5 MRI thoái hóa, viêm, nhiễm trùng não

• Nguyên nhân: lắng đọng β-amyloid plaque ngoài tế bào, lắng đọng neurofibrillary tangles trong tế bào... Thoái hóa thùy trán – thái dương frontotemporal lobar degeneration...

MỘT SỐ BỆNH THOÁI HÓA,

VIÊM NÃO

BS ĐOÀN TIẾN LƯU

BV ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

TEO NÃO

Thang điểm teo não:

0: Không teo não

1: teo não nhe

2: teo não vừa, giảm thể tích hồi não

3: teo não nặng, hồi não hình “knife blade)

Thang điểm teo não

Thang điểm teo não cho thùy

đỉnh (Koedam)

Thang điểm teo hồi thái dương

trong

Thang điểm 4

0: không teo

1: rộng rãnh mạch mạc

2: rộng sừng thái dương não thất bên

3: giảm mức độ trung bình thể tích hồi hải mã (giảm chiều cao hồi hải mã)

4: giảm nặng thể tích hồi hải mã

Một số bệnh liên quan đến teo

não

1 Cao tuổi

2 Alzheimers và một số bệnh teo não gây sa

sút trí tuệ khác

3 Tổn thương mạch não (tổn thương mạn tính,

nhồi máu não, thoái hóa bột)

4 Các tổn thương cũ

Teo não người cao tuổi

Bệnh Alhzeimers

• Bệnh sa sút trí tuệ hay gặp

• 1-2% ở tuổi 65, sau đó nhân đôi nguy cơ

sau mỗi 5 năm (5,3 triệu người Mỹ)

• Nguyên nhân: lắng đọng β-amyloid plaque

ngoài tế bào, lắng đọng neurofibrillary tangles trong tế bào Ban đầu ở hồi hải mã sau đó lan ra các hồi não khác

Alzheimers

Presenile Alzheimers

Thoái hóa vỏ đáy (corticobasal degeneration)

• Do lắng đọng hyperphosphorylated tau

•Tuổi 50 – 70

•Không phân biệt giới

•Biểu hiện động kinh

Thoái hóa vỏ đáy (corticobasal degeneration)

Thoái hóa thùy trán – thái dương

(frontotemporal lobar degeneration)

• Bệnh sa sút trí tuệ do lắng động Tau

Protein, đặc trưng bởi thoái hóa thùy trán thái dương

• Khởi phát trẻ < 65 tuổi.

• Nguyên hay gặp của sa sút trí tuệ người trẻ

Thoái hóa thùy trán – thái dương (frontotemporal lobar degeneration)

Bệnh sa sút trí tuệ Lewy bodies

• Sa sút trí tuệ hay gặp thứ ba sau

Alzheimer, nhồi máu não

• Phối hợp với biểu hiện Parkinson, ảo thị

• Tuổi 55-85

• Nam giới chiếm chủ yếu

• Chiếm 15-20% sa sút trí tuệ do thoái hóa

Bệnh sa sút trí tuệ Lewy bodies

• Sa sút trí tuệ hay gặp thứ ba sau

Alzheimer, nhồi máu não

• Bệnh phối hợp với biểu hiện Parkinson

• Tuổi 55-85

• Nam giới chiếm chủ yếu

• Chiếm 15-20% sa sút trí tuệ do thoái hóa

Nhồi máu não

Tổn thương mạn tính mạch nhỏ

Thoái hóa bột mạch máu

Teo một nửa bán cầu đại não

Hội chứng Dyke-Davidoff-Masson

Teo não khu trú do tổn thương cũ

Phân loại tổn thương mạn tính

chất trắng

Tín hiệu: Ổ tăng tín hiệu trên T2W, FLAIR,

PD, giảm tín hiệu trên T1W, không hạn chế khuếch tán trên DW, không bắt thuốc đối quang từ

Vị trí: chất trắng dưới vỏ, chất trắng sâu

Phân loại tổn thương mạn tính

chất trắng

Thang điểm Fazekas:

0: không có hoặc có một ổ nhỏ

1: rải rác nhiều ổ

2: nhiều ổ, một số ổ bắt đầu hợp lưu

3: nhiều ổ, hợp lưu thành các tổn thương rộng

Thang điểm Fazekas

Xơ cứng đa ổ rải rác

• Không rõ nguyên nhân, có thể do tự miễn,

virus

• Kích hoạt tế bào T, tiêu hủy myelin sợi trục

• Tiên lượng: có thể dẫn đến tàn tật

• Thường gặp ở phụ nữ trẻ 20-40 tuổi, 10%>

50 tuổi

Xơ cứng đa ổ rải rác

Xơ hóa hồi hải mã

Xơ hóa củ

Tổn thương não người uống rượu

Viêm não

• Tổn thương viêm lan tỏa nhu mô não do

nhiều nguyên nhân khác nhau, nguyên hay gặp là virus

• Vị trí tổn thương thay đổi tùy từng nguyên

nhân

Viêm não

Đặc điểm hình ảnh:

•Tăng tín hiệu trên T2W chất xám ± chất trắng

dưới vỏ, chất trắng sâu ± nhân xám

•Tổn thương thường rộng, ranh giới không rõ,

± dải chảy máu

•Hình ảnh không đặc hiệu, nhiều nguyên nhân

có hình ảnh chồng lấn

Viêm não do herpes

• Tổn thương hệ viền (limbic system): Thái

dương trong, mặt dưới thùy trán, các hồi đai

• Thường không tổn thương nhân xám

• Tổn thương hai bên, không cân sứng

Viêm não do herpes

• Tổn thương hệ viền (limbic system): Thái

dương trong, mặt dưới thùy trán, các hồi đai

• Thường không tổn thương nhân xám

• Tổn thương hai bên, không cân sứng

Viêm não cytomegalovirus

Tổn thương chất trắng sâu, quanh não thất bên

Các viêm não khác

Áp xe não

Ổ mủ trong nhu mô não do vi khuẩn, kí sinh trùng

Hình ảnh đặc trưng:

-Bắt thuốc hình viền, thành dày đều

-Viền giảm tín hiệu, ở giữa hạn chế khuếch tán

trên DW

Áp xe não

Sán dây lợn não (cysticercosis)

•Nang sán trong nhu mô não ≤ 10mm

•Nang sán ở vị trí khác lớn hơn, đặc biệt

khoang dưới nhện, não thất

•Đầu sán 1-4mm

•Có 4 giai đoạn: Nang sán, nang keo, nốt viêm

hạt, vôi hóa

Sán dây lợn não (cysticercosis)

•Nhiễm trùng cơ hội do toxoplasma gondii/suy

giảm miễn dịch

•Tổn thương hình viền, tăng tín hiệu T2W, viền

giảm tín hiệu T2W, phù não xung quanh, bắt thuốc đối quang từ hình viền

•Kích thước 2-3cm

•Vị trí ranh giới xám/trắng, hạch đáy, đồi thị tiểu

não

Toxoplasmosis

Viêm màng não

Lao màng não

Lao màng não, não