Định nghĩa: Gãy xương là loại tổn thương ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của xương gãy xương là sự mất liên tục của xương.. Tại ổ gãy sẽ phát triển can xương qua 4 giai đoạn: - Giai đoạn máu t
Trang 1PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH
NHÂN GÃY XƯƠNG
I Đại cương:
1 Định nghĩa:
Gãy xương là loại tổn thương ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của xương (gãy xương là sự mất liên tục của xương)
2 Nguyên nhân:
- Do chấn thương: TNGT, TNLĐ, TNSH, do chiến tranh.
- Do bệnh lý viêm xương, ung thư xương.
3 Phân loại:
- Gãy xương kín
- Gãy xương hở
- Gãy phức tạp
II Triệu chứng:
- Biến dạng trục chi.
- Có tiếng lạo xạo đầu xương gãy.
- Có cử động bất thường.
- Đau
- Sưng nề bầm tím.
- Giảm hoặc mất cử động
III Tiến triển:
1 Tại ổ gãy sẽ phát triển can xương qua 4 giai đoạn:
- Giai đoạn máu tụ: ổ máu tụ giữa 2 đầu xương gãy.
- Giai đoạn can liên kết: tế bào liên kết xâm nhập vào khối máu tụ tạo
thành 1 màng lưới lien kết
Trang 2- Giai đoạn can nguyên phát: sau 3-4 tuần, muối vôi lắng đọng tạo
thành can xương non
- Giai đoạn can xương vĩnh viễn: màng xương, ống tủy lặp lại nguyên
vẹn, ổ gãy liền tốt sau 8-10 tháng
2 Trên phim X-quang có 3 độ can xương:
- Can xương độ 1: hình ảnh mây mờ tại ổ gãy
- Can xương độ 2: hình ảnh cầu xương nối 2 đầu ổ gãy nhưng vẫn nhìn
thấy rõ khe hở giữa 2 đầu xương gãy.GPB gọi là liền xương mềm
- Can xương độ 3: hình ảnh cầu xương va không còn nhìn thấy khe ổ
gãy nữa,tức là liền cả phần thân xương.GPB gọi là liền xương cứng
Liền xương độ 2 có thể tập vận động,độ 3 thì có thể vận động bình thường.
IV Biến chứng:
- Can lệch, vẹo, xù.
- Chậm liền xương.
- Khớp giả.
- Teo cơ cứng khớp.
V Các phương pháp xử lý xương gãy:
- Điều trị bảo tồn.
- Phẫu thuật.
VI PHCN cho bệnh nhân gãy xương:
1 Giai đoạn bất động:
a) Mục đích:
- Phòng ngừa các biến chứng: ứ đọng dịch phế quản gây viêm phổi,
huyết khối, loét do đè ép
- Duy trì tầm vận động khớp.
- Tránh teo cơ cứng khớp.
- Giảm đau.
Trang 3b) Phương pháp:
- Tư thế trị liệu: đối với vùng chi còn phù nề để cao chi làm tuần
hoàn dễ lưu thông
- Vận động trị liệu:
+ Đối với vùng xương gãy, phải bất động: thực hiện co cơ tĩnh để phòng teo cơ, giảm phù nề, làm nhanh quá trình can xương
+ Đối với các khớp tự do, không bị cố định: thực hiện vận động chủ động các khớp
- Hoạt động trị liệu: tiến hành sớm ngay từ khi còn cố định xương gãy
đến khi phục hồi Biện pháp tùy theo tổn thương cụ thể
2 Giai đoạn sau bất động:
a) Mục đích:
- Giảm sưng nề, giảm đau.
- Gia tăng tuần hoàn, phá can kết dính.
- Gia tăng tầm vận động khớp.
- Gia tăng sức mạnh của cơ.
- PHCN tối đa cho người bệnh để tra người bệnh nhanh chóng về cuộc
sống bình thường
b) Phương pháp:
- Nhiệt nóng.
- Xoa bóp.
- Vận động:
+ Vận động thụ động + Vận động chủ động có trợ giúp + Vận động chủ động
+ Vận động có trở kháng + Vận động kéo dãn
- Luyện tập dáng đi
Trang 4
Câu hỏi ôn tập:
1 Định nghĩa gãy xương
2 Phân độ can xương trên phim X-Quang
3. Các phương pháp PHCN cho bệnh nhân gãy xương giai đoạn sau bất động