PHẦN I. LỜI MỞ ĐẦU Trong những năm qua, việc tăng cường đầu tư xây dựng cơ bản đã góp phần phát triển nhanh kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Kết cấu hạ tầng kỹ thuật và kinh tế xã hội ngày càng được phát triển, hoàn thiện, thay đổi diện mạo cả nước nói chung và của tỉnh nhà nói riêng. Tốc độ và quy mô tăng đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) đã góp phần quan trọng vào tốc độ tăng GDP hàng năm, tăng cường tiềm lực nền kinh tế, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đã góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng đáng kể năng lực nhiều ngành sản xuất, kinh doanh... góp phần tạo thêm sức cạnh tranh của nền kinh tế trong xu hướng hội nhập. Tuy nhiên, nhìn nhận, đánh giá về lĩnh vực đầu tư XDCB trong những năm qua vẫn còn những hạn chế là tình trạng thất thoát, lãng phí, tiêu cực, đầu tư dàn trải, hiệu quả đồng vốn đầu tư thấp đã trở nên khá phổ biến. Có thể khẳng định việc thất thoát, lãng phí thể hiện ở tất cả các giai đoạn, các khâu trong lĩnh vực đầu tư. Trong đó thất thoát qua đấu thầu, chỉ định thầu các dự án, cũng làm mất đi không ít nguồn đồng vốn Ngân sách Nhà nước dành cho đầu tư. Đấu thầu được coi là một phương tiện bảo đảm việc chi tiêu bằng các nguồn tiền của nhà nước có hiệu quả. Tuy nhiên, hiệu quả thông qua một cuộc đấu thầu phải dựa trên nguyên tắc đảm bảo sự công bằng trong cách xem xét, đánh giá các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu tham gia đấu thầu. Khái niệm công bằng trong đấu thầu là khá rộng, liên quan và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng chắc chắn không thể bỏ qua chất lượng của hồ sơ mời thầu. Hồ sơ mời thầu luôn được coi là đầu bài thi mà mọi nhà thầu có nhiệm vụ phải coi trọng và tuân thủ. Nó cũng là cơ sở để lựa chọn nhà thầu trúng thầu. Việc lựa chọn này tưởng chừng như đơn giản, song thực tế thường không như vậy. Nếu cho phép lựa chọn theo ý chủ quan, theo ý thích thì có lẽ dễ, song lựa chọn trên cơ sở hồ sơ mời thầu cùng với tiêu chuẩn đánh giá tương ứng để đảm bảo sự công bằng thì thường có những tình huống phức tạp, đáng suy ngẫm, đòi hỏi người thẩm định và cơ quan thẩm định phải có sự vận dụng một cách linh hoạt, khôn khéo và áp dụng chính xác các quy phạm pháp luật của nhà nước về đấu thầu, có kiến thức chuyên sâu về công tác đấu thầu để đảm bảo tính trung thực, khách quan, công bằng trong công tác thẩm định đấu thầu. Từ những lý do nêu trên tôi chọn đề tài “Xử lý tình huống trong công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu xây lắp Trụ sở UBND xã LC, huyện TY, tỉnh BG”.
Trang 1PHẦN II NỘI DUNG 4
I Mô tả tình huống: 4
1 Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu 5
2 Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu 5
II.Xác định mục tiêu xử lý: 7
III Phân tích nguyên nhân và hậu quả: 8
1 Nguyên nhân: 8
2 Hậu quả: 10
IV Cơ sở và căn cứ để xử lý tình huống: 11
V.Xây dựng các phương án xử lý tình huống và lựa chọn phương án tối ưu: 11 1 Xây dựng các phương án xử lý tình huống: 11
2 Lựa chọn phương án tối ưu: 15
VI Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã chọn 16
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18
I Kiến nghị: 18
II.Kết luận: 18
Trang 2PHẦN I LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, việc tăng cường đầu tư xây dựng cơ bản đã góp phần phát triển nhanh kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế Kết cấu hạ tầng kỹ thuật và kinh tế - xã hội ngày càng được phát triển, hoàn thiện, thay đổi diện mạo cả nước nói chung và của tỉnh nhà nói riêng Tốc độ và quy mô tăng đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) đã góp phần quan trọng vào tốc
độ tăng GDP hàng năm, tăng cường tiềm lực nền kinh tế, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đã góp phần quan trọng chuyển dịch
cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng đáng kể năng lực nhiều ngành sản xuất, kinh doanh góp phần tạo thêm sức cạnh tranh của nền kinh tế trong xu hướng hội nhập
Tuy nhiên, nhìn nhận, đánh giá về lĩnh vực đầu tư XDCB trong những năm qua vẫn còn những hạn chế là tình trạng thất thoát, lãng phí, tiêu cực, đầu
tư dàn trải, hiệu quả đồng vốn đầu tư thấp đã trở nên khá phổ biến Có thể khẳng định việc thất thoát, lãng phí thể hiện ở tất cả các giai đoạn, các khâu trong lĩnh vực đầu tư Trong đó thất thoát qua đấu thầu, chỉ định thầu các dự án, cũng làm mất đi không ít nguồn đồng vốn Ngân sách Nhà nước dành cho đầu tư
Đấu thầu được coi là một phương tiện bảo đảm việc chi tiêu bằng các nguồn tiền của nhà nước có hiệu quả Tuy nhiên, hiệu quả thông qua một cuộc đấu thầu phải dựa trên nguyên tắc đảm bảo sự công bằng trong cách xem xét, đánh giá các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu tham gia đấu thầu Khái niệm công bằng trong đấu thầu là khá rộng, liên quan và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng chắc chắn không thể bỏ qua chất lượng của hồ sơ mời thầu Hồ sơ mời thầu luôn được coi là đầu bài thi mà mọi nhà thầu có nhiệm vụ phải coi trọng và tuân thủ
Nó cũng là cơ sở để lựa chọn nhà thầu trúng thầu Việc lựa chọn này tưởng chừng như đơn giản, song thực tế thường không như vậy Nếu cho phép lựa chọn theo ý chủ quan, theo ý thích thì có lẽ dễ, song lựa chọn trên cơ sở hồ sơ mời thầu cùng với tiêu chuẩn đánh giá tương ứng để đảm bảo sự công bằng thì thường có những tình huống phức tạp, đáng suy ngẫm, đòi hỏi người thẩm định
Trang 3và cơ quan thẩm định phải có sự vận dụng một cách linh hoạt, khôn khéo và áp dụng chính xác các quy phạm pháp luật của nhà nước về đấu thầu, có kiến thức chuyên sâu về công tác đấu thầu để đảm bảo tính trung thực, khách quan, công bằng trong công tác thẩm định đấu thầu
Từ những lý do nêu trên tôi chọn đề tài “Xử lý tình huống trong công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu xây lắp Trụ sở UBND xã
LC, huyện TY, tỉnh BG”.
Thông qua đề tài bản thân tôi muốn nghiên cứu tìm hiểu thêm về nội dung này vì đây là một lĩnh vực nhạy cảm hiện nay và là nỗi bức xúc của các cơ quan quản lý nhà nước về lựa chọn nhà thầu, các cơ quan chủ đầu tư, các doanh nghiệp và của toàn xã hội
Trong thời gian theo học lớp Bồi dưỡng kiến thức Quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên (L.2) năm 2015 tại Trường Chính trị tỉnh Bắc Giang, tuy thời gian có hạn nhưng với tấm lòng nhiệt huyết và sự tận tình của các giảng viên, đã truyền đạt những kiến thức quý báu của mình cho lớp học Với những kiến thức quý báu đã tiếp thu được từ các giảng viên sẽ giúp tôi rất nhiều trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình, nhất là trong việc xử lý công việc một cách hiệu quả nhất, đúng Pháp luật và các quy định của Nhà nước để
có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, qua đó bản thân tôi ngày càng được hoàn thiện hơn
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Bắc Giang, giáo viên chủ nhiệm và các giáo viên giảng dạy đã tận tình giúp đỡ tôi học hỏi thêm được nhiều điều bổ ích và tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm, có cách nhìn nhận đánh giá sự việc trong lĩnh vực này một cách chính xác, hiệu quả
và qua đó nâng cao hơn kiến thức chuyên môn phục vụ cho công tác ở cơ quan, đơn vị mình
Trong quá trình thực hiện đề tài, do thời gian nghiên cứu có hạn và với kinh nghiệm, kiến thức còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính
Trang 4mong nhận được sự quan tâm và góp ý của các thầy, cô giáo để đề tài tiểu luận này được hoàn chỉnh hơn
Kết cấu của đề tài: Ngoài Phần I: Lời mở đầu, Phần III: Kết luận và kiến nghị, Nội dung đề tài được kết cấu 6 mục như sau trong Phần II: Nội dung:
I.Mô tả tình huống
II Xác định mục tiêu xử lý tình huống
III Phân tích nguyên nhân và hậu quả
IV Cơ sở và căn cứ để xử lý tình huống
V Xây dựng phương án xử lý tình huống và lựa chọn phương án tối ưu
VI Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã chọn
Trang 5PHẦN II NỘI DUNG
I Mô tả tình huống:
Phòng TCKH huyện TY đã nhận hồ sơ xin thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu “Xây lắp trụ sở UBND xã LC, huyện TY, tỉnh BG” của Ban Quản lý dự án xây dựng huyện TY (là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND huyện TY với chức năng đại diện quản lý các dự án đầu tư XDCB do
UBND huyện TY là chủ đầu tư) với giá trị gói thầu là 3.997.453.000 đồng, bằng
nguồn vốn Ngân sách huyện TY, thời gian thực hiện 180 ngày
Sau khi xem xét các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu và hồ sơ trình duyệt kết quả đấu thầu, nảy sinh tình huống như sau:
Sau khi được Ban Quản lý dự án xây dựng huyện TY thông báo mời thầu rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng trong toàn quốc để mời các nhà thầu có đủ tư cách pháp nhân và năng lực tham gia đấu thầu gói thầu nêu trên, có tất cả 05 nhà thầu tham gia mua hồ sơ dự thầu, đến thời điểm đóng thầu
có 04 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu tham gia đấu thầu Trong đó đơn vị được đề nghị trúng thầu là Công ty Cổ phần xây dựng GTC với giá đề nghị trúng thầu là 3.983.842.000 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 13.611.000 đồng Trong khi đó có 02 nhà thầu khác bị loại mặc dù có giá dự thầu thấp hơn giá dự thầu của Công ty Cổ phần xây dựng GTC
Nội dung hồ sơ mời thầu của gói thầu trên đã được UBND huyện TY ra quyết định phê duyệt, xin trích một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc xử lý tình huống trong công tác thẩm định đấu thầu để xét chọn thầu của gói thầu này như sau:
- Về tư cách pháp lý nhà thầu:
+ Nhà thầu phải có đủ năng lực, có ngành nghề kinh doanh xây dựng các công trình dân dụng
- Về tiêu chuẩn đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu (phương pháp đánh giá đạt hay không đạt):
Trang 6+ Chỉ huy trưởng công trường phải có trình độ đại học hoặc trên đại học thuộc chuyên ngành xây dựng dân dụng (có bản sao bằng tốt nghiệp được công chứng); có thời gian công tác ít nhất là 5 năm; đã là chỉ huy trưởng thi công của
01 công trình cùng loại, có tính chất tương tự gói thầu này
Trong báo cáo kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu của các nhà thầu có những vấn đề cần phải xem xét lại, nhất là phần đánh giá năng lực và kinh nghiệm của các hồ sơ dự thầu, cụ thể như sau:
1 Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu.
- Hồ sơ dự thầu của 04 nhà thầu sau tham gia dự thầu đạt yêu cầu đánh giá
sơ bộ theo quy định của hồ sơ mời thầu, có giá dự thầu như sau:
2 Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu.
a Đánh giá về mặt kỹ thuật và tài chính: Hồ sơ dự thầu của các nhà thầu
nêu trên đều đáp ứng yêu cầu về mặt kỹ thuật và tài chính, được quy định trong
hồ sơ mời thầu.
b Đánh giá về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu:
Căn cứ vào các yêu cầu và tiêu chuẩn đánh giá được qui định trong hồ sơ mời thầu, Tổ chấm thầu (do Ban QLDA xây dựng huyện TY trình UBND huyện
TY và đã được phê duyệt) đánh giá năng lực và kinh nghiệm của Công ty cổ phần XD GTC là đạt Riêng Công ty TNHH xây dựng A và Công ty TNHH xây dựng B không đạt nên bị loại, không được đưa vào danh sách ngắn để xác định giá đánh giá, cụ thể:
* Công ty TNHH xây dựng A.
Trong hồ sơ dự thầu của Công ty TNHH xây dựng A:
Trang 7Chức danh Họ và tên người
Chỉ huy trưởng công trường Phan Xuân E Thạc sỹ kỹ thuật, chuyên
ngành thủy lợi Người thay thế khi Chỉ huy
Phụ trách kỹ thuật thi công Phan Thế F
Dương Đức K
Kỹ sư xây dựng dân dụng
Kỹ sư xây dựng dân dụng Qua bảng nêu trên, Tổ chấm thầu đánh giá: ông Phan Xuân E đã từng làm chỉ huy trưởng công trường công trình tương tự mà nhà thầu đã thực hiện hoàn
thành (có xác nhận của Chủ đầu tư); có thời gian công tác trên 5 năm, nhưng có trình độ chuyên ngành không phải là xây dựng dân dụng Như vậy, theo yêu cầu
của hồ sơ mời thầu thì ông Phan Xuân E chưa đạt yêu cầu để đảm nhận chức danh chỉ huy trưởng thi công công trình, nên bị loại Điều đáng quan tâm ở đây
là Tổ chấm thầu chưa xem xét đến khả năng của ông Phan Thế F có đủ điều kiện thay thế ông Phan Xuân E làm chỉ huy trưởng công trường hay không và vẫn đảm bảo có ông Dương Đức K làm phụ trách kỹ thuật thi công
* Công ty TNHH xây dựng B.
Tổ chấm thầu đánh giá Công ty TNHH xây dựng B không đủ năng lực và
kinh nghiệm, nên bị loại là do Tổ chấm thầu được biết Công ty này thi công một số công trình không đạt tiến độ, làm cho các công trình này chậm bàn giao đưa vào sử dụng Điều đáng lưu ý là sự việc này đánh giá không dựa trên hồ sơ mời thầu
Theo đó, Tổ chấm thầu đánh giá có hai nhà thầu: Công ty TNHH xây dựng
A, Công ty TNHH xây dựng B không đạt yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm, nên
bị loại; còn lại 01 nhà thầu: Công ty cổ phần XD GTC được đưa vào để xác định giá đánh giá
Trang 8Theo kết quả đánh giá trong bảng nêu trên của Tổ chấm thầu, thì Công ty
cổ phần XD GTC là đơn vị được đề nghị trúng thầu với giá đề nghị trúng thầu là 3.983.842.000 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 13.611.000 đồng
Qua thẩm định kết quả xét chọn thầu nêu trên của Tổ chấm thầu, chuyên viên thẩm định xét thấy có thể đề nghị đơn vị trúng thầu là:
- Hoặc Công ty TNHH xây dựng A có giá dự thầu thấp nhất, bằng cách đưa ông Phan Thế F từ phụ trách kỹ thuật thi công có đủ điều kiện làm Chỉ huy trưởng công trường thay thế ông Phan Xuân E như đã được nhà thầu đề xuất trong hồ sơ dự thầu, mà vẫn đảm bảo có người làm phụ trách kỹ thuật thi công,
đó là ông Dương Đức K;
- Hoặc Công ty TNHH xây dựng B có giá dự thầu thấp thứ hai nếu Tổ chấm thầu bỏ qua yếu tố Công ty này thi công một số công trình không đạt tiến
độ, vì sự việc này không được đánh giá dựa vào hồ sơ mời thầu, nghĩa là Cty này vẫn đáp ứng các điều kiện năng lực và kinh nghiệm được yêu cầu trong hồ sơ mời thầu;
- Hoặc có thể chọn Công ty cổ phần xây dựng GTC có giá dự thầu thấp thứ
ba là nhà thầu trúng thầu theo báo cáo kết quả xét chọn thầu nêu trên của Tổ chấm thầu.
II Xác định mục tiêu xử lý:
Để đảm bảo tính cạnh tranh công bằng trong đấu thầu và hướng xử lý tình huống này theo hướng có lợi nhất cho bên mời thầu nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định nhằm đem lại hiệu quả cao nhất cho dự án, yêu cầu chuyên viên thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu làm cơ sở trình UBND huyện TY phê duyệt phải đảm bảo các mục tiêu sau đây:
- Tính khách quan: Đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong quá trình thẩm định để lựa chọn nhà thầu có giá dự thầu hợp lý và mang lại hiệu quả cao nhất cho dự án, bảo đảm đáp ứng được yêu cầu của Hồ sơ mời thầu;
- Tuân thủ các quy định theo Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 của Chính phủ về Quản lý dự án đầu tư xây dựng; Nghị định số
Trang 963/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu;
- Đánh giá hồ sơ dự thầu của các nhà thầu theo đúng hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu Yêu cầu thực hiện xét chọn thầu đúng quy trình, thủ tục và đảm bảo cơ sở pháp lý; tiến hành các bước phải đúng thẩm quyền đã được nhà nước quy định
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà thầu, ưu tiên cho các nhà thầu có giá
dự thầu thấp; có đủ năng lực, kinh nghiệm cùng với các giải pháp kỹ thuật cũng như biện pháp tổ chức thi công một cách khoa học; cung ứng vật tư thiết bị, lắp đặt hợp lý và hiệu quả; thời gian thi công hoàn thành công trình vượt kế hoạch, nhưng vẫn đảm bảo tính khách quan và cạnh tranh công bằng trong đấu thầu
- Bảo đảm sự hài hòa giữa tính pháp lý, hiệu quả đem lại cho dự án và tiết kiệm ngân sách Nhà nước có hiệu quả cao nhất trong đấu thầu
III Phân tích nguyên nhân và hậu quả:
1 Nguyên nhân:
Qua phân tích sơ bộ các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu nhận thấy cả 03
nhà thầu tham dự đều đáp ứng được yêu cầu về năng lực kinh nghiệm của gói thầu nhưng khi phân tích cụ thể từng hồ sơ thì xuất hiện một số vấn đề như đã nêu ở cuối phần mô tả tình huống Chuyên viên thẩm định đã đề xuất lãnh đạo UBND huyện TY mời Tổ chấm thầu của Ban Quản lý dự án xây dựng huyện TY
và các phòng chuyên môn có liên quan để xử lý và chọn đơn vị trúng thầu sao cho hợp tình, hợp lý nhằm lại hiệu quả cao nhất cho dự án, nhưng phải đúng quy định và đảm bảo sự công bằng trong đấu thầu
Trong quá trình họp lấy ý kiến, có những ý kiến khác nhau và đã có 03 phương án đề xuất cho cả 03 nhà thầu được trúng thầu với những lý do chính đáng có thể chấp nhận được Nguyên nhân dẫn đến những ý kiến trái ngược nêu trên là do nhiều nguyên nhân cả về khách quan lẫn chủ quan là Tổ chấm thầu chưa nghiên cứu kỹ hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, đồng thời chính nhà thầu có
Trang 10những chủ quan và chưa nghiên cứu kỹ hồ sơ mời thầu,… cụ thể những nguyên nhân chính như sau:
- Đối với bên mời thầu:
+ Tổ chấm thầu chưa nghiên cứu kỹ hồ sơ dự thầu của nhà thầu là Công ty TNHH xây dựng A, để có hướng xử lý linh hoạt, đó là chưa xét đến trường hợp đưa ông Phan thế F có đủ điều kiện năng lực và kinh nghiệm làm chỉ huy trưởng công trường thay thế ông Phan Xuân E không đủ năng lực do ông E có bằng Thạc sỹ kỹ thuật chuyên ngành thủy lợi chứ không phải là chuyên ngành xây dựng dân dụng theo như hồ sơ mời thầu
+ Tổ chấm thầu có thành kiến đối với Công ty TNHH xây dựng B, đó là mặc dù Công ty này có một số sai phạm như đã nêu trên, nhưng chấm trên hồ sơ
dự thầu thì năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu nêu trong hồ sơ dự thầu đáp ứng được yêu cầu hồ sơ mời thầu Hơn nữa, bên mời thầu chưa phân tích các sai phạm trên phát xuất từ những nguyên nhân nào để có đánh giá xác đáng Sau khi tìm hiểu kỹ thì được biết, nhà thầu này khi thi công một công trình có thay thế chủng loại vật tư có giá trị và chất lượng tương đương được đơn vị tư vấn giám sát chấp nhận, tuy nhiên do có vấn đề ở nhà máy sản xuất nên vật tư này không đảm bảo số lượng cung cấp cho công trình ngay nên tiến độ bị chậm Một số công trình khác chậm tiến độ là do công tác đền bù giải phóng mặt bằng của bên mời thầu chậm, có công trình nhà thầu thi công trúng vào mùa mưa làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công Như vậy, việc chậm tiến độ của nhà thầu này là do nguyên nhân khách quan
- Đối với các nhà thầu tham dự đấu thấu thầu: Công ty TNHH xây dựng A chưa
nghiên cứu kỹ các nội dung quy định của hồ sơ mời thầu, đó là trong hồ sơ mời thầu yêu cầu người chỉ huy trưởng công trình phải có bằng đại học chuyên ngành xây dựng xây dựng dân dụng, nhưng trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu này lại bố trí ông Phan Xuân E có bằng thạc sỹ chuyên ngành thủy lợi làm chỉ huy trưởng công trường nên không đáp ứng được trình độ chuyên môn theo yêu cầu của hồ
sơ mời thầu Tuy nhiên, trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu có đề xuất ông Phan