CHUYÊN SÂU CHƯƠNG 4 POLIME

CÁC DẠNG BÀI TẬP TRONG ĐỀ THPTQG DẠNG 1: LÝ THUYẾT Câu 1: Polivinyl axetat hoặc polivinyl axetat là polime được điều chế bằng phản ứng trùng hợp A.. CH2=CH-COO-C2H5 Câu 2: Polime dùng để

TỔNG ÔN: POLIME VÀ VẬT LIỆU POLIME

PHẦN 1 TÓM TẮC LÍ THUYẾT

1.KHÁI NIỆM Polime là những hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều đơn vị cơ sở (gọi là

mắt xích) liên kết với nhau tạo nên Vd : polietilen: (CH2 - CH2 )n , xenlulozơ : (C6H10O5)n

2.Phân loại :

a Theo nguồn gốc :

Polime tổng hợp (vd : polietilen, PVC, PS , cao su buna ….);

Polime thiên nhiên (vd : tinh bột , xenlulozơ , tơ tằm , tơ nhện …) ;

Polime bán tổng hợp (vd :tơ visco , tơ xenlulozơaxetat … )

b.Theo cách tổng hợp : Polime trùng hợp(vd: polipropilen); Polime trùng ngưng (vd : nilon-6,6)

c Theo đặc điểm cấu trúc :

Polime mạch không phân nhánh : vd : polietilen, PVC, PS , amilozơ (tinh bột) ,

xenlulozơ , tơ tằm …

Polime mạch phân nhánh vd: amilopectin (tinh bột) , glicogen …

Polime mạng không gian vd: cao su lưu hóa , nhựa bakelit …

3 TCVL: - Hầu hết là chất rắn , không bay hơi , không có nhiệt độ nóng chảy xác định …

- Không tan trong các dung môi thông thường …

- 1 số có tính dẻo , 1 số có tính đàn hời , 1 số có thể kéo sợi … Chất nhiệt dẻo(polime nóng chảy, để nguội thành rắn); Chất nhiệt rắn(polime không nóng chảy,

mà bị phân hủy)

4 Phướng pháp điều chế :

a Phản ứng trùng hợp : Quá trình cộng hợp liên tiếp nhiều phân tử nhỏ ( monome) giống nhau hay tương tự nhau thành phân tử lớn ( polime)

ĐK : monome có liên kết bội hoặc vòng kém bền

b Phản ứng trùng ngưng : Quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ ( monome) thành phân tử lớn ( polime) đồng thời giải phóng những phân tử nhỏ khác vd : H2O

ĐKcần : monome có ít nhất 2 nhóm chức có khả năng phản ứng

MỘT SỐ VẬT LIỆU POLIME

1 Chất dẻo:

* Chất dẻo là những chất liệu polime có tính dẻo

- Thành phần: Polime

Chất độn, chất hoá dẻo, chất phụ gia

*Vật liệu Com pozit là vật liệu hỗn hợp gồm ít nhất 2 thành phần phân tán vào nhau mà không hoà tan vào nhau

Thành phần: Chất nền (polime)

Chất độn, sợi bột (silicat), bột nhẹ (CaCO3 )

Một số polime dùng làm chất dẻo: ( học thuộc CTCT và monome tạo thành nó )

a) Polietilen (PE): CH2 CH2 n

b) Poli (vinyl clorua) (PVC): CH2 CH

n

Cl

c) Poli (metyl metacylat) : CH2 C

COOCH3

CH3

n

2

2 Tơ: Tơ là những vật liệu polime hình sợi dài và mảnh, độ bền nhất định

Phân loại: có 2 loại

*Tơ tự nhiên: vd : Len, tơ tằm, bông

*Tơ hoá học:

+ Tơ tổng hợp: Chế tạo từ polime tổng hợp: tơpoliamit, vinylic

+ Tơ bán tổng hợp: (tơ nhân tạo): chế tạo từ polime thiên nhiên như tơ visco, xenlulozơ axetat

Một số loại tơ tổng hợp thường gặp:

a) Tơ nilon-6,6

H2N CH2]6NH2+ nHOOC-[CH2]4-COOH

NH [CH2]6 NHCO [CH2]4 CO n + 2nH2O

poli(hexametylen añipamit) hay nilon-6,6

b) Tơ nitron (hay olon)

CH2 CH

CN

RCOOR', t0 CH2 CH

CN n n

3.Cao su: Cao su là vật liệu polime có tính đàn hồi

Phân loại: Có 2 loại (cao su thiên nhiên và cao su tổng hợp)

a/ Cao su thiên nhiên: lấy từ mủ cây cao su

- Cấu tạo: là polime của isopren ( CH2-C=CH-CH2 ) n

b/ Cao su tổng hợp:  Cao su buna:

t0, xt CH2 CH CH CH2 n

 Cao su buna-S và buna-N

CH2 CH CH CH2+ CH CH2

C6H5 n

C6H5CH2

t0 xt

n buta-1,3-ñien stiren cao su buna-S

CH2 CH CH CH2+ n

n t0xt,p CH2 CH CH CH2 CH buta-1,3-ñien acrilonitrin cao su buna-N

CH2 CH

PHẦN 2 CÁC DẠNG BÀI TẬP TRONG ĐỀ THPTQG

DẠNG 1: LÝ THUYẾT

Câu 1: Polivinyl axetat (hoặc poli(vinyl axetat)) là polime được điều chế bằng phản ứng trùng hợp

A. C2H5COO-CH=CH2 B. CH2=CH-COO-C2H5

Câu 2: Polime dùng để chế tạo thủy tinh hữu cơ (plexiglats) được điều chế bằng phản ứng trùng hợp

Câu 3: Trong số các loại tơ sau: tơ tằm, tơ visco, tơ nilon-6,6, tơ axetat, tơ capron, tơ enang, những tơ nào thuộc loại tơ nhân tạo?

C Tơ visco và tơ nilon-6,6 D. Tơ visco và tơ axetat

CH 3

Câu 4: Tơ nilon-6,6 được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng

A. HOOC-(CH2)2-CH(NH2)-COOH

B HOOC-(CH2)4-COOH và HO-(CH2)2-OH

C. HOOC-(CH2)4-COOH và H2N-(CH2)6-NH2

D H2N-(CH2)5-COOH

Câu 5: Polime nào sau đây được tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng ?

Câu 6: Cho các polime sau: (1) poli etilen, (2) poli (metyl metacrylat), (3) poli butađien, (4) poli stiren, (5) poli (vinyl axetat) và (6) tơ nilon-6,6 Trong số các polime trên, các polime có thể bị thủy phân trong dung dịch axit và dung dịch kiềm là:

A. (1), (2), (5) B. (2), (5), (6) C (2), (3), (6) D. (1), (4), (5)

Câu 7: Phát biểu nào sau đây là đúng ?

A. Poli etilen và poli (vinyl clorua) là sản phẩm của phản ứng trùng ngưng

B. Tơ visco, tơ xenlulozơ axetat đều thuộc tơ tổng hợp

C Sợi bông, tơ tằm thuộc loại polime thiên nhiên

D. Tơ nilon-6,6 được điều chế từ hexa metylen điamin và axit axetic

Câu 8: Phát biểu nào sau đây là sai?

A. Cao su buna-N thuộc loại cao su thiên nhiên

B Lực bazơ của aniline yếu hơn lực bazơ của metylamin

C. Chất béo còn được gọi là triglixerit hoặc triaxylglixerol

D Poli(metyl metacrylat) được dùng để chế tạo thủy tinh hữu cơ

Câu 9: Tơ nào dưới đây thuộc loại tơ nhân tạo ?

Câu 10: Dãy gồm các chất được dùng để tổng hợp cao su Buna-S là:

A CH2=C(CH3)-CH=CH2, C6H5CH=CH2 B. CH2=CH-CH=CH2, C6H5CH=CH2

C CH2=CH-CH=CH2, lưu huỳnh D. CH2=CH-CH=CH2, CH3-CH=CH2

Câu 11: Polime có cấu trúc mạng không gian (mạng lưới) là:

Câu 12: Dãy gồm các chất có khả năng tham gia phản ứng trùng hợp là:

A stiren, clobenzen, isopren, but-1-en

B. 1,1,2,2-tera flo eten, propilen, stiren, vinyl clorua

C 1,2-điclo propan, vinyl axetilen, vinyl benzen, toluen

D buta-1,3-đien, cumen, etilen, trans-but-2-en

Câu 13: Phát biểu nào sau đây là đúng ?

A. Trùng ngưng buta-1,3-đien với acrilonitrin có xúc tác Na được cao su buna-N

B Tơ visco là tơ tổng hợp

C Poli (etylen terephtalat) được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng các monome tương ứng

D Trùng hợp stiren thu được poli(phenol-fomanđehit)

Câu 14: Các chất đều không bị thủy phân trong dung dịch H2SO4 (loãng, nóng) là:

A tơ capron, nilon-6,6, poli etilen

B poli (vinyl axetat), poli etilen, cao su buna

C nilon-6,6, poli (etylen terephtalat), poli stiren

D. poli etilen, cao su buna, poli stiren

4

Câu 15: Cho các tơ sau: tơ xenlulozơ axetat, tơ capron, tơ nitron, tơ visco, tơ nilon-6,6 Có bao nhiêu tơ thuộc loại tơ poli amit?

Câu 16: Các polime thuộc loại tơ nhân tạo là

A tơ visco và tơ nilon-6,6 B tơ tằm và tơ vinilon

C tơ nilon-6,6 và tơ capron D. tơ visco và tơ xenlulozơ axetat

Câu 17: Cho các chất : caprolactam (1), isopropylbenzen (2), acrilonitrin (3), glyxin (4), vinyl axetat (5) Các chất có khả năng tham gia phản ứng trùng hợp tạo polime là

A (1), (2) và (3) B. (1), (2) và (5) C. (1), (3) và (5) D. (3), (4) và (5)

Câu 18: Trong các polime: tơ tằm, sợi bông, tơ visco, tơ nilon-6, tơ nitron, những polime có nguồn gốc từ xenlulozơ là

A tơ tằm, sợi bông và tơ nitron B. tơ visco và tơ nilon-6

C sợi bông, tơ visco và tơ nilon-6 D. sợi bông và tơ visco

Câu 19: Tơ nitron (olon) là sản phẩm trùng hợp của monome nào sau đây?

A. CH2 = C(CH3) – COOCH3 B CH3COO – CH = CH2

Câu 20: Tơ nilon-6,6 là một loại

Câu 21: Poli(metyl metacrylat) và nilon-6 được tạo thành từ các monome tương ứng là:

A CH2=CH-COOCH3 và H2N-[CH2]6-COOH

B. CH2=C(CH3)-COOCH3 và H2N-[CH2]6-COOH

C CH2=C(CH3)-COOCH3 và H2N-[CH2]5-COOH

D CH3-COOCH=CH2 và H2N-[CH2]5-COOH

Câu 22: Cho các loại tơ: bông, tơ capron, tơ xenlulozơ axetat, tơ tằm, tơ nitron, nilon-6,6 Số tơ tổng hợp là:

Câu 23: Trong các polime sau: (1) poli(metyl metacrylat), (2) poli stiren, (3) nilon-7, (4) poli(etylen-terephtalat), (5) nilon-6,6, (6) poli(vinyl axetat), các polime là sản phẩm của phản ứng trùng ngưng là:

A (1), (3), (5) B (1), (3), (6) C (1), (2), (3) D. (3), (4), (5)

Câu 24: Sản phẩm hữu cơ của phản ứng nào sau đây không dùng để chế tạo tơ tổng hợp ?

A. trùng hợp metyl metacrylat

B. trùng hợp vinyl xianua

C trùng ngưng hexa metylen điamin với axit ađipic

D trùng ngưng axit -amino caproic

Câu 25: Cho sơ đồ phản ứng:

Y và Z lần lượt dùng để chế tạo vật liệu polime nào sau đây ?

A. tơ olon và cao su buna-N B. tơ nilon-6,6 và cao su cloropren

C. Tơ nitron và cao su buna-S D. tơ capron và cao su buna

Câu 26: Loại tơ nào sau đây được điều chế bằng phản ứng trùng hợp?

Câu 27: Có các chất sau : keo dán ure-fomanđehit; tơ lapsan; tơ nilon-6,6; protein; sợi bông; amoniaxetat; nhựa novolac Trong các chất trên, có bao nhiêu chất mà trong phân tử của chúng có chứa nhóm –NH-CO-?

Câu 28: Tơ nilon-6,6 là sản phẩm trùng ngưng của

A axit ađipic và etylen glicol B axit ađipic và hexametylenđiamin

C axit ađipic và glixerol D etylen glicol và hexametylenđiamin

DẠNG 2: BÀI TẬP TÍNH TOÁN

Câu 1: Trùng hợp m tấn etilen thu được 1 tấn polietilen (PE) với hiệu suất phản ứng bằng 80%

Giá trị của m là

Câu 2: Clo hoá PVC thu được một polime chứa 63,96% clo về khối lượng, trung bình 1

phân tử clo pư với k mắt xích trong mạch PVC Giá trị của k là (cho H = 1, C = 12, Cl = 35,5)

Câu 3: Khối lượng của một đoạn mạch tơ nilon-6,6 là 27346 đvC và của một đoạn mạch

tơ capron là 17176 đvC Số lượng mắt xích trong đoạn mạch nilon-6,6 và capron nêu trên lần lượt

là

phản ứng 90% Giá trị của m là

cần dùng lần lượt là bao nhiêu? Biết hiệu suất quá trình este hoá và trùng hợp là 60% và 80%

hiệu suất tòan bộ quá trình điều chế là 20% thì thể tích khí thiên nhiên (đktc) cần lấy điều chế ra 1 tấn PVC là (xem khí thiên nhiên chiếm 100% metan)

A 12846 cm3 B 3584 cm3 C. 8635 cm3 D. 6426 cm3

Tính thể tích khí thiên nhiên (ở đktc) cần thiết để điều chế được 8,5 kg PVC , biết khí thiên nhiên chứa 95% CH4 về thể tích?

Tính khối lượng ancol etylic cần lấy để có thể điều chế được 54 gam cao su buna theo sơ đồ trên?

6

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Câu 1 : ( Chuyên lam sơn thanh hóa 2018) Tơ nào sau đây thuộc loại tơ bán tổng hợp?

dưới đây là không đúng?

A Poli(metyl metacrylat) làm kính máy bay, ô tô, đồ dân dụng, răng giả

B Cao su dùng để sản xuất lốp xe, chất dẻo, chất dẫn điện

C PE được dùng nhiều làm màng mỏng, vật liệu cách điện

D PVC được dùng làm vật liệu cách điện, ống dẫn nước, vải che mưa

đây không chứa nguyên tử nitơ trong mạch polime?

A Tơ olon B Tơ lapsan C Tơ nilon-6,6 D Protein

tố nitơ?

A Sợi bông B Poli (viyl clorua) C Poli etilen D Tơ nilon-6

A Tơ olon thuộc loại tơ tổng hợp B Tơ olon thuộc loại tơ poliamid

C Tơ olon thuộc loại tơ nhân tạo D Tơ olon thuộc tơ thiên nhiên

Câu 6 ( Chuyên Bắc Ninh - Bắc Ninh - Lần 1 – 2018) Cho phát biểu đúng là

Câu 7 (Chuyên Bắc Giang - Bắc Giang – 2018)Polime được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng là

Câu 8 (Chuyên Thoai Ngọc Hầu - An Giang - Lần 1 – 2018) Polime X là chất rắn trong suốt, cho ánh sáng truyền qua tốt nên được dùng chế tạo thủy tinh hữu cơ plexiglas Monome tạo thành

X là

CH2=C(CH3)COOCH3

Câu 9 (Chuyên Lam Sơn - Thanh Hóa - Lần 1 – 2018) Phân tử polime nào sau đây chỉ chứa 3 nguyên tố C, H, N trong phân tử?

Câu 10 (Chuyên Lam Sơn - Thanh Hóa - Lần 1 – 2018)Polime nào sau đây được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng?

Câu 11 (Chuyên Thái Bình - Lần2-2018)Tơ nào sau đây là tơ nhân tạo?

Câu 12 (Chuyên Thái Bình - Lần2-2018)Dãy polime đều được điều chế bằng phương pháp trùng ngưng là

C Nilon-6, poli vinyl ancol, thủy tinh plexiglas D Nhựa rezol, nilon-7, tơ lapsan

Câu 13 (Chuyên Bắc Ninh Lần 2-2018)Trong các phản ứng giữa các cặp chất dưới đây, phản ứng nào làm giảm mạch polime?

A poli (vinyl clorua) + Cl2t0 B cao su thiên nhiên + HCl t0

C amilozơ + H2O H ,t 0 D poli (vinyl axetat) + H2O OH ,t 0

Câu 14 (Chuyên Biên Hòa - Lần 1- 2018) Khi đốt cháy polime X chỉ thu được khí CO2 và hơi nước với tỉ lệ số mol tương ứng là 1:1 Polime X là:

Câu 15 (Chuyên Biên Hòa - Lần 1- 2018) Trong các polime sau: (1) poli (metyl metacrylat); (2) polistiren; (3) nilon - 7; (4) poli (etylen-terephtalat); (5) nilon-6,6; (6) poli (vinyl axetat), (7)

tơ nitron Các polime là sản phẩm của phản ứng trùng hợp là:

Câu 16 Có một số hợp chất sau: (1) etilen, (2) vinyl clorua, (3) axit adipic, (4) phenol, (5)

acrilonitrin, (6) buta-1,3-dien Những chất tham gia phản ứng trùng hợp là

Câu 17 (Chuyên Lương Văn Tụy Lần 1 -2018) Cho các polime: polietilen, xenlulozơ,

protein, tinh bột, nilon-6, nilon-6,6, polibutađien Dãy các polime tổng hợp là

A Polietilen, polibutađien, nilon-6, nilon-6,6 B Polietilen, xenlulozơ, 6,

nilon-6,6

C Polietilen, tinh bột, nilon-6, nilon-6,6 D Polietilen, nilon-6, nilon-6,6,

xenlulozơ

Câu 18 (Chuyên Lương Văn Tụy Lần 1 -2018) PVC được điều chế trong thiên nhiên theo sơ

đồ sau:

Thể tích khí thiên nhiên (đktc) cần lấy để điều chế ra một tấn PVC là bao nhiêu? Biết rằng khí thiên nhiên chứa 95% metan theo thể tích, (hs là hiệu suất)

Câu 19 Chuyên Hạ Long - Lần 1-2018) Polime có cấu trúc mạng lưới không gian là

A polietilen B poli (vinylclorua) C cao su lưu hóa D

amilopectin

Câu 20 (Chuyên Hạ Long - Lần 1-2018) Trong số các loại tơ sau: tơ tằm, tơ visco, tơ nilon-6,6,

tơ axetat, tơ capron, tơ enang, những loại tơ nào thuộc loại tơ nhân tạo?

Câu 21 (Chuyên Hạ Long - Lần 1-2018) Cho sơ đồ chuyển hóa: CH4 → C2H2 → C2H3Cl → PVC Theo sơ đồ trên từ 448 m3

khí thiên nhiên (ở đktc) thì tổng hợp được m kg PVC Giá trị của

m là (biết CH4 chiếm 80% thể tích khí thiên nhiên và hiệu suất của cả quá trình là 50%)

Câu 22 (CHUYÊN PHAN BỘI CHÂU 2018) Polime nào sau đây thuộc loại polime thiên

nhiên?

Câu 23 (CHUYÊN THÁI NGUYÊN 2018) Chất có khả năng tham gia phản ứng trùng hợp là:

A isopropan B isopren C ancol isopropylic D toluen

8

Câu 24 (Chuyên Trần Phú - Lần 1-2018)Thủy tinh hữu cơ plexiglas là loại chất dẻo rất bền, trong suốt, có khả cho gần 90% ánh sáng truyền qua nên được sử dụng làm kính ô tô, máy bay, kính xây dựng, kính bảo hiểm, Polime dùng để chế tạo thủy tinh hữu cơ có tên gọi là:

Câu 25 (Chuyên Trần Phú - Lần 1-2018) Hợp chất nào dưới đây không thể tham gia phản ứng

trùng hợp?