Sức hấp dẫn của thị trường malaysia đối với nhà đầu tư Việt Nam

Nhằm mục đích khám phá ra sức hút của thị trường Malaysia cũng như tiềm năng cơ hội cho nhà đầu tư Việt Nam. Tài liệu sẽ chỉ ra các ưu đãi mà thị trường Malaysia dành cho nhà đầu tư nói chung và dành riêng cho NDT Viet Nam. Qua đó cho thấy tiềm năng cũng nhưu hạn chế của thị trường này, từ đó đề ra giải pháp giúp nhà đầu tư Việt Nam khắc phục được nó.

ĐỀ TÀI

SỨC HẤP DẪN CỦA THỊ TRƯỜNG MALAYSIA ĐỐI VỚI NHÀ ĐẦU TƯ

VIỆT NAM

Quản trị kinh doanh quốc tế hiện đại

TS Đinh Thị Thu Oanh

Sinh viên thực hiện

TP Hồ Chí Minh, Ngày 19 tháng 9 năm 2019

Trường Đại học kinh tế TPHCM Khoa Kinh doanh Quốc Tế - Marketing

BỘ MÔN

GVHD

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

I TỔNG QUAN VỀ MALAYSIA 4

1 Những thông tin cơ bản 4

2 Đặc điểm tự nhiên 4

3 Đặc điểm dân số 5

4 Đặc điểm về văn hóa 6

5 Lễ hội 7

II TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ, QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VỚI VIỆT NAM VÀ CÁC TIÊU CHUẨN NHẬP KHẨU CỦA MALAYSIA 9

1 Tình hình phát triển kinh tế 9

a Tổng quan nền kinh tế 9

b Các chỉ số kinh tế 10

2 Quan hệ thương mại giữa Malaysia và Việt Nam 14

3 Các tiêu chuẩn nhập khẩu của Malaysia 15

a Các mặt hàng cấm nhập khẩu 15

b Hàng hóa nhập khẩu phải tuân theo chuẩn Halal 15

c Qui định về dán nhãn dinh dưỡng 16

III ƯU ĐÃI CỦA THỊ TRƯỜNG MALAYSIA DÀNH CHO NHÀ ĐẦU TƯ17 1 Chính sách ưu đãi chung 17

1.1 Ưu đãi bằng thuế quan 17

1.2 Chính sách thu hút đầu tư phi tài chính 18

2 Chính sách ưu đãi về thuế dành cho NDT Việt Nam 18

IV MỘT SỐ ƯU/NHƯỢC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG VÀ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý KHI ĐẦU TƯ KINH DOANH TẠI MALAYSIA 20

1 Ưu điểm của thị trường Malaysia 20

2 Nhược điểm của thị trường 21

3 Một vài lưu ý về tập quán kinh doanh ở Malaysia 21

V TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

Việt Nam có nhiều cơ hội thuận lợi để thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Malaysia Hai nước có vị trí địa lý gần gũi và cùng nằm trong cộng đồng ASEAN Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) có hiệu lực từ năm 2010 đã loại bỏ 97% thuế nhập khẩu cho hàng hóa Việt Nam khi đi vào thị trường Malaysia Nhờ đó, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Malaysia đến năm 2017 đã cán mốc 10

tỷ USD Đặc biệt, khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đi vào hiệu lực trong thời gian tới, giúp loại bỏ và đơn giản hơn nữa các rào cản phi thuế quan, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vào Malaysia được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, cũng có không ít thách thức Malaysia là quốc gia đa sắc tộc, đa tôn giáo, trong đó đạo Hồi chiếm đa số (hơn 60%) Vì vậy, bên cạnh các tiêu chuẩn trong các Hiệp định thương mại tự do, hàng hóa xuất khẩu vào Malaysia còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn riêng cho người tiêu dùng Hồi giáo, gọi là tiêu chuẩn Halal Ngoài ra, hàng hóa của Việt Nam và Malaysia mang tính cạnh tranh hơn là

bổ sung cho nhau, nên việc khai thác thị trường Malaysia còn hạn chế

Nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đang tìm hiểu về thị trường Malaysia có thể lựa chọn sản phẩm xuất khẩu phù hợp và thuận lợi hơn khi tiếp cận thị trường, bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin tổng quan, toàn diện về thị trường Malaysia; tình hình thương mại giữa hai nước; tận dụng ưu đãi từ ATIGA và CPTPP; cũng như những lưu ý cho doanh nghiệp xuất khẩu về thị hiếu tiêu dùng, văn hóa kinh doanh và các quy định riêng của Malaysia

I TỔNG QUAN VỀ MALAYSIA

1 Những thông tin cơ bản

- Tên chính thức: Liên bang Malaysia

- Thể chế chính trị: Quân chủ lập hiến

- Thủ đô: Kuala Lumpur (thành phố lớn nhất)

- Ngày quốc khánh: 31 tháng 8 năm 1957

Đứng đầu nhà nước: Quốc vương –Abdullah Sultan Ahmad Shad

• Diện tích đất: 328,657 km2 (tương đương Việt Nam)

• Vị trí: Thuộc Đông Nam Á Lãnh thổ bị

phân thành 2 mảnh lớn

• Mảnh phía Tây là bán đảo Mã Lai (tập

trung hơn 80% dân số) giáp Thái Lan;

• Mảnh phía Đông nằm chung với

Indonesia và Myanmar trên đảo Borneo

• Địa hình: Rừng chiếm đa số (63% diện tích), đất nông nghiệp (23%)

• Khí hậu: nhiệt đới, gió mùa

• Thiên tai: lũ lụt, lở đất và cháy rừng

• Vấn đề môi trường: ô nhiễm không khí do khí thải công nghiệp và phương tiện giao thông, ô nhiễm nguồn nước do chất thải chưa qua xử

lý, chặt phá rừng, khói, bụi mù từ các đám cháy rừng ở Indonesia

• Tài nguyên: thiếc, dầu, gỗ, quặng sắt, khí đốt, bauxite

4 Đặc điểm về văn hóa

QUỐC HOA HOA DÂM BỤT

QUỐC PHỤC Baju Kurung

- Tiếng Malay (Bahasa Melayu) (ngôn ngữ chính thống)_Bahasa

Malaysia, ngoài ra còn có tiếng Anh, Hoa, Ấn

• Văn hóa giao thông: lái xe bên tay trái đường

• Ẩm thực: Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên, tươi sống, có nhiều màu sắc của các loại quả thiên nhiên, đặc biệt là nguyên vị hoa hồi Vị của các món ăn truyền thống Malaysia thường khá cay, béo và hơi ngọt

• Ngày nghỉ lễ trong năm: (12 ngày lễ chính trong năm)

1/1 – Ngày đầu năm mới

2/2 - Hari Raya Qurban

dài trong 5 ngày Trước đây,

Deepavali là một lễ hội tôn giáo quan

trọng của những người theo đạo

Hindu ở Malaysia Còn ngày nay,

không chỉ ở thủ đô Kuala Lumpur mà

trên toàn Malaysia, Deepavali là lễ

hội chung của tất cả mọi người lễ hội

thể hiện ước mong về “niềm vui – ánh sáng – hạnh phúc”

Lễ hội Hari Raya

Diễn ra vào đầu tháng 08, Lễ Hari

Raya Aidilfitri, một trong hai lễ hội

truyền thống lớn nhất của Malaysia

Đây là ngày lễ đánh dấu sự kết thúc

tháng chay Ramadan của người Hồi

giáo

Lễ hội Thaipusam

Đây là lễ hội Hindu lớn nhất, được tổ

chức hàng năm vào ngày rằm tháng

thứ 10 theo lịch Tamil, tức khoảng

giữa tháng 1 đến đầu tháng 2 Dương

lịch Lễ hội có ý nghĩa tôn vinh thần

Subrahmanya hay thần Murugan – vị

thần tượng trưng cho đức hạnh, tuổi trẻ và sức mạnh, cũng là vị thần chống lại cái ác theo đạo Hindu

Lễ hội Duanwu

Được gọi là Lễ hội Thuyền Rồng ở

đây ở Malaysia, đây là một sự kiện

thường được tổ chức vào ngày thứ

năm của tháng thứ năm âm lịch của

Trung Quốc Mặc dù lễ hội này mang

nhiều ý nghĩa hơn ở Trung Quốc và

thường được tổ chức bởi cộng đồng

Trung Hoa ở Malaysia

Lễ hội Gawai

Gawai Dayak là lễ hội được tổ chức

vào ngày 5-6/6 hàng năm, là biểu

tượng của sự thống nhất và hy vọng

của cộng đồng người Dayak Lễ hội

này là cho người Iban và người

Bidayuh ở Sarawak kỷ niệm cuối mùa

thu hoạch nên còn được gọi là lễ hội

thu hoạch

Lễ hội khiêu vũ

Âm nhạc và các vũ điệu là những giai

điệu tươi vui không thể thiếu trong

cuộc sống, chính vì vậy du lịch

Malaysia dịp đầu tháng 6 là một lựa

chọn rất sáng suốt Khoảng thời gian

4-6 tháng 6 hàng năm, Malaysia sẽ

diễn ra lễ hội khiêu vũ đầy hấp dẫn

II TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ, QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VỚI VIỆT NAM VÀ CÁC TIÊU CHUẨN NHẬP KHẨU CỦA MALAYSIA

1 Tình hình phát triển kinh tế

a Tổng quan nền kinh tế

• Malaysia là một nền kinh tế định hướng nhà nước tương đối mở và công nghiệp hóa mới Từ năm 1970 Malaysia đã bước vào giai đoạn chuyển đổi từ nền kinh tế dựa vào khai khoáng và nông nghiệp sang ngành chế tạo Là một quốc gia có nhiều tham vọng, Malaysia đã đặt mục tiêu trở thành một nước có thu nhập cao trước năm 2020 và ngày càng xa hơn nữa

• Malaysia là một trong những đất nước có nền kinh tế tốt nhất tại Châu

Á, GDP tăng trưởng trung bình 5.18% trong 5 năm gần đây 2018) Năm 2018 vừa qua, Malaysia đã vươn lên trở thành nền kinh tế

(2014-có GDP đứng thứ 3 ASEAN chỉ đứng sau Indonesia và Thái Lan

• Là Quốc gia chuyên xuất khẩu dầu khí, Malaysia được hưởng lợi từ việc giá năng lượng thế giới tăng cao Việc giảm giá dầu toàn cầu trong nửa cuối 2014 đã làm Malaysia thất thu và giảm giá trị đồng Ringgit Tuy Malaysia là quốc gia xuất khẩu lớn nhưng cũng có thể bị ảnh hưởng nặng nề khi giá cả hàng hóa bị giảm sút trên toàn cầu

• Malaysia là quốc gia xuất khẩu và mở cửa Các đối tác và mặt hàng xuất nhập khẩu chính năm 2017 của Malaysia như sau:

Nhận xét

Tuy sự tăng trưởng GDP của Malaysia trong năm 2018 có giảm 1.2% so với năm ngoái Nhưng tổng sản phẩm quốc nội năm 2018 lại là 354.348 triệu USD Giá trị tuyệt đối của GDP tại Malaysia đã tăng 39.640 triệu đô la so với năm 2017

Hơn nữa, GDP bình quân đầu người của Malaysia vào năm 2018 là $10.942 cao hơn năm 2017 là $ 9.828

Các con số này cho thấy tiềm năng phát triển kinh tế ở Malaysia là vô cùng lớn, đây

là một trong những nền kinh tế có sự tăng trưởng cao và lượng sản phẩm quốc nội

vô cùng dồi dào Hơn nữa GDP đầu người cao cũng cho thấy tiềm năng tiêu thụ rộng lớn các mặt hàng cao cấp hay thói quen mua sắm thường xuyên của quốc qua này

Tỷ giá hối đoái

• Tỉ giá hối đoái của đồng Việt Nam (VND) so với đồng Ringgits

(MYR) hiện nay là

Tỷ lệ thất nghiệp

Nhận xét

• Tỷ lệ thất nghiệp trung bình trong 5 năm gần đây của Malaysia là 3.24% cao nhất là năm 2016 là 3.44% và thấp nhất năm 2014 là 2.88% và dự đoán tỷ lệ này sẽ có xu hướng đi lên

• Tỷ lệ thất nghiệp ở mức luôn ở mức cao bất chấp sự phục hồi tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP), chứng tỏ Malaysia vẫn chưa tạo

ra nhiều việc làm cho người dân

Tỷ lệ thất nghiệp (%)

Tỷ lệ thất nghiệp (%)

2014 2015 2016 2017 2018

• Tỷ lệ lạm phát của Malaysia năm 2018 là 0,88%, giảm 2,99% so với năm 2017

• Tỷ lệ lạm phát của Malaysia năm 2017 là 3,87%, tăng 1,78% so với năm 2016

• Tỷ lệ lạm phát của Malaysia năm 2016 là 2,09%, giảm 0,01% so với năm 2015.

• Tỷ lệ lạm phát của Malaysia năm 2015 là 2,10%, giảm 1,04% so với năm 2014.

2 Quan hệ thương mại giữa Malaysia và Việt Nam

Đến nay hai nước đã ký 13 Hiệp định hợp tác trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, khoa học kỹ thuật, hàng không, đầu tư, bưu điện và viễn thông, ngân hàng, du lịch, thanh niên, thể thao và cùng là thành viên của các cộng đồng kinh

tế, hợp tác kinh tế song phương như

1 Hiệp định về các chuyến bay giữa và qua lãnh thổ hai nước (ký ngày 15/10/1978)

2 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (21/01/1992)

3 Hiệp định hàng hải (31/3/1992)

4 Hiệp định về hợp tác kinh tế, khoa học và kỹ thuật (20/4/1992)

5 Hiệp định hợp tác bưu chính viễn thông (20/4/1992)

6 Hiệp định thương mại (11/8/1992)

7 Hiệp định thanh toán song phương giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng Quốc gia của Malaysia (3/1993)

8 Hiệp định hợp tác khoa học, công nghệ về môi trường (12/1993)

9 Hiệp định về hợp tác du lịch (13/4/1994)

10 Hiệp định về hợp tác văn hóa (1995)

11 Hiệp định tránh đánh thuế trùng và ngăn chặn trốn thuế thu nhập (07/9/1995)

12 Hiệp định về hợp tác thanh niên và thể thao (1996)

13 Hiệp định về miễn thị thực cho người mang hộ chiếu phổ thông (25/9/2001)

14 Tuyên bố chung về khổ hợp tác toàn diện trong thế kỷ 21 (4/ 2004)

15 Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) kí ngày 26/2/2009 và có hiệu lực từ ngày 17/5/2010

16 Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực từ 30/12/2018

17 Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang trong quá trình đàm phán

3 Các tiêu chuẩn nhập khẩu của Malaysia

a Các mặt hàng cấm nhập khẩu

• Những ấn phẩm, tranh, ảnh, sách vở, bưu thiếp, hình vẽ, hình chạm khắc, phim, băng hình, đã la-ze, đĩa mềm vi tính hoặc những ấn phẩm tuyên truyền (bao gồm cả phim chưa in tráng) hoặc những vật được in,

vẽ khác các loại quần áo có mang hình in, hoặc phiên bản của bất kỳ những dòng chữ kinh Coran;

• Các loại dao, dao bấm; các thiết bị thu Radio có khả năng thu sóng Radio tần số 68-87 Mhz và 108-174 Mhz trừ những thứ được thiết kế

để thu sóng Radio khí tượng tại chỗ và những thứ được sử dụng cho các Cơ quan quản lý thông tin

• Các loại rượu chứa chì hoặc thành phần của chì nhiều hơn 3,46 miligames/lít; chất thạch tín; các hóa chất độc hại

b Hàng hóa nhập khẩu phải đáp ứng theo tiêu chuẩn Halal

- Chứng nhận Halal là xác nhận rằng sản phẩm không có các chất cấm theo

yêu cầu của luật Hồi giáo và đáp ứng yêu cầu về vệ sinh thực phẩm trong quá trình sản xuất Halal theo ngôn ngữ Ả Rập có nghĩa là hợp pháp.Trái ngược với “Halal” là “Haram” nghĩa là trái luật hoặc bị cấm áp dụng cho các khía cạnh đời sống của người Hồi giáo

- Bốn nhóm sản phẩm, dịch vụ theo tiêu chuẩn Halal gồm

• Các loại thức ăn như: gia cầm, thịt bò, bánh kẹo, trứng…

• Chứng nhận cửa hàng, quán café, nhà hàng

• Chứng nhận khách sạn

• Giao thông vận tải, dịch vụ thương mại…

- Một số các vật liệu Haram: lợn, chó, các sản phẩm từ thịt lợn, chó, Con la

và con lừa nhà, chất gây nghiện, đồ uống có cồn, các đồ uống gây hại, các chất phụ gia thực phẩm được chế biến từ vật liệu Haram,… trong chế biến, động vật chết hoặc bất tỉnh trước khi chế biến hoặc dính máu khi mổ không phải là thịt Halal

- Giấy chứng nhận Halal được cấp trên Cơ sở đề xuất chung của Cục Thú y,

Bộ Nông nghiệp Malaysia và Pusat lslam sau khi tiến hành kiểm tra tại chỗ

c Chứng nhận các sản phẩm y tế

Bộ Y tế Malaysia quy định một số sản phẩm phải có giấy chứng nhận dưới đây do các cơ quan của Bộ này cấp mới được lưu hành trên thị trường

- Giấy chứng nhận Y tế (Health Certificate)

- Giấy chứng nhận Kinh doanh Tự do (Free Sale Certificate - FSC);

- Giấy chứng nhận áp dụng Tiêu chuẩn HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point - Certificate)

- Giấy chứng nhận áp dụng Phương pháp Sản xuất tốt (Good Manufacturing Prađice (GMP) Certificate)

- Giấy chứng nhận áp dụng Biện pháp Vệ sinh Dịch tễ tốt (Good Hygienne Practice (GHP) Certificate)

d Qui định về dán nhãn dinh dưỡng

- Các loại thực phẩm đóng gói khi bán tại Malaysia phải được dán nhãn dinh dưỡng bao gồm: ngũ cốc, bánh mỹ, sữa, thịt hộp, cá hộp, rau quả

đóng hộp, nước quả, các loại đồ uống, nước sốt salad

- Thực phẩm phải được dán nhãn tiếng Anh hoặc Bahasa Malaysia

- Qui định dán nhãn dinh dưỡng ban hành tháng 3/2003 đề cập đến các chỉ số đinh dưỡng cần nêu và hình thức trình bày các chỉ số này trên nhãn sản phẩm Các qui định này hạn chế việc đưa ra các thông tin dinh dưỡng chung chung như: "reduced sodium" (giảm hàm lượng natri),

"low cholesteron" (tỷ lệ cholesteron thấp), hình “fibre" (hàm lượng chất

xơ cao)…

III ƯU ĐÃI CỦA THỊ TRƯỜNG MALAYSIA VÀ CƠ HỘI CHO NHÀ

ĐẦU TƯ VIỆT NAM

1 Chính sách ưu đãi chung

1.1 Ưu đãi bằng thuế quan

doanh nghiệp xuất khẩu

Để tăng giá trị xuất nhập khẩu, Malaysia áp dụng các ưu đãi như

▪ Giảm 10% thuế GTGT cho sp xuất khẩu

▪ Giảm 5% giá trị nguyên liệu đầu vào nội địa đế sản xuất hàng xuất khẩu cũng như chi phí quảng cáo, nghiên cứu thị trường

xuất những loại hàng được ưu tiên và có lượng vốn góp lớn được cấp tín dụng ưu đãi

“trợ cấp thuế đầu tư” sẽ hưởng mức thuế ứu đãi trong 10 năm với 7,5%

so với mức thuế phổ thông là 25% để áp dụng cho các nhà đầu tư ở các lĩnh vực như: Chế biến sản phẩm nông nghiệp; sản xuất các sản phẩm cao su; các sản phẩm từ dầu cọ; hóa chất và hóa phẩm dầu khí; dược phẩm; đồ gỗ; bột giấy, giấy và bảng giấy; các sản phẩm từ bông vải sợi; may mặc…

điểm Iskandar, trong đó có ưu đãi về mức thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp trong 10 năm, quyền sở hữu doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, hoãn vô thời hạn thuế giá trị gia tăng đối với bất động sản

và không hạn chế trong việc thuê các nhân viên người nước ngoài có trình độ cao Các doanh nghiệp xuất khẩu trên 80% được miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu và máy móc thiết bị chính

sẽ được khấu trừ thuế đối với vốn đầu tư lên đến 60%

c Khuyến khích NDT đầu tư vào các khu công nghệ cao

• Ưu đãi thuế đối với các doanh nghiệp mở rộng, tự động hóa hoặc hiện đại hóa các hoạt động sản xuất kinh doanh Ưu đãi thuế đặc biệt cho các doanh nghiệp công nghệ sinh học như hỗ trợ tái đầu tư tuơng đương 60% chi phí đầu tư và miễn phí thuế 10 năm cho các doanh nghiệp tiên phong