GA SINH HOC 7 HKI1 chinh sua dug nhat s1 (2)

Nêu được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng và sinh sản của trùng roi xanh, khả năng hướngsáng từ đó thấy được bước chuyển biến quan trọng từ động vật đơn bào  động vật đa bào qua đại diện là

Trang 1

Tuần1 Tiết:1

Ngày dạy

GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH PHƯƠNG PHÁP HỌC BỘ MÔN

A MỤC TIÊU

1 KIẾN THỨC

- Học sinh nắm được chương trình , nội dung SINH HỌC 7

- Học sinh biết cách học , các phương pháp học tập có hiệu quả

1 Kiểm tra kiến thức cũ: (không có)

2 Giảng kiến thức mới:

a Giới thiệu chương trình

- Chuẩn bị bài mới

- Hướng dẫn cách ghi và soạn bài

d Tổ chức hoạt động thực hành

- Phân nhóm

- Nghuyên tắc khi thực hành

- Nội qui thực hành

Trang 3

Tuần1 Tiết:2

Ngày dạy

MỞ ĐẦU Bài 1: THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG VÀ PHONG PHÚ

A MỤC TIÊU.

1 Kiến thức:Học sinh chứng minh sự đa dạng và phong phú của động vật thể hiện

ở số loài và môi trường sống

2 Kĩ năng: Kĩ năng tìm kiếm xử lí thông tin khi đọc sgk, quan sát tranh

- Kĩ năng giao tiếp hợp tác lắng nghe tích cực

- Kĩ năng tự tin trình ý kiến trước tổ nhóm lớp

3 Thái độ:Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học.

1 Kiểm tra kiến thức cũ: không kiểm tra.

2 Giảng kiến thức mới:Thế giới động vật đa dạng phong phú Nước ta nằm ở vùng

nhiệt đới, nhiều tài nguyên rừng và biển, được thiên nhiên ưu đãi cho một thế giới động vật rất đa dạng và phong phú Vậy chúng đa dạng và phong phú như thế nào? Chúng ta cùng đi vào tìm hiểu bài học hôm nay

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng về loài và phong phú về số lượng cá thể động vật.(15')

Mục tiêu: HS biết động vật có rất nhiều loài, nhiều hình dạng, kích thước khác nhau Dựa vào đâu để khẳng định động vật đa dạng và phong phú?

- Gv ghi tiêu đề mục 1

- Yêu cầu HS đọc thông tin

trong SGK và xem hình 1.1,

hình 1.2

- Sự phong phú về loài được

thể hiện như thế nào?

- Yêu cầu HS trả lời

mụcSGK trang 6

- GV thông báo: Một số động

vật được con người thuần hoá

thành vật nuôi, có nhiều điểm

phù hợp với nhu cầu của con

+ Dù ở ao, hồ hay sông suối đều có nhiều loài độngvật khác nhau sinh sống

+ Ban đêm mùa hè thường

có một số loài động vật như: Cóc, ếch, dế mèn, sâu bọ phát ra tiếng kêu

I Đa dạng loài và phong phú về số lượng cá thể động vật.

Thế giới ĐV vô cùng đa dạng, phong phú về số loài, kích thước cơ thể, lối sống và môi trường sống

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự đa dạng về môi trường sống.(15')

Mục tiêu: hs biết động vật có thể sống được ở khắp nơi trên trái đất.

(* Theo các em động vật sống được những đâu trên thế giới? Để biết động vật có thể sống được ở những nơi nào chúng ta cùng tìm hiểu phần 2)

Trang 4

- GV cho HS thảo luận và thực

hiện mụctrang 8 SGK

+ Đặc điểm nào giúp chim cánh

cụt thích nghi được với khí khí

hậu giá lạnh ở vùng cực?

+ Nguyên nhân nào khiến động

vật vùng nhiệt đới đa dạng và

phong phú hơn động vật vùng ôn

đới và Nam cực?

+ Động vật nước ta có đa dạng và

phong phú không? Vì sao?

- Hãy cho ví dụ để chứng minh sự

phong phú về môi trường sống

của động vật

- GV yêu cầu HS rút ra kết luận

- GV yêu cầu HS đọc phần ghi

+ Nước ta động vật cũng phong phú vì nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới

- Gấu trắng Bắc cực, Đà điểu

ở sa mạc, cá phát sáng ở đáy biển, lươn ở đáy bùn

- HS rút ra kết luận

- HS đọc phần ghi nhớ

Nhờ sự thích nghi cao với điều kiện sống, động vật phân bố ở khắp các môi trường như nước mặn, nước ngọt, nước lợ, trên cạn,trên không và ngay cả

ở vùng cực băng giá quanh năm

Tl: Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, thực vật phong phú, phát triển quanh năm là nguồn thức

ăn lớn, hơn nữa nhiệt độ phù hợp cho nhiều loài

+ Động vật nước ta có đa dạng và phong phú không? Vì sao?

Tl: Nước ta động vật cũng phong phú vì nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới

4 Hướng dẫn học tập ở nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ.

- Trả lời các câu hỏi ở cuối SGK

Xem trước bài “Phân biệt động vật với thực vật Đặc điểm chung của động vật” Chuẩn bị bảng số 1 trang 9 và bảng số 2 trang 11 SGK

D RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 5

Tuần 2 Tiết: 3

Ngày dạy

Bài 2:ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :

- Nêu được đặc điểm cơ bản để phân biệt động vật với thực vật và đặc điểm chung của động vật

- Nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật

2 Kĩ năng : Rèn luyện khả năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp và hoạt động

nhóm

3 Thái độ : Giáo dục cho HS ý thức học tập , bảo vệ sự đa dạng sinh học

B CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của GV: Tranh hình 2.1; 2.2 SGK.

2 Chuẩn bị của HS: Nghiên cứu bài ở nhà.

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1 Kiểm tra kiến thức cũ:

- Thế giới động vật đa dạng và phong phú như thế nào?

=>Thế giới ĐV vô cùng đa dạng, phong phú về số loài, kích thước cơ thể, lối sống và môi trường sống.Nhờ sự thích nghi cao với điều kiện sống, động vật phân bố ở khắp cácmôi trường như nước mặn, nước ngọt, nước lợ, trên cạn, trên không và ngay cả ở vùng cực băng giá quanh năm

Nếu đem so sánh con gà với cây bàng, ta thấy chúng khác nhau hoàn toàn, song chúng đều là cơ thể sống Vậy phân biệt chúng bằng cách nào?

Hoạt động 1: Phân biệt động vật với thực vật.8'

(* Làm cách nào để chúng ta có thể phân biệt vật sống là động vật hay thực

vật, để biết được điều đó cùng ta cùng tìm hiểu nội dung đầu tiên.)

GV ghi tiêu đề mục 1

- Yêu cầu HS xem hình 2.1 và

tiến hành so sánh động vật với

thực vật ở bảng 1

- GV tiếp tục yêu cầu HS thảo

luận 2 câu hỏi ở trang 10 SGK

3 đặc điểm cơ bản của động vật

- GV yêu cầu HS rút ra kết luận

về đặc điểm chung của động vật

- HS đọc thông tin và tiến hành so sánh Kẽ bảng 1 vào vở

+ Giống nhau: Đều là các

cơ thể sống ,đều cấu tạo từ

tế bào, lớn lên và sinh sản

+ Khác nhau: ĐV có khả năng di chuyển, có hệ thần kinh và giác quan, sống

dị dưỡng nhờ vào chất hữu

cơ có sẵn

TV: Không di chuyển,không có HTK và giác quan, sống tự dưỡng,

tự tổng hợp chất hữu cơ để sống

I Phân biệt động vật với thực vật:

- Động vật có những đặcđiểm phân biệt với thực vật

+ Có khả năng di chuyển

+ Có hệ thần kinh và giác quan

+ Chủ yếu dị dưỡng

II Đặc điểm chung của

ĐV :

- Có khả năng di chuyển

- Có hệ thần kinh và

Trang 6

- Yêu cầu HS đọc thông tin trong

SGK

- GV giới thiệu có 8 ngành ĐV:

+ ĐVKXS : 7 ngành

+ ĐVCXS : 1 ngành

Hoạt động 4: Tìm hiểu vai trò

của động vật.(5')

SGK và hướng dẫn HS điền vào

bảng 2

- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ

- HS thực hiện

+ Có khả năng di chuyển

+ Có hệ thần kinh và giác quan

+ Dị dưỡng

- HS rút ra kết luận

- HS đọc thông tin SGK

- HS đọc thông tin và hoàn thành bảng 2 vào vở

- HS đọc ghi nhớ

III Sơ lược phân chia giới động vật: ( SGK) IV Vai trò của ĐV: ĐV mang lại lợi ích nhiều mặt cho con người tuy nhiên một số loài có hại 3 Củng cố kiến thức cũ:

- Dựa vào đặc điểm chủ yếu nào để phân biệt động vật với thực vật? => Động vật có những đặc điểm phân biệt với thực vật + Có khả năng di chuyển + Có hệ thần kinh và giác quan + Chủ yếu dị dưỡng - Đặc điểm chung của ĐV là gì? - Có khả năng di chuyển - Có hệ thần kinh và giác quan - Dị dưỡng

4 Hướng dẫn học tập ở nhà: a Bài vừa học: - Học thuộc phần ghi nhớ - Trả lời các câu hỏi ở cuối SGK b Bài sắp học: - Xem trước bài “Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh” D RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 7

Tuần 2 Tiết: 4

Ngày dạy

CHƯƠNG I: NGÀNH ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Bài 3: THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :Giúp HS thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình cho ngành ĐV nguyên

sinh là: Trùng roi và trùng giày, phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diệnnày

2 Kĩ năng :Rèn luyện cho hs kỹ năng sử dụng & quan sát mẫu bằng kính hiển vi.

3 Thái độ : Giáo dục cho hs ý thức nghiêm túc, tỉ mỉ, cẩn thận.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Kính hiển vi, lam kính, la men, kim nhọn, ống hút, khăn lau.

Tranh trùng giày, trùng roi, trùng biến hình

2 Học sinh: Váng ao, hồ, rễ bèo nhật bản, rơm khô ngâm nước 5 ngày.

Câu1: Hãy nêu các đặc điểm chung của động vật?

- Có khả năng di chuyển

- Có hệ thần kinh và giác quan

- Dị dưỡng

Câu 2: Hãy nêu những mặt lợi và hại của động vật đối với con người?

-ĐV mang lại lợi ích nhiều mặt cho con người như: thực phẩm,làm thuốc tuy nhiên một số loài có hại như: ruồi, muỗi

2 Giảng kiến thức mới:Hầu hết động vật nguyên sinh không nhìn thấy được

bằng mắt thường nhưng bằng kính hiển vi sẽ thấy trong mỗi giọt nước ao, hồ…là một thế giới động vật nguyên sinh vô cùng đa dạng Hôm nay chúng ta cùng làm rõ điều này

Hoạt động 1: Quan sát trùng giày.(15')

- GV hướng dẫn các thao tác:

+ Dùng ống hút lấy 1 giọt nhỏ ở nước

ngâm rơm (thành bình)

+ Nhỏ lên lam kính  rải vài sợi bông

(cản tốc độ) rọi dưới kính hiển vi

+ Điều chỉnh thị trường kính hiển vi để

nhìn cho rõ

- Cho HS quan sát hình 3.1 trang 14 SGK

để nhận biết trùng giày

- Yêu cầu HS lấy mẫu soi dưới kính hiển

vi  nhận biết và vẽ sơ lựơc hình dạng

trùng giày

- GV kiểm tra trên kính của HS

- GV hướng dẫn cách cố định mẫu

- GV yêu cầu HS quan sát trùng giày di

- Quan sát, chú ý hướng dẫn của GV

Hình vẽ 3.1 trang 14 SGK

Trang 8

- GV thông báo kết quả đúng để HS tự

sửa chữa

+ Không đối xứng, có hình khối như

chiếc giày

+ Vừa tiến vừa xoay

Hoạt động 2: Quan sát trùng roi.15'

- Yêu cầu HS quan sát hình 3.2 và 3.3

trang 15 SGK

- Yêu cầu HS quan sát và nhận biết trùng

roi.Yêu cầu HS lấy mẫu và quan sát trùng

roi.- Yêu cầu HS thay nhau lấy mẫu để

quan sát

- GV gọi 1 số HS lên bảng tiến hành

- GV kiểm tra trên kính từng nhóm Nếu

nhóm nào chưa tìm thấy trùng roi thì GV

tìm nguyên nhân và cả lớp góp ý

- Yêu cầu HS làm bài tập mục  trang 16

SGK

- Yêu cầu HS trình bày câu trả lời

- GV thông báo đáp án đúng:

+ Đầu đi trước

+ Màu sắc của hạt diệp lục

của giáo viên

- HS lấy váng xanh ở nước

ao hồ hay rũ nhẹ rễ bèo để có trùng roi

- HS tiến hành lấy mẫu

- HS thực hiện

- HS dựa vào kết qủa quan sát và thông tin SGK trả lời câu hỏi

- HS trình bày

- HS chú ý

2 Quan sát trùng roi.

Hình vẽ 3.3 trang 14 SGK

3 Củng cố kiến thức cũ:

Hướng dẫn học sinh vệ sinh thí nghiệm, nhận xét buổi thực hành.

- Về nhà vẽ hoàn chỉnh trùng giày và trùng roi

- Xem trước bài “Trùng roi”

- Trả lời các câu hỏi trong bài

Tương Bình Hiệp, Ngày tháng 8 năm 2019

TTCM

Lê Thị Oanh

Trang 9

Nêu được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng và sinh sản của trùng roi xanh, khả năng hướng

sáng từ đó thấy được bước chuyển biến quan trọng từ động vật đơn bào  động vật đa

bào qua đại diện là tập đoàn trùng roi

2 Kĩ năng: Rèn luyện cho kỹ năng quan sát, thu thập kiến thức và hoạt động nhóm.

3 Thái độ: Giáo dục cho HS ý thức học tập.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh hình 4.1,4.2,4.3 sgk

2 Học sinh: Xem lại bài thực hành.

a Giới thiệu bài mới:Động vật nguyên sinh rất nhỏ bé, chúng ta đã được quan

sát ở bài thực hành trước Hôm nay chúng ta cùng nghiên cứu rõ về chúng

- Trình bày quá trình sinh sản

của trùng roi xanh?

- Yêu cầu HS thực hiện lệnh ở

- Trong nước ngọt (ao, hồ, đầm, ruộng, vũng nước mưa )

2 Sinh sản:

Có hình thức sinh sản vô tính bằng cách phân đôi cơ thể theo chiều dọc

II Tập đoàn trùng roi.

Tập đoàn trùng roi gồm nhiều

tế bào có roi, liên kết với nhau tạo thành Chúng gợi ra mối quan hệ về nguồn gốc giữa động vật đơn bào và động vật

đa bào

Trang 10

ở ngoài làm nhiệm vụ di

chuyển bắt mồi  khi sinh

sản, 1 số tế bào chuyển vào

trong thân và phân chia thành

tập đoàn mới

- Tập đoàn Vôn vóc cho ta

suy nghĩ gì về mối liên quan

giữa ĐV đơn bào và đa bào?

- Yêu cầu HS đọc phần ghi

nhớ

- Trong tập bắt đầu có sự phân chia chức năng cho 1

số TB

- HS đọc ghi nhớ.

-Cho biết trùng roi xanh dinh dưỡng bằng cách nào?

- Tự dưỡng và dị dưỡng

- Hô hấp: trao đổi khí qua màng tế bào

- Bài tiết: Nhờ không bào co bóp điều chỉnh áp suất thẩm thấu

a Bài vừa học:

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Trả lời các câu hỏi ở cuối SGK

- Đọc phần “Có thể em chưa biết”

b Bài sắp học:

- Xem trước bài “Trùng biến hình và trùng giày”

- Quan sát hình vẽ và trả lời các câu hỏi của bài

Trang 11

Tuần: 3 Tiết: 6

Ngày dạy

Bài 5: TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Nêu được đặc điểm cấu tạo di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của trùng

biến hình và trùng giày từ đó thấy được sự phân hoá chức năng các bộ phận trong tế bàocủa trùng giày  đó là biểu hiện mầm sống của động vật đa bào

2 Kĩ năng: Rèn luyện cho kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp, nhóm.

3 Thái độ : Giáo dục cho ý thức yêu thích bộ môn.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ hình 5.1, 5.2, 5.3 SGK.

2 Học sinh: Phiếu học tập

Câu 1: Nêu đặc điểm của trùng roi và tập đoàn trùng roi? Có thể gặp trùng roi ở đâu?Trả lời: Đặc điểm của trùng roi và tập đoàn trùng roi: (nội dung phần ghi

nhớ).Có thể gặp trùng roi ở: váng xanh nổi lên ở các ao hồ; trong các vũng nước đọng nước mưa…có màu xanh; trong bình nuôi cấy động vật nguyên sinh ở phòng thí nghiệm

Câu 2: Trùng roi giống và khác với thực vật ở những điểm nào?Trả lời:

+ Giống: có cấu tạo từ tế bào, có khả năng tự dưỡng

+ Khác: là động vật đơn bào, di chuyển nhờ roi, sinh sản vô tính theo cách phân đôi, có chức năng bài tiết

- HS đọc nội dung trong SGK

- Gồm 1 tế bào có khối chất nguyên sinhlỏng, nhân, không bào tiêu hoá, không bào co bóp

Di chuyển: Nhờ chân giả (do chất nguyên sinh dồn về 1 phía)

- HS đọc

- HS sắp xếp:

+ Khi 1 chân giả tiếp cận mồi

+ Lập tức hình thành chân giả thứ 2 vây lấy mồi

+ Hai chân giả kéo dài nuốt mồi vào sâu trong chất nguyên sinh

+ Không bào tiêu hóa tạo thành bao lấy mồi, tiêu hóa mồi nhờ dịch tiêu hóa

- Sinh sản theo hình thức phân đôi

- Dinh dưỡng: Thức ăn

miệnghầukhông bào tiêu hoábiến đổinhờ enzimthấm vào chất nguyên sinh

Bài tiết: chất thải được đưa đến không

I TRÙNG BIẾN HÌNH:

1 Cấu tạo và di chuyển:

- Cấu tạo: Gồm 1 tế bào có khối chất nguyên sinh lỏng, nhân, không bào tiêu hoá, không bào co bóp.- Di chuyển: Nhờ chân giả (do chất nguyên sinh dồn về 1 phía)

2 Dinh dưỡng:

+ Khi 1 chân giả tiếp cận mồi Lập tức hình thành chân giả thứ 2 vây lấy mồi Hai chân giả kéo dài nuốt mồi

Trang 12

- Quan sát hình 5.1 và

5.3 thảo luận và trả lời

các câu hỏi ở phía

dưới

- Hình thức sinh sản

của trùng giày như thế

nào?

- Yêu cầu HS đọc ghi

nhớ

+ Nhân trùng giày khác trùng biến hình

ở chỗ: số lượng nhiều hơn (1 nhân lớn, 1 nhân nhỏ), hình dạng chúng cũng khác nhau (1 bất định, 1 hình chiếc giày)

+ Không bào co bóp ở trùng giày khác trùng biến hình ở chỗ: chỉ có 2, nhưng ở

vị trí cố định, có túi chứa hình cầu ở giữa để chứa và các rãnh dẫn chất bài tiết ở xung quanh như cánh hoa thị, tức

là cấu tạo phức tạp hơn.+ Tiêu hóa ở trùng giày khác với trùng biến hình ở chỗ:* Có rãnh miệng và lỗ miệng ở vị trí

cố định.* Thức ăn nhờ lông bơi cuốn vào miệng rồi không bào tiêu hóa được hình thành từng cái ở cuối hầu

* Không bào tiêu hóa di chuyển trong cơ thể theo 1 quỹ đạo xác định để chất dinh dưỡng được hấp thụ dần dần đến hết, rồi chất thải được loại ra ở lỗ thoát có vị trí

cố định

- Sinh sản vô tính theo chiều ngang và sinh sản hữu tính (sinh sản tiếp hợp)

+ Không bào tiêu hóa tạo thành bao lấy mồi, tiêu hóa mồi nhờ dịch tiêu hóa

3 Sinh sản:Sinh sản

theo hình thức phân đôi

II TRÙNG GIÀY:

1 Dinh dưỡng:

- Dinh dưỡng: Thức ănmiệnghầukhông bào tiêu hoábiến đổi nhờ enzimthấm vào chất nguyên sinh

- Bài tiết: chất thải được đưa đến không bào co bóplỗ thoát ra ngoài

2 Sinh sản:

Sinh sản vô tính theo chiều ngang và sinh sản hữu tính (sinh sản tiếp hợp)

* Cho biết cấu tạo và cách di chuyển của trùng biến hình ?

- Cấu tạo: Gồm 1 tế bào có khối chất nguyên sinh lỏng, nhân, không bào tiêu hoá, không bào co bóp Di chuyển: Nhờ chân giả (do chất nguyên sinh dồn về 1 phía)

* Trùng biến hình sinh sản bằng cách nào?

- Sinh sản vô tính theo chiều ngang và sinh sản hữu tính (sinh sản tiếp hợp)

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Đọc “Em chưa biết”

- Soạn bài “Trùng kiết lị và trùng sốt rét”

- Trả lời các câu hỏi ở cuối bài

Trang 13

- Rèn luyện cho kỹ năng thu thập kiến thức qua kênh hình, phân tích tổng hợp.

3 Thái độ: Giáo dục cho ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể, diệt muỗi…

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ hình 6.1, 6.2, 6.4 SGK.

2 Học sinh: Phiếu học tập, tìm hiểu về bệnh sốt rét ở địa phương.

Câu hỏi: Trùng giày di chuyển, lấy thức ăn, tiêu hóa và thải bã như thế nào?

- Dinh dưỡng: Thức ănmiệnghầukhông bào tiêu hoábiến đổi nhờ enzimthấm vào chất nguyên sinh

- Bài tiết: chất thải được đưa đến không bào co bóplỗ thoát ra ngoài

Động vật nguyên sinh tuy nhỏ nhưng gây cho người nhiều bệnh rất nguy hiểm Hai

bệnh thường gặp ở nước ta là bệnh kiết lị và bệnh sốt rét Chúng ta cần biết về các thủ phạm của 2 bệnh này để có cách chủ động phòng chống tích cực

- Nêu cấu tạo và cách

dinh dưỡng của trùng

kiết lị?

- Nêu hình thái phát

triển của trùng kiết lị?

- Yêu cầu HS đánh dấu

- Cấu tạo: giống trùng biến hình, chỉ khác là có chân giả rất ngắn, không có không bào

Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng

tế bào, nuốt hồng cầu

- Phát triển: Trong môi trườngkếtthành bào xácchui vào ruột ngườichui ra khỏi bào xácbám vào thành ruột

- Cấu tạo: Không có cơ quan di chuyển, không có các không bào

Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng

I Trùng kiết lị:

- Cấu tạo: giống trùng biến hình, chỉ khác là có chân giảrất ngắn, không có không bào

- Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng tế bào, nuốt hồng cầu

- Phát triển: Trong môi trườngkết thành bào xácchui vào ruột ngườichui ra khỏi bào xácbám vào thành ruột

II Trùng sốt rét:

1 Cấu tạo và dinh dưỡng:

- Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng tế bào, lấy chất

Trang 14

- Hãy tóm tắt vòng đời

của trùng sốt rét?

- Kẽ bảng phía dưới vào

vở và tiến hành thảo

luận, ghi kết quả so sánh

vào bảng

- Yêu cầu HS đọc nội

dung trong SGK về

vòng đời của trùng sốt

rét

nhớ

- Trong tuyến nước bọt của muỗimáu ngườichui vào hồng cầu và sinh sản phá huỷ hồng cầu

- HS điiền vào bảng:

+ Trùng kiết lị: Lớn hơn hồng cầu người; qua ăn uống; ở thành ruột;

làm suy nhược cơ thể; bệnh kiết lị

+ Trùng sốt rét: Nhỏ hơn hồng cầu muỗi; qua muỗi đốt; trong mạch máu; thiếu máu, suy nhược

cơ thể nhanh; bệnh sốt rét

- Trong tuyến nước bọt của muỗimáu ngườichui vào hồng cầu và sinh sản phá huỷ hồng cầu

3 Bệnh sốt rét ở nước ta: SGK.

3 Củng cố kiến thức cũ: * Cho biết cấu tạo , dinh dưỡng và vòng đời của trùng sốt rét? - Cấu tạo: Không có cơ quan di chuyển, không có các không bào - Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng tế bào, lấy chất dinh dưỡng từ hồng cầu - Vòng đời:Trong tuyến nước bọt của muỗimáu ngườichui vào hồng cầu và sinh sản phá huỷ hồng cầu 4 Hướng dẫn học tập ở nhà: a Bài vừa học: - Học thuộc phần ghi nhớ - Trả lời các câu hỏi ở cuối SGK - Đọc “Em có biết?” 2 Bài sắp học: - Soạn bài “Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh” D RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 15

Ngày dạy

Bài 7: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG

VẬT NGUYÊN SINH.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh và chỉ ra được vai trò tích cực của

động vật nguyên sinh, những tác hại do chúng gây ra

2 Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, thu thập kiến thức và hoạt động nhóm.

3 Thái độ : Giáo dục ý thức giữ vệ sinh môi trường nói chung, môi trường nước nói

riêng và cá nhân

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ hình 7.1 và 7.2 SGK.

2 Học sinh: Chuẩn bị bảng 1 Đặc điểm chung ngành động vật.

1 Kiểm tra kiến thức cũ:Câu 1: Nêu cấu tạo, dinh dưỡng và phát triển của

trùng kiết lị? - Cấu tạo: giống trùng biến hình, chỉ khác là có chân giả rất ngắn, không

có không bào Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng tế bào, nuốt hồng cầu

- Phát triển: Trong môi trườngkết thành bào xácchui vào ruột ngườichui ra khỏi bào xácbám vào thành ruột.)

Câu 2: Nêu cấu tạo, dinh dưỡng và vòng đời của trùng sốt rét?

- Dinh dưỡng: Thực hiện qua màng tế bào, lấy chất dinh dưỡng từ hồng cầu.)

- Vòng đời: Trong tuyến nước bọt của muỗimáu ngườichui vào hồng cầu và sinh

sản phá huỷ hồng cầu.)

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập

Với số lượng khoảng 40 nghìn loài, động vật nguyên sinh phân bố khắp nơi Tuy nhiên chúng có cùng những đặc điểm chung và có vai trò to lớn với tự nhiên và với đời sống con người Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thấy rõ được điều đó

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

- Cơ quan di chuyển phát triển, dinh dưỡng kiểu động vật và là 1 mắc xích trong chuỗi thức ăn của tựnhiên

- Cơ quan di chuyển thường tiêu giảm hay kém

I Đặc điểm chung:

Động vật nguyên sinh có đặcđiểm chung là cơ thể có kíchthước hiển vi, chỉ là một tế bào nhưng đảm nhận mọi chức năng sống Phần lớn: dịdưỡng, di chuyển băng chân giả, lông bơi hay roi bơi hoặc tiêu giảm Sinh sản vô tính theo kiểu phân đôi

Trang 16

- Nêu vai trò của động vật

nguyên sinh trong sự sống ở

ao nuôi cá?

- Yêu cầu HS kẽ bảng 2 vào

vở và điền thông tin vào

- Thức ăn chủ yếu của cácgiáp xác nhỏ mà giáp xác nhỏ lại là thành phần thức

ăn chủ yếu của cá

- HS kẽ và điền thông tin vào bảng

II Vai trò thực tiễn:

Chúng có vai trò là thức ăn của nhiều động vật lớn hơn trong nước, chỉ thị về độ sạch của môi trường nước Một số không nhỏ động vật nguyên sinh gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho động vật và người

Bảng 1 Đặc điểm chung ngành Động vật nguyên sinh.

STT Đại diện

Kích thước Cấu tạo từ

Thức ăn

Bộ phận di chuyển

Hình thức sinh sản

Hiển

1 tế bào

Nhiều

tế bào

Tự dượng hoặc vụn hữu cơ,

vi khuẩn…

Roi Phân đôi

Chân giả

Phân đôi

Phân đôi và tiếp hợp

4 Trùng kiết lị x X Hồng cầu Chân giả Phân đôi

Trang 17

Bảng 2 Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh.

Làm thức ăn cho động vật nhỏ, đặc biệt là

giáp xác nhỏ

Trùng giày, trùng roi, trùng biến hình

Gây bệnh ở động vật Trùng tầm gai, cầu trùng

Gây bệnh ở người Trùng kiết lị, trùng sốt rét, trùng

bệnh ngủ

- Động vật nguyên sinh sống kí sinh có những đặc điểm gì?

Động vật nguyên sinh có đặc điểm chung là cơ thể có kích thước hiển vi, chỉ là một tế bào nhưng đảm nhận mọi chức năng sống Phần lớn: dị dưỡng, di chuyển băng chân giả, lông bơi hay roi bơi hoặc tiêu giảm Sinh sản vô tính theo kiểu phân đôi

- Nêu vai trò của động vật nguyên sinh trong sự sống ở ao nuôi cá? Chúng có vai trò là thức ăn của nhiều động vật lớn hơn trong nước, chỉ thị về độ sạch của môi trường nước Một số không nhỏ động vật nguyên sinh gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho động vật và người 4 Hướng dẫn học tập ở nhà: a Bài vừa học: - Học thuộc ghi nhớ - Trả lời các câu hỏi ở cuối SGK - Đọc “Em có biết?” b Bài sắp học: - Soạn bài “Chương 2 Ngành ruột khoang - Bài 8: Thủy tức” D RÚT KINH NGHIỆM:

TTCM

Lê Thị Oanh

Trang 18

Chương 2 NGÀNH RUỘT KHOANG

Bài 8: THỦY TỨC.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:Nêu được đặc điểm hình dạng cấu tạo, dinh dưỡng và cách sinh sản của

thuỷ tức đại diện cho ngành ruột khoang và là nghành động vật đa bào đầu tiên

2 Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sat hình, tìm hiểu kiến thức, phân tích tổng hợp

3 Thái độ : Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to 8.1 và 8.2.

2 Học sinh: Sọan bài trước ở nhà.

Câu 1: Đặc điểm chung nào của động vật nguyên sinh vừa đúng cho loài sống

tự do lẫn loài sống kí sinh?

- Cơ thể chỉ là 1 tế bào nhưng đảm nhiệm mọi chức năng sống của 1 cơ thể độc lập.)

Câu 2: Hãy kể tên 1 số động vật nguyên sinh có lợi trong ao nuôi cá; 1 số

động vật nguyên sinh gây bệnh ở người và cách truyền bệnh?

- Động vật nguyên sinh có lợi: trùng roi xanh và các loài trùng roi tương tự, các loài

trùng cỏ khác nhau, Động vật nguyên sinh gây bệnh ở người và cách truyền bệnh:

+ Trùng kiết lị: Bào xác của chúng qua con đường tiêu hóa và gây bệnh ở ruột người

+ Trùng sốt rét: Qua muỗi Anôphen truyền vào máu

+ Trùng bệnh ngủ: Qua loài muỗi Tsê-tsê ở Châu Phi

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập:

Hoạt động 3: Tìm hiểu về cấu

tạo trong của thủy tức.(7')

- GV hướng dẫn HS đọc chú

thích chức năng của từng loại tế

bào, để gọi đúng tên tế bào đó,

ghi vào cột dọc cuối cùng Tên

- HS đọc nội dung và quan sát hình vẽ

- Có cơ thể hình trụ, đối xứng tỏa tròn, sống bám

- HS mô tả bằng lời 2 cách di chuyển kiểu sâu

đo và kiểu lộn đầu của thủy tức

- HS đọc và làm theo sựhướng dẫn của GV

- HS đọc nội dung trongSGK

- Thủy tức giết mồi bằng tế bào gai độc và

I Hình dạng ngoài và di chuyển:

- Di chuyển chậm chạp.

II Cấu tạo trong:

Thành cơ thể có 2 lớp tế bào: lớp ngoài và lớp trong; giữa 2lớp đó là tầng keo mỏng Gồm nhiều loại tế bào có cấu tạo phân hóa

III Dinh dưỡng:

Trang 19

tế bào được giới thiệu ở phía

dưới của bảng

Hoạt động 4: Tìm hiểu về dinh

dưỡng của thủy tức.(7')

- Yêu cầu HS đọc nội dung

trong SGK và thảo luận trả lời

các câu hỏi

- Thủy tức đưa mồi vào miệng

bằng cách nào?

- Nhờ loại tế bào nào của cơ thể

thủy tức mà mồi được tiêu hóa?

- Thủy tức thải bã bằng cách

nào?

Hoạt động 5: Tìm hiểu sinh

sản của thủy tức.(7')

trong SGK

- Yêu cầu HS cho biết các hình

thức sinh sản của thủy tức

- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ

đưa mồi vào miệng nhờ tua miệng

- Tế bào mô cơ tiêu hóa

- Chất thải qua đường miệng ra ngoài

- HS đọc nội dung trong sách

- HS trình bày các hình thức sinh sản của thủy tức

Thủy tức bắt mồi bằng tua miệng, quá trình tiêu hóa được thực hiện trong ruột túi

IV Sinh sản:

1 Mọc chồi:

SGK/31

2 Sinh sản hữu tính:

SGK/31

3 Tái sinh:

SGK/31

* Cho biết hình dạng ngoài và di chuyển của thủy tức?

* Thủy tức đưa mồi vào miệng bằng cách nào?

- Thủy tức giết mồi bằng tế bào gai độc và đưa mồi vào miệng nhờ tua miệng

* Nhờ loại tế bào nào của cơ thể thủy tức mà mồi được tiêu hóa?

- Tế bào mô cơ tiêu hóa

* Thủy tức thải bã bằng cách nào?

- Chất thải qua đường miệng ra ngoài

- Học thuộc ghi nhớ

- Trả lời các câu hỏi trong SGK và đọc “Em có biết?”

Soạn bài 9: Đa dạng của ngành ruột khoang

Trang 20

Bài 9: ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Hiểu được Ruột khoang chủ yếu sống ở biển, rất đa dạng về loài và

phong phú về số lượng cá thể, nhất là ở biển nhiệt đới

2 Kĩ năng: Nhận biết được cấu tạo của sứa thích nghi với lối sống bơi lội tự do ở biển

Giải thích được cấu tạo của hải quỳ và san hô, thích nghi với lối sống bám cố định ở biển

3 Thái độ: Ý thức học tập, nghiên cứu khoa học.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to 9.1, 9.2, 9.3 trong SGK.

2 Học sinh: Soạn bài, kẽ bảng 1 và bảng 2 vào vở soạn.

Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm đã học về thủy tức?

- Có cơ thể hình trụ, đối xứng tỏa tròn, sống bám.

-Thành cơ thể có 2 lớp tế bào: lớp ngoài và lớp trong; giữa 2 lớp đó là tầng keo

mỏng.Gồm nhiều loại tế bào có cấu tạo phân hóa

-Thủy tức bắt mồi bằng tua miệng, quá trình tiêu hóa được thực hiện trong ruột túi.

- Sinh sản: Mọc chồi, sinh sản hữu tính, tái sinh.

HĐ: Tìm hiểu về sứa.(10')

- Yêu cầu HS đọc nội dung SGK

và quan sát hình 9.1

- Hướng dẫn HS nghiên cứu hình

9.1 về cấu tạo cơ thể của sứa để

rút ra các đậc điểm qua so sánh

với thủy tức bằng cách đánh dấu

vào bảng 1 SGK

HĐ 2: Tìm hiểu về hải quỳ.(10)-

Yêu cầu HS đọc nội dung trong

SGK và quan sát hình 9.2 Yêu

cầu HS nêu cấu tạo của hải quỳ

HĐ3: Tìm hiểu về san hô.(10')

- Yêu cầu HS đọc nội dung trong

SGK và quan sát hình 9.3

- Nêu cấu tạo của san hô

- Căn cứ vào hình 9.3 và thông tin

trên, hãy đánh dấu vào bảng 2

- HS đọc nội dung và quan sát hình 9.1

- HS chú ý và làm theo

GV hướng dẫn

- HS đọc nội dung trongSGK và quan sát hình vẽ

- HS nêu cấu tạo của hảiquỳ

- HS đọc nội dung và quan sát hình 9.3

- HS nêu cấu tạo của san hô

- HS đánh dấu vào bảng2

I Sứa:

Có cơ thể hình dù, miệng ởdưới, di chuyển bằng cách

co bóp dù, nhưng vẫn giữ các đặc điểm của ngành Ruột khoang như: đối xứng tỏa tròn, tự vệ bằng

tế bào gai

II Hải quỳ:

Có cơ thể hình trụ, tua miệng xếp đối xứng, sống bám, ăn động vật nhỏ

III San hô:

Có cấu tạo khung xương

đá vôi bất động và có tổ chức cơ thể kiểu tập đoàn

Trang 21

Hìnhdù

Ở trên

Ở dưới

Khôngđói xứng

Tỏa tròn

Không Có Bằng

tua miệng

Bằng dù

Lối sống Dinh dưỡng Các cá thể liên

thông với nhau

Đơn độc

Tập đoàn

Bơi lội Sống

bám

Tự dưỡng

Dị dưỡng

* Nêu cấu tạo của san hô?

- Có cấu tạo khung xương đá vôi bất động và có tổ chức cơ thể kiểu tập đoàn

=> Chúng đều là động vật ăn thịt và có các tế bào gai độc tự vệ

Trang 22

Bài 10: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:Nêu được những đặc điểm chung nhất của ngành Ruột khoang và chỉ rõ

được vai trò của ngành trong tự nhiên và trong đời sống

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích tổng hợp.

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bộ môn và bảo vệ động vật quý có giá trị.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh phóng to hình 9.1.Mô hình cấu tạo của thủy tức, sứa, san hô.

2 Học sinh: Soạn bài, kẽ bảng: Đặc điểm chung của 1 số đại diện Ruột khoang.

Câu 1: Cách di chuyển của sứa trong nước như thế nào?

- Sứa di chuyển bằng dù Khi dù phồng lên, nước biển được hút vào Khi dù cụp lại, nước biển bị ép mạnh thoát ra ở phía sau giúp sứa lao nhanh về phía trước Như vậy, sứa

di chuyển theo kiểu phẩn lực Thức ăn cũng theo dòng nước mà hút vào lỗ miệng.)

Câu 2: Sự khác nhau giữa san hô và thủy tức trong sinh sản vô tính mọc chồi?

- Ở thủy tức khi trưởng thành, chồi tách ra để sống độc lập Còn ở san hô, chồi cứ tiếp tục dính với cơ thể bố mẹ để tạo thành các tập đoàn

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập.

Dù rất đa dạng về cấu tạo, lối sống và kích thước nhưng các loài Ruột khoang

đều có chung những đặc điểm như thế nào khiến khoa học vẫn xếp chúng vào cùng 1 ngành Ruột khoang Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài học hôm nay

- Hướng dẫn HS tìm hiểu cấu tạo

của thủy tức, sứa, san hô theo sơ

đồ hình 10.1, rồi dựa vào các kiến

thức đã học trong chương, thảo

luận và điền vào bảng

Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai

trò của Ruột khoang.(8')

SGK

- HS đọc nội dung SGK và quan sát hình vẽ

- HS chú ý làm theo hướng dẫn của GV

- HS đọc thông tin trong SGK

I Đặc điểm chung:

Tuy rất khác nhau về kích thước, hình dạng và lối sống nhưng các loài ruột khoang đều

có chung đặc điểm: đối xứng tỏa tròn, ruột dạng túi, cấu tạo thành cơ thể gồm 2 lớp tế bào, đều có tế bào gai để tự vệ và tấn công

II Vai trò.

Ruột khoang rất đa dạng, phong phú ở biển nhiệt đới và biển nước ta Chúng tạo nên một trong các cảnh quan độc

Trang 23

- GV thông báo thêm về Ruột

khoang: Trên 1 nửa tỉnh, thành

phố của nước ta đều nằm ở ven

biển, vì thế có thể phát hiện các

loài Ruột khoang như: sứa, san hô

thường gặp ở ven biển và ngoài

khơi (do chúng thường lẫn vào

lưới đánh cá của ngư dân đem

1 Kiểu đối xứng Đối xứng tỏa tròn Đối xứng tỏa tròn Đối xứng tỏa tròn

2 Cách di chuyển Sâu đo lộn đầu Co bóp dù Không di chuyển

4 Cách tự vệ Nhờ tế bào gai Nhờ di chuyển Không có

7 Sống đơn độc hay tập đoàn Đơn độc Đơn độc Tập đoàn

Trang 24

CHƯƠNG 3 CÁC NGÀNH GIUN

NGÀNH GIUN DẸP Bài 11: SÁN LÁ GAN

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Nhận biết sán lông còn sống tự do và mang đầy đủ các đặc điểm của

ngành Giun dẹp.Hiểu được cấu tạo của sán lá gan đại diện cho Giun dẹp nhưng thích nghi với kí sinh

2 Kĩ năng:Giải thích được vòng đời của sán lá gan qua nhiều giai đoạn ấu trùng, kèm

theo sự thay đổi vật chủ, thích nghi với đời sống kí sinh

3 Thái độ: Có lòng yêu thích khám phá, học hỏi đối với môn học.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 11.1 và 11.2_SGK.

2 Học sinh: Soạn bài trước khi đến lớp.

Câu 1: Hãy nêu đặc điểm chung của các loài ruột khoang?

Tuy rất khác nhau về kích thước, hình dạng và lối sống nhưng các loài ruột khoang

đều có chung đặc điểm: đối xứng tỏa tròn, ruột dạng túi, cấu tạo thành cơ thể gồm 2 lớp

tế bào, đều có tế bào gai để tự vệ và tấn công

Câu 2: Cho biết vai trò của ngành ruột khoang?

Ruột khoang rất đa dạng, phong phú ở biển nhiệt đới và biển nước ta Chúng tạo nên một trong các cảnh quan độc đáo ở đại dương, có vai trò lớn về mặt sinh thái

Hoạt động 2: Tìm hiểu nơi

sống, cấu tạo và di chuyển

của sán lá gan 16'

trong SGK và cho biết về nơi

sống, cấu tạo và di chuyển

Hoạt động 3: Tìm hiểu về

dinh dưỡng của sán lá gan.7'

- Cơ quan sinh dục của sán lá

gan cấu tạo như thế nào?

- HS đọc nội dung SGK và suy nghĩ trả lời

- HS đọc nội dung SGK

- Vì tỉ lệ tử vong cao khi sống ở môi trường bên ngoài

- HS trình bày

- HS thảo luận và trả lời

I Nơi sống, cấu tạo và

- Di chuyển: nhờ cơ dọc,

cơ vòng và cơ lưng bụng phát triển, nên sán lá gan

có thể chun dãn, phồng dẹp cơ thể để chui rúc, luồn lách trong môi trường kí sinh

II Dinh dưỡng:

Dùng 2 giác bám, bám chắc vào nội tạng vật chủ, miệng hút chất dinh dưỡng từ môi trường kí

Trang 25

SGK

- Tại sao sán lá gan lại đẻ nhiều

trứng đến vậy?

- Quan sát hình 11.2, trình bày

vòng đời của sán lá gan?

- Hãy cho biết vòng đời của sán

lá gan sẽ bị ảnh hưởng như thế

nào nếu gặp các tình huống ở

dưới đây

- Vậy sán lá gan thích nghi với

phát tán nòi giống như thế nào?

- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ

- Đẻ nhiều trứng, ấu trùng lại

có khả năng sinh sản vô tính, làm cho số lượng các thế hệ sau tăng lên rất nhiều, để dù

tỉ lệ tử vong rất cao, chúng cũng còn 1 tỉ lệ đáng kể để tiếp tục tồn tại và phát triển

sinh đưa vào 2 nhánh ruộtphân nhiều nhánh nhỏ vừa để tiêu hóa vừa dẫn chất dinh dưỡng nuôi cơ thể

III Sinh sản:

1 Cơ quan sinh dục:

Lưỡng tính, gồm cơ quan sinh dục đực và cơ quan sinh cái với tuyến noãn hoàng

2 Vòng đời: Xem SGK

- Gọi 1hs đọc ghi nhớ sgk.

* Cho biết nơi sống, cấu tạo và di chuyển của sán lá gan?

- Nơi sống: kí sinh ở gan và mật của trâu bò

- Cấu tạo: có giác bám, miệng, nhánh ruột, cơ quan sinh dục lưỡng tính

- Di chuyển: nhờ cơ dọc, cơ vòng và cơ lưng bụng phát triển, nên sán lá gan có thể chun dãn, phồng dẹp cơ thể để chui rúc, luồn lách trong môi trường kí sinh

* Vậy sán lá gan thích nghi với phát tán nòi giống như thế nào?

- Đẻ nhiều trứng, ấu trùng lại có khả năng sinh sản vô tính, làm cho số lượng các thế hệ sau tăng lên rất nhiều, để dù tỉ lệ tử vong rất cao, chúng cũng còn 1 tỉ lệ đáng kể

để tiếp tục tồn tại và phát triển

TTCM

Lê Thị Oanh

Trang 26

Lớp dạy 7a7 7a8

Bài 12: MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

NGÀNH GIUN DẸP

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Học sinh nắm được hình dạng, vòng đời của một số giun dẹp kí sinh

Thông qua các đại diện ngành giun dẹp nêu được những đặc điểm chung của giun dẹp

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, thu thập kiến thức.

Kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cơ thể và môi trường.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 11.1 và 11.2_SGK.

Câu 1: Cấu tạo sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh như thế nào?

- Cấu tạo: có giác bám, miệng, nhánh ruột, cơ quan sinh dục lưỡng tính

- Di chuyển: nhờ cơ dọc, cơ vòng và cơ lưng bụng phát triển, nên sán lá gan có thểchun dãn, phồng dẹp cơ thể để chui rúc, luồn lách trong môi trường kí sinh

Câu 2: Hãy trình bày vòng đời của sán lá gan?

Trứng-> ấu trùng lông-> ấu trùng trong ốc-> ấu trùng có đuôi->kén sán-> sán trưởng thành ở gan bò

Sán lá, sán dây có số lượng rất lớn Con đường chúng xâm nhập vào cơ thể rất đa dạng

Vì thế cần tìm hiểu chúng để có biện pháp phòng tránh cho người và gia súc

- Giun dẹp thường kí sinh ở

bộ phận nào trong cơ thể

người và động vật?

- Vì sao chúng lại chọn kí

sinh ở những nơi này?

- Để phòng chống giun dẹp kí

sinh, cần phải ăn uống, giữ vệ

sinh như thế nào cho người

- Thức ăn nấu chín, uốngnước sôi để nguội Ngay

cả tắm rửa cũng cần phải chọn chỗ nước sạch để tránh mắc bệnh sán lá máu

1 Sán lá máu:

Kí sinh trong máu người, ấu trùng chui qua da người khi tiếpxúc với nước ô nhiễm

2 Sán bã trầu:

Kí sinh trong ruột lợn, lợn nhiễm sán khi ăn phải kén sán lẫn trong rau bèo

3 Sán dây:

Kí sinh trong ruột non ở người

và cơ bắp trâu bò

Trang 27

* Cho biết đặc điểm của sán lá máu:

- Kí sinh trong máu người, ấu trùng chui qua da người khi tiếp xúc với nước ô nhiễm

* Cho biết đặc điểm của sán bã trầu:

- Kí sinh trong ruột lợn, lợn nhiễm sán khi ăn phải kén sán lẫn trong rau bèo

* Cho biết đặc điểm của sán dây:

- Kí sinh trong ruột non ở người và cơ bắp trâu bò

Trang 28

Lớp dạy 7a7 7a8

NGÀNH GIUN TRÒN Bài 13: GIUN ĐŨA

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Thông qua đại diện giun đũa, hiểu được đặc điểm chung của ngành Giun

tròn, mà đa số đều kí sinh Mô tả được cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và dinh dưỡng của giun đũa thích nghi với kí sinh

2 Kĩ năng: Giải thích được vòng đời của giun đũa (có giai đoạn qua gan, tim, phổi)

Từ đó biết cách phòng trừ giun đũa, một bệnh rất phổ biến ở Việt Nam

3 Thái độ: Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống để phòng trừ bệnh

giun đũa

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 13.1, 13.2, 13.3 13.4_SGK.

Câu 1: Sán dây có đặc điểm cấu tạo nào đặc trưng do thích nghi với kí sinh trong ruột người?Đầu nhỏ, có giác bám, thân gồm hàng trăm đốt, ruột tiêu giảm, bề

mặt cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng

Câu 2: Sán lá gan , sán dây, sán lá máu xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua các con đường nào? Qua con đường tiêu hóa là chính

tạo ngoài của giun đũa.(9')

SGK vá quan sát hình 13.1

- Giun đũa có cấu tạo ngoài như

thế nào?

tạo trong và di chuyển của

- Với cấu tạo trong như vậy

giúp giun đũa thích nghi như

thế nào với đời sóng kí sinh?

- Lớp vỏ cuticun là chiếc “áo giáp hóa học” giúp chúng thoát được tác động của lớp dịch tiêu hóa rất

I Cấu tạo ngoài:

Dài khoảng 25cm,

có lớp vỏ cuticun bọc ngoài, có tác dung như bộ áo giápgiúp giun đũa không

bị tiêu hủy bởi dịch tiêu hóa trong ruột người

II Cấu tạo trong

và di chuyển.

- Cấu tạo trong: Hình ống, lớp cơ dọc phát triển, có khoang cơ thể chưa chính thức, có ống tiêu hóa và các tuyến sinh dục dài, cuộn khúc

- Di chuyển: Cơ dọc

Trang 29

SGK và thảo luận trả lời các

câu hỏi dưới dây

- Giun cái dài và mập hơn giun

đực có ý nghĩa sinh học gì?

- Nếu giun đũa thiếu lớp

cuticun thì số phận chúng sẽ

như thế nào?

- So sánh tốc độ tiêu hóa ở giun

đũa và giun dẹp, loài nào cao

hơn? Tại sao?

- Nhờ đặc điểm nào giun đũa

chui được vào ống mật và hậu

quả sẽ như thế nào đối với con

- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ

mạnh trong ruột người Khi thiếu lớp vỏ cuticun thì giun đũa sẽ bị tiêu hóa như nhiều thức ăn khác

- Giun đũa Vì đầu vào là thức ăn, đầu ra (hậu môn) là chất thải, nên các phần ống tiêu hóa được

chuyển hóa cao hơn Sự đồng hóa thức ăn hiệu quả hơn ở kiểu ruột túi (giun dẹp)

- Nhờ có đầu nhọn và kích thước nhỏ Khi đó, người bệnh sẽ đau bụng dữ dội và rối loạn tiêu hóa

do ống mật bị tắc

- HS đọc phần 1

- HS trả lời

- Để tăng khả năng sống sót và số lượng cá thể

- HS đọc nội dung phần 2 và quansát hình 13.3 và 13.4

- Giun đũa (ruột người)đẻ trứngấu trùng trong trứngthức ănsốngruột non (ấu trùng)máu, gan, tim, phổigiun đũa (ruột người)

- Phòng chống:

+ Gĩư vệ sinh môi trường, vệ sinh

cá nhân khi ăn uống + Tẩy giun sán định kì

phát triển thích nghi với động tác chui rúc trong môi trường

Giun đũa phân tính,

cơ quan sinh dục đực và cái đều ở dạng ống, con đực 1 ống và con cái 2 ống

2 Vòng đời của giun đũa:

- Giun đũa (ruột người)đẻ trứngấu trùng trong

trứngthức ăn sốngruột non (ấu trùng)máu, gan, tim, phổigiun đũa (ruột người)

* Cho biết cấu tạo ngoài của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh?

- Dài khoảng 25cm, có lớp vỏ cuticun bọc ngoài, có tác dung như bộ áo giáp giúp giun đũa không bị tiêu hủy bởi dịch tiêu hóa trong ruột người

* Cho biết cấu tạo trong và di chuyển của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh? Cấu tạo trong: Hình ống, lớp cơ dọc phát triển, có khoang cơ thể chưa chính thức,

có ống tiêu hóa và các tuyến sinh dục dài, cuộn khúc

Di chuyển: Cơ dọc phát triển thích nghi với động tác chui rúc trong môi trường kí sinh

- Học thuộc ghi nhớ Trả lời các câu hỏi trong SGK

- Soạn bài 14: Một số giun tròn khác

Trang 30

Lớp dạy 7a7 7a8

Bài 14: MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

NGÀNH GIUN TRÒN

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Mở rộng hiểu biết về các giun tròn kí sinh như: giun kim (kí sinh ở ruột

già), giun móc câu (kí sinh ở tá tràng), phần nào về giun chỉ (kí sinh ở mạch bạch

huyết).Biết thêm giun tròn kí sinh ở cả thực vật như: giun rễ lúa

2 Kĩ năng: Xác định được đặc điểm chung của ngành giun tròn để phân biệt chúng với

các loài giun sán khác

3 Thái độ: Tích cực tìm hiểu về các loài giun sán đã học Giáo dục ý thức giữ gìn vệ

sinh cá nhân

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 14.1, 14.2, 14.3, 14.4 SGK.

Câu 1: Đặc điểm cấu tạo nào của giun đũa khác với giun sán?

- Cơ thể giun đũa dài, có lớp vỏ cuticun bọc ngoài, có tác dung như bộ áo giáp giúp

giun đũa không bị tiêu hủy bởi dịch tiêu hóa trong ruột người

Câu 2: Nêu các biện pháp phòng chống giun đũa kí sinh ở người?

- Giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân khi ăn uống

- Tẩy giun sán định kì

Giun đũa thuộc nhóm giun có số lượng loài lớn nhất (3 ngàn loài) trong số 5 ngànloài của cả ngành giun tròn Hầu hết chúng kí sinh ở người, động vật và cả thực vật Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu thêm một số giun tròn khác và đặc điểm chung của chúng

về giun kim, giun móc

câu, giun rễ lúa

- Yêu cầu HS thảo luận

và trả lời các câu hỏi

đầu trang 51

- HS đọc nội dung SGK

- HS quan sát kĩ hình vẽ và chú thích

+ Các loại giun tròn thường kí sinh ở nơi giàu chất dinh dưỡng như ruột non, tá tràng, mạch bạch huyết, rễ lúa Chúng gây ra các táchại sau: tranh lấy thức ăn, gây viêm nhiễm nơi kí sinh và còn tiết

ra chất độc có hại cho cơ thể vật chủ

+ Hình 14.4 là sơ đồ giun kim đẻ trứng ở hậu môn trẻ em, gây ra ngứa ngáy, vì ở đây thoáng khí

1 Giun kim:

Kí sinh ở ruột già người,

đẻ trứng vào ban đêm ở hậu môn, trứng giun qua tay và thức ăn đi vào miệng

2 Giun móc câu:

Kí sinh ở tá tràng của người, ấu trùng xâm nhậpqua da bàn chân khi đi chân đất ở vùng có ấu trùng giun móc câu (vùngkhai thác mỏ, vùng trồng rau màu…)

Trang 31

nhớ

+ Do thói quen mút tay Vì ngứa ngáy, trẻ em đưa tay ra gãi và do thói quen mút tay, liền đưa luôn trứng vào miệng để khép kín vòngđời của giun

+ Biện pháp đề phòng: giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường cho tốt, tiêu diệt ruồi nhặng, không tưới nước rau bằng phân tươi

3 Giun rễ lúa:

Kí sinh ở rễ lúa, gây bệnhthối rễ, là nguyên nhân gây “bệnh vàng lụi”

- Cho biết đặc điểm của một số loại giun tròn khác.?

1 Giun kim: Kí sinh ở ruột già người, đẻ trứng vào ban đêm ở hậu môn, trứng

giun qua tay và thức ăn đi vào miệng

2 Giun móc câu: Kí sinh ở tá tràng của người, ấu trùng xâm nhập qua da bàn

chân khi đi chân đất ở vùng có ấu trùng giun móc câu (vùng khai thác mỏ, vùng trồng rau màu…)

3 Giun rễ lúa: Kí sinh ở rễ lúa, gây bệnh thối rễ, là nguyên nhân gây “bệnh vàng

Trang 32

Lớp dạy 7a7 7a8

NGÀNH GIUN ĐỐT.

Bài 15: Thực hành GIUN ĐẤT.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Mô tả được hình dạng ngoài và cách di chuyển của Giun đất.

- Xác định được cấu tạo trong, trên cở đó biết được cách dinh dưỡng của chúng

- Bước đầu biết về hình thức sinh sản của giun đất

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích đối tượng.

- Có kĩ năng diễn đạt bằng lời, tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục về lợi ích của giun đất đối với nông nghiệp.

- Tình yêu thiên nhiên, yêu thích tìm hiểu khám phá

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 15.1, 15.2, 15.3, 15.4, 15.5_SGK.

Câu 1: Hãy nêu đặc điểm chung của ngành Giun tròn?

Câu 2: Trong các đặc điểm chung của ngành giun tròn, đặc điểm nào dễ dàng nhận biết chúng? Loài giun nào dễ dàng phòng chống hơn?

Hoạt động 2: quan sát

hình dạng ngoài.7'

- Yêu cầu HS đưa mẫu vật

lên để quan sát: Hướng dẫn

Yêu cầu HS để giun đất

sống lên khay và quan sát

- HS quan sát cách di chuyển của giun đất vàđánh số thứ tự vào ô vuông Thứ tự đúng là

2 – 1 – 4 – 3

- HS quan sát hình vẽ

và chú thích

- HS quan sát và chỉ rađược các bộ phận

Trang 33

dinh dưỡng.5'

Quan sát và ghi nhớ cách

dinh dưỡng của giun đất

Hoạt động 6: Tìm hiểu về

sinh sản của giun đất.5'

- Yêu cầu HS quan sát giun

đất chỉ ra được hai cơ quan

sinh dục có trên giun đât

mẫu vật

3 Củng cố kiến thức cũ:* Em hãy trình bày cách di chuyển của giun đất theo sự quan sát của em?

- Giun chuẩn bị bò - Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

- Dùng toàn thân và vòng tơ làm chỗ dựa, vươn đầu về phía trước

- Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi.)

- Học thuộc ghi nhớ- Trả lời các câu hỏi trong SGK

- Soạn bài 16: Thực hành Mổ và quan sát giun đất

Tương Bình Hiệp,Ngày tháng 9 năm 2019

TTCM

Lê Thị Oanh

Trang 34

Ngày dạy

Bài 16: Thực hành MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT.

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Giúp HS nhận biết được loài giun khoang, chỉ rõ được cấu tạo ngoài (đốt

vòng tơ, đai sinh dục) và cấu tạo trong (1 số nội quan)

2 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng tập thao tác mổ động không xương sống và sử

dụng các dụng vụ mổ, dùng kính lúp quan sát

3 Thái độ: Giáo dục cho HS ý thức tự giác, kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ thực

hành

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:Tranh câm hình 16.1; 16.3 và bộ đồ mổ.

2 Học sinh: Mẫu vật giun đất, kiến thức cấu tạo giun đất.

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập:1'

Chúng ta tìm hiểu cấu tạo giun đất để củng cố khắc sâu lí thuyết về giun đất

Hoạt động 2: Quan sát cấu tạo

ngoài.7'

- Yêu cầu HS đọc nội dung mục

() trong SGK

- Trong nhóm HS cử 1 người tiến

hành (ưu ý dùng hơi ete hay cồn

vừa phải)

- Trình bày cách xử lí mẫu như

thế nào?

- GV kiểm tra mẫu thực hành,

nếu nhóm nào chưa làm được,

- Tìm đai sinh dục, lỗ sinh dục

dựa trên đặc điểm nào?

- Dựa vào màu sắc

- Đai sinh dục ở phía đầu có kích thước 3 đốt hơi thắt lại màu nhạt hơn

2 Quan sát cấu tạo ngoài:

Trang 35

2.đai SD; 3.lỗ hậu môn.

cấu tạo trong.22'

- Yêu cầu các nhóm quan sát hình

ý: Mổ mặt lưng, nhẹ tay đường

kéo ngắn, lách nội quan từ từ,

ngâm vào nước.+ Ở giun đất có

thể xoang chứa dịch  liên quan

đến việc di chuyển của giun đất

GV hướng dẫn HS:

+ Dựa vào hình 15.3A nhận biét

các bộ phận của hệ tiêu hoá

+ Dựa vào hình 16.3B  quan sát

bộ phận sinh dục

+ Gạt ống tiêu hoá sang bên để

HS quan sát hệ thần kinh màu

+ Gọi 1 nhóm mổ đẹp, đúngtrình bày thao tác mổ và

1 nhóm mổ chưa đúng trình bày thao tác mổ

- HS đối chiếu SGK để xác định các hệ cơ quan

II Cấu tạo trong.

1 Cách mỗ giun đất

2 Quan sát cấu tạo trong.

3 Củng cố kiến thức cũ: Gọi 1hs đọc ghi nhớ sgk.

- Gv cho học sinh thu dọn, vệ sinh sau thí nghiệm và nhận xét buổi thực hành

- Trình bày cách quan sát cấu tạo ngoài

- Trình bày thao tác mổ và quan sát cấu tạo trong của giun đất

- Soạn bài 17: Một số giun đốt khác

Trang 36

Lớp dạy 7a7 7a8

Bài 17: MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

2 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng quan sát so sành, tổng hợp lại kiến thức.

3 Thái độ: Giáo dục cho HS ý thức bảo vệ động vật.

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tâp

Giun đốt có khoảng trên 9000 loài, sống ở nước mặn, nước ngọt, nước lợ, trong bùn đất.Một số giun đốt sống ở can và kí sinh

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số

giun đất thường gặp.30'

Yêu cầu HS đọc nội dung SGK và

cho biết về môi trường sống, cấu

tạo thân, vai trò của chúng

- HS đọc nội dung SGK và trả lời

1 Giun đỏ:

Thường sống ở môi trường nướcngọt, kết thành búi ở cống rãnh Thân phân đốt Chúng thường được khai thác để nuôi cá cảnh

2 Đỉa:

Sống ở môi trường nước ngọt, kísinh ngoài Có giác bám và có nhiều ruột tịt để hút và chứa máu hút từ vật chủ

3 Rươi:

Sống ở môi trường nước lợ Cơ thể phân đốt và chi bên có tơ phát triển Đầu có mắt, khứu giác và xúc giác Rươi là thức ăncủa cá và người

- Gọi 1hs đọc ghi nhớ sgk

* Cho biết giun đỏ, đĩa và rươi thường sống ở đâu?

- Giun đỏ: Thường sống ở môi trường nước ngọt, kết thành búi ở cống rãnh Thân

Trang 37

phân đốt Chúng thường được khai thác để nuôi cá cảnh.

- Đỉa: Sống ở môi trường nước ngọt, kí sinh ngoài Có giác bám và có nhiều ruột

tịt để hút và chứa máu hút từ vật chủ

- Rươi: Sống ở môi trường nước lợ Cơ thể phân đốt và chi bên có tơ phát triển

Đầu có mắt, khứu giác và xúc giác Rươi là thức ăn của cá và người

Trang 38

Lớp dạy 7a7 7a8

Trường THCS Tương Bình Hiệp

Câu 1: Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh là:

A Dị dưỡng bằ ng chân giả, có roi và lông bơi B Cơ thể chỉ là 1 tế bào đảm nhiệm mọi chức năng sống

C Gây bệnh cho người và động vật D Sinh sản vô tính hoặc hữu tính

Câu 2: Đặc điểm đặc trưng nhất của ngành giun tròn là:

A Cơ thể không phân đốt, đối xứng 2 bên B Cơ thể không phân đốt có dạng hình trụ tròn

C Cơ thể phân đốt, cơ quan tiêu hóa phát triển D Cơ thể phân đốt, đối xứng 2 bên

Câu 3: Tại sao khi bị ngập nước, giun đất lại chui lên mặt đất:

C Giun ngoi lên đi tìm nơi ở khô ráo hơn D Tìm thức ăn

Câu 4: Nhờ đâu mà trùng roi xanh có màu xanh lá cây:

A Sắc tố ở màng cơ thể B Màu sắc của điểm mắt

C Sự trong suốt của màng cơ thể D Màu sắc của các hạt diệp lục

Câu 5: Nhóm động vật nào sau đây thuộc ngành giun dẹp:

A Sán dây, giun rễ lúa B Sán lông, sán lá gan

C Sán lá máu, giun kim D Sán bã trầu, giun đũa

Câu 6: Trùng giày di chuyển trong nước nhờ bộ phận nào?

II PHẦN TỰ LUẬN: (7 điểm)

Câu 1: Cơ thể trùng giày có cấu tạo phức tạp hơn trùng biến hình như thế nào? (2đ) Câu 2: Nêu đặc điểm chung của ngành giun đốt? Vai trò của ngành giun đốt có ích lợi

gì? (2đ)

Câu 3: So sánh sự khác nhau giữa san hô và thủy tức trong sinh sản vô tính mọc chồi?

(3đ)

Định dạng
Số trang	77
Dung lượng	750,5 KB