THÍCH NGHI với THAY đổi nội TIẾT và CHUYỂN HOÁ KHI MANG THAI

THÍCH NGHI VỚI THAY ĐỔI NỘI TIẾT VÀCHUYỂN HOÁ KHI MANG THAI Thời gian mang thai có liên quan với những thay đổi nội tiết tố và chuyển hóa sâu sắc ở người mẹ.. Những thay đổi này giúp du

THÍCH NGHI VỚI THAY ĐỔI NỘI TIẾT VÀ

CHUYỂN HOÁ KHI MANG THAI

Thời gian mang thai có liên quan với những thay đổi nội tiết tố và chuyển hóa sâu sắc ở người mẹ Những thay đổi này giúp duy trì thai kỳ, thai nhi tăng trưởng và phát triển, và giai đoạn cho con bú sau này Những thay đổi nội tiết đầu tiên của thai kỳ có thể phát hiện sớm 1 tuần sau khi trứng rụng Trong giai đoạn hoàng thể của chu kỳ kinh nguyệt, hoàng thể (CL) sản xuất progesterone

và estrogen khoảng 12-14 ngày Progesterone giúp duy trì thai nhi Nếu thụ thai xảy ra, thường diễn ra vào giữa ngày 6 và 12 sau khi rụng trứng Các tế bào lá nuôi phôi của túi phôi sau đó bắt đầu sản xuất gonadotropin màng đệm ở người (hCG)

Human Chorionic Gonadotropin

hCG có thể được phát hiện trong khoảng 90% trường hợp có thai vào ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt bị mất và trong 97% 1 tuần sau mất kinh Nồng độ huyết thanh hCG tiếp tục tăng theo cấp số nhân trong 8 tuần đầu tiên, tăng gấp đôi nồng độ trung bình mỗi 2 ngày Nồng độ hCG sau đó giảm dần theo các giai đoạn của thai kỳ

Progesterone

Progesterone cần thiết để duy trì tăng trưởng phôi sớm Sau khi tăng nhanh ban đầu , nồng độ progesterone tiếp tục tăng trong giai đoạn còn lại của thai kỳ

(Hình 1) Progesterone ức chế co thắt cơ trơn ở tử cung, đường tiêu hóa và hệ thống góp thận Điều này dẫn đến giảm co thắt tử cung, nhưng cũng làm tăng trào ngược thực quản, thức ăn ở dạ dày tiêu hoá chậm, táo bón, túi mật to ra và ứ nước thận Progesterone ức chế tác dụng aldosterone trên ống thận, làm giảm tái hấp thu natri

Estrogen

Hiện có hơn 25 estrogen khác nhau đã được phân lập từ nước tiểu của phụ nữ mang thai Tuy nhiên, có ba estrogen chính đã được nghiên cứu nhiều nhất: estrone, estradiol và estriol Những hormone được tiết ra bởi nhau thai, nhưng tiền thân của nó có nguồn gốc từ thai nhi vào tuần 20 của thai kỳ, đại đa số các estrogen trong máu của người mẹ có nguồn gốc từ dehydroepiandro- sulfate sterone (DHEAS) từ tuyến thượng thận của thai nhi Nồng độ estradiol tăng liên tục qua các thời kỳ mang thai, để đến tuần 38 nồng độ lớn hơn nồng độ tuần 4 khoảng 130 lần (Hình 2) Mục đích của estrogen trong thai kỳ là không hoàn toàn rõ ràng Nó làm tăng angiotensinogen (do renin kích thích) sản xuất từ gan,

do đó có thể kiểm soát lưu lượng máu đến tử cung và nó cũng tăng cường chức năng tổng hợp prostaglandin

Insulin

Trong vài tuần đầu của thai kỳ, tế bào tuỵ tăng sản làm tăng estrogen và

progesterone Tăng tiết insulin (Bảng 2) Những thay đổi này đồng hóa và kích thích tăng lượng lưu trữ glycogen ở mô Đường huyết giảm 10-20% trong 3 tháng đầu mang thai do tăng tiết, tăng tiết insulin Ngược lại, nồng độ glucose

máu sau ăn khoảng 130-140 mg / dL do tác dụng của hormon kháng insulin Tuy nhiên nồng độ glucose không thay đổi

Trong giai đoạn sau của thai kỳ, quá trình chuyển hóa carbohydrate ở mẹ tăng mạnh do tăng lactogen và hormone khác có nguồn gốc từ nhau thai Prolactin, cortisol, glucagon cũng tăng lên ở cuối thai kỳ

Nguồn CNKTYK