Xq so xoang bài giảng đh y khoa vinh

Hình ảnh bệnh lý X Quang Sọ - Xoang Chỉ định chụp X quang sọ : Các quá trình bệnh lý xương sọ như dị dạng sọ não, chấn thương, vết thương sọ não, viêm các xoang.... Hình dáng cu

Hình Ảnh X Quang Sọ - Xoang

TS Trần Ngọc Bình

Nhắc lại giải phẫu

Hình ảnh bệnh lý X Quang Sọ - Xoang

Chỉ định chụp X quang sọ :

Các quá trình bệnh lý xương sọ như dị dạng sọ não, chấn thương, vết thương sọ não, viêm các xoang

Một số quá trình bệnh lý nội sọ như u não, tăng áp lực nội sọ

Hình dáng của vòm sọ

- Vòm sọ được cấu tạo bởi hai lớp xương dẹt, mỏng (bản sọ

trong và bản sọ ngoài), ở giữa là lớp xương xốp có chứa các tĩnh mạch

Chiều rộng của hộp sọ

I = - - - -x 100

Chiều dài nhất của hộp sọ

Chiều cao được tính từ bờ trước lỗ chẩm tới chỗ cao nhất của xương đỉnh

Chiều dài tính từ bờ trước xương chẩm đến bờ sau xương trán

Sọ bình thường có chỉ số từ 70 - 80

Các khớp của xương sọ

+ Đặc điểm giải phẫu: các đường khớp sọ là chỗ tiếp nối giữa các xương với nhau (xương đỉnh, xương trán, xương chẩm, xương

tháiương, xương đá) Ở trẻ em các khớp còn chưa đóng kín và tạo thành các thóp gồm có thóp trước, trước bên, sau và sau bên

+ Bình thường ở người trưởng thành các khớp sọ có hình răng

cưa, các xương sọ tiếp xúc với nhau chặt chẽ

+ Trong trường hợp có tăng áp lực nội sọ các khớp sọ có thể bị giãn, các xương không còn tiếp xúc với nhau Chấn thương sọ

não cũng có thể làm giãn các khớp sọ

Hố yên

Để nhận xét được hố yên cần phim chụp sọ nghiêng

+ Cấu trúc hố yên gồm có mấu yên trước, mấu yên sau,

miệng hố yên và lòng hố yên Bình thường kích thước trong lòng hố yên trung bình từ 0,8 đến 1,2 cm , mấu yên trước và mấu yên sau không dính với nhau

+ Bệnh lý:

- Dính mấu yên trước và sau với nhau do đóng vôi dây chằng liên mấu

- Giãn hố yên, lòng hố yên rộng ra

- Miệng hố yên giãn rộng

Vết ấn điểm chỉ

 Là các hình giống như các vết ngón tay được quan sát thấy trên phim X quang của hộp sọ

Bình thường vết ấn điểm chỉ bắt đầu thấy ở tuổi thứ 8, rõ nhất vào tuổi 20 đến 25, sau đó sẽ kém rõ dần ở các tuổi cao hơn Trên phim chụp X quang sọ thẳng, nghiêng, vết

ấn điểm chỉ thường thấy rõ ở vùng thái dương Người ta cho rằng các dấu ấn điểm chỉ thực chất là các vết do áp lực của các cuộn não tác động lên bản sọ trong gây ra

Trường hợp bệnh lý, dấu ấn điểm chỉ thấy ở các bệnh

nhân có tăng áp lực nội sọ

Các đường mạch máu

 Các đường mạch máu:

Trên vòm sọ của phim chụp thông

thường còn thấy các đường sáng nhỏ

có phân nhánh, đó là hình dáng các

mạch máu nội sọ Hình ảnh các tĩnh mạch thấy rõ ở phim sọ của các người già.

Hình ảnh bệnh lý

Hội chứng tăng áp lực nội sọ:

+ Giãn các khớp sọ.

+ Vết ấn điểm chỉ.

+ Thay đổi hố yên:

- Giãn hố yên: diện tích lòng hố yên trên phim sọ

nghiêng lớn hơn 120 mm2.

- Mất mấu yên: các u não gây tăng áp lực nội sọ và tăng

áp lực lên mấu yên lâu ngày làm phá hủy mấu yên

- Miệng hố yên giãn rộng.

U tuyến yên

+ Giãn hố yên chọn lọc: chỉ có lòng hố yên giãn, mấu yên trước và sau thường không bị phá hủy, miệng hố yên không giãn rộng (trừ trường hợp u

tế bào không ưa mầu, loại u này phá hủy hố yên

về phía sau làm mất lưng yên và mấu yên sau, gây rộng miệng yên.

+ Trong trường hợp u lớn sẽ thấy hố yên bị phá hủy rộng và có thể thấy biểu hiện của hội chứng tăng áp lực nội sọ.

Khuyết và tiêu xương sọ

+ Khuyết xương sọ thường do vết thương, phẫu thuật, tiêu xương sọ là do các quá trình bệnh lý gây nên.

+ Tiêu xương trong bệnh đa u tủy xương còn gọi là bệnh Kahler (Multiple myeloma) biểu hiện nhiều ổ tiêu xương tròn nhỏ (đường kính 1 - 2 mm) rải rác

khắp xương sọ Ngoài ra còn thấy tiêu các xương dẹt khác như xương sườn, xương cánh chậu.

+ Tiêu xương sọ còn gặp trong viêm tủy xương, lao xương, ung thư xương

XOANG

Chỉ định

 Viêm

 Chấn thương

 U

Kỹ Thuật

 Phim Blodeou

 Phim Hirtz

 Phim sọ nghiêng

Bệnh lý thường gặp