VẬT lý đại CƯƠNG i cơ học NHIỆT học điện học QUANG học và vật lý hạt NHÂN

Xác định được vận tốc, gia tốc từ phương trình quãng đường hay phương trình tọa độ và ngược lại.. Xác định được vận tốc, gia tốc từ phương trình quãng đường hay phương trình tọa độ...

Phần 1 : CƠ HỌC

Chương 1 ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM

Xác định được vận tốc, gia tốc từ phương trình

quãng đường hay phương trình tọa độ

và ngược lại.

Xác định được vận tốc, gia tốc từ phương trình

quãng đường hay phương trình tọa độ

- Khi chất điểm c/động thẳng thì trùng phương với dS dL

-Khi chất điểm c/động cong thì có phương tiếp tuyến

' lim

S v

v

t

tb t

L v

1.2

Vận tốc

Vậy: v

+ Điểm đặt: tại vật+ Phương: tiếp tuyến với quỹ đạo tại điểm xét+ Chiều: trùng với chiều chuyển động của vật

'

S dt

dS dt

v  

- Nếu chất điểm c/đ trên mặt phẳng:

- Nếu chất điểm c/đ trong không

- Nếu có phương ko đổi thì vật c/đ thẳng.

- Nếu có phương và độ lớn ko đổi thì vật c/đ thẳng đều

- Nếu có phương và độ lớn thay đổi c/đ cong biến đổi

1.3

Gia tốc

1 Định nghĩa véc tơ gia tốc:

Véc tơ gia tốc là 1 đại lượng vật lý đặc trưng cho sựbiến đổi của véc tơ vận tốc theo thời gian

a) Vec tơ gia tốc trung bình:

b) Véc tơ gia tốc tức thời:

dt

v d t

v a

1.3

Gia tốc

3 Các thành phần của véc tơ gia tốc

-Véc tơ gia tốc gồm 2 thành phần: gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến

động t nhỏ, để MM1được coi như 1 cung tròn tâm O, bán kính R

A

1

Tại điểm M: v  MASau thời gian: t, chất điểm ở vị trí M1:

1 1

1 v v M A

v    

n t

t t

t

v t

v t

M

v

OR

- Chiều: + cùng chiều với nếu vật c/đ nhanh dần

+ ngược chiều với nếu vật c/đ chậm dần

- Độ lớn:

2

2 1

dv t

v v

t

v a

a

t

t

t t

2 2

dv a

VD: Một vật chuyển động trên một quỹ đạo tròn có bán kính 60 m.Phương trình quãng đường của vật được cho bởi công thức:

S = 4 + 20.t – t2 (m)

Xác định vận tốc, gia tốc tiếp tuyến, gia tốc pháp tuyến, gia tốctoàn phần của vật lúc t = 5s

Phương trình chuyển động của vật:

Phương trình đường đi của vật:

vt x

Nếu v tăng đều  nhanh dần đều.

Nếu v giảm đều  chậm dần đều

at t

v x

2 Chuyển động thẳng biến đổi đều

ĐN: Là chuyển động thẳng có vận tốc biến đổi đều

trong đó g: gia tốc rơi tự do

t t

- véc tơ vận tốc góc có:

+ gốc: tại tâm O

+ phương: vuông góc với quỹ đạo

+ chiều: được xác định theo quy tắc vặn nút chai

+ độ lớn: bằng đạo hàm bậc 1 của góc quay theo thời gian

+ Đơn vị đo: rad/s2

-Gia tốc góc tức thời:

dt

d t

t

tb t

c) Sự liên hệ giữa , , với , v at  

Sau khoảng thời gian dt, chất điểm đi được đoạn đường dS, vectơ bán kính quét được một góc d Khi đó: R

d R dt

R d

Bài tập vận dụng

Một vật được ném từ độ cao h lên cao hợp với phương ngang mộtgóc 300, vận tốc ban đầu v0=10m/s, ở nơi có gia tốc rơi tự dog=10m/s2

a) Viết phương trình chuyển động và phương trình quỹ đạo củavật Từ đó cho biết dạng quỹ đạo chuyển động của vật

b) Tính gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến của vật ở thờiđiểm t=2s

c) Nếu h=10m, tính thời gian từ lúc ném vật đến vật khi chạmđất