Từ những lý do trên, tác giả chọn Quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh làm đề tài nghiên cứu cho Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quả
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ VĂN KHOA
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 9.34.04.03
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI - 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
1 PGS TS Nguyễn Trọng Điều
2 PGS.TS Nguyễn Xuân Tế
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án cấp Học viện Địa điểm: ……… Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - Hà Nội Thời gian: ………
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện Quốc gia Việt Nam hoặc Thư viện của Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 32.2 Đối với UBND Thành phố, các ngành chức năng quản lý nhà
nước tại Thành phố Hồ Chí Minh
+ Cần quy hoạch phát triển hệ thống trường phổ thông tư thục giai
đoạn mới Chú trọng công khai quy hoạch;
+ UBND thành phố cần quan tâm kiểm tra và chỉ đạo các quận
huyện, các Sở – ngành chức năng tập trung giải quyết những vướng
mắc của loại hình giáo dục này trong quá trình chuyển đổi từ trường
dân lập sang mô hình trường tư thục;
+ Giao quyền tự chủ cho các trường trong việc lập kế hoạch giảng
dạy
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
1 Lê Văn Khoa (2014), Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các
trường trung học phổ thông công lập ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện
nay, Tạp chí khoa học Quản lý giáo dục - số 03 (9/2014), Trường
CBQLGD TPHCM
2 Lê Văn Khoa (2016), Về công tác quản lý các trường THPT tư
thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí khoa học trường
đại học Đồng Nai - số 03/2016, Trường ĐH Đồng Nai
3 Lê Văn Khoa (2017), Giáo dục phổ thông tư thục ở Thành phố
Hồ Chí Minh: Những khó khăn, bất cập và một số kiến nghị, đề xuất,
Tạp chí khoa học Quản lý giáo dục - số 01 (03/2017), Trường
CBQLGD TPHCM
4 Lê Văn Khoa (2017), Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
tư thục ở Thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Quản lý nhà nước-số 259
(8/2017), Học viện Hành chính QG
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục - đào tạo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của mỗi con người và sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục phổ thông (GDPT) là nền tảng cho giáo dục đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp
Có nghĩa là GDPT không chỉ chuẩn bị cho học sinh học tiếp lên cao
mà còn chuẩn bị lực lượng lao động có văn hoá cho xã hội
GDPT có một vị trí và tầm quan trọng hết sức to lớn đối với ngành giáo dục nói riêng cũng như đối với nền kinh tế quốc dân nói chung, nhất là trong giai đoạn các quốc gia cần nhiều lực lượng lao động có chất lượng cao, phục vụ cho yêu cầu công nghiệp hoá (CNH)
và hiện đại hoá (HĐH) Trong nền kinh tế toàn cầu của thị trường tự
do không ngừng cạnh tranh mãnh liệt, một lực lượng lao động được đào tạo ở trình độ chất lượng cao là yếu tố sống còn của một nền kinh
tế quốc gia để thu hút đầu tư nước ngoài và tạo nên việc làm và của cải cho đất nước
Nghị quyết số 90/CP ngày 21/8/1997 của Chính phủ: Về phương
hướng và chủ trương xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá, Nghị định số 73/1999/NĐ-CP ngày 19/8/1999 về chính sách khuyến khích xã hội hóa, đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, Nghị định số 115/2010/NĐ-CP ngày
24/12/2010, quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục là
hành lang pháp lý tạo điều kiện thực hiện xã hội hóa giáo dục nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục tương ứng với sự phát triển về vật chất và tinh thần của nhân dân
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, đã
và đang là trung tâm rất sôi động trong sự phát triển về mọi mặt, trong đó có giáo dục Mô hình trường tiên tiến, phù hợp với xu thế
Trang 4hội nhập khu vực và quốc tế được thí điểm thực hiện tại trường
THPT Lê Quý Đôn, THPT Nguyễn Du, THPT Nguyễn Hiền là bước
đột phá của Thành phố Hồ Chí Minh Thành phố đã sớm phát hiện xu
thế hội nhập là tất yếu Mô hình này đã ngày càng khẳng định hiệu
quả, được Lãnh đạo Thành phố phê duyệt và dự kiến triển khai thực
hiện đại trà trong thời gian tới
Bên cạnh những kết quả, cũng còn không ít tồn tại, hạn chế trong
quản lý, phát triển giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn
Thành phố Bởi vậy, việc nghiên cứu một cách hệ thống giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố, đề xuất các giải
pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước tạo điều kiện cho
loại hình giáo dục này phát triển một cách ổn định là rất cần thiết
Từ những lý do trên, tác giả chọn Quản lý nhà nước về giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
làm đề tài nghiên cứu cho Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý
công của mình, một đề tài có ý nghĩa cả về lí luận và thực tiễn đối với
Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, với giáo dục cả nước nói chung
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Luận án có mục đích nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý
nhà nước về giáo dục phổ thông; trên cơ sở đó vận dụng vào nghiên
cứu QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP
Hồ Chí Minh Nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải
pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục trung
học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án;
nhận xét và chỉ ra khoảng trống trong QLNN về giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
phân tích xu hướng phát triển của giáo dục và xu hướng phát triển giáo dục trung học tư thục trên địa bàn Thành phố trong những năm tới
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu, chương 4 của luận án
đã tập trung đề xuất 04 nhóm giải pháp, đó là: (i) Nhóm giải pháp về xây dựng chiến lược, quy hoạch, xây dựng kế hoạch hỗ trợ phát triển
hệ thống trường phổ thông trung học tư thục trên địa bàn Thành phố; (ii) Nhóm giải pháp về xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách, tổ chức bộ máy QLNN đối với các trường phổ thông tư thục; cải cách thủ tục cấp phép; (iii) Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế và phương thức QLNN của Thành phố Hồ Chí Minh đối với hệ thống trường phổ thông tư thục; (iv) Nhóm giải pháp về đảm bảo hiệu lực, hiệu quả QLNN trong lĩnh vực kiểm tra – kiểm soát, kiểm định chất lượng đối với hệ trường phổ thông trung học tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh Bốn nhóm giải pháp với 14 giải pháp cụ thể có tính chất đồng
bộ và khả thi để đổi mới, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và hoàn thiện nội dung QLNN đối với hệ thống trường phổ thông tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
2 Kiến nghị
2.1 Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành chức năng + Chỉ đạo nghiên cứu thêm về loại hình trường phổ thông tư thục hoạt động theo cơ chế “nửa vì lợi nhuận” hoặc “lợi nhuận thích hợp”; + Cần xây dựng hành lang pháp lý chặt chẽ hơn nữa cho trường
tư thục phi lợi nhuận, làm rõ những vấn đề về sở hữu, tính chất lợi nhuận và phi lợi nhuận;
+ Xây dựng chính sách, hướng dẫn cụ thể về đấu thầu cung cấp dịch vụ do Nhà nước đặt hàng trong lĩnh vực giáo dục phổ thông; ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách cho các trường phổ thông tư thục
Trang 5mà đề tài cần tiếp tục làm rõ
Thứ hai, phân tích làm rõ cơ sở khoa học QLNN về giáo dục phổ
thông tư thục với một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài làm
căn cứ cho việc giải quyết mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Chương 2 đã làm rõ được mục tiêu của giáo dục phổ thông tư
thục Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức QLNN đối với giáo
dục phổ thông tư thục đây là những nội quan trọng, là căn cứ, cơ sở
để luận giải quyết nhiệm vụ trong những chương tiếp theo của Luận
án
Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm QLNN về giáo dục phổ thông
tư thục của một số quốc gia và kinh nghiệm quản lý của Sở Giáo dục
Hà Nội, tác giả đã khái quát và rút ra một số bài học kinh nghiệm cho
Sở Giáo dục và đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh trong QLNN đối với
giáo dục phổ thông tư thục
Thứ ba, nghiên cứu thực trạng QLNN về trung học phổ thông tư
thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3 đã phân tích chỉ ra những nhân tố về tự nhiên, kinh
tế-xã hội có tác động, ảnh hưởng đến phát triển giáo dục của Thành
phố; đồng thời cũng chỉ ra những nhân tố ảnh hưởng đến giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố
Đồng thời luận án đã khái quát một số đặc điểm chính của giáo
dục THPT tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
Trên cơ sở phân tích thực trạng QLNN, tác giả đã có nhận xét, đánh
giá chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế và tìm ra các
nguyên nhân của hạn chế trong QLNN đối với giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ tư, trên cơ sở phân tích làm rõ quan điểm của Đảng về giáo
dục, đào tạo, trên cơ sở nghiên cứu định hướng phát triển kinh tế - xã
hội của Thành phố, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo và định
hướng phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, tác giả đã khái quát,
- Nghiên cứu cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
- Nghiên cứu thực trạng giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh thời gian qua
- Phân tích phương hướng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận án 3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là hoạt động quản lý nhà nước
về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận án nghiên cứu cơ sở khoa học quản lý nhà
nước về giáo dục phổ thông; trên cơ sở đó luận án tập trung nghiên
cứu thực trạng Quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư
thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định của pháp luật
- Về không gian: địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
- Về thời gian: từ năm 2005 đến năm 2016 (từ khi Chính phủ ban
hành Nghị quyết số 05/2005/NQ - CP về đẩy mạnh xã hội hóa lĩnh
vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao)
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4.1 Phương pháp luận
Luận án được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin; tư tưởng Hồ
Trang 6Chí Minh và những quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam trong
quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo thời kỳ đổi mới
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài, tác giả Luận án sử
dụng những phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp thu thập
thông tin, tài liệu; Phương pháp phân tích tài liệu; Phương pháp tổng
hợp; Phương pháp so sánh; Phương pháp chuyên gia; Phương pháp
quan sát; Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi; Phương
pháp xử lý thông tin
5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
5.1 Câu hỏi nghiên cứu
- Trong xu thế mở của hội nhập, chủ trương xã hội hóa giáo dục,
nhằm thu hút mọi nguồn lực xã hội tham gia vào phát triển giáo dục
phổ thông có phải là xu thế tất yếu của cơ chế thị trường ở Việt Nam
nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng?
- Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông và giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được
những kết quả và còn những tồn tại bất cập gì?
- Cần có những giải pháp nào để hoàn thiện quản lý nhà nước về
giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh nhằm đạt được mục tiêu giáo dục phổ thông thời kỳ đổi mới,
mở cửa hội nhập của Thành phố ?
5.2 Giả thuyết nghiên cứu
Xã hội hóa giáo dục là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước Việt
Nam thời kỳ mở cửa hội nhập quốc tế Quản lý nhà nước về giáo dục
phổ thông tư thục ở Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua đã đạt
được nhiều kết quả to lớn góp phần thực hiện tốt mục tiêu đào tạo
nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Thành phố Bên cạnh
Minh, thực hiện tốt quy trình kiểm định chất lượng đối với hệ thống trường phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố theo quy định hiện hành
Kết luận chương 4
Triển khai nghiên cứu Chương 4, luận án đã đạt được một số kết quả sau:
Thứ nhất, chương 4 luận án trên cơ sở phân tích làm rõ quan điểm
của Đảng về giáo dục, đào tạo, trên cơ sở nghiên cứu định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, tác giả đã khái quát, phân tích xu hướng phát triển của giáo dục và xu hướng phát triển giáo dục trung học tư thục trên địa bàn Thành phố trong những năm tới
Thứ hai, chương 4 luận án đã tập trung đề xuất 04 nhóm giải pháp
hoàn thiện QLNN về phát triển giáo dục phổ thông trung học tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh với 14 giải pháp cụ thể đổi mới, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và hoàn thiện nội dung QLNN đối với
hệ thống trường PT tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Đề tài Quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư
thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã nghiên cứu và giải
quyết được những nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, luận án đã tổng quan những công trình trong và ngoài
nước nghiên cứu về giáo dục phổ thông tư thục, giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; khái quát được kết quả của những nghiên cứu đi trước và chỉ ra khoảng trống
Trang 7tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa hệ thống trường công lập
và hệ thống trường tư thục và giữa các trường phổ thông tư thục với
nhau
Thứ ba, thực hiện cơ chế tự chủ – tự chịu trách nhiệm về học phí
– hạch toán tài chính gắn với việc công khai kết quả công nhận về
kiểm định chất lượng giáo dục của từng trường phổ thông tư thục
cần thực thi hợp lý, có định hướng và có sự quản lý của các quan
chức năng của Thành phố
Thứ tư, bổ sung các quy chế hoạt động của các loại quỹ, tạo điều
kiện thuận lợi về tài chính và về việc huy động nguồn lực cho trường
phổ thông tư thục theo quy định của Thành phố
4.2.4 Nhóm giải pháp đảm bảo hiệu lực, hiệu quả trong lĩnh
vực kiểm tra, kiểm soát, kiểm định chất lượng đối với hệ thống
trường phổ thông trung học tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh
Các giải pháp:
Thứ nhất, Thành phố cần quy định chế độ và trách nhiệm thanh
tra, kiểm tra, xử lý vi phạm Đồng thời, phát huy dân chủ ở cơ sở để
giám sát công việc quản lý của các cấp phù hợp với những quy định
của trung ương và của các bộ, ngành
Thứ hai, nghiêm túc kiểm tra, chỉ đạo trường trung học phổ
thông tư thụctrên địa bàn Thành phố trong thực hiện “Quy chế tổ
chức và hoạt động của trường phổ thông tư thục” đã được Bộ Giáo
dục và Đào tạo ban hành
Thứ ba, thể chế hóa để tạo hành lang pháp lý nhằm phát huy tốt
vai trò giám sát của cộng đồng, các tổ chức chính trị – xã hội, các
hội nghề nghiệp về chất lượng hoạt động của các trường phổ thông
tư thục ở Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ tư, xây dựng hệ thống tiêu chí đảm bảo chất lượng cần được
thiết lập vững chắc tại Sở Giáo dục và Đào tạo của TP Hồ Chí
đó giáo dục trung học phổ thông tư thục của Thành phố cũng còn một
số bất cập, tồn tại cần được làm rõ
Để hình thành các giải pháp quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, cần phải nghiên cứu thực trạng và các nhân tố tác động đến QLNN về giáo dục phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục;
có những kiến nghị, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được tốt hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế -
xã hội của cả nước và của Thành phố
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án 6.1 Về lý luận
Luận án nghiên cứu tổng quan và bổ sung cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông tư thục; vận dụng trong quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố
Hồ Chí Minh
6.2 Về thực tiễn
+ Phân tích, đánh giá thực trạng QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh
+ Phân tích phương hướng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
7 Những đóng góp mới của luận án
- Luận án tổng quan những nghiên cứu trong, ngoài nước QLNN
về giáo dục phổ thông tư thục, vận dụng trong QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
- Nghiên cứu, bổ sung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
Trang 8- Nghiên cứu làm rõ những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà
nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố
Hồ Chí Minh
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
- Xác định phương hướng và đề xuất giải pháp QLNN về giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
8 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ
lục; nội dung của Luận án được cấu trúc trong 4 chương:
Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
luận án
Chương 2 Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo dục trung
học phổ thông tư thục
Chương 3 Thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
Chương 4 Định hướng và giải pháp quản lý nhà nước về giáo dục
trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
Tác giả luận án tổng hợp, hệ thống các công trình khoa học đã
được công bố (trong và ngoài nước) liên quan mật thiết đến giáo dục
phổ thông tư thục, quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông và giáo
dục phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Luận án
phân tích và chỉ rõ những kết quả các công trình đi trước đã làm rõ,
những nội dung luận án kế thừa và những vấn đề luận án cần tiếp tục
nghiên cứu, bao gồm:
- Nghiên cứu cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo dục phổ
thông tư thục
4.2.2 Nhóm giải pháp về xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với các trường phổ thông tư thục
Các giải pháp:
Thứ nhất, Thành phố cần thiết lập và phân định chức năng, xác
định đầu mối, yêu cầu phối hợp trong lĩnh vực tham mưu và QLNN; bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ công chức trong các cơ quan QLNN các cấp về giáo dục
Thứ hai, giải quyết tốt những yêu cầu và những vấn đề đặt ra về
thể chế, chú trọng hơn nữa việc tuyên truyền, phổ biến chính sách đối với loại hình giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố
Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính, trong đó có thủ tục cấp
phép, gắn với yêu cầu đổi mới, kêu gọi đầu tư trong lĩnh vực giáo dục
trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố
Thứ tư, thể chế hóa và thực thi chủ trương, chính sách Trung
ương đã đề ra gắn với việc xây dựng và ban hành chính sách đặc thù của Thành phố Bố trí nguồn lực tài chính từ ngân sách để hỗ trợ phát triển trường phổ thông tư thục trên địa bàn
4.2.3 Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế và phương thức quản lý nhà nước của Thành phố Hồ Chí Minh đối với hệ thống trường phổ thông tư thục
Các giải pháp:
Thứ nhất, phân cấp quản lý gắn với phân định quyền hạn và
trách nhiệm của từng cơ quan hành chính Nhà nước các cấp của Thành phố; phân cấp giữa Sở giáo dục Thành phố với các trường phổ thông tư thục
Thứ hai, việc phát huy vai trò quản lý của Nhà nước và đảm bảo
tính định hướng XHCN phải tuân theo quy luật thị trường đi đôi với
Trang 9CHƯƠNG 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TƯ
THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Từ quan điểm của Đảng về phát triển giáo dục đào tạo, định
hướng phát triển giáo dục - đào tạo của Thành phố Hồ Chí Minh, xu
hướng phát triển giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn
Thành phố Hồ Chí Minh và mục tiêu giáo dục trung học phổ thông tư
thục của Thành phố (mục 4.1), luận án đề xuất 4 nhóm giải pháp
hoàn thiện quản lý nhà nước về phát triển giáo dục trung học phổ
thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh như sau (mục
4.2):
4.2.1 Nhóm giải pháp về xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch hỗ trợ phát triển hệ thống trường phổ thông trung học tư
thục trên địa bàn Thành phố
Các giải pháp:
Thứ nhất, cấp ủy Đảng Thành phố cần tăng cường lãnh đạo công
tác XHHGD Hội đồng Nhân dân Thành phố có chương trình kiểm
tra – giám sát các cấp QLNN, các Sở – ngành chức năng về việc
triển khai – thực hiện chính sách, giải pháp đã được Chính phủ đề ra
về khuyến khích phát triển hệ thống trường phổ thông tư thục
Thứ hai, UBND Thành phố cần xây dựng quy hoạch, kế hoạch
phát triển cụ thể và khả thi, công khai quy hoạch và chính sách, tạo
điều kiện cho nhà đầu tư tiếp cận cơ hội, chính sách ưu đãi của
Chính phủ và của Thành phố
Thứ ba, khai thác tiềm năng và điều kiện của Thành phố Hồ Chí
Minh, phát huy lợi thế so sánh và mạnh dạn mời gọi – thu hút đầu tư
trong và ngoài nước; sử dụng hiệu quả công cụ chính sách để tác
động – thúc đẩy phát triển hệ thống trường phổ thông tư thục trên
địa bàn
- Nghiên cứu thực trạng giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh thời gian qua
- Phân tích phương hướng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về giáo dục phổ thông tư thục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh Đây chính là những cơ sở cho việc xác định mục tiêu, phương hướng và nhiệm vụ cho NCS trong việc thực hiện những nội dung tiếp theo của luận án
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TƯ THỤC 2.1 Những khái niệm liên quan đến đề tài luận án
Luận án đã nghiên cứu và làm sáng tỏ những cơ sở lý luận một cách có hệ thống, khoa học về quản lý nhà nước giáo dục trung học
phổ thông tư thục, gồm: khái niệm Quản lý, quản lý nhà nước, giáo
dục, đào tạo, giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở, giáo dục trung học phổ thông, trường tư thục, xã hội hóa, xã hội hóa giáo dục, quản lý Nhà nước về giáo dục, quản lý Nhà nước về giáo dục phổ thông
Luận án xác định : Quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục là tổ chức hoạt động thực thi quyền hành pháp của các
cơ quan nhà nước, kết hợp quản lý nhà nước theo ngành và theo lãnh thổ nhằm phát huy mọi nguồn lực xã hội tham gia vào phát triển giáo dục; thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục trong cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa hội nhập quốc tế; bảo đảm đúng mục đích, nội dung hoạt động và chất lượng giáo dục góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục phổ thông
Trang 102.2 Sự cần thiết và những nhân tố tác động đến quản lý nhà
nước về giáo dục phổ thông
Sau khi trình bày về sự cần thiết quản lý nhà nước về giáo dục
phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư thục, luận án xác định
những nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
tư thục, bao gồm: Nhân tố khách quan (nhân tố tăng trưởng và suy
thoái kinh tế, nhân tố xã hội - giai cấp, toàn cầu hóa, tác động công
nghệ thông tin và truyền thông) và nhân tố chủ quan (sự đổi mới căn
bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, tác động của cơ chế thị
trường, chất lượng giáo viên, phương pháp giảng dạy và hệ thống
đánh giá học tập của học sinh, cơ sở vật chất, đội ngũ quản lý)
2.3 Mục tiêu, chủ thể, nội dung, phương thức quản lý nhà
nước về giáo dục phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư
thục
2.3.1 Mục tiêu của giáo dục phổ thông và giáo dục trung học phổ
thông tư thục
- Giáo dục phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư thục
phải phù hợp với hệ thống giáo dục phổ thông; coi trọng dạy người
với dạy chữ, rèn luyện, phát triển cả về phẩm chất và năng lực; chú
trọng giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo đức, nhân
cách, lối sống; phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu và định hướng nghề
nghiệp cho mỗi học sinh; tăng cường năng lực ngoại ngữ, tin học và
các kỹ năng sống, làm việc trong điều kiện hội nhập quốc tế; đẩy
mạnh ứng dụng, phát huy thành quả khoa học công nghệ thế giới,
nhất là công nghệ giáo dục và công nghệ thông tin
- Lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính chủ động, tích cực,
sáng tạo, khả năng tự học của học sinh; tăng cường tính tương tác
trong dạy và học giữa thầy với trò, trò với trò và giữa các thầy giáo,
cô giáo
- Quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục
là đầu tư cho phát triển đã từng bước được các cấp, các ngành quan tâm; nhưng chưa thật sự được quán triệt sâu sắc tạo điều kiện cho giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố phát triển
- Hiện nay chưa có cán bộ chuyên trách cho loại hình này ở Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như ở các phòng Giáo dục
Kết luận chương 3
Ở chương 3, luận án đã nghiên cứu và làm sáng tỏ nhiều nội dung liên quan đến thực trạng giáo dục phổ thông tư thục và QLNN đối với giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Có thể khái quát kết quả đạt được của chương 3 như sau:
Thứ nhất, luận án phân tích, chỉ ra những nhân tố về tự nhiên, kinh
tế - xã hội có tác động, ảnh hưởng đến phát triển giáo dục của Thành phố nói chung, giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố nói riêng
Thứ hai, luận án cũng đã nghiên cứu và làm sáng tỏ về thực trạng
giáo dục phổ thông tư thục và QLNN đối với giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, gồm : thực trạng quy mô trường, lớp, học sinh; thực trạng biên chế đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; thực trạng cơ sở vật chất; thực trạng tổ chức triển khai các hoạt động dạy học và giáo dục
Thứ ba, qua tổ chức điều tra nghiên cứu, tác giả phân tích thực trạng
QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ tư, tác giả đánh giá thực trạng QLNN về giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh : (i) kết quả đạt được; (ii) những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế