Hoàn thiện hoạt động phân tích tài chính tại công ty cổ phần sông ba

Phân tích tài chính được sử dụng như một công cụ đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ, hiện tại, đánh giá rủi ro và hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp, từ đó giúp các nhà quản

PHAN THỊ ANH ĐÀO

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SÔNG BA

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Mã số: 60.34.02.01

Đà Nẵng - Năm 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Phú Thái

Phản biện 1: PGS.TS.Lâm Chí Dũng

Phản biện 2: TS.Trần Ngọc Sơn

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốtnghiệp thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại họcKinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 17 tháng 8 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Trung tâm Thông tin Học liệu & Truyền thông, ĐHĐN;

Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, quá trình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt và khốc liệt Để có thể đứng vững, doanh nghiệp phải hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, phải

có chính sách, chiến lược đúng trong quản lý doanh nghiệp nói chung

và quản lý tài chính nói riêng Phân tích tài chính được sử dụng như một công cụ đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ, hiện tại, đánh giá rủi ro và hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp, từ đó giúp các nhà quản trị doanh nghiệp có cái nhìn sâu hơn, toàn diện hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp Hơn thế nữa, phân tích tài chính có ý nghĩa cho việc ra các quyết định tài chính bởi phân tích tài chính làm giảm đi sự tín nhiệm vào linh cảm, sự chuẩn đoán và trực giác thuần tuý, điều này góp phần thu hẹp phạm vi không chắc chắn trong quá trình ra quyết định.

Tuy nhiên hiện nay, do chưa nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Sông Ba chưa chú trọng đầu tư cho hoạt động này Do vậy, công tác phân tích tài chính chưa hoàn thiện, gây khó khăn cho các nhà quản trị công ty trong việc ra các quyết định tài chính Chính vì lý do trên, sau một thời gian tìm hiểu về Công ty Cổ phần Sông Ba, tôi đã chọn đề tài “Hoàn thiện hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba” làm

đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình.

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba trong giai đoạn năm 2016-2018.

- Phân tích nguyên nhân gây nên hạn chế trong hoạt động phân tích tài chính của công ty, từ đó đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba Câu hỏi nghiên cứu:

- Đặc điểm kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sông Ba đã ảnh hưởng đến hoạt động phân tích tài chính như thế nào?

- Thực trạng hoạt động phân tích tại Công ty Cổ phần Sông Ba đã giải quyết những vấn đề gì? Thành tựu đạt được, hạn chế tồn tại và nguyên nhân?

- Hoạt động phân tích tài chính tại công ty đã đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu về quản lý tài chính của nhà quản

lý và các chủ sở hữu hay chưa và cần bổ sung thêm những vấn đề gì trong hoạt động phân tích tại đơn vị?

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba Luận văn tập trung nghiên cứu nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Công ty.

Phạm vi nghiên cứu:

+ Thực trạng hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba trong 3 năm, từ năm 2016-2018.

+ Hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông

Ba trên giác độ nhà quản trị doanh nghiệp và các chủ sở hữu.

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu dữ liệu thứ cấp: Tìm hiểu các báo cáo phân tích đã được lập tại Công ty Cổ phần Sông

Ba và một số bài viết về phân tích tài chính tại công ty Phương pháp nghiên cứu dữ liệu sơ cấp: Thu thập, phỏng vấn ban lãnh đạo công ty và người được giao nhiệm

vụ phân tích tài chính tại công ty để tìm hiểu yêu cầu đối với công tác phân tích và đánh giá sơ bộ thực trạng của nó; Thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính, các báo cáo nội bộ có liên quan; Dựa vào việc thu thập các dữ liệu thứ cấp có thể đánh giá thực trạng và đưa ra phương hướng hoàn thiện.

5 Bố cục đề tài

Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu theo 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba

Chương 3: Hoàn thiện hoạt động phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Sông Ba

6 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu

1.1.1 Khái quát về tài chính doanh nghiệp

1.1.2 Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp Hoạt động tài chính doanh nghiệp liên quan đến nhiều đối tượng, từ các nhà quản trị ở doanh nghiệp đến các nhà đầu tư, ngân hàng, nhà cung cấp, cơ quan quản lý nhà nước nên mục tiêu phân tích của mỗi đối tượng khác nhau.

Mối quan tâm của các nhà quản trị ở doanh nghiệp khi tiến hành phân tích bao quát tất cả các nội dung của phân tích tài chính, từ cấu trúc tài chính đến các vấn đề hiệu quả và rủi ro của doanh nghiệp Giải quyết các vấn đề trên không chỉ đưa ra những phương thức nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, chính sách tài trợ phù hợp mà còn tiên liệu hoạt động của doanh nghiệp như từ cách nhìn của các đối tượng phân tích khác.

1.2 NỘI DUNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.2.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính và cân bằng tài chính

Thứ nhất, phân tích sự biến động và cơ cấu tài sản:

- Xem xét sự biến động của tổng tài sản cũng như từng loại tài sản thông qua việc so sánh giữa cuối kỳ với cuối kỳ cả về số tuyệt đối lẫn tương đối của tổng số tài sản cũng như chi tiết đối với từng

loại tài sản Qua đó thấy được sự biến động về quy mô,

năng lực kinh doanh của Công ty.

- Xem xét cơ cấu vốn có hợp lý hay không? Cơ cấu

vốn đó tác động như thế nào đến quá trình kinh doanh?

Thông qua việc xác định tỷ trọng của từng loại tài sản trong

tổng tài sản, đồng thời so sánh tỷ trọng từng loại giữa cuối.

Thứ hai, phân tích sự biến động và cơ cấu nguồn vốn để

biết được tình hình biến động của tổng số nguồn vốn theo thời

gian phản ánh rõ nét kết quả tạo lập, tìm kiếm, tổ chức và huy

động vốn phục vụ cho các hoạt động của Công ty Sự tăng hay

giảm của từng bộ phận nguồn vốn cũng như tỷ trọng của từng

bộ phận nguồn vốn chiếm trong tổng số nguồn vốn và xu

hướng biến động về cơ cấu nguồn vốn, không chỉ phản ánh

nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả huy động vốn mà còn cho

thấy chính sách huy động vốn của Công ty.

Thứ ba, phân tích tính tự chủ về tài chính: nguồn

vốn của doanh nghiệp về cơ bản gồm hai bộ phận chính:

nguồn vốn vay nợ và nguồn vốn chủ sở hữu Tính tự chủ

về tài chính thể hiện qua các chỉ tiêu: Tỷ suất nợ, tỷ suất

tự tài trợ và tỷ suất nợ trên vốn chủ sở hữu.

Tỷ suất tự tài trợ

Tỷ suất tự tài trợ càng cao đánh giá tính tự chủ

trong tài trợ càng lớn.

Thứ tư, phân tích tính ổn định của nguồn tài trợ: Nguồn vốn của

doanh nghiệp chia thành NVTX và NVTT tạm thời NVTX là nguồn vốn

mà doanh nghiệp được sử dụng thường xuyên, lâu dài vào

hoạt động kinh doanh, có thời gian sử dụng trên một năm NVTT là nguồn vốn mà doanh nghiệp tạm thời sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong một khoản thời gian ngắn, thường là trong một năm hoặc trong một chu kỳ sản xuất kinh doanh.

Nhu cầu

VLĐ ròng

Ngân quỹ ròng = VLĐR– Nhu cầu VLĐròng

1.2.2 Phân tích hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Phân tích hiệu suất sử dụng tài sản

Phân tích hiệu quả kinh doanh tổng

hợp Phân tích hiệu quả tài chính

và biết được vị trí của doanh nghiệp so với trung bình ngành.

-Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính:

a.Hiệu quả kinh doanh

b.Khả năng tự chủ về tài chính

c.Độ lớn đòn bẩy tài chính

1.2.3 Phân tích khả năng thanh toán

- Tỷ số khả năng thanh toán hiện thời

- Tỷ số khả năng thanh toán nhanh

- Tỷ số khả năng thanh toán bằng tiền

1.2.4 Phân tích rủi ro của doanh nghiệp

- Phân tích rủi ro kinh doanh

- Phân tích rủi ro tài chính

1.3 HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP

1.3.1 Cách tổ chức phân tích

Tổ chức phân tích tài chính doanh nghiệp là việc thiết lập trình tự các bước công việc cần tiến hành trong quá trình phân tích phù hợp với từng loại phân tích, phù hợp với từng doanh nghiệp.

1.3.2 Quy trình phân tích tài chính

- Giai đoạn chuẩn bị phân tích

Lập kế hoạch phân tích

Bố trí nhân sự và phương tiện phục vụ

phân tích Thu thập dữ liệu phân tích

- Giai đoạn thực hiện phân tích

Lựa chọn phương pháp phân tích

Xác định nhân tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến đối tượng phân tích Tổng hợp kết quả phân tích, rút ra nhận xét, kết luận về chất lượng, hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp

- Giai đoạn kết thúc phân tích

1.3.3 Sử dụng kết quả phân tích

Kết quả phân tích tài chính sẽ giúp các nhà quản trị biết được tình hình tài chính doanh nghiệp, thấy được điểm mạnh, điểm yếu cũng như nguyên nhân để đưa ra các quyết định tài chính, làm cơ sở

dự báo để lập kế hoạch sản xuất kinh doanh cho thời gian tới.

Kết quả phân tích tài chính cũng cung cấp cho nhà quản trị dự báo về những rủi ro trong tương lai, trên cơ sở đó có biện pháp quản

lý rủi ro, hạn chế thấp nhất những thiệt hại, tổn thất nếu rủi ro xảy ra. Các nhà quản lý sử dụng kết quả tài chính để đánh giá tiềm lực tài chính của doanh nghiệp, dự báo nhu cầu tài chính

và có kế hoạch tổ chức huy động vốn phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ quá trình hoạt động của doanh nghiệp.

1.3.4 Các tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động phân tích tài chính

Để đánh giá kết quả hoạt động phân tích tài chính của doanh nghiệp có tốt hay không phụ thuộc vào báo cáo phân tích tài chính phải kịp thời, khách quan, đầy đủ, chính xác và hiệu quả để cung cấp cho các nhà quản lý cũng như các đối tượng quan tâm đến doanh nghiệp Đánh giá chính xác hiệu quả của hoạt động tài chính để cải tiến các dây chuyền công tác, nâng cao năng suất trong hoạt động tài chính trong tương lai.

1.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN SÔNG BA 2.1 ĐẶC ĐIỂM KINH DOANH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của SBA

a Giới thiệu chung về công ty

b Lịch sử hình thành và phát triển

2.1.2 Mô hình tổ chức quản lý của Công ty

Mô hình tổ chức quản lý của SBA gồm: Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban Tổng Giám đốc (Tổng Giám đốc và hai phó Tổng Giám đốc), các chi nhánh nhà máy thủy điện Khe Diên và Krông H’năng, chi nhánh Trung tâm tư vấn và kiểm định an toàn đập và các phòng ban nghiệp vụ chức năng. 2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn các bộ phận.

a Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ)

b Hội đồng quản trị (HĐQT)

c Ban kiểm soát

d Ban điều hành

e Các đơn vị trong Công ty

2.1.4 Tổ chức bộ máy kế toán và công tác kế toán tại công ty

a Tổ chức bộ máy kế toán

Phòng Tài chính Kế toán của SBA có nhiệm vụ tổ chức công tác

kế toán trong toàn Công ty và thực hiện các công việc về tài chính kế toán liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Công

ty Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình kế toán tập trung,

do đó mọi công việc kế toán đều tập trung giải quyết ở phòng này. Phòng Tài chính Kế toán của Công ty Cổ phần Sông

Ba bao gồm 04 người: 01 Kế toán trưởng, 01 kế toán tổng hợp và 02 kế toán viên

Các sản phẩm khác từ dịch vụ tư vấn như: Tư vấn thiết kế các dự án thủy điện có công suất dưới 30MW; Tư vấn lập bản đồ lũ lụt hạ du; Tư vấn vận hành xả lũ liên hồ, cung cấp lắp đặt thiết bị

đo mực nước hồ và đo mưa tự động; … thị trường trên khắp cả nước với các khách hàng là các doanh nghiệp Chủ đầu tư/Quản lý vận hành các nhà máy thủy điện trên lãnh thổ Việt Nam.

2.1.6 Tình hình hoạt động của công ty trong những năm gần đây

2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SÔNG BA

2.2.1 Quy trình phân tích

a Bước 1: Chuẩn bị phân tích

- Về cách thức tổ chức

Trong những năm gần đây, SBA mới dần nhận rõ tầm quan trọng của hoạt động phân tích tài chính và bắt đầu lập

kế hoạch chuẩn bị cho công tác này từ năm trước Việc thực hiện phân tích tài chính được giao cho phòng Tài chính kế toán, cụ thể giao cho Kế toán trưởng thực hiện.

- Mục tiêu phân tích

Mục tiêu phân tích tài chính của Công ty Cổ phần Sông

Ba là đo lường và đánh giá lại tình hình hoạt động và tình hình tài chính của Công ty trong năm vừa qua, so sánh với những năm trước Ban Tổng Giám đốc Công ty muốn xác định lại những mặt tốt mà Công ty đã đạt được và những mặt chưa tốt mà Công ty đã thực hiện trong năm vừa qua Cung cấp cho Ban Tổng Giám đốc về những dự báo tài chính trong tương lai và từ đó có những tham mưu định hướng, chính sách tài chính trong thời gian tới.

- Tài liệu, thông tin sử dụng

Nguồn thông tin được sử dụng để phân tích là hệ thống chỉ tiêu thông tin kế toán được trình bày trên BCTC Tuy nhiên, Công ty tiến hành phân tích thường chỉ trong 2 năm (số liệu năm này so với năm trước).

Nguồn thông tin quan trọng khác là dự báo nguồn nước của Trung tâm tư vấn và kiểm định an toàn đập Từ dự báo nguồn nước này sẽ tính toán được dự kiến doanh thu trong tương lai.

- Nội dung phân tích:

+ Đánh giá tình hình hoạt động và tình hình tài chính trong năm: Với mục tiêu phân tích trên nên nội dung phân tích xoay quanh các nhóm tỷ số: nợ, hoạt động, sinh lời, thanh toán.

+ Phân tích dự báo: Dựa vào số liệu dự báo nguồn nước về trong tương lai, người phân tích sẽ dự kiến kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong những năm sau,

tư vấn cho Ban Tổng Giám đốc để điều hành hoạt động công ty, phù hợp với mục tiêu và phát triển đã đề ra.

b Bước 2: Tiến hành phân tích

- Phương pháp phân tích

Dựa vào chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu đã xác định theo từng nội dung phân tích, người phân tích sẽ

sử dụng phương pháp so sánh để đánh giá chung tình hình.

- Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

Nội dung 1: Phân tích khái quát tình hình tài chính công ty Bảng 2.3: Phân tích khái quát tình hình tài chính công ty

Vốn chủ sở hữu Tổng nguồn vốn

Nội dung 2: Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh Công ty đã phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 3 năm từ năm 2016 – 2018 Dùng phương pháp so sánh đưa ra được chênh lệch giữa các năm Từ đó có những đánh giá và nhận xét, tìm ra nguyên nhân gây ra sự chênh lệch Nội dung 3: Phân tích các nhóm chỉ tiêu tình hình tài chính đặc trưng của công ty Cổ phần Sông Ba

Phân tích khả năng thanh toán

Bảng 2.6: Chỉ tiêu khả năng thanh toán

Chỉ tiêu

Chỉ tiêu khả năng thanh toán

Hệ số khả năng thanh toán tổng quát

Hệ số khả năng thanh toán nhanh

Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn

Hệ số khả năng thanh toán lãi vay

Phân tích về tính tự chủ về tài chính

Phân tích hiệu quả kinh doanh của công ty

Bảng 2.8: Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lời

Chỉ tiêu

Tỷ suất Lợi nhuận sau

thuế/doanh thu (ROS)

Tỷ suất Lợi nhuận sau

thuế/Tổng tài sản (ROA)

Tỷ suất Lợi nhuận sau thuế/vốn

chủ sở hữu (ROE)

Thu nhập trên cổ phiếu (EPS)

Nguồn dữ liệu: Căn cứ dữ liệu dự báo nguồn nước về hồ của Trung tâm nghiên cứu và Kiểm định an toàn đập, căn cứ vào tình hình giá mua điện hiện tại và trong các năm tiếp theo, Kế toán trưởng