn tại thông tin cân xứng giữa người cung cấp dịch vụ y tế và khách hàng Trong trường hợp này Chính phủ cần phải cung cấp hoặc ít nhất trợ cấp cho những thông tin nhằm tăng tính hiệu quả

Tuy nhiên, nếu Chính phủ trợ cấp toàn bộ thì sẽ nảy sinh vấn đề tối đa hóa lợi ích sử dụng dịch vụ y tế một cách không hợp lý vì không phải trả tiền Và mọi khách hàng sẽ tìm đến những nơi cung cấp chất lượng dịch vụ y tế cao vì họ được miễn phí Điều này làm nảy sinh ra sự mất cân đối giữa các khu vực cung cấp dịch vụ y tế nơi xảy ra tình trạng quá tải trong việc khám chữa bệnh trong khi đó có nơi lại không

có người bệnh tới khiến cho dịch vụ y tế hoạt động kém hiệu quả và hoàn toàn không khả thi cho ngân sách vì nguồn ngân sách của Chính phủ hạn chế, không thể đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh của người dân ở mọi lúc, mọi nơi

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

11

1.4 Nội dung quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập

1.4.1 Lập dự toán thu chi tài chính

Lập dự toán thu chi các nguồn kinh phí của đơn vị là thông qua các nghiệp

vụ tài chính để cụ thể hóa định hướng phát triển, kế hoạch hoạt động ngắn hạn của đơn vị trên cơ sở tăng nguồn thu hợp pháp và vững chắc Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch năm trước, dự toán các hoạt động chuyên môn và tài chính trong năm tới, phân tích các yếu tố tác động của môi trường bên ngoài và bên trong, đảm bảo được hoạt động thường xuyên của đơn vị, đồng thời từng bước củng cố và nâng cấp cơ sở vật chất của đơn vị, tập trung đầu tư đúng mục tiêu ưu tiên nhằm đạt hiệu quả cao, hạn chế tối đa lãng phí và tiêu cực, từng bước tính công bằng trong sử dụng các nguồn đầu tư cho đơn vị

1.4.1.1 Yêu cầu đối với lập dự toán thu chi tài chính

Trên cơ sở tăng nguồn thu hợp pháp và vững chắctừ đó đảm bảo các hoạt động thường xuyên của đơn vị đồng thời từng bước củng cố và nâng cấp cơ sở vật chất của đơn vị

Tập trung đầu tư đúng mục tiêu nhằm đạt hiệu quả cao, hạn chế tối đa lãng phí và tiêu cực trong kế hoach đầu tư và chi tiêu, từng bước đảm bảo tính công bằng trong sử dụng các nguồn đầu tư và chi tiêu cho đơn vị Sử dụng các nghiệp vụ tài chính để xác định chính xác các chỉ tiêu thu chi cũng như các giải pháp thực hiện các chỉ tiêu đó Bảo đảm cân đối thu chi và cố gắng có thu nhập để lại

1.4.1.2 Căn cứ để lập dự toán thu chi tài chính

Khi xây dựng dự toán thu chi tài chính cần căn cứ vào:

- Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ năm kế hoạch được cấp có thẩm quyền giao

- Chính sách chế độ tài chính hiện hành của Nhà nước: những quy định về các nguồn thu hợp pháp, những quy định hay định mức về chế độ chi tiêu như chi lương, thưởng, nghiên cứu khoa học

- Căn cứ kết quả hoạt động sự nghiệp, tình hình thu, chi tài chính của năm trước liền kề

- Căn cứ vào kế hoạch cấp cao hơn của đơn vị và của ngành y tế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

12

Xác định các mục tiêu và các chỉ tiêu về thu và chi tài chính, trong đó ghi rõ:

- Các nguồn thu dự kiến: kinh phí đề nghị ngân sách nhà nước cấp bảo đảm hoạt động thường xuyên; các khoản phí, lệ phí khám bệnh

- Các khoản chi dự kiến cho từng hoạt động

- Xác định các giải pháp (kế hoạch hành động) để thực hiện các mục tiêu và chỉ tiêu trên

- Dự toán thu chi được gửi đến các cơ quan cấp trên theo quy định hiện hành, bao gồm cả dự toán kinh phí hoạt động thường xuyên và không thường xuyên

1.4.1.3 Nội dung lập dự toán tài chính

a) Đối với ngân sách nhà nước cấp

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về ngân sách nhà nước cấp cho đơn vị y

tế công lập Nhìn chung các nguồn đầu tư kinh phí cho đơn vị thông qua kênh phân

bổ của Chính phủ được coi là NSNN cấp Theo đó ngân sách cho đơn vị y tế bao gồm chi sự nghiệp và chi đầu tư cơ bản, nguồn Ngân sách cấp ở đây là nguồn ngân sách cấp cho sự nghiệp y tế, cân đối từ nguồn thuế trực thu và thuế gián thu Bao gồm các khoản chi đầu tư, chi vận hành hệ thống

Đối với các nước đang phát triển, nguồn NSNN cấp là nguồn tài chính quan trọng nhất Ở Việt Nam cho đến nay nguồn kinh phí cho các đơn vị y tế chủ yếu là ngân sách nhà nước

b) Đối với nguồn thu từ phí và lệ phí y tế

Phí và lệ phí y tế là một khoản thu của ngân sách Nhà nước nhằm mục đích

bù đắp một phần chi phí cho các hoạt động có liên quan đến quản lý Nhà nước, quản

lý các hoạt động chuyên môn kỹ thuật và việc tổ chức thu phí, lệ phí y tế

Nguồn thu phí, lệ phí y tế phải được phản ánh đầy đủ vào ngân sách Nhà nước Hàng năm, đơn vị tổ chức thu phí, lệ phí y tế phải lập dự toán thu, chi và được cơ quan quản lý cấp trên phê duyệt

Đối tượng, mức thu, tổ chức thu phí, lệ phí y tế thực hiện theo Nghị định số 120/2016/NĐ-CP ngày 01/1/2017của chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật phí và lệ phí;

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

13

Hàng năm, cơ sở y tế tổ chức thu phí, lệ phí có trách nhiệm lập dự toán thu, chi theo mục lục ngân sách nhà nước hiện hành gửi cơ quan chủ quản xét duyệt, tổng hợp gửi cơ quan tài chính đồng cấp và Kho bạc Nhà nước nơi mở tài khoản giao dịch

Căn cứ vào dự toán thu chi đã được cơ quan quản lý cấp trên phê duyệt, lệnh chuẩn chi của thủ trưởng đơn vị, Kho bạc Nhà nước thanh toán và kiểm soát các nội dung chi theo quy định hiện hành

Đơn vị tổ chức thu phí, lệ phí y tế phải mở tài khoản thu phí, lệ phí tại Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch Định kỳ từ 7 đến 10 ngày, các đơn vị tổ chức thu phí,

lệ phí y tế phải nộp số tiền thu được vào tài khoản tạm giữ tiền phí, lệ phí của đơn

vị mở tại Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch Đối với trường hợp thu phí, lệ phí bằng ngoại tệ, Kho bạc Nhà nước sẽ căn cứ vào tỷ giá trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân Hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm nộp ngoại tệ vào Kho bạc Nhà nước để quy đổi ra tiền đồng Việt Nam

Các khoản chi sai, ngoài dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đều phải xuất toán, thu hồi nộp ngân sách; người ra lệnh chi sai phải bồi hoàn công quỹ

và xử lý theo quy định của pháp luật

Số thu phí, lệ phí y tế được để lại sử dụng đều phải thực hiện thủ tục ghi thu, ghi chi vào ngân sách Nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước Thủ tục và trình

tự ghi thu, ghi chi như sau:

Việc ghi thu, ghi chi phải tiến hành hàng quý Chậm nhất là ngày 15 của tháng đầu quý sau, các đơn vị tổng hợp số thực thu, chi từ nguồn thu phí, lệ phí y tế (chi tiết theo mục lục ngân sách Nhà nước) của quý trước, gửi Kho bạc Nhà nước nơi mở tài khoản giao dịch xác nhận để làm căn cứ ghi thu, ghi chi

Sau khi có xác nhận của Kho bạc Nhà nước, các đơn vị trực thuộc Bộ, ngành Trung ương quản lý gửi về Bộ, ngành chủ quản để tổng hợp gửi Bộ Tài chính làm thủ tục ghi thu, ghi chi ngân sách Trung ương; các đơn vị thuộc địa phương gửi cơ quan chủ quản tổng hợp gửi Sở Tài chính Vật giá địa phương làm thủ tục ghi thu, ghi chi ngân sách địa phương

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

14

c) Nguồn viện trợ và các nguồn thu khác

Nguồn viện trợ và các nguồn thu khác cũng được Chính phủ Việt Nam quy định là 1 phần ngân sách của Nhà nước giao cho đơn vị quản lý và sử dụng Tuy nhiên đơn vị thường phải chi tiêu theo định hướng những nội dung đã định từ phía nhà tài trợ

1.4.1.4 Nội dung, nhiệm vụ chi thường xuyên về y tế

Các khoản chi hoạt động thường xuyên do ngân sách nhà nước bảo đảm sau đây của cơ sở y tế và cơ quan, đơn vị có thực hiện nhiệm vụ y tế được tính là nội dung, nhiệm vụ chi y tế

a Chi tiền lương, tiền công, phụ cấp lương và các khoản đóng góp theo chế

độ (sau đây viết tắt là chi cho con người) Tiền lương theo ngạch bậc và mức lương

cơ sở do Nhà nước quy định; Tiền lương theo hợp đồng lao động; Các khoản phụ cấp theo quy định; Các khoản đóng góp theo chế độ, bao gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn đối với người lao động trên cơ sở số lượng người làm việc được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo pháp luật về công chức, viên chức

b Chi vận hành và hành chính bảo đảm hoạt động thường xuyên:

- Chi phúc lợi tập thể theo chế độ quy định

- Chi vận hành và bảo đảm hoạt động thường xuyên của cơ sở y tế như: Chi thanh toán dịch vụ công cộng; vật tư văn phòng; thông tin, tuyên truyền, liên lạc; hội nghị, tập huấn; công tác phí; đoàn ra, đoàn vào; chi phí thuê mướn; vệ sinh môi trường, xử lý chất thải y tế, chất thải sinh hoạt

- Chi sửa chữa, kiểm định, kiểm chuẩn các trang thiết bị phục vụ công tác chuyên môn và duy tu, bảo dưỡng cơ sở hạ tầng

- Chi trang bị mới hoặc thay thế trang thiết bị văn phòng

- Chi thường xuyên khác để bảo đảm hoạt động của cơ quan, đơn vị theo quy định hiện hành của Nhà nước như: chi bảo hiểm tài sản và phương tiện, chi tiếp khách, chi hỗ trợ công tác đảng và các khoản chi khác theo chế độ, theo mục lục ngân sách nhà nước hiện hành

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

vệ và nâng cao sức khỏe

- Chi chỉ đạo tuyến về: y tế, chăm sóc sức khỏe sinh sản, an toàn vệ sinh thực phẩm; chuyển giao kỹ thuật để nâng cao năng lực chuyên môn cho tuyến dưới; chuẩn hóa các phòng xét nghiệm theo tiêu chuẩn do Bộ Y tế ban hành; Hỗ trợ đơn vị tuyến dưới thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm và bệnh tật học đường

- Chi đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn kỹ thuật, tập huấn thường xuyên, đột xuất để nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật các kiến thức về lĩnh vực y tế cho cán bộ y tế theo chuyên khoa và các cán bộ khác

- Chi các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở gắn với nhiệm vụ y tế được giao

- Chi các hoạt động kiểm tra, giám sát về: vệ sinh an toàn thực phẩm; chất lượng nước sạch, khám sức khỏe định kỳ cho người lao động theo quy định của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm; môi trường y tế; điều kiện vệ sinh trường học; các biện pháp xử lý chất thải gây ô nhiễm môi trường và gây hại cho sức khoẻ người dân như chất thải bệnh viện; hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế

- Chi thực hiện hoạt động kiểm dịch y tế biên giới tại các cửa khẩu; thông tin, báo cáo tình hình bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm trên thế giới để chủ động các biện pháp phòng, chống

- Chi hoạt động chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

16

+ Phong trào vệ sinh yêu nước, nâng cao sức khỏe nhân dân;

+ Chiến lược dinh dưỡng quốc gia;

d) Chi xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật; quy trình kỹ thuật, chuyên môn

y tế để trình cấp có thẩm quyền ban hành theo quy định

e) Chi mua mẫu, vận chuyển mẫu, xét nghiệm phục vụ công tác kiểm tra, kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm

f) Chi mua bổ sung, thay thế dụng cụ, trang thiết bị phục vụ công tác chuyên môn:

- Đối với các cơ sở y tế: danh mục và số lượng trang thiết bị, dụng cụ quy định tại Quyết định số 4696/QĐ-BYT ngày 27 tháng 11 năm 2008 của Bộ Y tế ban hành Chuẩn quốc gia về bệnh viện tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các văn bản quy định khác của Bộ Y tế;

Trường hợp cơ sở y tế có thực hiện nhiệm vụ tiêm chủng: Danh mục trang thiết bị sử dụng, bảo quản vắc xin và sinh phẩm y tế theo quy định tại Quyết định

số 23/2008/QĐ-BYT ngày 7 tháng 7 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành Quy định về sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế trongvà điều trị;

g) Chi mua thuốc, vật tư, thực hiện các biện pháp can thiệp giảm tác hại trong lây nhiễm một số dịch, bệnh theo quyết định của cấp có thẩm quyền

1.4.1.5 Nội dung, nhiệm vụ chi không thường xuyên về y tế

a) Chi phòng, chống dịch khi cấp có thẩm quyền công bố dịch bệnh truyền nhiễm theo quy định của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm và các văn bản hướng dẫn Luật

b) Chi thực hiện các dự án cải tạo, mở rộng, nâng cấp, sửa chữa lớn nhà cửa,

cơ sở hạ tầng, nâng cấp trang thiết bị các phòng xét nghiệm, kiểm nghiệm, kiểm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

d) Chi thực hiện các Chương trình mục tiêu Quốc gia trong lĩnh vực y tế theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ cho từng thời kỳ

1.4.2.Chấp hành dự toán

Chấp hành dự toán là khâu quan trọng trong quá trình quản lý tài chính Đây

là quá trình sử dụng tổng hòa các biện pháp kinh tế tài chính và hành chính nhằm biến các chi tiêu đã được ghi trong kế hoạch thành hiện thực Thực hiện dự toán đúng đắn là tiền đề quan trọng để thực hiện các chỉ tiêu phát triển đơn vị Tổ chức thực hiện dự toán là nhiệm vụ của tất cả các phòng, ban, các bộ phận trong đơn vị

Do đó đây là một nội dung được đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý tài chính Việc thực hiện dự toán diễn ra trong một niên độ ngân sách(ở nước ta là một năm từ ngày 01/01 đến 31/12 hàng năm) Người chịu trách nhiệm chính trong tổ chức thực hiện kế hoạch thu-chi và phối hợp nó ở tất cả các bộ phận, đó là phòng Tài chính kế toán của đơn vị Trên cơ sở kế hoạch thu-chi đã lập ra cần tổ chức thực hiện kế hoạch gồm các nội dung chủ yếu:

Bộ chủ quản, cơ quan chủ quản địa phương quyết định giao dự toán thu, chi ngân sách năm đầu thời kỳ ổn định phân loại đơn vị sự nghiệp trong phạm vi dự toán thu-chi ngân sách được cấp có thẩm quyền giao, sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của cơ quan tài chính cùng cấp

Hàng năm trong thời kỳ ổn định phân loại sự nghiệp, cơ quan chủ quản quyết định giao dự toán thu - chi ngân sách trong đó kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên theo mức năm trước liền kề và kinh phí được tăng thêm (bao gồm kinh phí thực hiện nhiệm vụ tăng thêm) hoặc giảm theo quy định của cấp có thẩm quyền trong phạm vi dự toán thu chi ngân sách được cấp có thẩm quyền giao, sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của cơ quan tài chính cùng cấp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

18

1.4.3 Báo cáo quyết toán

Các đơn vị, tổ chức được giao nhiệm vụ tổ chức thu phí, lệ phí y tế phải mở đầy đủ sổ sách kế toán, ghi chép, hạch toán và quyết toán thu, chi phí,lệ phí y tếtheoQuyết định số 82/2007/QĐ-BTC ngày 2/11/1996 của Bộ TrưởngBộ Tài chính về việc ban hành hệ thống chế độ kế toán hành chính sự nghiệp và căn cứ thông tư 107/2017/TT-BTC do bộ trưởng Bộ tài chính ban hành về việc hướng dẫn chế độ hành chính, sự nghiệp

Đơn vị, tổ chức thu phí, lệ phí y tế lập báo cáo quyết toán tình hình thu và sử dụng phí, lệ phí y tế gửi cơ quan chủ quản xét duyệt tổng hợp vào báo cáo quyết toán chung gửi cơ quan tài chính đồng cấp thẩm định và ra thông báo duyệt quyết toán theo quy định hiện hành

Trường hợp số tiền thu phí, lệ phí được để lại đơn vị sử dụng, cuối năm nếu chưa sử dụng hết thì phải nộp số còn lại vào ngân sách Nhà nước Trường hợp đặc biệt chuyển số dư sang năm sau phải được Bộ trưởng Bộ Tài chính (đối với khoản thu phí, lệ phí y tế của ngân sách Trung ương) và chủ tịch Uỷ ban Nhân dân (đối với khoản thu phí, lệ phí y tếđịa phương) quyết định

Cơ quan chủ quản có trách nhiệm phối hợp với cơ quan tài chính đồng cấp

tổ chức kiểm tra định kỳ (hoặc đột xuất) các đơn vị, tổ chức có thu phí, lệ phí y tế nhằm đảm bảo thu, chi đúng quy định

1.4.4 Thanh tra, kiểm tra, đánh giá

Việc thực hiện kế hoạch không phải bao giờ cũng đúng như dự kiến Do vậy đòi hỏi phải có sự thanh tra, kiểm tra thường xuyên để phát hiện sai sót, uốn nắn và đưa công tác quản lý tài chính đi vào nề nếp Việc kiểm tra giúp đơn vị nắm được tình hình quản lý tài chính nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư Cùng với việc thanh tra, kiểm tra, công tác đánh giá rất được coi trọng trong quá trình quản lý tài chính Đánh giá để xem việc gì đạt hiệu quả những gì không đạt gây lãng phí để có biện pháp động viên kịp thời cũng như rút kinh ngiệm quản lý

1.4.5 Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ

Quy chế chi tiêu nội bộ chính là cụ thể hóa các văn bản pháp luật về quản lý tài chính tại đơn vị Đây chính là các định mức chi tiêu, quy trình chi tiêu, nguồn,

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

19

thời gian và các nội dung liên quan khác Đây chính là các căn cứ pháp lý quan trọng để đơn vị thực hiện công tác quản lý tài chính tại đơn vị ngoài các quy định pháp luật khác mà đơn vị phải tuân thủ

Quy chế chi tiêu nội bộ cũng là cơ chế, căn cứ để đơn vị thực hiện sử dụng các đòn bẫy tài chính trong quá trình quản lý, từ chế độ thưởng, khuyến khích đến các chế tài đối với các hành vi vi phạm các quy định trong hoạt động của đơn vị

Sự cập nhật, sự hoàn thiện quy chế chi tiêu chính là thể chế hóa các công cụ tài chính trong quản lý Vì vậy, các đơn vị thường cập nhật quy chế chi tiêu để làm động lực và căn cứ cho công tác quản lý tài chính

1.4.5 Những nhân tố tác động đến quản lý tài chính ở một đơn vị y tế công lập

- Chính sách, pháp luật của Nhà nước

Chính sách xã hội hóa cho phép các đơn vị y tế đa dạng hóa việc khai thác các nguồn tài chính phục vụ cho công tác khám chữa bệnh của mình Sự cạnh tranh giữa các đơn vị y tế công lập và dân lập đòi hỏi cần nâng cao chất lượng hoạt động khám chữa bệnh và hoàn thiện quản lý tài chính theo hướng công bằng và hiệu quả

- Trình độ phát triển kinh tế xã hội

Sự phát triển kinh tế của đất nước làm cho đời sốngcủa đại đa số nhân dân được cải thiện so với trước thời lỳ đổi mới Nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe tăng lên, số lượng người đến các cơ sở y tế khám chữa bệnh tăng lên do

đó nguồn thu phí cũng tăng lên Tất cả những yếu tố nói trên tạo cơ hội tăng nguồn kinh phí cho hoạt động của đơn vị

- Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực

y học

Ngày nay khoa học công nghệ phát triển rất mạnh mẽ trong lĩnh vực khám chữa bệnh, chẩn đoán và điều trị đã mở ra cơ hội hiện đại hóa, phát triển y tế về chất lượng cả số lượng Tuy nhiên để đảm bảo duy trì hoạt động nâng cao chất lượng và vẫn đảm bảo công bằng hiệu quả đang là bài toán mà các nhà quản lý quan tâm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

20

- Phương hướng chiến lược phát triển

+ Triển khai đồng bộ các nội dung hoạt động y tế: Làm giảm hẳn tỷ lệ mắc

và tử vong hàng năm của các bệnh truyền nhiễm gây dịch, không để thành dịch lớn Khống chế tới mức thấp nhất tỷ lệ mắc và chết của các bệnh tả, thương hàn, sốt xuất huyết, sốt rét, dịch hạch, viêm não Nhật Bản, viêm gan B ; duy trì kết quả thanh toán bại liệt và tỷ lệ tiêm chủng cao, đạt mục tiêu loại trừ uốn ván sơ sinh và khống chế bệnh sởi

+ Hạn chế, ngăn chặn, từng bước làm giảm tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS ở Việt Nam Tích cực phòng chống và từng bước đưa phương pháp dịch tễ học vào việc quản lý các bệnh không nhiễm trùng như bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và chấn thương, đái tháo đường, bệnh nghề nghiệp, tâm thần, ngộ độc, tự tử và các bệnh do lối sống không lành mạnh mang lại như nghiện hút, béo phì

+ Thực hiện tốt công tác kiểm dịch y tế biên giới, đảm bảo ngăn chặn sự lan truyền qua biên giới của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và một số bệnh khác 90% dân cư nông thôn được sử dụng nước sạch trong sinh hoạt 70% số hộ

+ Kiện toàn tổ chức và mạng lưới y tế: Kiện toàn hệ thống bộ máy tổ chức, mạng lưới y tế từ Trung ương đến cơ sở, đặc biệt là các Bệnh viện tuyến tỉnh và Đội y tế của các huyện, quận, thống nhất hệ thống tổ chức và quản lý của các

Viện thuộc Hệ

- Đội ngũ nhân lực

Con người là nhân tố bệnh viện trong hoạt động của một tổ chức Đặc thù của lĩnh vực y tế là phục vụ chăm sóc sức khỏe con người càng quan trọng đòi hỏi người phải có tâm phải có tài Người quản lý có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động của bộ máy quản lý nói chung cũng như quản lý tài chính nói riêng

Một đơn vị y tế có cán bộ quản lý tài chính có trình độ chuyên môn nghiệp

vụ có kinh nghiệm, hiểu biết sẽ đưa ra những biện pháp quản lý phù hợp xử lý thông tin kịp thời làm cho công tác kế toán tài chính ngày càng có kết quả tốt góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đơn vị

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

21

1.5 Kinh nghiệm quản lý trong quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính ở một số bệnh viện nước ta

1.5.1 Bệnh viện Đa Khoa thành phố Đồng Hới

Với lợi thế là bệnh viện đa khoa cấp 3 (cấp thành phố) nằm ở khu vực bệnh viện thành phố Trải qua hơn 5 năm thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị Định 43/2006/NĐ-CP từ năm 2006 đến nay bệnh viện ngày càng phát huy vai trò của mình trong cơ chế tự chủ

Để đạt được những thành tựu đáng kể trên bệnh viện đã từng bước đổi mới công tác quản lý như:

Nguồn thu của các dịch vụ y tế ngày càng đa dạng và từng bước được cải thiện Trước đây dịch vụ y tế chỉ tập trung vào một số dịch vụ cơ bản Sau khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, bệnh viện đã tái cấu trúc và bổ sung các dịch vụ y tế khác nhau theo nhu cầu của người bệnh Điều này đảm bảo đa dạng hóa trong đáp ứng nhu cầu của người bệnh theo khả năng chi trả Vì vậy nguồn thu của bệnh viện

đã được cải thiện nhanh chóng

Với nguồn thu tài chính đa dạng và tăng lên nhanh chóng, các trang thiết bị máy móc hiện đại từng bước được đầu tư để nâng cao dịch vụ y tế chuyên sâu Từ các máy X Quang, Chụp Cắt lớp, máy điện tim, nội so và nhiều trang thiết bị phục

vụ cho công tác xét nghiệm được đơn vị đầu tư dần theo từng giai đoạn Vì vậy, chất lượng công tác khám chữa bệnh ngày càng được nâng cao

Cùng với những thay đổi trên, thu nhập của cán bộ nhân viên cũng được cải thiện đáng kể, đặc biệt là những cán bộ có chuyên môn giỏi Vì vậy, bệnh viện không những khuyến khích được cán bộ làm việc mà còn thu hút người giỏi về làm việc tại đơn vị

Để có được những thành tựu trên là do ban lãnh đạo bệnh viện đã quán triệt chủ trương của Đảng và Nhà nước thông qua Nghị định 43/2006/NĐ-CP giao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp, mạnh dạn trong công tác tự chủ tài chính, cụ thể:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

22

Chệnh lệch thu chi có xu hướng tăng lên ổn định.Hiệu quả hoạt động quản

lý tài chính bệnh viện đa khoa thành phố Đồng Hớitheo Nghị định 43/2006/NĐ-CP được thể hiện như sau:

Mức đảm bảo chi phí Tổng số nguồn thu sự nghiệp

hoạt động thường xuyên = x 100 của đơn vị(%) Tổng số chi hoạt động thường xuyên

Cụ thể, Theo nguồn số liệu của Phòng Tài chính kế toán Bệnh viện Đa khoa thành phố Đồng Hới

Năm 2015:

Tổng số nguồn thu sự nghiệp: 42.176.000.000đ

Tổng số chi hoạt động thường xuyên: 34.477.000.000đ

Tổng số nguồn thu sự nghiệp: 45.087.000.000đ

Tổng số chi hoạt động thường xuyên: 39.759.000.000đ

tự chủ mà còn nâng cao phúc lợi cho cán bộ nhân viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người bệnh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

23

1.5.2.Bệnh viện Phụ sản thành phố Hải Phòng

Là một trong những bệnh viện có quy mô lớn chuyên khoa sâu về sản khoa của thành phố, trong những năm gần đây đã nâng cấp cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người bệnh

Có được nhữngthành tựu trên là do ban lãnh đạo của bệnh viện đã quán triệt chủ trương của Đảng và Nhà nước thông qua Nghị định 43/2006/NĐ-CP, giao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp, mạnh dạn trong công tác tự chủ tài chính, không trông chờ hoàn toàn vào Ngân sách Nhà nước Bệnh viện đã vay vốn mua các máy móc thiết bị y tế Bao gồm những máy móc thiết bị chủ yếu phục

vụ, hỗ trợ chuyên ngành sinh sản đã tạo một bước phát triển khoa học kỹ thuật cao, chuyên sâu có ý nghĩa lớn lớn góp phần vào giải quyết vấn đề hiếm muộn, mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc Sự thay đổi kịp thời trong công tác quản lý dưới sự chỉ huy của ban lãnh đạo bệnh viện đã góp phần nâng cao năng lực quản lý bệnh viện Phụ sản cụ thể như sau:

- Công tác tổ chức cán bộ: Tiến hành sắp xếp lại tố chức sao cho gọn nhẹ, hợp lý, khoa học Biên chế cán bộ cũng có sự thay đổi như tăng cường thêm bác sỹ

và kỹ thuật viên

- Công tác chăm sóc, điều dưỡng: Chuyển chế độ thường trực 24h sang làm

ca 12h/ngày để đảm bảo sức khỏe cho chị em

- Công tác lập kế hoạch: Tiến hành họp từng đối tượng lắng nghe ý kiến nhiều người đồng thời xác định rõ trách nhiệm sau đó đề ra các kế hoạch chuyên môn Xây dựng kế hoạch kiểm tra mọi loại công việc của phòng chức năng, phòng

tổ chức, công đoàn…

Hiệu quả hoạt động quản lý tài chính Bệnh viện Phụ Sản thành phố Hải Phòng theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP được thể hiện như sau:

Mức đảm bảo chi phí Tổng số nguồn thu sự nghiệp

hoạt động thường xuyên = x100% của đơn vị (%) Tổng số chi hoạt động thường xuyên

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

24

Cụ thể, Theo nguồn số liệu của Phòng Tài chính kế toán Bệnh viện Phụ sản thành phố Hải Phòng

Năm 2015:

Tổng số nguồn thu sự nghiệp: 19.358.000.000đ

Tổng số chi hoạt động thường xuyên: 16.861.000.000đ

Mức đảm bảo chi phí 19.358.000.000

hoạt động thường xuyên = x 100 = 115,48% của đơn vịnăm 2015 16.861.000.000

Năm 2016:

Tổng số nguồn thu sự nghiệp: 21.878.000.000đ

Tổng số chi hoạt động thường xuyên: 17.952.000.000đ

1.5.3 Bài học cho công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Từ kinh nghiệm trong công tác quản lý tài chính trên có thể rút ra một số bài học cho bệnh viện Phục hồi chức năng như sau:

Thứ nhất, đó chính là cơ chế tài chính Cơ chế tài chính tốt sẽ là chìa khóa

để quản lý tài chính thành công Cơ chế này được cụ thể hóa bằng cơ chế chi tiêu nội bộ

Cơ chế chi tiêu nội bộ cần được bàn bạc, thống nhất từ cấp ủy, ban giám đốc

và toàn thể nhân viên bệnh viện để tạo sự đồng thuận trong toàn bộ cán bộ nhân viên Đây chính là chìa khóa cho mọi thành công

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

25

Thứ hai, đó chính là sự quyết liệt và quyết tâm của cán bộ quản lý, mà mấu chốt đó chính là quyết tâm của ban giám đốc Chính sự quyết tâm này là yếu tố quan trọng để triển khai những thay đổi trong cơ chế quản lý tài chính

Thứ ba, đó chính là quan tâm đến lợi ịch của người lao động Lợi ích của người lao động chính là động cơ của những thay đổi Vì vậy, cần chú trọng đến lợi ích của người lao động trong mọi thay đổi quản lý

Thứ tư, đó chính là đội ngũ cán bộ Đầu tư cho đội ngũ cán bộ và cơ sở vật chất chính là một trong những công cụ làm tăng hiệu quả trong công tác quản lý tài chính

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.1.1 Giới thiệu khái quát về Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế Thừa Thiên Huế, chịu sự quản lý toàn diện của Giám đốc Sở Y tế Thừa Thiên Huế, sự quản lý nhà nước của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế là bệnh viện hạng III, đơn vị

có tư cách pháp nhân, có trụ sở, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước

Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế thuộc địa bàn tỉnhThừa Thiên Huế Đây là bệnh viện chuyên khoa, thực hiện cung cấp dịch vụ y tế Phục hồi chức năng cho người dân trên địa bàn của tỉnh

- Quá trình lịch sử bệnh viện

+ Quyết định số 1328/QĐ-UB ngày 22/6/1999 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế về việc đổi tên và thành lập một số đơn vị thuộc Sở Y tế, trong đó bao gồm thành lập bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế (trên cơ sở nâng cấp Nhà Điều dưỡng)

+ Quyết định số 1989/QĐ-UB ngày 15/7/2003 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế về việc sáp nhập Trung tâm Phục hồi chức năng trẻ tàn tật vào bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng

+ Quyết định số 2375/QĐ-UBND ngày 11/11/2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế về việc đổi tên bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng thành bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

27

- Địa chỉ

+ Cơ sở 1: 93 Đặng Huy Trứ, phường Phước Vĩnh, TP Huế (234 Chi Lăng, Phú Hiệp, TP Huế)

+ Cơ sở 2: 30 Tô Hiến Thành, phường Phú Cát, TP Huế

2.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý ở Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

+ Phòng Hành chính - Vật tư thiết bị Y tế: 4 người

+ Phòng Điều dưỡng: 5 người

- Các khoa chuyên môn: Gồm 07 khoa: Khoa Khám bệnh đa khoa-Cấp

cứu; Khoa Phục hồi chức năng Người lớn; Khoa Phục hồi chức năng Nhi; Khoa Y học cổ truyền; Khoa An dưỡng - Dinh dưỡng; Khoa Cận lâm sàng; Khoa Dược

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

28

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

(Nguồn: Phòng Tổ chức của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế)

Tổng số cán bộ viên chức hiện nay là 65 người với quy mô là bệnh viện

tuyến tỉnh với nguồn nhân lực còn khá khiêm tốn, trong tương lai cần có kế hoạch

tuyển dụng để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

29

2.1.2.2 Cở sở vật chất của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Tình hình trang bị tài sản cố định của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế được phản ánh trong bảng 2.1 với tổng giá trị tài sản 3.264.394 tỷ đồng Riêng khoa Phục hồi chức năng người lớn có tổng giá trị tài sản lớn nhất với tổng giá trị máy móc, trang thiết bị đầu tư lên tới 1.559.633 tỷ đồng chiếm 47,78%

so với tổng giá trị tài sản cả Bệnh viện

Bảng 2.1.Tình hình máy móc, thiết bị của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh

Thừa Thiên Huế năm 2017

Máy móc, trang thiết bị Số lượng

(cái)

Giá trị (Tr.đ)

Cơ cấu (%)

(Nguồn: Phòng Hành chính - Vật tư thiết bị Y tế Bệnh viện

Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế)

Qua thống kê ở bảng 2.1 kết hợp với kiểm kê tài sản hàng năm cho thấy hầu hết các trang thiết bị của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế được đưa vào sử dụng từ năm 2006 Vì vậy đa số các máy móc đã lạc hậu và xuống cấp Trong những năm gần đây đã mua thêm một vài trang thiết bị mới nhưng vẫn chưa

đủ khả năng để phát hiện ra những ca bệnh phức tạp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

30

2.1.2.3 Nhiệm vụ củabệnh viện Phục hồi chức năngtỉnh Thừa Thiên Huế

Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế, có chức năng chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn,

kỹ thuật về phục hồi chức năng trên địa bàn tỉnh; tổ chức thực hiện các dịch vụ công về y tế theo quy định của pháp luật Bệnh viện còn chịu sự chỉ đạo, quản lý về

tổ chức, hoạt động và các nguồn lực của Sở Y tế; đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, thanh tra hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Y tế

Bệnh viện Tổ chức thực hiện các hoạt động sau:

- Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng theo các hình thức nội trú, ngoại trú, Phục hồi chức năng ban ngày và tổ chức an dưỡng

- Đào tạo nhân lực

- Nghiên cứu khoa học

- Chỉ đạo tuyến về Phục hồi chức năng và Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng

- Phòng bệnh

- Truyền thông giáo dục sức khỏe

- Tư vấn cho người bệnh và gia đình người bệnh

- Thực hiện quy chế Dược bệnh viện theo quy định hiện hành

- Quản lý kinh tế

- Hợp tác quốc tế

- Sản xuất, cung cấp và hướng dẫn sử dụng hiệu quả dụng cụ trợ giúp cho người bệnh Hướng dẫn người dân sản xuất và sử dụng dụng cụ trợ giúp đơn giản cho người bệnh tại cộng đồng

- Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo chuyên môn theo quy định và nhiệm

vụ khác liên quan đến khám bệnh, chữa bệnh khi có đủ điều kiện và được cấp có thẩm quyền phê duyệt

- Thanh tra, kiểm tra

- Khen thưởng và xử lý vi phạm

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Sở Y tế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

31

2.1.2.4 Thực trạng tình hình khám, phòng chữa bệnh tại Bệnh viện Phục hồi chức

năng tỉnh Thừa Thiên Huế

Bảng 2.2 Tình hình thực hiện chuyên môn giai đoạn năm 2015-2017

Chỉ số hoạt động Năm 2015 Năm2016 Năm 2017

Tổng số lần khám nội viện 137.985 162.335 194.802 Tổng số lần khám ngoại viện 21.521 25.319 30.383 Tổng số lượt điều trị ngoại trú 51.781 60.919 73.103 Tổng số lượt điều trị nội trú 12.971 15.260 18.312

(Nguồn: Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh)

Qua thống kê cho thấy về cơ bản Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế đã hoàn thành mục tiêu đề ra, công tác khám, phòng chữa bệnh đã tăng lên đáng kể song chưa phản ánh hết được chất lượng khám phòng chữa bệnh Đơn

vị cần có khảo sát thị trường, lấy ý kiến của người dân để theo dõi chất lượng khám

và phòng chữa bệnh để có biện pháp hỗ trợ kịp thời giúp nâng cao chất lượng chuyên môn thõa mãn nhu cầu của người dân

2.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

2.2.1 Đặc điểm công tác quản lý tài chính của bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế

- Bệnh viện là đơn vị dự toán cấp 3, vì vậy công tác quản lý tài chính của bệnh viện tuân thủ các quy định của một đơn vị dự toán cấp 3 Điều này đòi hỏi các quy trình quản lý tài chính, hạch toán kế toán, quyết toán phải tuân thủ quy tắc của một đơn vị dự toán cấp 3

- Bệnh viện có chuyên môn đặc thù Tính khẩn cấp của người bệnh chưa thực sự được người bệnh chú trọng đúng mức Vì thế, nhu cầu cần chửa trị thực tế của người bệnh chưa thực sự được gắn kết với khả năng cung ứng dịch vụ mà bệnh viện cung cấp Điều này làm hạn chế nhất định nguồn bệnh của bệnh viện trong khi nhu cầu thực tế là rất cao

- Tính chất điều trị gắn liền với các chuyên môn khác và thường thời gian điều trị lâu dài Do tính đặc thù này mà sựu liên kết trong điều trị giữa bệnh viện với các bệnh viện khác là rất cần thiết

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

32

2.2.2 Công tác lập dự toán thu - chi

Công tác lập dự toán thu - chi được tiến hành khá chặt chẽ theo đúng quy định của nhà nước Hàng năm các dự toán thu chi đều được lập một cách chi tiết dựa trên tình hình thực tế về nguồn thu năm trước, mức chi năm trước và dự định đầu tư trong năm Các dự toán thu - chi đều được trình sở Y tế phên duyệt Nhìn chung chất lượng công tác lập dự toán khá tốt vì mức độ chênh lạch của dự toán với mức thu chi thực tế không nhiều Cơ bản cơ sở lập dự toán khá vững chắc, có

dự báo, có tính toán các hoạt động một cách cụ thể Tuy nhiên, nhìn chung chất lượng dự toán thu còn nhiều biến động do chưa dự báo được nguồn bệnh nhân, số lượng bệnh nhân một cách chính xác

2.2.3.Công tác khai thác các nguồn tài chính

2.2.3.1 Các nguồn tài chính phục vụ hoạt động của Bệnh viện

Các nguồn tài chính phục vụ hoạt động của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế được lấy từ những khoản thu: từ kinh phí NSNN cấp cho từng năm, từ nguồn thu sự nghiệp của đơn vị như thu lệ phí, khám bệnh, tiêm vaccine, cung ứng dịch vụ…Dưới đây là bảng thể hiện các nguồn thu của Bệnh viện qua ba

năm 2015 đến 2017

Bảng 2.3.Tình hình nguồn tài chính của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh

Thừa Thiên Huế năm 2015 đến 2017

Giá trị (Tr.đ)

Tỷ trọng (%)

Giá trị (Tr.đ

Tỷ trọng (%)

1.Nguồn NSNN 5.122 84,78 5.685 85,81 6.168 86,04 2.Các nguồn thu sự nghiệp 500 8,26 585 8,83 662 9,23

Tổng 6.042 100 6.625 100 7.169 100

(Nguồn: Phòng Hành chính - Vật tư thiết bị Y tế )

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ