Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình của công ty cổ phần tư vấn xây dựng và phát triển nông thôn thái nguyên

Từ những vấn đề về chất lượng sản phẩm thiết kế trên, với những kiến thức đã đạtđược trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường, cùng với những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, tác giả đã nhận được sự hướngdẫn tận tình của GS.TS Vũ Thanh Te cùng sự giúp đỡ của các thầy cô giáo Trường Đạihọc Thủy lợi; Ban giám đốc và các phòng ban chuyên môn Công ty cổ phần tư vấnxây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên; sự tham gia góp ý củacác nhà quản lý, bạn bè, đồng nghiệp và cùng sự nỗ lực của bản thân Đến nay, tác giả

đã hoàn thành luận văn thạc sỹ với đề tài luận văn: “Giải pháp nâng nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên” chuyên ngành Quản lý xây

dựng

Tác giả cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Vũ Thanh Te, đãdành nhiều thời gian, công sức cũng như tâm huyết hướng dẫn tác giả hoàn thành Luậnvăn này

Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, khuyến khích, chia sẻvới tác giả trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận văn

Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong cácthầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp chia sẻ những kinh nghiệm và đóng góp ýkiến để Luận văn được hoàn thiện hơn

Một lần nữa tác giả xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 25 tháng 02 năm 2017

Tác giả luận văn s

Nguyễn Xuân Mai

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các thông tin, tàiliệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc Kết quả nêu trong luận văn làtrung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây

Hà Nội, ngày 25 tháng 02 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Xuân Mai

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN I LỜI CAM ĐOAN II MỤC LỤC III DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ VI DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU VII

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM THIẾT KẾ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 4

1.1 Tổng quan về chất lượng dự án đầu tư xây dựng 4

1.1.1 Chất lượng của dự án đầu tư xây dựng 4

1.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dự án đầu tư xây dựng 5

1.2 Tổng quan về chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình 7

1.2.1 Vai trò của sản phẩm thiết kế xây dựng đến chất lượng của dự án 7

1.2.2 Yêu cầu đối với chất lượng sản phẩm thiết kế trong hoạt động xây dựng 10

1.3 Thực trạng sản phẩm thiết kế xây dựng 14

1.3.1 Những sản phẩm tiêu biểu về chất lượng 14

1.3.2 Những mặt tồn tại của sản phẩm thiết kế xây dựng 19

1.4 Định hướng nghiên cứu đề tài 21

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 22

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM THIẾT KẾ TRONG XÂY DỰNG 23

2.1 Những văn bản pháp quy có liên quan đến chất lượng sản phẩm thiết kế trong xây dựng 23

2.1.1 Các văn bản luật 23

hiện đầu tư xây dựng công trình .25

2.3 Các nhân tố và những tồn tại hiện nay ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm

28

2.3.1 Các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng

28

2.3.2 Công tác khảo sát xây dựng 29

2.3.3 Công tác thiết kế 29

2.3.4 Công tác thẩm định, thẩm tra 30

2.3.5 Công tác giám sát tác giả 31

2.3.6 Công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn 31

2.4 Phương pháp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm thiết kế trong xây dựng 32

2.4.1 Giới thiệu về phương pháp phân tích thứ hạng (AHP) 32

Trình tự tiến hành một phân tích thức bậc để lựa chọn phương án 33

2.4.2 Giới thiệu về phương pháp chuyên gia 36

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 37

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SẢN PHẢM THIẾT KẾ XÂY DỰNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN THÁI NGUYÊN 38

3.1 Giới thiệu chung về Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên 38

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 38

3.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và chức năng nhiệm vụ 39

3.1.3 Kết quả sản xuất kinh doanh qua một số năm 43

3.2 Thực trạng chất lượng sản phẩm tư vấn thiết kế xây dựng của Công ty 44

3.2.1 Thực trạng chất lượng sản phẩm thiết kế 44

3.2.2 Những tồn tại cần khắc phục để nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế ở công ty 6

3.3.2 Xây dựng ma trận so sánh cặp chỉ tiêu phân cấp thích nghi cho từng nhân tố 65

3.4 Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm tư vấn thiết kế của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái

Nguyên 69

3.4.1 Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 69

3.4.2 Giải pháp trang bị năng lực máy móc thiết bị và công nghệ 77

3.4.3 Giải pháp công tác khảo sát 80

3.4.3 Giải pháp về tổ chức và quản lý 80

3.4.3 Giải pháp tăng cường năng lực tài chính 85

3.4.5 Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm 88

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 91

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92

1 KẾT LUẬN 92

2 Kiến nghị 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 97

PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC VĂN BẢN LUẬT, TIÊU CHUẨN, QUY CHUẨN 97

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1: Hình ảnh hồ chứa nước Cửa Đạt 15

Hình 1.2: Hình ảnh công trình thủy điện Sơn La 16

Hình 1.3: Hình ảnh đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai 17

Hình 1.4: Hình ảnh Hầm Thủ Thiêm 18

Hình 2.1: Sơ đồ cấu trúc thứ bậc (Saaty, T.L., 1980) 33

Hình 2.2: Cây phân cấp AHP 34

Hình 3.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý của Công ty 39

Hình 3.2: Hình ảnh đập nhìn từ thượng lưu 59

Hình 3.3: Hình ảnh đập nhìn từ hạ lưu 59

Hình 3.4 Hình ảnh đập chính hồ 19-5 63

Hình 3.5: Hình ảnh hồ 19-5 63

Hình 3.6 Sơ đồ tổ chức phòng Kế hoạch kỹ thuật Công ty 82

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.2: Đánh giá các tiêu chí theo cặp dự vào mức độ ưu tiên 35

Bảng 2.3: Chỉ số ngẫu nhiên RI 36

Bảng 3.1: Số liệu về doanh thu của Công ty trong 3 năm gần đây 43

Bảng 3.2: Số liệu về các Hợp đồng tư vấn thiết kế của Công ty 44

trong 3 năm gần đây 44

Bảng 3.3: Thống kê các lỗi trong sản phẩm thiết kế 56

Bảng 3.4: Các thông số kỹ thuật của hồ chứa 57

Bảng 3.5: Các thông số kỹ thuật của hồ chứa 60

Bảng 3.6 Các thông số kỹ thuật của hồ chứa 61

Bảng 3.7: Xác định mục tiêu nghiên cứu 64

Bảng 3.8 Bảng điều tra khảo sát chuyên gia 66

Bảng 3.9: Các thông số và chỉ tiêu 67

Bảng 3.10: Bảng ma trận so sánh tổng hợp 68

Bảng 3.11: Trọng số trung bình các chỉ tiêu 68

Bảng 3.12: Trọng số trung bình các chỉ tiêu 69

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đóng góp chung vào sự nghiệp phát triển nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên, Công ty cổphần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên có đầy đủ tưcách pháp nhân tham gia các hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, với năng lực là thựchiện Tư vấn các công trình xây dựng, và thực hiện chủ yếu tư vấn thiết kế với nhữngcông trình nông nghiệp và phát triển nông thôn trên địa bàn của tỉnh Thái Nguyên vàcác tỉnh lân cận

Trong thời gian qua, cùng với sự phát triển của ngành xây dựng, các đồ án thiết kế củaCông ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên

đã đạt được những thành quả tốt đẹp, tiến một bước tiến dài trong quá trình tự chủ và

cơ bản tạo được những diện mạo công trình xây dựng đẹp về thẩm mỹ, bền vững vềkết cấu và có quy mô ngày càng lớn Có thể nói sản phẩm thiết kế công trình xây dựng

là một khâu quan trọng bởi nó quyết định đến chất lượng và chi phí xây dựng côngtrình Bên cạnh những thành quả đã đạt được, thời gian qua công tác thiết kế các dự ánđầu tư xây dựng mà sản phẩm là các đồ án thiết kế công trình còn tồn tại một số nhượcđiểm làm ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động đầu tư các dự án đầu tư xây dựngcông trình Những nguyên nhân dẫn tới những tồn tại hiện nay xuất phát từ cả yếu tốkhách quan và chủ quan như công tác khảo sát, trình độ đội ngũ lập hồ sơ tư vấn, côngtác kiểm tra và kinh nghiệm của chủ nhiệm thiết kế, công tác thẩm tra và thẩm định hồsơ

Từ những vấn đề về chất lượng sản phẩm thiết kế trên, với những kiến thức đã đạtđược trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường, cùng với những kinh nghiệm

thực tiễn trong quá trình công tác, chính vì vậy em đã chọn đề tài với tên gọi: “Giải pháp nâng nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình của Công ty

cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên”.

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Luận văn tập trung nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm thiết

kế xây dựng công trình của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn Thái Nguyên

3 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng những phương pháp nghiên cứu sau đây để giải quyết các vấn đề:Phương pháp phân tích thứ hạng; Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh;một số phương pháp khác có liên quan; và một số phương pháp kết hợp khác

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng sản phẩm thiết kế của Công ty cổ phần

tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên

b Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài tập chung nghiên cứu chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình trongnghành Nông nghiệp và phát triển nông thôn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, của Công

ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

a Ý nghĩa khoa học

Từ những kết quả đạt được theo định hướng nghiên cứu của đề tài, luận văn sẽ gópphần hệ thống các sản phẩm thiết kế tiêu biểu về chất lượng, những sản phẩm còn tồntại khuyết điểm sai phạm trong thiết kế, từ đó trên cơ sở lý luận thực tiễn làm rõ vaitrò, trách nhiệm, sự ảnh hưởng của sản phẩm thiết kế đến chất lượng và hiệu quả của

dự án đầu tư xây dựng công trình bên cạnh những yếu tố tác động, đưa ra giải phápnhằm có được sản phẩm thiết kế tốt nhất Những kết quả nghiên cứu của luận văn cógiá trị tham khảo cho công tác giảng dạy, học tập và sản xuất trong các đơn vị có liênquan

b Ý nghĩa thực tiễn

Xây dựng một phương pháp luận để đánh giá chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựngcông trình, giúp đơn vị có cách nhìn nhận khoa học và áp dụng trong thực tiễn để đátkết quả tốt nhất trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế đối với Công ty cổphần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên

6 Kết quả dự kiến đạt được

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn cần phải đạt được những kết quả sau đây:

- Tổng quan những vấn đề về hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng trên cơ sở các nhân

tố ảnh hưởng, trong đó có vai trò của sản phẩm thiết kế công trình xây dựng được sửdụng;

- Hệ thống hóa những cơ sở lý luận khoa học về quản lý chất lượng sản phẩm thiết kế;Những tiêu chí đánh giá và những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm thiết kếxây dựng công trình; Những căn cứ pháp lý của công tác thiết kế xây dựng công trình;

- Phân tích thực trạng các sản phẩm thiết kế của Công ty cổ phần tư vấn xây dựngNông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên; Đề xuất một số giải pháp nhằmnâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế của công ty;

7 Nội dung nghiên cứu của luận văn

Ngoài Phần mở đầu, Kết luận kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung củaluận văn được cấu trúc với 3 chương nội dung chính như sau:

- Chương 1: Tổng quan về chất lượng dự án đầu tư xây dựng

- Chương 2: Cơ sở khoa học về quản lý chất lượng sản phẩm thiết kế trong xây dựng;

- Chương 3: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩmthiết kế trong xây dựng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM THIẾT KẾ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

1.1 Tổng quan về chất lượng dự án đầu tư xây dựng

1.1.1 Chất lượng của dự án đầu tư xây dựng

Đầu tư Xây dựng có vai trò vô cùng quan trọng thuộc đầu tư phát triển Để xâydựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng, cũng như tạo ra các tài sản cố định chúng ta phải đầu

tư xây dựng Những năm vừa qua, tình hình đầu tư Xây dựng cơ bản ở Việt Nam đượcchú trọng và đã có những thành quả nhất định, góp phần đáng kể trong công cuộc pháttriển kinh tế - xã hội của cả nước

Đầu tư Xây dựng là những hoạt động với chức năng tạo ra tài sản cố định chonền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôiphục các tài sản cố định Đầu tư Xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một

bộ phận của đầu tư phát triển Đây chính là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạtđộng xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tàisản cố định trong nền kinh tế Do vậy đầu tư Xây dựng cơ bản là tiền đề quan trọngtrong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nền kinh tế nói chung và của các cơ sởsản xuất kinh doanh nói riêng Đầu tư Xây dựng cơ bản là hoạt động chủ yếu tạo ra tàisản cố định đưa vào hoạt động trong lĩnh vực kinh tế - xã hội , nhằm thu đựơc lợi íchvới nhiều hình thức khác nhau Đầu tư Xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dânđược thông qua nhiều hình thức xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hoá hay khôiphục tài sản cố định cho nền kinh tế Đầu tư xây dựng là hoạt động cụ thể tạo ra các tàisản cố định ( khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt máy móc thiết bị ) kết quả của cáchoạt động Xây dựng cơ bản là các tài sản cố định, với năng lực sản xuất phục vụ nhấtđịnh

Căn cứ chiến lược phát triển kinh tế theo định hướng XHCN nên các dự án chú ýviệc xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội, quan tâm thích đáng đến vấn đề mất quân bình vàchênh lệch trình độ phát triển, chênh lệch thu nhập trong phát triển giữa các vùng, các

Bên cạnh đó, chúng ta luôn coi trọng việc thu hút nguồn vốn từ bên ngoài, cả ODA và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm khoảng 30% tổng vốn đầu tư phát triển, coi

đó là yếu tố quan trọng, góp phần tăng thêm nguồn vốn đầu tư phát triển, tạo ra cơ cấu hợp lý để thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước Thực hiện đầu tư xây dựng đã làm kết cấu hạ tầng phát triển mạnh, hệ thống đường giao thông được cải thiện, bảo đảm giao thông thông suốt trong cả nước; hệ thống đường sắt được nâng cấp bảo đảm an toàn chạy tàu; một số cảng biển quan trong được

mở rộng và hiện đại hoá; sân bay quốc tế và một số sân bay nội địa được mở rộng và nâng cấp đáp ứng nhu cầu vận tải hành khác quốc tế Hệ thống thuỷ lợi được nâng cấp

và phát triển ở tất cả các vùng, đăc biệt là vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, diện tích được tưới nước và tiêu úng tăng đáng kể, góp phần tăng diện tích canh tác và gieo trồng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp Kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội ở cả thành phố, đô thị và nông thôn được nâng cấp: Mạng lưới điện đã phủ khắp 100% số xã và tỷ lệ nông thôn đã có điện đạt 97,8%; cung cấp nước sạch cho nông thôn đạt 65% Cơ sở vật chất của ngành giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, y tế, văn hoá, xã hội, du lịch, thể dục thể thao được tăng cường Tuy nhiên chất lượng ở một số công trình còn thấp, gây lãng phí và kém hiệu quả trong đầu

tư Thất thoát, lãng phí diễn ra ở hầu hết các dự án, các công trình, ở mọi khâu trong quá trình đầu tư xây dựng tuy mức độ, phạm vi, thủ đoạn, tính chất có khác nhau

1.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dự án đầu tư xây dựng

1.1.2.1 Nhân tố điều kiện tự nhiên xã hội

Xây dựng cơ bản thường được tiến hành ngoài trời, do đó nó chịu ảnh hưởng của điềukiện khí hậu Ở mỗi vùng, mỗi lãnh thổ có điều kiện tự nhiên khác nhau, từ đó mà nócho phép khai thác các kiến trúc phù hợp với điều kiện thực tế

1.1.2.2 Nhân tố khả năng huy động và sử dụng vốn đầu tư Xây dựng có hiệu quả

Vốn là yếu tố vật chất quan trọng trong các yếu tố tác động đến tăng trưởng Nguồnvốn đầu tư là một yếu tố đầu vào của sản xuất, muốn đạt được tốc độ tăng trưởng GDPtheo dự kiến thì cần phải giải quyết mối quan hệ cung cầu về vốn và các yếu tố khác.Trong nền kinh tế thị trường vốn là một hàng hoá “đặc biệt”, mà đã là hàng hoá thì tâtyếu phải vận đọng theo một quy luật chung là lượng cầu vốn thường lớn hơn lượng

cầu về vốn trong nền kinh tế Huy động đợpc nhưng cần xây dựng các phương án sử dụng vốn đúng mục đích và có kế hoạch, tránh thất thoát lãng phí.

1.1.2.3 Nhân tố công tác kế hoạch hoá và chủ trương của dự án

Công tác kế hoạch hoá vừa là nội dung vừa là công cụ để quản lý hoạt động đầu tư.Trong nền kinh tế thị trường công tác kế hoạch hoá có vai trò rất quan trọng Nếubuông lỏng công tác kế hoạch hoá thì thị thường sẽ phát triển tự do, thiếu định hướnggây ra những tác động tiêu cực, tác động xấu đến nền kinh tế

Kế hoạch hoá phải quán triệt những nguyên tắc:

- Kế hoạch hoá phải xuất phát từ nhu cầu của nền kinh tế

- Kế hoạch hoá đầu tư phải dựa vào các định hướng phát triển lâu dài của đất nước, phù hợp với các quy định của pháp luật

- Kế hoạch hoá phải dựa trên khả năng huy động các nguồn lực trong và ngoài nước

- Kế hoạch hoá phải có mục tiêu rõ rệt

- Kế hoạch hoá phải đảm bảo được tính khoa học và tính đồng bộ

- Kế hoạch hoá phải có tính linh hoạt kịp thời

- Kế hoạch phải có tính linh hoạt gối đầu

- Kế hoạch hoá phải kết hợp tốt kế hoạch năm và kế hoạch dài hạn

- Kế hoạch hoá phái có độ tin cậy và tính tối ưu

- Kế hoạch đầu tư trực tiếp phải được xây dựng từ dưới lên

- Kế hoạch định hướng của nhà nước phải là kế hoạch chủ yếu

1.1.2.4 Nhân tố quản lý nhà nước về đầu tư Xây dựng

Nhân tố này tác động trên các khía cạnh là:

- Khi xây dựng các dự án phải đúng các chủ trương đầu tư thì mới quyết định đầu tư

- Nâng cao tính chủ động và tự chịu trách nhiệm đối với các doanh nghiệp nói chung

và các doanh nghiệp nói riêng trong hoạt động đầu tư Xây dựng cơ bản

- Đảm bảo tính chính xác trong thiết kế: Trong khâu này cần có tổ chức chuyên môn

có đủ tư cách pháp nhân, uy tín nghề nghiệp lập theo tiêu chuẩn của nhà nước banhành Thực tế có rất nhiều công trình xấu kém chất lượng, do lỗi của nhà thiết kế Đây

là nguyên nhân gây ra tình trạng thất thoát lãng phí nguồn vốn đầu tư Xây dựng

ích của hình thức này là chọn được nhà thầu có phương án đáp ứng được các yêu cầu

kỹ thuật của công trình và có chi phí tài chính thấp nhất

1.1.2.5 Nhân tố Nguồn nhân lực phục vụ trực tiếp cho công tác đầu tư Xây dựng cơ bản

Đây là nhân tố tác động trực tiếp đến công tác Xây dựng cơ bản , hoạt động đầu tư rấtphức tạp và đa dạng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp , nhiều lĩnh vực Vì vậy cán

bộ , công nhân lao động trong xây dựng cơ bản cần phải có khả năng , đào tạo kỹ ,hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao

Ở bất kỳ hình thái kinh tế - xã hội nào , con người vẫn là trung tâm của mọi sự pháttriển, nhất là thời đại ngày nay, thời đại công nghiệp hoá - hiện đại hoá, việc chăm lođầy đủ cho con người là đảm bảo chắc chắn cho sự phồn vinh và thịnh vượng Côngnghiệp hóa, hiện đại hoá và cách mạng con người là hai mặt của quá trình thống nhất Đầu tư Xây dựng cơ bản là một lĩnh vực có vị trí quan trọng trong việc tạo đà pháttriển kinh tế theo hướng Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá, theo chủ trương chính sáchcủa Đảng Thực hiện tốt quá trình đầu tư Xây dựng cơ bản sẽ đem lại được hiệu quảcao nhất

1.2 Tổng quan về chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình

Ở các nước có nền khoa học và công nghệ xây dựng phát triển, sản phẩm thiết kếmang tính lao động trí tuệ, trong đó kỹ sư tư vấn là các cán bộ chuyên môn có trình độcao, có năng lực và kinh nghiệm trong nghiên cứu, triển khai, có đạo đức nghề nghiệp

và giữ vai trò quyết định đến chất lượng sản phẩm, hiệu quả công việc, có tính độc lậpcao Hoạt động tư vấn hình thành nên sản phẩm phẩm thiết kế rất đa dạng như: thiết

kế, khảo sát, thẩm định, lập dự án, giám sát kỹ thuật, chất lượng, tư vấn mua sắm thiết

bị, xây dựng…Sản phẩm thiết kế xây dựng ở nước ta đã dần được phát triển và hoànthiện, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày một tăng về tư vấn kỹ thuật, mỹ thuật, kinh tế, pháp

lý của chủ đầu tư và các cơ quan quản lý xây dựng

1.2.1 Vai trò của sản phẩm thiết kế xây dựng đến chất lượng của dự án

Sản phẩm là những hàng hóa và dịch vụ với những thuộc tính nhất định, với những íchdụng cụ thể nhằm thỏa mãn những nhu cầu đòi hỏi của khách hàng Sản phẩm có giátrị sử dụng và giá trị, nó có thể là hữu hình hoặc vô hình

Sản phẩm thiết kế xây dựng được hình thành từ dịch vụ tư vấn xây dựng mang đặcđiểm có trí tuệ, là một hoạt động “chất xám” cung ứng cho khách hàng những lờikhuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động và giúp đỡ, hướngdẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiến hành những nghiên cứusoạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạt hiệu quả yêu cầu Trong đó Tưvấn xây dựng (TVXD) là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng,kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn, có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư,thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư.

Trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng công trình, sản phẩm thiết kế tiêu haolượng chi phí là rất nhỏ so với lượng vốn đầu tư xây dựng nhưng tập trung hàm lượngchất xám lớn Mức độ ảnh hưởng của giai đoạn thiết kế đến toàn bộ hoạt động xâydựng là rất lớn và kéo dài đến suốt tuổi thọ công trình

Sản phẩm thiết kế trong đó thể hiện giải pháp thiết kế có chất lượng tốt nhất là giảipháp thiết kế tập hợp những tính chất của công trình thể hiện mức độ thoả mãn nhữngnhu cầu sử dụng với một chi phí hợp lý nhất Giúp cho khách hàng - chủ đầu tư xâydựng, các cơ quan và cá nhân có nhu cầu quản lý dự án đầu tư xây dựng (XD): Tổchức tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu xây lắp công trình, giámsát thi công xây dựng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành

Sản phẩm thiết kế trong xây dựng rất đa dạng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, trongmọi giai đoạn của dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹ thuật, quản lý, mà cònphụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những kỹ năng khác, bao gồm "cậpnhật", "phát hiện", "sáng tác", "lựa chọn", "chuyển giao"

Sản phẩm thiết kế trong xây dựng đảm bảo các dự án đầu tư xây dựng triển khai hiệuquả, cân đối giữa các lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội, tránh được thất thoát lãng phínguồn vốn đầu tư, đảm bảo thực hiện dự án theo đúng tiến độ và chất lượng Đồng thờisản phẩm thiết kế chứa đựng các ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, kinhdoanh đóng góp to lớn cho lợi ích của nền kinh tế Sản phẩm t thiết kế hình thành từcông tác tư vấn là một hoạt động xuyên suốt trong quá trình xây dựng, là mắt xíchquan trọng quyết định hiệu quả đầu tư xây dựng công trình, góp phần xây dựng cơ sở

+ Sản phẩm thiết kế xây dựng có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triểncủa ngành xây dựng nói riêng và nền kinh tế thị trường Việt Nam nói chung đồng thời

là động lực trong việc thực hiện yêu cầu phát triển bền vững của quốc gia Như đã nói

ở trên, sản phẩm thiết kế hình thành từ hoạt động tư vấn xây dựng là hoạt động chấtxám làm gia tăng giá trị của sản phẩm, giảm tiêu hao vật liệu, năng lượng trong sảnphẩm xây dựng hay các công trình xây dựng, là cấu nối lưu thông giữa chủ đầu tư vànhà thầu Theo đà phát triển của khoa học công nghệ, lao động trí tuệ kết tinh trongsản phẩm xây dựng ngày càng tăng, hàm lượng lao động cơ bắp ngày càng giảm Điềunày có được là do hoạt động nghiên cứu khoa học và nhờ hoạt động tư vấn xây dựngthông qua sản phẩm thiết kế - chủ thể trung gian giữa khoa học và thực hiện thi côngcông trình xây dựng

+ Sản phẩm thiết kế được hình thành từ hoạt động tư vấn xây dựng, đây là hoạt độngtriển khai công nghệ, nó biến các kết quả nghiên cứu khoa học, các nguyên lý côngnghệ, các sáng chế… thành các giải pháp hoàn toàn thực thi trong thực tế Không có tưvấn thì tri thức khoa học về xây dựng sẽ khó phát huy được vai trò động lực của mình.Một nền kinh tế nếu có năng lực khoa học mạnh cộng với một hệ thống tư vấn tốt thì

sẽ có khả năng đổi mới và phát triển nhanh, đạt hiệu quả và chất lượng cao Có thể nóisản phẩm thiết kế xây dựng đã biến tri thức thành giá trị của công trình, tạo ra giá trịgia tăng cho sản phẩm xây dựng Chính vì vậy mà phát triển và nâng cao chất lượngsản phẩm thiết kế xây dựng thực chất là gia tăng sử dụng tri thức phục vụ cho pháttriển góp phần vào bảo vệ môi trường, thực hiện mục tiêu phát triển bền vững

Như vậy, nâng cao phát triển sản phẩm thiết kế xây dựng không chỉ có ý nghĩa giúpnâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp trong một vụ chuyển giao công nghệ cụthể, mà quan trọng hơn, nó giúp cho các nước đang phát triển như Việt Nam có đượcđội ngũ chuyên gia có trình độ ngày càng cao, nâng cao chất lượng nguồn lực, tạo nănglực nội sinh, là tiền đề để thực hiện chính sách “nhảy cóc” công nghệ, phục vụ sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

+ Sản phẩm thiết kế xây dựng đóng vai trò rất quan trọng trong hiệu quả đầu tư và sựthành công của một công trình xây dựng Một sai sót nhỏ trong sản phẩm thiết kế cũng

có thể dẫn đến quyết định đầu tư không hợp lý, vận hành khai thác công trình kémhiệu quả, giá thành cao, … Sản phẩm thiế kế là những con người và tổ chức đầu tiên

quyết định đến chất lượng của các khâu lập dự án đầu tư, xây dựng, quyết định đúnghay sai, có lợi hay không có lợi trong việc tạo lập nên công trình Sản phẩm thiết kếtrong đó đòi hỏi người khảo sát tính toán thiết kế mọi công trình đảm bảo kinh tế haykhông kinh tế, an toàn hay không an toàn, chất lượng hay kém chất lượng đồng thờicũng là người có đủ điều kiện hiểu rõ hơn ai hết trong quá trình xây dựng ở đâu saiphạm kỹ thuật hay ở khâu nào gian lận trong khâu thanh toán khối lượng, đơn giá, dựtoán công trình… Không chỉ có vậy, sản phẩm thiết kế còn giúp đề xuất phương ánđầu tư có hiệu quả nhất, đề xuất giải pháp về công nghệ và đưa ra những ý kiếnchuyên môn sắc sảo nhằm đưa công trình đạt chất lượng cao và tư vấn cũng là người

có thể giám sát thi công, kiểm tra chất lượng công trình tốt nhất, đưa công trình vàovận hành đúng tiến độ, đào tạo cán bộ quản lý…

Tóm lại, sản phẩm thiết kế xây dựng có một vai trò không nhỏ góp phần thúc đẩy sựphát triển của ngành xây dựng và là nhân tố có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triểnbền vững của nền kinh tế Qua hơn 20 năm đổi mới, nền kinh tế nước ta chuyển đổisang nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, sản phẩm thiết kế hình thành

từ hoạt động tư vấn xây dựng cũng đã đổi mới đóng góp không nhỏ cho sự đổi mớiphát triển của đất nước

1.2.2 Yêu cầu đối với chất lượng sản phẩm thiết kế trong hoạt động xây dựng

1.2.2.1 Yêu cầu đối với sản phẩm thiết kế xây dựng chuẩn bị dự án

Sản phẩm thiết kế trong giai đoạn: quy hoạch, lập dự án đầu tư, … yêu cầu các chuyêngia tư vấn phải có nhiều kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn và phải có tầm nhìn rấtbao quát, có kiến thức tổng hợp, thông thạo các văn bản pháp quy, các quy trình lập dự

án và phải có hiểu biết về kinh tế, tài chính Bên cạnh đó, rất cần phải có các cơ sở dữliệu về tình hình phát triển kinh tế vĩ mô cũng như của đối tượng xây dựng cụ thể nóiriêng

1.2.2.2 Yêu cầu đối với sản phẩm thiết kế khi thực hiện dự

án

1 Thiết kế, thẩm tra, lập dự toán

+ Đối với thiết kế, thẩm tra:

- Phù hợp với thiết kế công nghệ trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng công trình

- An toàn, tiết kiệm, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng; cáctiêu chuẩn về phòng, chống cháy, nổ, bảo vệ môi trường và những tiêu chuẩn liênquan; đối với những công trình công cộng phải bảo đảm thiết kế theo tiêu chuẩn chongười tàn tật

- Đồng bộ trong từng công trình, đáp ứng yêu cầu vận hành, sử dụng công trình; đồng

bộ với các công trình liên quan

- Đối với công trình dân dụng và công trình công nghiệp, ngoài các yêu cầu này cònphải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

- Kiến trúc công trình phải phù hợp với phong tục, tập quán và văn hoá, xã hội củatừng vùng, từng địa phương;

- An toàn cho người khi xảy ra sự cố; điều kiện an toàn, thuận lợi, hiệu quả cho hoạtđộng chữa cháy, cứu nạn; bảo đảm khoảng cách giữa các công trình, sử dụng các vậtliệu, trang thiết bị chống cháy để hạn chế tác hại của đám cháy đối với các công trìnhlân cận và môi trường xung quanh;

- Các điều kiện tiện nghi, vệ sinh, sức khoẻ cho người sử dụng;

- Khai thác tối đa thuận lợi và hạn chế bất lợi của thiên nhiên nhằm bảo đảm tiết kiệmnăng lượng

+ Đối với lập dự toán:

- Người lập dự toán phải biết đọc bản vẽ, có sự hiệu biết, kinh nghiệm thông quanhững trải nghiệm trong thực tế thi công xây dựng

- Phải nắm bắt được những nguyên tắc xác định của công tác đo bóc tiên lượng

- Phải nắm vững kiến thức cơ bản về tin học và sử dụng thông thạo các phần mềm Lập

dự toán, dự thầu

+ Quản lý điều hành dự án:

Thuê Chủ nhiệm điều hành dự án là một dịch vụ mới, hiện nay một số các công ty tưvấn xây dựng tham gia quản lý và điều hành dự án, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng

hạ tầng như các dự án điện nông thôn, dự án giao thông, … Đối với các tổ chức tư vấnquản lý điều hành dự án:

Nắm vững kiến thức chuyên môn từ khâu thiết kế, lập dự toán của công trình đồngthời phải có kinh nghiệm trong quản lý dự án đầu tư xây dựng mới có thể giải quyếtđược những vướng mắc, phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đảm dự án đượcthực hiện đúng với thiết kế kỹ thuật được duyệt, đúng tiến độ kế hoạch dự kiến đảmbảo chất lượng công trình

Phải tuân thủ nắm vững các văn bản, quy phạm, pháp luật về quản lý và đầu tư xâydựng cơ bản của Nhà nước (hoặc của ngành hiện hành)

+ Giám sát thi công:

- Tư vấn giám sát là dịch vụ kỹ thuật có tính tổng hợp trong ngành xây dựng, dịch vụnày phải được bắt đầu tư lúc chuẩn bị mặt bằng thi công đến lúc đưa công trình vàokhai thác sử dụng và đầy đủ hơn là cả thời gian bảo hành công trình

- Yêu cầu đội ngũ cán bộ tư vấn giám sát phải hiểu biết toàn diện tổng hợp về chuyênmôn và quản lý, nắm vững các văn bản, quy phạm, pháp luật về quản lý và đầu tư xâydựng cơ bản của Nhà nước (hoặc của ngành hiện hành)

- Phải nắm vững về tiêu chuẩn quy phạm kỹ thuật; về công tác xây lắp chủ yếu; biệnpháp và trình tự thi công được áp dụng; về tiến độ và yêu cầu nhân lực, máy móc thiết

bị cần phải có để thực hiện công việc, đặc biệt là yêu cầu trình độ lành nghề của côngnhân tương ứng với công việc họ thực hiện

- Nắm vững các căn cứ pháp lý về công tác quản lý chất lượng công trình xây dựnghiện hành của Nhà nước và của Bộ, Ngành liên quan

- Nắm vững nội dung của hồ sơ thiết kế được duyệt, các điều kiện kỹ thuật riêng ápdụng cho các hạng mục công trình do Tổ chức Tư vấn Thiết kế lập Hợp đồng giaonhận thầu xây lắp Các tiêu chuẩn kỹ thuật được áp dụng, các quy trình, quy phạm vềthi công, nghiệm thu hiện hành của Nhà nước và Ngành có liên quan

- Tận tâm, trung thực trong công tác giám sát; Khi phát hiện sai lỗi thì lập biên bản

thầu (đối với sai lỗi của thi công) hoặc cho tổ chức thiết kế (đối với sai lỗi thiết kế) đểkhắc phục.

+ Khảo sát địa chất, địa hình:

Trong lĩnh vực này, ngoài trình độ chuyên môn và kinh nghiệm của các chuyên gia,các điều kiện về thiết bị kỹ thuật, cơ sở vật chất là tối cần thiết Theo điều tra, nhiều tổchức tư vấn nhận làm dịch vụ này nhưng trên thực tế họ phải thuê lại dịch vụ từ các tổchức tư vấn chuyên sâu hoặc có quy mô lớn hơn

- Phải có đủ trang thiết bị máy móc để thực hiện khảo sát địa chất địa hình

- Yêu cầu các cán bộ tham giá quá trình khảo sát phải có kiến thức chuyên môn vềkhảo sát địa chất, địa hình đồng thời cũng phải nắm được các kiến thức tổng hợp củacác chuyên ngành liên quan như kết cấu, nền móng,

- Nhiệm vụ khảo sát phải phù hợp với yêu cầu từng loại công việc, từng bước thiết kế;

- Khối lượng, nội dung, yêu cầu kỹ thuật đối với khảo sát xây dựng phải phù hợp vớinhiệm vụ khảo sát, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng; Bảo đảm tính trung thực, kháchquan, phản ánh đúng thực tế Đồng thời Kết quả khảo sát phải được đánh giá, nghiệmthu theo quy định của pháp luật

- Đối với khảo sát địa chất công trình, ngoài các yêu cầu trên còn phải xác định độxâm thực, mức độ dao động của mực nước ngầm theo mùa để đề xuất các biện phápphòng, chống thích hợp Đối với những công trình quy mô lớn, công trình quan trọngphải có khảo sát quan trắc các tác động của môi trường đến công trình trong quá trìnhxây dựng và sử dụng

2 Các dịch vụ cho tư vấn nước ngoài

Phổ biến là vẽ kỹ thuật, thiết kế, tư vấn giám sát và khảo sát đo đạc Đối với các dịch

vụ này yêu cầu các tổ chức tư vấn phải có tác phong làm việc chuyên nghiệp, có trình

độ chuyên môn và trình độ quản lý cao Thông thạo ngoại ngữ và thông lệ quốc tế

1.2.2.3 Các sản phẩm thiết kế hình thành từ tư vấn chuyên ngành khác

Đối với công tác nghiên cứu khoa học công nghệ của các tổ chức tư vấn được xếp vàohàng thứ yếu Ngoài ra, các cơ quan tư vấn cũng tham gia vào những dịch vụ chuyênsâu về môi trường, đánh giá điều tra xã hội, dân cư, … Nhìn chung các tổ chức tư vấn

cử chuyên gia thực hiện theo hợp đồng như một công việc có tính chất thời vụ Dovậy, rất khó có điều kiện để hình thành được các tổ chức, đội ngũ tư vấn lành nghề,

chuyên sâu Đối với các dịch vụ tư vấn chuyên ngành này yêu cầu năng lực chuyênmôn sâu, khả năng phân tích, tổng hợp và phong cách làm việc chuyên nghiệp.

Như vậy các dịch vụ tư vấn khác nhau sẽ có những yêu cầu chuyên môn tương đốikhác Trong khi công tác tư vấn thiết kế, thẩm tra yêu cầu kiến thức chuyên môn sâuthì các công việc khác như giám sát, quản lý dự án, … lại đòi hỏi rất nhiều đến kiếnthức về quản lý, khả năng nhanh nhạy và nắm bắt các văn bản pháp quy

1.3 Thực trạng sản phẩm thiết kế xây dựng

1.3.1 Những sản phẩm tiêu biểu về chất lượng

Nhận thức được vai trò quan trọng sản phẩm của tư vấn xây dựng, mấy năm gần đâycác cấp quản lý Nhà nước cũng như các nhà đầu tư đã quan tâm nhiều hơn đến chấtlượng sản phẩm thiết kế xây dựng thông qua hoạt động tư vấn Nhìn toàn cảnh bứctranh tư vấn xây dựng nước ta thì chất lượng tư vấn xây dựng nước ta thuộc loại trungbình so với khu vực Thời gian đầu tư vấn xây dựng Việt Nam chưa thực sự phát huyđược vai trò người tiên phong trong ngành xây dựng, nhưng trong bối cảnh hiện nay,chất lượng tư vấn xây dựng cũng đã có những đổi thay và chuyển mình bước nhữngbước tiến trên con đường hội nhập của nền kinh tế Nhìn tổng thể các dịch vụ tư vấnngày càng đa dạng và có xu hướng tiệm cận đối với bối cảnh quốc tế Các doanhnghiệp đã vươn lên từ những sản phẩm thiết kế hiệu quả trở thành những nhà thầuvững vàng như Tổng công ty tư vấn xây dựng thủy lợi Việt Nam - CTCP, Công ty tưvấn và thiết kế điện I, II… Chúng ta đã làm chủ những doanh nghiệp tư vấn lớn mạnhvới lĩnh vực tư vấn phong phú, đa dạng đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của thịtrường xây dựng trong nước Mặt khác nghiên cứu cho thấy: thông qua quá trình hợptác với các doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nghiệp tư vấn xây dựng Việt Nam đã

có những bước phát triển nhanh, có thể tự đảm nhận và làm chủ một số loại hình côngviệc như khảo sát địa hình, địa chất, thuỷ văn, thiết kế vỏ bao che cho các công trìnhcông nghiệp, các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, đường sá, cầu cống, … Có thểđiểm một số công trình tiêu biểu được thực hiện từ những sản phẩm thiết kế xây dựngtrong những năm trở lại đây:

nước với nhiệm vụ giảm lũ cho vùng hạ du, tưới 87.000ha, tạo nguồn nước sinh hoạtcho 2,5 triệu dân, cấp nước với lưu lượng 8 m3/s cho sản xuất công nghiệp, phát điệnvới công xuất lắp máy 97 MW.

Hình 1.1: Hình ảnh hồ chứa nước Cửa Đạt

+ Thuỷ điện Sơn La: Hoàn thành vào tháng 12/2012 sau 7 năm xây dựng, là thuỷ điệncủa những kỷ lục như kỷ lục về công suất (10,2 tỷ kwh/năm), có hồ chứa nước rộngnhất (gần 44.000 km2, trên địa phận 3 tỉnh, dung tích chứa 9,2 tỷ m3 nước), tiến độ thicông nhanh nhất, lực lượng lao động đông nhất (thường xuyên duy trì 12.000 lao độngtrên công trường)… Hiện đập thuỷ điện Sơn La là đập thuỷ điện lớn nhất Đông Nam

Á, cung cấp 1/10 tổng lượng điện năng cho nền kinh tế đất nước

Hình 1.2: Hình ảnh công trình thủy điện Sơn La

+ Đường cao tốc Hà Nội Lào Cai: Được xây mới hoàn toàn, đường cao tốc Nội Bài Lào Cai là một trong những dự án cao tốc có quy mô lớn nhất Việt Nam Bắt đầu triểnkhai năm 2007, sau 7 năm xây dựng, cao tốc Hà Nội - Lao Cai hoàn thành với 245 kmđường cao tốc loại A, đi qua TP Hà Nội và các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái vàLào Cai Tuyến đường giúp lưu thông từ Hà Nội đi Lào Cai còn 3,5 giờ so với 7 giờnhư trước đây và rút ngắn thời gian đến các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang Cao tốc NộiBài - Lào Cai đặc biệt quan trọng thuộc hành lang đường bộ Côn Minh - Hải Phòng,nằm trong chương trình hợp tác giữa 6 nước thuộc tiểu vùng sông Me Kong, đó là ViệtNam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar và Trung Quốc

-Hình 1.3: -Hình ảnh đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai

+ Hầm Thủ Thiêm: Được chính thức khởi công vào 2/2005 và hoàn thành11/2010, hầm Thủ Thiêm chính thức được thông xe Hầm Thủ Thiêm là hạng mụcquan trọng nhất trong dự án xây dựng Đại lộ Đông Tây của TP HCM Công trình hầmvượt sông Sài Gòn này có quy mô hiện đại nhất Đông Nam Á với chiều dài 1,49 km,rộng 33 m, cao 9 m gồm 6 làn xe lưu thông, mỗi bên 3 làn cho cả ôtô và xe máy.Ngoài ra còn có 2 làn đường thoát hiểm hai bên Tốc độ thiết kế đạt 60 km/giờ

Hình 1.4: Hình ảnh Hầm Thủ Thiêm

Cho đến nay các nhà thầu tư vấn xây dựng trong nước cũng đã từng bước chuyển từvai trò thầu phụ sang tham gia hợp đồng đấu thầu chính với nhà thầu nước ngoài vàgiành được nhiều gói thầu về giao thông đường bộ, cầu và gói thầu về công trình côngnghiệp, dân dụng trong các dự án đấu thầu quốc tế Trong các dự án đầu tư nướcngoài, tư vấn trong nước kết hợp với hãng tư vấn quốc tế đã khẳng định được vai tròkhông thể thiếu của mình Họ thông hiểu luật lệ trong nước, các điều kiện cụ thể ởtừng địa phương, biết đề xuất những giải pháp thích hợp với điều kiện Việt Nam còncác chuyên gia nước ngoài thì xây dựng phương án tổng thể, thực hiện những phầnviệc có liên quan đến luật quốc tế Chính nhờ sự kết hợp đó mà chất lượng sản phẩmthiết kế từ công tác tư vấn các công trình có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng đạt tiêuchuẩn cao

Về mặt khoa học công nghệ và trang thiết bị trong các công ty tư vấn Việt Nam cũng

đã được đổi mới Trong những năm gần đây hầu hết các doanh nghiệp tư vấn xây dựng

đã trang bị máy tính và những công nghệ máy móc hiện đại phục vụ cho hoạt động tưvấn xây dựng Các tổ chức tư vấn đã nhận thức tầm quan trọng của công nghệ thôngtin và dành một phần đầu tư đáng kể cho công nghệ thông tin và sử dụng nó trong hoạt

cũng đã đào tạo sử dụng nguồn lực các chuyên gia tư vấn, các cán bộ không chỉ giỏi

về chuyên môn mà còn giỏi về tin học, am hiểu về công nghệ thông tin

Về việc quản lý các nhà thầu xây dựng, nước ta có hệ thống quy định quản lý nhàthầu trong nước và nước ngoài khá đầy đủ Tất cả các nhà thầu phải đăng ký chứng chỉnhà thầu trong nhận thầu tư vấn xây dựng Chứng chỉ đó chỉ cho phép các nhà thầuthực hiện công trình tư vấn có quy mô và yêu cầu kỹ thuật phù hợp năng lực nhất định

về vốn, công nghệ, thiết bị, kinh nghiệm và nhân lực Những năm qua, việc cấp chứngchỉ hành nghề xây dựng và tư vấn xây dựng được Chính phủ giao cho Bộ Xây dựngquy định và tổ chức thực hiện Nói tóm lại, trong những năm qua, tư vấn xây dựngViệt Nam đã có những bước tiến nhất định nhằm thực hiện mục tiêu ngành xây dựng

đề ra và xứng với vai trò đầu đàn trong ngành xây dựng

1.3.2 Những mặt tồn tại của sản phẩm thiết kế xây dựng

Mặc dù đã có những đổi mới và phát triển nhất định nhưng nhìn chung chất lượng sảnphẩm thiết kế xây dựng Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế Đội ngũ kỹ

sư và chuyên gia tư vấn nước ta còn rất hạn chế về mặt chuyên môn và ngoại ngữ đây

là một hạn chế lớn đối với tư vấn xây dựng Việt Nam để tạo ra sản phẩm thiết kế,trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế thì ngoại ngữ là chìa khóa đưa các doanh nghiệpViệt Nam có thể nắm bắt được các cơ hội làm việc với các đơn vị tư vấn nước ngoài.Khâu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ chuyên gia của tư vấn xây dựng Việt Nam tuy đượcchú ý ở một số cơ sở nhưng chất lượng và hiệu quả chưa cao

Các nhà thầu Việt Nam so với nhà thầu các nước trong khu vực và trên thế giới cònhạn chế về trình độ quản lý dự án, trình độ kỹ thuật còn thấp so với yêu cầu đặc biệt lànăng lực tài chính yếu, thiếu hiểu biết thông tin quốc tế, thiếu công nghệ thiết bị tiêntiến, khả năng sử dụng máy móc thiết bị, nguồn lực còn hạn chế Việc chuyển giaocông nghệ từ các nhà thầu nước ngoài cho nhà thầu Việt Nam chưa thực sự được pháthuy Một điểm yếu của nhà thầu Việt Nam là sự kém hiểu biết về luật lệ, thông lệ quốc

tế, thiếu mối quan hệ, thậm chí sự hiểu biết nhận thức về pháp luật, chủ trương chínhsách trong nước của đội ngũ tư vấn còn chưa rõ ràng

Không chỉ có vậy các công ty tư vấn Việt Nam còn thiếu sự tiêu chuẩn hoá Công tácquản lý chất lượng sản phẩm vẫn còn nhiều yếu kém, việc áp dụng triển khai hệ thốngISO 9001 và ISO 14000 ở các tổ chức tư vấn còn chậm hay có áp dụng nhưng khôngđạt hiệu quả cao Mặt khác các doanh nghiệp tư vấn phần lớn không đủ thời gian để

tiến hành theo đúng tiến độ công trình do khâu xét duyện hành chính của nước ta cònchậm.

Trong việc ứng dụng công nghệ thông tin tuy các công ty đã dành một phần không nhỏ

để đầu tư nhưng hầu hết là đầu tư nhiều về phần cứng, ít phần mềm và đầu tư ít chođào tạo Đây là một trong những hạn chế của sản phẩm thiết kế Việt Nam bởi vì thiết

bị công nghệ thông tin thay đổi từng ngày, song song với việc phần cứng có tính năngcao thường xuyên được tung ra trong thị trường là việc phần mềm ngày càng đòi hỏithiết bị có cấu hình mạnh, … nếu cơ cấu đầu tư không đúng thì cũng sẽ không đem lạihiệu quả cao cho chất lượng sản phẩm tư vấn của các công ty tư vấn xây dựng

Ngoài ra sản phẩm thiết kế từ các công ty tư vấn nước ta còn thiếu sự hợp tác chặt chẽvới nhau, còn có biểu hiện cạnh tranh thiếu lành mạnh Trong thời gian qua, cùng vớiviệc các công trình đầu tư xây dựng phát triển nhanh, kéo theo các tổ chức xây dựng

và đặc biệt các tổ chức hoạt động tư vấn cũng tăng theo với nhiều dạng khác nhau Ởcấp tỉnh hiện nay tổ chức tư vấn có thể lên đến hàng chục song song với nó là việcdiễn ra sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, hoặc những phức tạp, tiêu cực Ở một khía cạnhnào đó, đi liền với nhiều tổ chức tư vấn hiện nay là một số cán bộ công chức thuộc các

cơ quan Nhà nước mà thường là cơ quan xây dựng, kế hoạch, thậm chí ở cơ quan cấpvốn đầu tư bằng nhiều hình thức khác nhau đã tham gia các hoạt động tư vấn như:Lập báo cáo đầu tư, thiết kế, dự toán, giám sát kỹ thuật cho chủ đầu tư (A) hay nhàthầu (B) kể cả việc “chạy” công trình, dự án Họ thường dựa vào vốn kiến thức đã học,các phần mềm ứng dụng, hồ sơ, tài liệu cũ có sẵn để thực hiện, sao chép, hoàn thiện vàcuối cùng là nhờ các tổ chức tư vấn có đủ pháp nhân ký hợp đồng với chủ đầu tư đểbán sản phẩm tư vấn của mình Với cách làm như trên có thể dẫn đến hậu quả nghiêmtrọng là chất lượng tư vấn không đảm bảo và chất lượng các công trình xây dựng chắcchắn không đạt yêu cầu về độ bền, độ an toàn Điều đáng nói là nhiều cán bộ trênthuộc Sở, Phòng Xây dựng, tổ chức quản lý Nhà nước chuyên ngành có chức năngtham gia thẩm định các tài liệu: Báo cáo đầu tư, dự toán thiết kế thì khi đó tài liệukia do chính họ là tác giả; và khi được A - B thuê họ làm giám sát kỹ thuật thế là tìnhtrạng “vừa đá bóng - vừa thổi còi” và mọi thẩm định, giám sát ở họ sau đó chỉ là hìnhthức: Hậu quả sản phẩm xây dựng có thể luôn tiềm ẩn và tất nhiên khi nó đã xảy ratiêu cực thì lãng phí là khó tránh khỏi

Trên đây là một số hạn chế của sản phẩm thiết kế xây dựng làm cho chất lượng khôngcao Nguyên nhân chính dẫn đến những tồn tại chả chất lượng sản phẩm thiết kế xâydựng này là:

+ Các tổ chức hoạt động tư vấn trong nước nhiều, năng lực không đồng đều và có bộmáy tổ chức kém hiệu quả Các công ty tư vấn đều tổ chức thành các đơn vị độc lậpthể hiện sự thiếu tập trung trí tuệ chuyên gia của toàn công ty, ảnh hưởng đến chấtlượng sản phẩm tư vấn Phương pháp và mô hình quản lý truyền thống hạn chế cácnăng lực của thành viên trong công ty Cơ cấu tổ chức hình tháp làm chậm quá trìnhtrao đổi thông tin

+ Các tổ chức không đủ kinh phí để đào tạo nguồn nhân lực, mặt khác tư vấn là mộtloại hình lao động trí tuệ, con người luôn là nhân tố chính tác động trực tiếp đến chấtlượng dịch vụ tư vấn Nhưng trong thực tế thì các công ty tư vấn không phần lớnkhông trả lương thích đáng, điều kiện làm việc chưa cao… Điều này làm cho nguồnnhân lực trong ngành tư vấn không cao, nhiều chuyên gia có năng lực có xu hướngtách ra khỏi lĩnh vực tư vấn

+ Trình độ tổ chức dịch vụ chưa cao, có người nhận được dịch vụ nhưng không biếtbắt đầu từ đâu và làm như thế nào Có tổ chức tư vấn đầy đủ chức năng nhiệm vụnhưng lại không có năng lực vẫn nhận hợp đồng rồi đi thuê tư vấn nước ngoài

+ Sự quan tâm đến tư vấn không nhiều và thường xuyên.Vai trò của các công ty tư vấnkhông được đánh giá đúng mức Hiện nay nhiều thành phố và các tỉnh chưa xây dựngđược các trung tâm tư vấn xây dựng Ngoài các tỉnh thành phố lớn thì ở các địaphương lực lượng tư vấn còn rất mỏng, hơn một nửa số địa phương trong cả nước cònchưa có trung tâm tư vấn

+ Trách nhiệm của tư vấn đối với chất lượng dịch vụ của mình không được quy định

rõ ràng trong các văn bản pháp luật Người thuê tư vấn không tận dụng được hết khảnăng của nhà tư vấn, không ít trường hợp còn xem nhẹ ý kiến của tư vấn Có nơi tưvấn còn bị chỉ đạo quá nhiều về kỹ thuật làm mất tính sáng tạo và thiếu khách quan

1.4 Định hướng nghiên cứu đề tài

Từ những vấn đề về chất lượng sản phẩm thiết kế trên, với những kiến thức đã đạtđược trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường, cùng với những kinh nghiệm

thực tiễn trong quá trình công tác, em đã chọn đề tài với tên gọi: “Giải pháp nâng nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên” Luận văn tập trung

nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng côngtrình của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TháiNguyên, từ đó sẽ góp phần hệ thống các sản phẩm thiết kế tiêu biểu về chất lượng,những sản phẩm còn tồn tại khuyết điểm sai phạm trong thiết kế, từ đó trên cơ sở lýluận thực tiễn làm rõ vai trò, trách nhiệm, sự ảnh hưởng của sản phẩm thiết kế đến chấtlượng và hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình bên cạnh những yếu tố tácđộng, đưa ra giải pháp nhằm có được sản phẩm thiết kế tốt nhất.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Qua nghiên cứu tổng quan ở Chương 1 chất lượng dự án đầu tư xây dựng dưới sự ảnhhưởng trực tiếp của chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng cho thấy vai trò, và yêu cầuchất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng tách động trực tiếp tới chất lượng xây dựngcông trình dẫn tới ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc dân, đồng thời thấy được sự đadạng của sản phẩm thiết kế xây dựng được hình thành từ dịch vụ tư vấn xây dựng hiệnnay ở nước ta Chương 1 cũng đã nghiên cứu về thực trạng chất lượng của của dự ánđầu tư xây dựng ở Việt Nam hiện nay, thông qua chất lượng của sản phẩm thiết kế xâydựng được hình thành từ hoạt động tư vấn xây dựng làm rõ những kết quả đạt được vànhững mặt còn tồn tại, hạn chế làm cơ sở để tiếp tục nghiên cứu thực trạng cụ thể ởCông ty cổ phần tư vấn xây dựng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên,

đề ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng ở chương 3.Tóm lại, chương 1 của luận văn đã đưa ra cái nhìn tổng quan về chất lượng dự án đầu

tư xây dựng và chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình Như vậy việc nângcao năng lực chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình như thế nào: Để rõ hơn

về vấn đề này, ta cùng tìm hiểu qua chương 2: Cơ sở khoa học quản lý chất lượng sảnphẩm thiết kế trong xây dựng

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN

PHẨM THIẾT KẾ TRONG XÂY DỰNG

2.1 Những văn bản pháp quy có liên quan đến chất lượng sản phẩm thiết

kế trong xây dựng

2.1.1 Các văn bản luật

2.1.1.1 Luật xây dựng

Hoạt động đầu tư xây hiện nay áp dụng luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18 tháng

06 năm 2014, đây là văn bản luật có tính pháp lý cao nhất quy định về quyền, nghĩa

vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và quản lý nhà nước trong hoạt độngđầu tư xây dựng

Trong công tác thiết kế xây dựng để tạo ra các sản phẩm thiết kế, luật quy định rõ cácquyền, trách nhiệm và nghĩa vụ, quy định rõ tại chương IV, mục 2, gồm 11 điều, từđiều 78 đến điều 88 Cụ thể Quyền và nghĩa vụ của nhà thầu thiết kế xây dựng côngtrình tại điều 86 nêu rõ:

1 Nhà thầu thiết kế xây dựng có các quyền sau:

a) Yêu cầu chủ đầu tư và các bên liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ cho công tác thiết kế xây dựng;

b) Từ chối thực hiện yêu cầu ngoài nhiệm vụ thiết kế xây dựng và ngoài hợp đồng thiết kế xây dựng;

c) Quyền tác giả đối với thiết kế xây dựng;

d) Thuê nhà thầu phụ thực hiện thiết kế xây dựng theo quy định của hợp đồng thiết kế xây dựng;

đ) Các quyền khác theo quy định của hợp đồng thiết kế xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan

2 Nhà thầu thiết kế xây dựng có các nghĩa vụ sau:

a) Chỉ được nhận thầu thiết kế xây dựng phù hợp với điều kiện năng lực hoạt động, năng lực hành nghề thiết kế xây dựng;

b) Tuân thủ tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật cho công trình; lập hồ sơ thiết kếxây dựng đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ thiết kế, bước thiết kế, quy định của hợp đồngthiết kế xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan;

c) Chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm thiết kế do mình đảm nhận trong đó baogồm nội dung quy định tại Điều 79 và Điều 80 của Luật này; chịu trách nhiệm về chấtlượng thiết kế của nhà thầu phụ (nếu có) Nhà thầu phụ khi tham gia thiết kế xây dựngphải chịu trách nhiệm về kết quả thiết kế trước nhà thầu chính và trước pháp luật;d) Giám sát tác giả thiết kế xây dựng trong quá trình thi công xây dựng;

đ) Không được chỉ định nhà sản xuất cung cấp vật liệu, vật tư và thiết bị xây dựngtrong nội dung thiết kế xây dựng của công trình sử dụng vốn nhà nước;

e) Bồi thường thiệt hại khi đề ra nhiệm vụ khảo sát, sử dụng thông tin, tài liệu, tiêuchuẩn, quy chuẩn xây dựng, giải pháp kỹ thuật, công nghệ không phù hợp gây ảnhhưởng đến chất lượng công trình và vi phạm hợp đồng thiết kế xây dựng;

g) Các nghĩa vụ khác theo quy định của hợp đồng thiết kế xây dựng và quy định củapháp luật có liên quan

2.1.1.2 Các văn bản pháp luật hiện hành khác

Các văn bản hướng dẫn luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18 tháng 06 năm 2014hiện nay gồm:

- Nghị định 32/2015/NĐ-CP, ngày 25/3/2015 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tưxây dựng công trình

- Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22/04/2015 của Chính phủ: Qui định chi tiết vềhợp đồng xây dựng

- Nghị định số 44/2015/NĐ-CP ngày 22/04/2015 của Chính phủ: Qui định chi tiết một

số nội dung về quy hoạch xây dựng

- Nghị định 46/2015/NĐ-CP ngày 12/5/2015 của Chính phủ về QLCL công trình xâydựng

- Nghị định số 59/2015/NĐ-CP, ngày 18/6/2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu

tư xây dựng công trình

Ngoài ra còn có các thông tư hướng dẫn kèm theo

2.1.2 Các tiêu chuẩn, quy chuẩn

Sản phẩm thiết kế xây dựng hiện nay chính là một trong những công tác chuẩn bị quantrọng bậc nhất đối với mọi công trình xây dựng, bất kể quy mô, hạng mục thi công lớnnhỏ, đây là sản phẩm đòi hỏi kiến thức liên ngành tổng hợp Vì vậy khi tham gia hoạtđộng xây dựng với các quy chuẩn nghành liên quan bắt buộc phải áp dụng, còn đối vớicác tiêu chuẩn cần áp cho phù hợp với từng lại công trình

(Danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn xem Phần phụ lục 1 kèm theo)

2.2 Nội dung và yêu cầu chất lượng sản phẩm thiết kế trong các giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng công trình.

Trình tự đầu tư xây dựng có 03 giai đoạn gồm chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và kếtthúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử dụng Trong đó nội dung vàyêu cầu chính của sản phẩm thiết kế cần thực hiện trong 02 giai đoạn chuẩn bị dự án,

và thực hiện dự án

Tương ứng với các giai đoạn đầu tư, công tác thiết kế thực hiện theo các bước: Thiết

kế sơ bộ (trường hợp lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi), thiết kế cơ sở, thiết kế kỹthuật, thiết kế bản vẽ thi công và các bước thiết kế khác (nếu có) Tùy theo loại, cấpcủa công trình và hình thức thực hiện dự án, việc quy định số bước thiết kế xây dựngcông trình do người quyết định đầu tư quyết định, cụ thể như sau:

+ Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình có yêucầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng;

+ Thiết kế hai bước gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đốivới công trình phải lập dự án đầu tư xây dựng;

+ Thiết kế ba bước gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi côngđược áp dụng đối với công trình phải lập dự án đầu tư xây dựng, có quy mô lớn, yêucầu kỹ thuật và điều kiện thi công phức tạp;

+ Thiết kế theo các bước khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế

a Giai đoạn chuẩn bị đầu tư

Giai đoạn này gồm các công việc: Tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiêncứu tiền khả thi (nếu có); lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặcBáo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng để xem xét, quyết định đầu tư xây dựng và

thực hiện các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị dự án Nội dung và yêucầu việc thiết kế để tạo nên sản phẩm thiết kế bào gồm:

+ Đối với việc lập lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi tương ứng với việc phải tiếnhành thiết kế sơ bộ Yêu cầu về nội dung và chất lượng là thể hiện những ý tưởng banđầu về thiết kế xây dựng công trình, lựa chọn sơ bộ về dây chuyền công nghệ, thiết bịlàm cơ sở xác định chủ trương đầu tư xây dựng công trình

+ Đối với việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tương ứng với việc phải tiến hành thiết

kế cơ sở Yêu cầu thiết kế là trên cơ sở phương án thiết kế được lựa chọn, thể hiệnđược các thông số kỹ thuật chủ yếu phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được

áp dụng, làm căn cứ để triển khai các bước thiết kế tiếp theo Thiết kế cơ sở gồmthuyết minh và các bản vẽ thể hiện các nội dung sau:

- Vị trí xây dựng, hướng tuyến công trình, danh mục và quy mô, loại, cấp công trìnhthuộc tổng mặt bằng xây dựng;

- Phương án công nghệ, kỹ thuật và thiết bị được lựa chọn (nếu có);

- Giải pháp về kiến trúc, mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng công trình, các kích thước, kếtcấu chính của công trình xây dựng;

- Giải pháp về xây dựng, vật liệu chủ yếu được sử dụng, ước tính chi phí xây dựng chotừng công trình;

- Phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình, giải pháp phòng, chốngcháy, nổ;

- Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng và kết quả khảo sát xây dựng để lậpthiết kế cơ sở

+ Đối với việc lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng, trường hợp này, bướcthiết kế cơ sở, bước thiết kế kỹ thuật và bước thiết kế bản vẽ thi công được gộp thànhmột bước và gọi là thiết kế bản vẽ thi công Yêu cầu thiết kế là thể hiện đầy đủ cácthông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và chi tiết cấu tạo phù hợp với tiêu chuẩn, quychuẩn kỹ thuật được áp dụng, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựngcông trình Trường hợp này cũng có thể sử dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình do cơquan nhà nước có thẩm quyền ban hành để triển khai thiết kế bản vẽ thi công

b Giai đoạn thực hiện dự án

Giai đoạn này gồm các công việc: Thực hiện việc giao đất hoặc thuê đất (nếu có);chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn (nếu có); khảo sát xây dựng; lập, thẩmđịnh, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; cấp giấy phép xây dựng (đối với công trìnhtheo quy định phải có giấy phép xây dựng); tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợpđồng xây dựng; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng; tạm ứng,thanh toán khối lượng hoàn thành; nghiệm thu công trình xây dựng hoàn thành; bàngiao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng; vận hành, chạy thử và thực hiện các côngviệc cần thiết khác Như vậy trong gai đoạn này, tùy thuộc điều kiện cụ thể và yêu cầu

kỹ thuật của dự án, người quyết định đầu tư quyết định quy định số bước thiết kế xâydựng công trình: Thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công

Như vậy trong cả 2 giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng sản phẩm thiết kế phải đảmbảo thực hiện trên nguyên tắc:

+ Sự phù hợp của thiết kế xây dựng bước sau so với thiết kế xây dựng bước trước:

- Sự hợp lý của các giải pháp thiết kế xây dựng công trình

- Thiết kế bản vẽ thi công so với thiết kế kỹ thuật trong trường hợp thiết kế ba bước, sovới thiết kế cơ sở trong trường hợp thiết kế hai bước hoặc so với nhiệm vụ thiết kếtrong trường hợp thiết kế một bước

+ Sự tuân thủ các tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật, quy định của pháp luật về

sử dụng vật liệu xây dựng cho công trình

+ Đánh giá sự phù hợp các giải pháp thiết kế công trình với công năng sử dụng củacông trình, mức độ an toàn công trình và bảo đảm an toàn của công trình lân cận

+ Sự hợp lý của việc lựa chọn dây chuyền và thiết bị công nghệ đối với thiết kế côngtrình có yêu cầu về công nghệ

+ Sự tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, phòng, chống cháy, nổ

+ Sự phù hợp giữa khối lượng chủ yếu của dự toán với khối lượng thiết kế; tính đúngđắn, hợp lý của việc áp dụng, vận dụng định mức, đơn giá xây dựng công trình; xácđịnh giá trị dự toán công trình

2.3 Các nhân tố và những tồn tại hiện nay ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm thiết kế

2.3.1 Các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng

Mặc dù có rất nhiều văn bản các quy chuẩn, tiêu chuẩn được điều chỉnh áp dụng chohoạt động xây dựng nói chung và hoạt động tư vấn xây dựng hình thành nên các sảnphẩm thiết kế xây dựng nói riêng được thực hiện qua các thời kỳ, nhưng vẫn khôngchánh khỏi những tồn tại nhất định Có thể nói đây là lĩnh vực được điều chỉnh, bổsung và ban hành nhiều văn bản nhất

Với đặc điểm sản phẩm thiết kế xây dựng công trình khi triển khai thực hiện do quátrình thi công dài, chi phí sản xuất lớn, địa bàn thi công rộng và phân tán, có liên quantới nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức, các nhân tham gia, nhưng do các quy chuẩn, tiêuchuẩn một phần xây dựng trên cơ sở dữ liệu có nguồn gốc xuất xứ từ các tiêu chuẩn,quy chuẩn, chỉ dẫn kỹ thuật của nước ngoài nên tồn tại một số điểm chưa phù hợp vớiđiều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, vật liệu, trang thiết bị và trình độ thi công, quản

lý chất lượng ở Việt Nam Có thể đơn cử các ví dụ như Tiêu chuẩn tính toán các đặctrưng thủy văn khi áp dụng có nơi chưa hoàn toàn phù hợp thực tế, gây khó khăn choviệc tính toán thiết kế Do vậy khi áp dụng với trình độ, năng lực hoặc ý thức chuyênnguyệp chưa chuyển đổi kịp, cộng với sự tác động tiêu cực của cơ chế thị trường vàomỗi con người đây là nguyên nhân vốn có của sản phẩm dễ tạo điều kiện thất thoát,lãng phí vốn

Để đảm bảo tính xác thực của chất lượng thiết kế hệ thống Tiêu chuẩn, quy chuẩn hiệnđại đòi hỏi cập nhật thường xuyên, liên tục nhưng các cơ quan nghiên cứu trong ngànhchưa có đủ đội ngũ chuyên gia hàng đầu và điều kiện để hoàn toàn chủ động cập nhật,thay đổi tương ứng

Khó khăn do khan hiếm vật liệu xây dựng như cát, đá để chế tạo có nguyên nhân từ trữlượng các mỏ vật liệu hay chất lượng vật liệu tại các mỏ không đồng đều ảnh hưởngđến các thông số kỹ thuật Về mặt lý thuyết, theo các Tiêu chuẩn vật liệu và quy trình

hiện vào quá trình thi công công trình nhưng trên thực tế điều này rất khó thực hiện dogặp nhiều yếu tố bất cập như:

+ Định mức tiêu hao, giá thành vật liệu chế bị chưa đầy đủ

+ Kho khăn trong công tác thanh quyết toán

2.3.2 Công tác khảo sát xây dựng

Công tác khảo sát không đúng quy chuẩn tiêu chuẩn… dẫn đến sản phẩm thiết kế sai,chất lượng thiết kế không đảm bảo an toàn, phương án thiết kế không hợp lý, sử dụngtiêu chuẩn thiết kế không phù hợp làm cho chất lượng công trình không đảm bảo, phảikhắc phục, sửa chữa, trong nhiều trường hợp phải thay đổi cả thiết kế làm phát sinh chiphí Điển hình có thể kể đến dự án khôi phục và cải tạo quốc lộ 1 đoạn đường Hà Nội -Lạng Sơn do khâu khảo sát không kỹ dẫn đến tình trạng phải thay đổi thiết kế, dẫn đếnthất thoát, lãng phí Các dự án xây dựng cầu Non Nước (Ninh Bình), cầu Tân Đệ (TháiBình) do tài liệu kỹ thuật về địa chất nền móng không đúng thực tế khiến cho các nhàthầu phải khoan thăm dò lại, lập lại bản vẽ thi công, thời gian thi công phần ngầm bịkéo dài gấp đôi thời gian đã xác định ban đầu

2.3.3 Công tác thiết kế

Tư vấn thiết kế là một hoạt động thuộc lĩnh vực đầu tư và xây dựng mô tả hình dángkiến trúc, nội dung kỹ thuật và tính kinh tế của các công trình xây dựng tương lai thíchứng với năng lực sản xuất sản phẩm hay dịch vụ và công dụng đã định từ đó tạo ra sảnphẩm thiết kế Các văn bản, hồ sơ thiết kế một công trình là một tài liệu kinh tế - kỹthuật tổng hợp phản ánh ý đồ thiết kế thông qua các bản vẽ, các giải pháp kinh tế - kỹthuật về công trình tương lai với những luận chứng, tính toán có căn cứ khoa học.Chất lượng công tác thiết kế có vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả của vốn đầu tư

cụ thể:

+ Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốnđầu tư tiết kiệm, hợp lý, kinh tế Nếu chất lượng của công tác thiết kế trong giai đoạnnày không tốt dễ dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến các giai đoạn thiết

kế sau bởi các giai đoạn thiết kế sau đều được phát triển trên cơ sở các thiết kế trướcđó