TÀI LIỆU CỘNG HƯỞNG TỪ 12 ĐÔI DÂY THẦN KINH SỌ

Vùng góc cầu – tiểu não và ống tai trong... Các dây thần kinh sọ - nhìn từ mặt trước...  Xung SSFP Steady State Freee Precession  Tên thương mại: CISS 3D, TruFISP,…  Cho phép phân b

Bs Đoàn Thái Duy

Khoa CĐHA - BV ĐHYD TP.HCM

 Sàn sọ

 Hố sọ trước - giữa - sau

 Xoang hang

 Bể trên yên

 Bể trước cầu não

 Bể góc cầu - tiểu não

 Hốc mắt

 Thân não

 Ống tai trong

Vùng góc cầu – tiểu não và ống tai trong

Các dây thần kinh sọ - nhìn từ mặt trước

 Các xung thường quy

 Độ phân giải mô mềm tối ưu

 Thiếu độ phân giải không gian cần thiết để xác định các cấu trúc nhỏ

 Chỉ mô tả được các dây thần kinh sọ lớn

 Xung SSFP (CISS 3D, TruFISP,…)

 Cho độ phân giải không gian dưới 1mm

 Độ phân giải tương phản cao giữa dịch não tuỷ và các cấu trúc đặc

 Cho phép tái tạo hình ảnh nhiều mặt phẳng rõ nét, làm nổi bật đường đi của mỗi dây thần kinh

 Xung SSFP (Steady State Freee Precession)

 Tên thương mại: CISS 3D, TruFISP,…

 Cho phép phân biệt chính xác giữa các nhánh thần kinh mặt và thần kinh tiền đình ốc tai

 Phát hiện chính xác các khối nhỏ trong góc cầu tiểu não

 Dây sọ IX

 Hốc mắt

 Bể trên yên và tuyến yên

ê

 Xoang hang

 Khoang Meckel

 Ống tai trong

 Tại dây thần kinh: viêm, u, thoái hóa,…

 Ngoài dây thần kinh:

 U chèn ép: u não, u màng não, u các dây thần kinh khác, dermoid cyst, epidermoid cyst,…

 Nguyên nhân từ mạch máu: túi phình, xung khắc thần kinh – mạch máu

 Khi bệnh nhân có triệu chứng của tổn thương thần kinh thị, cần lưu ý cả 4 đoạn của thần kinh thị, giao thị, dải thị, tia thị đến vỏ não thị giác

 Tổn thương có thể ngoài dây thị: ổ mắt, bể trên yên, vùng hạ đồi, … Hay gặp các khối choán chỗ vùng trên yên chèn ép dây thần kinh thị và giao thị (u

tuyến yên, u màng não, u sọ hầu,…)

 Hội chứng Tolosa - Hunt có thể liên quan cả dây

thần kinh III  dây thần kinh VI

 Các dây thần kinh III, IV, V1, V2 đi trong thành ngoài xoang hang, dây thần kinh VI đi trong xoang hang

cạnh dưới ĐM cảnh trong, khi bệnh nhân có triệu

chứng của các dây thần kinh vận nhãn hoặc đau dây V, cần chú ý vị trí này

 Hình không có thuốc tương phản có thể không hoặc khó phát hiện tổn thương  chỉ phát hiện được bất

thường sau tiêm thuốc tương phản

 Khoang Meckel bất thường có thể là dấu hiệu chỉ điểm ban đầu của tổn thương dây V và vùng xoang hang

 Khi bệnh nhân có triệu chứng của dây thần kinh sọ

số 1, cần lưu ý từ hốc mũi, sàn sọ trước đến thể

hạnh nhân thùy thái dương

 Tổn thương dây thần kinh sọ số II cần quan sát từ võng mạc đến vỏ não thị giác thùy chẩm, đặc biệt

do nguyên nhân chèn ép vùng trên yên

 Các dây thần kinh III, IV, V, VI cùng đi qua xoang hang và khe ổ mắt trên, do đó khi có triệu chứng của

1 hoặc nhiều dây thần kinh cùng lúc, cần khảo sát vùng xoang hang hai bên ngoài đoạn trong bể và các bệnh lý trên nhân

 Xoang hang: các dây

 Các dây thần kinh VII, VIII: cần lưu ý vùng góc cầu

- tiểu não và ống tai trong

 Các dây thần kinh IX, X, XI cùng chung lộ trình qua lổ tĩnh mạch cảnh, tổn thương choán chổ vùng này (schwannoma, glomus tumor,…) có thể gây nên

triệu chứng nhiều dây thần kinh

 Các tổn thương vùng hố sọ giữa và khoang hàm -

hầu có thể gây triệu chứng của nhiều dây thần kinh

sọ (viêm, K vòm hầu,…) từ dây thần kinh V đến

dây thần kinh XII: cần lưu ý tín hiệu mỡ mô mềm khoang hàm - hầu và tủy xương nền sọ