NGHIÊN cứu dự báo TRƯỢT lở và ĐÁNH GIÁ rủi RO tại xã nấm dẩn, HUYỆN xín mần, TỈNH hà GIANG

Nội dung nghiên cứuXây dựng các bản đồ rủi ro về người và tài sản do trượt lở đất làm cơ sở đánh giá thiệt hại và rủi ro đến cộng đồng dân cư và cơ sở hạ tầng Xây dựng các bản đồ rủi ro

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ RỦI RO DO TAI BIẾN TRƯỢT

LỞ ĐẤT LẤY VÍ DỤ TẠI XÃ NẤM DẨN, HUYỆN XÍN

MẦN, TỈNH HÀ GIANG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN – ĐH QGHN

Khoa Địa Chất

BÁO CÁO KHOA HỌC SINH VIÊN

Giáo Viên hướng dẫn: PGS.TSKH Trần Mạnh Liểu Sinh viên: Vũ Thị Thùy Linh

Lớp: K58 Kỹ Thuật Địa Chất

Nội dung nghiên cứu

Xây dựng các bản đồ rủi ro về người và tài sản do trượt lở đất làm cơ sở đánh giá thiệt hại và rủi ro đến cộng đồng dân cư và cơ sở hạ tầng

Xây dựng các bản đồ rủi ro về người và tài sản do trượt lở đất làm cơ sở đánh giá thiệt hại và rủi ro đến cộng đồng dân cư và cơ sở hạ tầng

Đánh giá rủi ro tai biến

mang đến =dự báo + đánh

giá trước mức độ tác động

của vấn đề đó mang lại

Đánh giá rủi ro tai biến

mang đến =dự báo + đánh

giá trước mức độ tác động

của vấn đề đó mang lại

Các phương pháp , quy trình đánh giá rủi ro về người và tài sản, tính toán đánh giá mức độ rủi

ro (về người và tài sản)

Các phương pháp , quy trình đánh giá rủi ro về người và tài sản, tính toán đánh giá mức độ rủi

ro (về người và tài sản)

NỘI DUNG

Khái niệm

I

TRƯỢT LỞ tai biến địa chất thiên nhiên

Phát sinh

Phát triển

Ảnh hưởng do các yếu tố

Vật lý

Địa chất

1 dạng

Mất ổn định và dịch chuyển sườn dốc, mái dốc

tác dụng của trọng lực gây thiệt hại

cho con người

Xác suấ

t xả

y r

a sự ki ệnKhả năng ảnh hưởng đến đối tượng

Mức độ ảnh hưởng

RỦI RO

12 thôn và 1 khu vực

Dân số = 3,510 người (2015)

Khu vực nghiên cứu

Sông chính Nấm Dẩn chảy theo hướng Bắc Nam và rất nhiều nhánh phụ

Địa hình phân cắt mạnh, độ dốc của sườn lớn , vỏ phong hóa dày, đất đá

phân lớp, cố kết yếu

Khu vực nghiên cứu

• Năm 2014, tại xã Nấm Dẩn, trượt lở đã làm hư hỏng hệ thống đường giao

thông các thôn, 105m kênh mương, 01 điểm trường cấp 1 do dự án Plan

tài trợ năm 2013 Thiệt hại ước tính lên đến 200 triệu đồng, rất may chưa

có thiệt hại về người

II

Hình 1: Thung lũng hình chữ V thuộc sông

Nấm Dẩn

Hình 2: Quang cảnh ruộng bậc thang ở hai bên sườn sông Nấm Dẩn

Phương pháp nghiên cứu

III

Thu thập tài liệu

Khảo sát thực địa

Phương pháp bản đồ và GIS

Phương pháp phân tích chỉ số thống kê dự báo trượt lở Phương pháp đánh giá rủi ro trượt lở của

Cees Van Westen (2005)

Phương pháp nghiên cứu

III

• Sử dụng phổ biến là mô hình của tác giả Van Westen (1997)

Phương pháp phân tích chỉ số thống kê dự báo trượt lở

Trong đó:

- Wij: Trọng số của lớp i thuộc tác nhân gây trượt lở j

- Dij : Mật độ trượt lở trong lớp i thuộc tác nhân gây trượt lở j

- D: Mật độ trượt lở trên toàn bộ bản đồ

- Npix(Si): Số pixel (số ô hay diện tích) trượt lở trong lớp i thuộc tác nhân gây

trượt lở j

- Npix(Ni) : Tổng số pixel (số ô hay diện tích) của lớp i thuộc tác nhân gây trượt lở j

- ∑Npix(Si): Tổng số pixel(số ô hay diện tích) trượt lở thuộc tác nhân gây trượt lở j

- ∑Npix(Ni): Tổng số pixel (số ô hay diện tích) của tác nhân gây trượt lở j

giá trị trọng số cho một lớp thông số ảnh hưởng tới quá trình trượt lở đất được định nghĩa là logarit tự nhiên của mật độ trượt lở trong lớp trên mật độ trượt lở trong toàn bản đồ

(1-2)

Phương pháp nghiên cứu

III

• Theo công thức của Voogd (1983)

LSI: Chỉ

số nguy

cơ xảy ra

tai biến

trượt lở

đất

LSI: Chỉ

số nguy

cơ xảy ra

tai biến

trượt lở

đất

Wij: Trọng số của lớp i thuộc tác nhân

gây trượt lở j

Wij: Trọng số của lớp i thuộc tác nhân

gây trượt lở j

Wj: Trọng số của tác nhân gây trượt lở j

Wj: Trọng số của tác nhân gây trượt lở j

(1-4) n: Số lượng tác nhân gây trượt

lở của khu vực nghiên cứu

j : Độ lệch chuẩn của hàm phân

bố trượt ứng với từng tác nhân Maxj: Giá trị lớn nhất ghi nhận được của mỗi tác nhân trong vùng trượt tương ứng của tác

nhân đó

(1-3)

Phương pháp phân tích chỉ số thống kê dự báo trượt lở

Phương pháp nghiên cứu

III

Phương pháp đánh giá rủi ro trượt lở của

Cees Van Westen (2005)

R = H x V x E

H (hazard – tai biến) là khả năng xảy ra tai biến ở khu vực

nghiên cứu,

H (hazard – tai biến) là khả năng xảy ra tai biến ở khu vực

nghiên cứu,

V ( Vulnerability – khả năng bị tổn thương) là mức hư hại của đối tượng chịu tác động ( người và tài sản) khi có tai

biến xảy ra

V ( Vulnerability – khả năng bị tổn thương) là mức hư hại của đối tượng chịu tác động ( người và tài sản) khi có tai

biến xảy ra

E (Value of Vulnerable Elements - giá trị của các yếu

tố có thể bị tổn thương là người hoặc giá trị của tài sản (tiền) chịu tác động

E (Value of Vulnerable Elements - giá trị của các yếu

tố có thể bị tổn thương là người hoặc giá trị của tài sản (tiền) chịu tác động

R (risk – rủi ro) khả năng bị tổn thất do tai biến xảy ra

R (risk – rủi ro) khả năng bị tổn thất do tai biến xảy ra

Phương pháp nghiên cứu

III

Đánh giá rủi ro về người do

trượt lở dựa trên các bản đồ

Đánh giá rủi ro về tài sản do trượt lở dựa trên các bản đồ

Bản đồ nguy cơ trượt lở Bản đồ mật độ người Bản đồ mật độ tài sản

Phương pháp bản đồ và GIS

Bản đồ tác nhân = dựa vào trọng số của tác nhân + trọng số các lớp Bản đồ rủi ro = chồng chập: bản đồ nguy cơ trượt lở + bản đồ yếu tố xác định rủi ro

Kết quả nghiên cứu

IV

Xây dựng bản đồ nguy cơ trượt lở

Bản đồ hiện trạng trượt lở xã Nấm Dẩn được thành lập trên cơ sở tài liệu khảo sát của nhóm chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đô thị (CUS)

Bản đồ hiện trạng trượt lở

Bản đồ mô hình số

độ cao

Kết quả nghiên cứu

Thạch học

Địa hình

Vỏ phong hóa

Vỏ phong hóa

Địa mạo Lượng

Lượng mưa

Bản đồ

hiện trạng

sử dụng

đất

Bản đồ

hiện trạng

sử dụng

đất

Mật độ

giao

thông

Mật độ

giao

thông

IV

Các tác nhân ảnh hưởng đến trượt lở xã Nấm Dẩn được thể hiện dưới dạng bản đồ

Các tác nhân ảnh hưởng đến trượt lở xã Nấm Dẩn được thể hiện dưới dạng bản đồ

Bản đồ độ dốc

Bản đồ địa chất thạch học

Kết quả nghiên cứu

IV

Sử dụng các phương pháp phân loại trong ArcGIS

Các bản đồ được phân lớp theo phương pháp Nature Break để tính các trọng số

Phân thành 5 khoảng giá trị, tương ứng với 5 cấp nguy

cơ trượt lở: Rất thấp; Thấp; Trung bình; Cao; Rất cao

Bản đồ phân vùng nguy cơ trượt lở

xã Nấm Dẩn

Kết quả nghiên cứu

IV

• Bản đồ mật độ dân cư

đánh giá theo công thức (1-1) Cees van Westen (2005)

Bản đồ phân bố nhà ở và dân cư

Bản đồ phân

bố mật độ nhà ở

Bản đồ phân

bố mật độ dân cư

Bản đồ rủi ro về

người

Bản đồ phân

bố rủi ro về người

Bản đồ phân vùng rủi ro về người

Kết quả nghiên cứu

ST

Trung bình tổng tài sản các hộ gia đình trong thôn

(Đơn vị: Triệu đồng)

1 Lủng Cháng 159.7

2 Lủng Mở 202.4

3 Na Chăn 217.04

4 Nấm Chanh 131

5 Nấm Chiến 150.8167

6 Nấm Dẩn 183.6333

7 Nấm Lu 137.3333

8 Ngam Lâm 161

9 Tân Sơn 175.793

10 Đoàn Kết 148.37

11 Thống Nhất 162.508

12 Nấm Chà 172.38

IV

Đánh giá rủi ro về tài sản

Tài sản các

hộ gia đình trong thôn (theo số liệu điều tra) Giá trị tài sản của mỗi

hộ bao gồm: giá nhà ở, giá trị vật nuôi

và đồ dùng trong nhà

Bản đồ phân bố giá trị tài sản

Bản đồ phân bố rủi ro về tài sản

Bản đồ phân vùng rủi ro về tài sản

Kết luận

V

Các khối trượt trong khu vực xã Xí Mần có thể tích khối trượt biến động

Các khối trượt lở lớn xuất hiện dọc các đường giao thông, nơi mà mái dốc bị cắt xén

mạnh và tại các rìa chân núi có dòng chảy đi qua.

Các khối trượt lở lớn xuất hiện dọc các đường giao thông, nơi mà mái dốc bị cắt xén

mạnh và tại các rìa chân núi có dòng chảy đi qua.

Khả năng xuất hiện các khối trượt lớn ở miền bắc của trung tâm xã là nhiều hơn ở khu

vực phía nam, rủi ro về người và tài sản cũng thiệt hại nặng hơn

Khả năng xuất hiện các khối trượt lớn ở miền bắc của trung tâm xã là nhiều hơn ở khu

vực phía nam, rủi ro về người và tài sản cũng thiệt hại nặng hơn

Đánh giá rủi

ro tai biến

trượt lở đất

Xây dựng các

bản đồ rủi ro

về người và

Cơ sở để chính quyền địa phương xây dựng các phương án đầu

tư hiệu quả công tác phòng tránh, chống đỡ tác động của

trượt lở

Tính toán bảo hiểm nhà, công trình và môi trường; quy hoạch lồng ghép và đầu tư phát triển bền vững khu vực nghiên cứu

Bảo vệ môi trường, công trình và môi trường

Tài liệu tham khảo

• Nghiên cứu rủi ro trượt lở và sụt lún mặt đất tại xã Nấm Dẩn,

huyện Xí Mần tỉnh Hà Giang –PGS TSKH Trần Mạnh Liểu-

Trung tâm nghiên cứu đô thị.

• Các kiểu trượt lở ở khu vực Cóc Pải huyện Xí Mần tỉnh Hà

Giang – Bùi Văn Thơm – tạp chí các khoa học về trái đất

T11/2011.

• Nghiên cứu đánh giá rủi ro và nguy cơ trượt lở ở thị xã Bắc

Kan –PGS TSKH Trần Mạnh Liểu- Trung tâm nghiên cứu đô

thị.

• Nghiên cứu đánh giá mức độ tổn thương do trượt đất đá để

chủ động ứng phó với tai biến, lấy ví dụ xã Nấm Dẩn, huyện Xí

Mần, tỉnh Hà Giang - Tạ Thị Hoài.

VI

XIN CHN THÀNH CẢM ƠN

Cảm ơn thầy cô và các bạn

đã lắng nghe