Bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Câu 1 (trang 14 sgk Sử 9): Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945 và một số sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn. Lời giải: Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX: Sau khi phát xít nhật đầu hàng, nhiều nước ở châu Á đã nổi dậy, thành lập chính quyền cách mạng điển hình là Việt Nam, Inđônêxia, Lào. Phong trào lan nhanh ra các nước Nam Á và Bắc Phi điển hình là Ấn Độ (19461950) và Ai Cập (1952). Đến năm 1960, 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập (Nam châu Phi). Ngày 111959, cách mạng Cuba thành công. => Tóm lại đến giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân cơ bản đã bị sụp đổ. Đến năm 1967, hệ thống thuộc điạ tập trung ở miền Nam và Châu Phi. Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX: Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước Ăngôla (111975), Môdămbích (61975) và Ginê Bítxao (91974) nhằm lật đổ chế độ thống trị của Bồ Đào Nha. Đến đầu những năm 60, nhân dân 3 nước này đã tiến hành đấu tranh vũ trang. Tháng 41974, chính quyền mới ở Bồ Đào Nha đã trao trả độc lập cho 3 nước này. => Như vậy sự tan rã cuả thuộc điạ Bồ Đào Nha là thắng lợi quan trọng cuả phong trào giải phóng dân tộc. Giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX: Cuối những năm 70, chủ nghĩathực dân tồn tại dưới “hình thức chế độ phân biệt chủng tộc Aphácthai”. Sau nhiều năm, chính quyền thực dân đã phải xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc của những người da đen. Điển hình là: + Năm 1980, Cộng hoà Dimbabuê giành độc lập. + Năm 1990, Cộng hoà Namibia đã giành độc lập. + Năm 1993, Cộng hoà Nam Phi đã giành độc lập. => Như vậy hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn. ================================================================== Bài 4: Các nước châu Á (trang 15 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu những nét nổi bật của châu Á từ sau năm 1945. Trả lời: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc bùng nổ mạnh mẽ. Đến những năm 50, phần lớn các nước châu Á đã giành độc lập. Gần suốt nửa sau thế kỉ XX, tình hình châu Á không ổn định, bởi các cuộc chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc, nhất là khu vực Đông Nam Á và Tây Á. Sau “chiến tranh lạnh”, ở một số nước châu Á đã xảy ra những cuộc cung đột tranh chấp biên giới, lãnh thổ, hoặc cá phong trào li khai với những hành động khủng bố tệ hại. Nhiều nước châu Á đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapo, Thái Lan... (trang 16 sgk Lịch Sử 9): Hãy cho biết ý nghĩa lịch sử của sự ra đời nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Trả lời: Với thắng lợi của cách mạng Trung Quốc 1949 đã kết thúc 100 năm bị đế quốc, phong kiến, tư sản mại bản nô dịch thống trị và mở ra một kỉ nguyên mới: Kỉ nguyên độc lập, tự do và tiến lên chủ nghĩa xã hội trong lịch sử Trung Quốc. Tăng cường lực lượng xã hội chủ nghĩa trên phạm vi thế giới. Hệ thống xã hội chủ nghĩa được nối liền từ châu Âu sang châu Á. Có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của phong tròa giải phóng dân tộc châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á. (trang 18 sgk Lịch Sử 9): Hãy trình bày những thành tựu của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1953 – 1957) của nhân dân Trung Quốc. Trả lời: Từ năm 1953, Trung Quốc thực hiện kế hoạch 5 năm đầu tiên (1953 1957). Nhờ sự lao động quên mình của nhân dân và những giúp đỡ to lớn của Liên Xô, kế hoạch 5 năm lần thứ nhất đã thu được nhiều thành tựu đáng kể. Bộ mặt đất nước Trung Quốc thay đổi rõ rệt. Trong 5 năm, 246 công trình đã được xây dựng và đưa vào sản xuất sản lượng công nghiệp tăng 140%, sản lượng nông nghiệp tăng 25% so với năm 1952. Trung Quốc đã thi hành chính sách đối ngoại tích cực nhằm củng cố hoà bình và thúc đẩy phong trào cách mạng thế giới. Địa vị quốc tế của Trung Quốc được khẳng định vững chắc. (trang 18 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu hậu quả của đường lối “Ba ngọn cờ hồng” và “Đại cách mạng văn hóa vô sản” đối với Trung Quốc thời kì này. Trả lời: Nền kinh tế đất nước trở nên hỗn loạn, sản xuất giảm sút, đời sống nhân dân điêu đứng, nạn đói xảy ra khắp nơi. Cuộc “Đại cách mạng văn hoá vô sản” đã gây nên tình trạng hỗn loạn trong cả nước và để lại những thảm họa nghiêm trọng trong đời sống vật chất và tinh thần của đất nước và người dân Trung Quốc. ==================================================================== Bài 5: Các nước Đông Nam Á (trang 22 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu những nét nổi bật của tình hình Đông Nam Á từ sau năm 1945. Trả lời: Ngay khi Nhật đầu hàng, các dân tộc Đông Nam Á nổi dậy giành độc lập. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai chấm dứt, các nước đế quốc trở lại xâm lược, nhân dân các nước Đông Nam Á tiến hành kháng chiến chống xâm lược, đến giữa những năm 50 , các nước Đông Nam Á lần lượt giành độc lập dân tộc. Cũng từ giữa những năm 50, đế quốc Mĩ can thiệp vào khu vực Đông Nam Á và tiến hành xâm lược Việt Nam, Lào, Campuchia. Từ những năm 50, cấc nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại: một số nước tham gia khối quân sự SEATO trở thành đồng minh của Mĩ (như Thái Lan, Philippin), một số nước thi hành chính sách hòa bình trung lập (Inđônêxia, Mianma). (trang 22 sgk Lịch Sử 9): Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa như thế nào trong đường lối đối ngoại? Trả lời: Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại: + Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, trong bối cảnh “chiến tranh lạnh”, tình hình Đông Nam Á ngày càng trở nên căng thẳng do chính sách can thiệp của Mĩ vào khu vực. + Tháng 91954, Mĩ cùng Anh, Pháp thành lập khối quân sự Đông Nam Á (SEATO), nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của CNXH và đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc. + Thái Lan và Philipin tham gia vào khối quân sự SEATO. + Việt Nam, Lào, Campuchia tiến hành cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. + Inđônêxia và Myanma thực hiện đường lối hòa bình trung lập. Như thế từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại. (trang 24 sgk Lịch Sử 9): Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của tổ chức ASEAN. Trả lời: Hoàn cảnh ra đời: + Sau khi giành được độc lập và đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. + Nhiều nước Đông Nam Á chủ trương thành lập một tổ chức liên minh khu vực nhằm: Hợp tác phát triển kinh tế, hạn chế sự ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực. + Ngày 881967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập ( viết tắt ASEAN) tại Băng Cốc (Thái Lan ) gồm 5 nước thành viên : Inđônêxia, Malaixia, Philipin, Xingapo, Thái Lan. Mục tiêu họat động : Phát triển kinh tế và văn hóa thông qua những nổ lực hợp tác chung giữa các nước thành viên, trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực. Câu 2 (trang 25 sgk Sử 9): Tại sao có thể nói: Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, “một chương mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á” ? Lời giải: Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, “một chương mới mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á” vì: + Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, sau “chiến tranh lạnh ” và vấn đề Campuchia được giải quyết bằng việc kí hiệp định Pari về Campuchia (101991). Tình hình chính trị khu vực được cải thiện rõ rệt. + Xu hướng nổi bật đầu tiên là sự mở rộng thành viên của tổ chức ASEAN: 011984 Brunây, 71995 Việt Nam, 91997 Lào và Myanma, 41999 Campuchia. Như thế: + ASEAN từ 6 nước đã phát triển thành 10 nước thành viên. + Lần đầu tiên trong lịch sử khu vực, 10 nước Đông Nam Á đều cùng đứng trong một tổ chức thống nhất + Trên cơ sở đó, ASEAN chuyển trọng tâm họat động sang hợp tác kinh tế, đồng thời xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn định để cùng nhau phát triển phồn vinh Năm 1992 Đông Nam Á trở thành khu vực mậu dịch tự do (AFTA). Năm 1994 lập diễn đàn khu vực (ARF) gồm 23 quốc gia. ============================================================ Bài 6: Các nước châu Phi (trang 28 sgk Lịch Sử 9): Hiện nay các nước châu Phi đang gặp những khó khăn gì trong công cuộc phát triển kinh tế, xã hội đất nước? Trả lời: Xung đột, nội chiến, đói nghèo, nợ nần chồng chất và bệnh tật (từ năm 1987 đến năm 1997 có tới 14 cuộc xung đột và nội chiến ở Runanđa có tới 800 nghìn người chết và 1,2 triệu người phải lang thang, chiếm 110 dân số). Hiện nay châu Phi có 57 quốc gia, nhưng 32 nước xếp vào nhóm nghèo nhất thế giới, 23 dân số châu Phi không đủ ăn, 14 dân số đói kinh niên (150 triệu người). Tỉ lệ tăng dân số cao nhất thế giới. Tỉ lệ người mù chữ cao nhất thế giới. Đầu thập kỉ 90, châu Phi nợ chồng chất: 300 tỉ USD. (trang 29 sgk Lịch Sử 9): Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Cộng hòa Nam Phi đã đạt được những thắng lợi nào có ý nghĩa lịch sử to lớn? Trả lời: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân Nam Phi dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đại hội dân tộc Phi (ANC) đã bền bỉ tiến hành cuộc đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ phân biệt chủng tộc. Thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi. Kết quả: buộc chính quyền của người da trắng phải tuyên bố xoá bỏ chế độ Apacthai năm 1993. Nenxơn Manđê la lãnh tụ của ANC đã được thả tự do và được bầu làm Tổng thống người da đen đầu tiên trong lịch sử nước Cộng hoà Nam Phi. Chế độ phân biệt chủng tộc vĩnh viễn bị xoá bỏ. Sau khi chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ, nhân dân Nam Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước. =========================================================== Bài 7: Các nước MĩLatinh (trang 31 sgk Lịch Sử 9): Xác định trên bản đồ châu Mĩ vị trí các nước Cuba, Chilê, Nicaragoa và nêu lên các sự kiện đấu tranh ở ba nước này. Trả lời: Cách mạng Cuba năm 1959, từ đầu những năm 60 đến những năm 80 của thế kỉ XX, một cao trào đấu tranh đã bùng nổ ở Mĩ Latinh và khu vực này được ví như “Lục địa bùng cháy” của phong trào cách mạng. Đấu tranh vũ trang diễn ra ở nhiều nước như Bôlivia, Vênêxuêla, côlômbia, Nicaragoa... Kết quả là chính quyền độc tài phản động ở nhiều nước đã bị lật đổ, các chính phủ dân tộc dân chủ được thiết lập và đã tiến hành nhiều cải cách tiến bộ. Do thắng lợi của cuộc bầu cử tháng 9 1970 ở Chilê, Chính phủ của Liên minh đoàn kết nhân dân do Tổng thống Agienđê lãnh đạo đã thực hiện những chính sách cải cách tiến bộ củng cố độc lập chủ quyền dân tộc trong những năm 1970 1973. Ở Nicaragoa, dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Xanđinô, nhân dân nước này đã lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ, đưa đất nước phát triển theo con đường dân chủ. => Nhưng cuối cùng, do nhiều nguyên nhân, nhất là sự can thiệp của Mĩ, các phong trào cách mạng ở Chilê và Nicaragoa đều thất bại vào những năm 1973 và 1991. (trang 32 sgk Lịch Sử 9): Vì sao nói cuộc tấn công pháo đài Môncađa (2671953) đã mở ra một giai đoạn mới trong phong trào đấu tranh của nhân dân Cuba? Trả lời: Cuộc tấn công pháo đài Mônđaca (2671953) của 135 thanh niên yêu nước do Luật sư trẻ Phiđen Cátxtơrô chỉ huy là một cuộc đấu tranh vũ trang. Từ sau cuộc tấn công đó, cách mạng Cuba chuyển sang giai đoạn đấu tranh vũ trang giành thắng lợi với một thế hệ chiến sĩ cách mạng mới – trẻ tuổi, đầy nhiệt tình và kiên cường. (trang 32 sgk Lịch Sử 9): Hãy trình bày hiểu biết của em về mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa lãnh tụ Phiđen Cátxtơrô, nhân dân Cuba với Đảng, Chính phủ và nhân dân ta. Trả lời: Mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa lãnh tụ Phiđen Cátxtơrô, nhân dân Cuba với Đảng, Chính phủ và nhân dân Việt Nam được thể hiện: Ngày 2121960, thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Cuba, từ đó đến nay quan hệ hữu nghị và hợp tác giúp đỡ nhau về nhiều mặt ngày càng được thiết lập chặt chẽ. Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước của nhân dân Việt Nam, Cuba đã giúp đỡ nhiều mặt cả về vật chất và tinh thần. Các nhà lãnh đạo Cuba và Việt Nam đã nhiều lần thăm viếng lẫn nhau giữa hai nước (Chủ tịch Phiđen Cátxtơrô đã nhiều lần thăm Việt Nam), càng khẳng định mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa hai nước từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao đến nay ngày càng tốt đẹp. =============================================================== Bài 8: Nước Mĩ (trang 34 sgk Lịch Sử 9): Những nguyên nhân nào làm cho địa vị kinh tế của Mĩ bị suy giảm? Trả lời: Sự vươn lên mạnh mẽ của các nước Tây Âu và Nhật Bản đã trở thành những trung tâm kinh tếtài chính ngày càng cạnh tranh gay gắt với Mĩ. Sự khủng hoảng có tính chất chu kì của nền kinh tế Mĩ. Những chi phí khổng lồ cho việc chạy đua vũ trang và các cuộc chiến tranh xâm lược... Sự chênh lệch giữa các tầng lớp xã hội, nhất là các nhóm cư dân tầng lớp lao động bậc thấp, dẫn đến sự không ổn định vé kinh tế, xã hội ở Mĩ. (trang 34 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về khoa học – kĩ thuật của Mĩ. Trả lời: Mĩ là nước đi đầu về khoa học kĩ thuật và công nghệ trên thế giới, đã thu được nhiều thành tựu kì diệu trong tất cả các lĩnh vực như sáng chế các công cụ sản xuất mới (máy tính, máy tự động và hệ thống máy tự động), các nguồn năng lượng mới (nguyên tử và Mặt Trời...), những vật liệu tổng hợp mới, “cách mạng xanh” trong nông nghiệp, cách mạng trong giao thông và thông tin liên lạc. Trong công cuộc chinh phục vũ trụ (tháng 7 1969, lần đầu tiên đưa con người lên Mặt Trăng...) ; Mĩ đã sản xuất các loại vũ khí hiện đại (tên lửa chiến lược, máy bay tàng hình...). Nhờ những thành tựu khoa học kĩ thuật đó, nền kinh tế Mĩ không ngừng tăng trưởng; đời sống vật chất, tinh thần của người dân Mĩ có nhiều thay đổi nhanh chóng. (trang 35 sgk Lịch Sử 9): Hãy trình bày những nét nổi bật trong chính sách đối ngoại của Mĩ từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Trả lời: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các đời tổng thống Mĩ bắt đầu từ Truman đã thi hành chiến lược toàn cầu phản cách mạng, nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc và thiết lập sự thống trị của Mĩ trên thế giới. Thực hiện chiến lược toàn cầu, Mĩ tiến hành viện trợ để lôi kéo, không chế các nước ; lập ra các khối quân sự ; chạy đua vũ trang, gây chiến tranh xâm lược.. Trong việc thực hiện chiến lược toàn cầu, Mĩ đã gặp nhiều thất bại nặng nề, tiêu biểu nhất là thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Mặt khác, Mĩ cũng thực hiện được một số mưu đồ như góp phần làm tan rã chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu. Sau khi Liên Xô bị sụp đổ, dựa vào ưu thế về quân sự, kinh tế, khoa học kĩ thuật... Các giới cầm quyền Mĩ ráo riết tiến hành nhiều chính sách, biện pháp để xác lập trật tự thế giới một cực do Mĩ hoàn toàn chi phối và khống chế. Nhưng giữa tham vọng và khả năng thực hiện vẫn có khoảng cách không nhỏ. ================================================================ Bài 9: Nhật Bản Trả lời câu hỏi Sử 9 Bài 9 trang 37 (trang 37 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai và ý nghĩa của chúng. Trả lời: Dưới chế độ chiếm đóng của Mĩ, nhiều cải cách dân chủ đã được tiến hành ở Nhật Bản như: + Ban hành Hiến pháp mới (1946) với nhiều nội dung tiến bộ. + Thực hiện cải cách ruộng đất, đem lại ruộng đất cho nhân dân. + Xoá bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị tội phạm chiến tranh, ổn định tình hình hình trị xã hội. + Ban hành các quyền tự do dân chủ (luật Công đoàn, nam nữ bình đẳng...). Ý nghĩa : Những cải cách này đã biến nước Nhật quân phiệt, phong kiến thành nhà nước dân chủ đại nghị kiểu châu Âu, mang lại luồng sinh khí mới đối với các tầng lớp nhân dân và là một nhân tố quan trọng giúp Nhật Bản phát triển mạnh mẽ. (trang 39 sgk Lịch Sử 9): Hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển thần kì của nền kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỉ XX. Trả lời: Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng mạnh mẽ, được coi là sự phát triển thần kì, với những thành tựu chính là : tốc độ tăng trưởng công nghiệp bình quân hằng năm trong những năm 50 là 15%, những năm 60 là 13,5% ; tổng sản phẩm quốc dân (GNP) năm 50 là 20 tỉ USD, năm 1968 là 183 tỉ USD, đứng thứ hai thế giới, sau Mĩ (830 tỉ USD)... Cùng với Mĩ và Tây Âu, Nhật Bản trở thành một trong ba trung tâm kinh tế tài chính trên thế giới. (trang 40 sgk Lịch Sử 9): Trình bày những nét nổi bật trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản từ sau năm 1945. Trả lời: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản thi hành chính sách đối ngoại lệ thuộc vào Mĩ, tiêu biểu là kí kết Hiệp ước an ninh Mĩ Nhật (tháng 91951 ), chấp nhận đặt dưới sự bảo hộ hạt nhân của Mĩ, để Mĩ đóng quân, xây dựng nhiều căn cứ quân sự trên đất Nhật và sau đó gia hạn Hiệp ước này vào các năm 1960, 1970, 1996, 1997 làm cho chi phí ; của Nhật giảm (chỉ chiếm 1% GDP). Từ nhiều thập kỉ qua, Nhật Bản thi hành chính sách đối ngoại mềm mỏng về chính sách và phát triển các quan hệ kinh tế đối ngoại, nỗ lực vươn lên trở thành một cường quốc chính trị để tương xứng với vị thế siêu cường kinh tế. ============================================================= Bài 10: Các nước Tây Âu (trang 42 sgk Lịch Sử 9): Những nét nổi bật nhất của tình hình các nước Tây Âu từ sau năm 1945 là gì? Trả lời: 16 nước Tây Âu phải nhận viện trợ của Mĩ để phục hồi nền kinh tế. Giai cấp tư sản cầm quyền tìm cách thu hẹp các quyền tự do dân chủ, ngăn cản phong trào công nhân và phong trào dân chủ. Những năm đầu sau chiến tranh, nhiều nước Tây Âu đã tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược trở lại nhằm khôi phục ách thống trị đối với các thuộc địa trước đây. Các nước Tây Âu đã tham gia khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO). Chạy đua vũ trang nhằm chốn Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa. Nước Đức bị phân chia làm hai: Cộng hòa Liên bang Đức và Cộng hòa Dân chủ Đức (1949). Mĩ, Anh, Pháp dốc sức viện trợ cho Cộng hòa Liên bang Đức. Nhờ đó, nền kinh tế Cộng hòa Liên bang Đức phục hồi và phát triển nhanh chóng vươn lên đứng thứ ba trong thế giới tư bản chủ nghĩa. Ngày 3101990, nước Đức thống nhất, trở thành quốc gia có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh nhất Tây Âu. (trang 43 sgk Lịch Sử 9): Hãy xác định trên bản đồ châu Âu sáu nước đầu tiên của EU. Trả lời: 6 nước đầu tiên của EU là: CHLB Đức, Pháp, Bỉ, Italia, Hà Lan, Lucxămbua. Câu 1 (trang 43 sgk Sử 9): Hãy cho biết những mốc thời gian thành lập các tổ chức liên kết kinh tế ở khu vực Tây Âu. Lời giải: Khởi đầu là sự ra đời của “cộng đồng than, thép Châu Âu” vào tháng 4 – 1951 gồm sáu nước: Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan, lúc – xăm – bua. Tháng 3 – 1957 sáu nước trên cùng nhau thành lập “ cộng đồng năng lượng nguyên tử Châu Âu” rồi “ cộng đồng kinh tế châu Âu”. Tháng 7 – 1967 cộng đồng trên sáp nhập với nhau thành cộng đồng châu Âu. Tháng 12 – 1991. Hội nghị Ma – xtrích quyết định cộng đồng châu Âu mang tên gọi mới là Liên minh Châu Âu. Liên minh Châu Âu là 1 liên minh kinh tế chính trị lớn nhất thế giới, trở thành 1 trong 3 trung tâm kinh tế thế giới. 1999, số nước thành viên của EU là 15 và đến năm 2004 là 25 nước. I – an – ta ( liên xô) 4 đến này 11 – 2 – 1945. phân chia khu vực ảnh hưởng giữa 2 cường quốc liên xô và Mĩ. Liên xô dông nước Đức và Tây Âu thuộc ảnh hưởng của Mĩ, Anh trật tự 2 cực I – an – ta do liên xô và Mĩ đứng đầu mỗi cực. Câu 2 (trang 43 sgk Sử 9): Vì sao các nước Tây Âu có xu hướng liên kết với nhau? Lời giải: Các nước Tây Âu có chung nền văn minh, có nền kinh tế không cách biệt nhau lắm và từ lâu đã liên hệ mật thiết với nhau. Sự hợp tác là cần thiết nhằm mở rộng thị trường, giúp các nước Tây Âu tin cậy nhau hơn về chính trị, khắc phục những nghi kị, chia rẽ đã xảy ra nhiểu lần trong lịch sử. Từ năm 1950, sau khi phục hồi, nền kinh tế bắt đầu phát triển nhanh, các nước Tây Âu muốn thoát dần sự lệ thuộc Mĩ. Nếu đứng riêng lẻ, các nước Tây Âu không thể đọ sức với Mĩ, họ cần liên kết để cạnh tranh với các nước ngoài khu vực.
Trang 1Bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Câu 1 (trang 14 sgk Sử 9): Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc từ
sau năm 1945 và một số sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn
Lời giải:
* Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX:
- Sau khi phát xít nhật đầu hàng, nhiều nước ở châu Á đã nổi dậy, thành lập chính quyền cách mạng điển hình là Việt Nam, Inđônêxia, Lào
- Phong trào lan nhanh ra các nước Nam Á và Bắc Phi điển hình là Ấn Độ (1946-1950) và Ai Cập (1952)
- Đến năm 1960, 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập (Nam châu Phi) Ngày 1/1/1959, cách mạng Cu-ba thành công
=> Tóm lại đến giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân cơ bản đã bị sụp đổ Đến năm 1967, hệ thống thuộc điạ tập trung ở miền Nam và Châu Phi
* Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX:
- Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước Ăngôla (11/1975), Môdămbích (6/1975) và Ginê Bít-xao (9/1974) nhằm lật đổ chế độ thống trị của Bồ Đào Nha
- Đến đầu những năm 60, nhân dân 3 nước này đã tiến hành đấu tranh vũ trang
- Tháng 4/1974, chính quyền mới ở Bồ Đào Nha đã trao trả độc lập cho 3 nước này
=> Như vậy sự tan rã cuả thuộc điạ Bồ Đào Nha là thắng lợi quan trọng cuả phong trào giải phóng dân tộc
* Giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX:
- Cuối những năm 70, chủ nghĩathực dân tồn tại dưới “hình thức chế độ phân biệt chủng tộc A-phác-thai” Sau nhiều năm, chính quyền thực dân đã phải xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc của những người da đen
- Điển hình là:
+ Năm 1980, Cộng hoà Dim-ba-bu-ê giành độc lập
+ Năm 1990, Cộng hoà Na-mi-bi-a đã giành độc lập
+ Năm 1993, Cộng hoà Nam Phi đã giành độc lập
=> Như vậy hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn
==================================================================
Bài 4: Các nước châu Á (trang 15 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu những nét nổi bật của châu Á từ sau năm 1945.
Trả lời:
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc bùng nổ mạnh mẽ Đến những năm 50, phần lớn các nước châu Á đã giành độc lập
- Gần suốt nửa sau thế kỉ XX, tình hình châu Á không ổn định, bởi các cuộc chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc, nhất là khu vực Đông Nam Á và Tây Á
- Sau “chiến tranh lạnh”, ở một số nước châu Á đã xảy ra những cuộc cung đột tranh chấp biên giới, lãnh thổ, hoặc cá phong trào li khai với những hành động khủng bố tệ hại
Trang 2- Nhiều nước châu Á đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Sin-ga-po, Thái Lan
-
(trang 16 sgk Lịch Sử 9): - Hãy cho biết ý nghĩa lịch sử của sự ra đời nước Cộng hòa nhân dân
Trung Hoa.
Trả lời:
- Với thắng lợi của cách mạng Trung Quốc 1949 đã kết thúc 100 năm bị đế quốc, phong kiến, tư sản mại bản nô dịch thống trị và mở ra một kỉ nguyên mới: Kỉ nguyên độc lập, tự do và tiến lên chủ nghĩa
xã hội trong lịch sử Trung Quốc
- Tăng cường lực lượng xã hội chủ nghĩa trên phạm vi thế giới Hệ thống xã hội chủ nghĩa được nối liền từ châu Âu sang châu Á
- Có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của phong tròa giải phóng dân tộc châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á
-
(trang 18 sgk Lịch Sử 9): - Hãy trình bày những thành tựu của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1953
– 1957) của nhân dân Trung Quốc.
Trả lời:
- Từ năm 1953, Trung Quốc thực hiện kế hoạch 5 năm đầu tiên (1953 - 1957) Nhờ sự lao động quên mình của nhân dân và những giúp đỡ to lớn của Liên Xô, kế hoạch 5 năm lần thứ nhất đã thu được nhiều thành tựu đáng kể Bộ mặt đất nước Trung Quốc thay đổi rõ rệt
- Trong 5 năm, 246 công trình đã được xây dựng và đưa vào sản xuất sản lượng công nghiệp tăng 140%, sản lượng nông nghiệp tăng 25% so với năm 1952
- Trung Quốc đã thi hành chính sách đối ngoại tích cực nhằm củng cố hoà bình và thúc đẩy phong trào cách mạng thế giới Địa vị quốc tế của Trung Quốc được khẳng định vững chắc
(trang 18 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu hậu quả của đường lối “Ba ngọn cờ hồng” và “Đại cách
mạng văn hóa vô sản” đối với Trung Quốc thời kì này.
Trả lời:
- Nền kinh tế đất nước trở nên hỗn loạn, sản xuất giảm sút, đời sống nhân dân điêu đứng, nạn đói xảy ra khắp nơi
- Cuộc “Đại cách mạng văn hoá vô sản” đã gây nên tình trạng hỗn loạn trong cả nước và để lại những thảm họa nghiêm trọng trong đời sống vật chất và tinh thần của đất nước và người dân Trung Quốc
====================================================================
Bài 5: Các nước Đông Nam Á (trang 22 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu những nét nổi bật của tình hình Đông Nam Á từ sau năm
1945.
Trả lời:
- Ngay khi Nhật đầu hàng, các dân tộc Đông Nam Á nổi dậy giành độc lập
- Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai chấm dứt, các nước đế quốc trở lại xâm lược, nhân dân các nước Đông Nam Á tiến hành kháng chiến chống xâm lược, đến giữa những năm 50 , các nước Đông
Trang 3- Cũng từ giữa những năm 50, đế quốc Mĩ can thiệp vào khu vực Đông Nam Á và tiến hành xâm lược Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia
- Từ những năm 50, cấc nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại: một số nước tham gia khối quân sự SEATO trở thành đồng minh của Mĩ (như Thái Lan, Phi-lip-pin), một số nước thi hành chính sách hòa bình trung lập (In-đô-nê-xi-a, Mi-an-ma)
-
(trang 22 sgk Lịch Sử 9): - Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự
phân hóa như thế nào trong đường lối đối ngoại?
Trả lời:
Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại:
+ Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, trong bối cảnh “chiến tranh lạnh”, tình hình Đông Nam
Á ngày càng trở nên căng thẳng do chính sách can thiệp của Mĩ vào khu vực
+ Tháng 9/1954, Mĩ cùng Anh, Pháp thành lập khối quân sự Đông Nam Á (SEATO), nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của CNXH và đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc
+ Thái Lan và Philipin tham gia vào khối quân sự SEATO
+ Việt Nam, Lào, Campuchia tiến hành cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
+ Inđônêxia và Myanma thực hiện đường lối hòa bình trung lập
- Như thế từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam Á đã có sự phân hóa trong đường lối đối ngoại
-
(trang 24 sgk Lịch Sử 9): - Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của tổ chức
ASEAN.
Trả lời:
- Hoàn cảnh ra đời:
+ Sau khi giành được độc lập và đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước + Nhiều nước Đông Nam Á chủ trương thành lập một tổ chức liên minh khu vực nhằm: Hợp tác phát triển kinh tế, hạn chế sự ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực
+ Ngày 8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập ( viết tắt ASEAN) tại Băng Cốc (Thái Lan ) gồm 5 nước thành viên : Inđônêxia, Malaixia, Philipin, Xingapo, Thái Lan
- Mục tiêu họat động :
Phát triển kinh tế và văn hóa thông qua những nổ lực hợp tác chung giữa các nước thành viên, trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực
-
Câu 2 (trang 25 sgk Sử 9): Tại sao có thể nói: Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, “một chương
mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á” ?
Lời giải:
Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, “một chương mới mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á” vì:
Trang 4+ Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX, sau “chiến tranh lạnh ” và vấn đề Campuchia được giải quyết bằng việc kí hiệp định Pari về Campuchia (10/1991) Tình hình chính trị khu vực được cải thiện rõ rệt
+ Xu hướng nổi bật đầu tiên là sự mở rộng thành viên của tổ chức ASEAN: 01/1984 Brunây, 7/1995 Việt Nam, 9/1997 Lào và Myanma, 4/1999 Campuchia
Như thế:
+ ASEAN từ 6 nước đã phát triển thành 10 nước thành viên
+ Lần đầu tiên trong lịch sử khu vực, 10 nước Đông Nam Á đều cùng đứng trong một tổ chức thống nhất
+ Trên cơ sở đó, ASEAN chuyển trọng tâm họat động sang hợp tác kinh tế, đồng thời xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn định để cùng nhau phát triển phồn vinh
- Năm 1992 Đông Nam Á trở thành khu vực mậu dịch tự do (AFTA)
- Năm 1994 lập diễn đàn khu vực (ARF) gồm 23 quốc gia
============================================================
Bài 6: Các nước châu Phi (trang 28 sgk Lịch Sử 9): - Hiện nay các nước châu Phi đang gặp những khó khăn gì trong công
cuộc phát triển kinh tế, xã hội đất nước?
Trả lời:
- Xung đột, nội chiến, đói nghèo, nợ nần chồng chất và bệnh tật (từ năm 1987 đến năm 1997 có tới
14 cuộc xung đột và nội chiến ở Run-an-đa có tới 800 nghìn người chết và 1,2 triệu người phải lang thang, chiếm 1/10 dân số)
- Hiện nay châu Phi có 57 quốc gia, nhưng 32 nước xếp vào nhóm nghèo nhất thế giới, 2/3 dân số châu Phi không đủ ăn, 1/4 dân số đói kinh niên (150 triệu người)
- Tỉ lệ tăng dân số cao nhất thế giới
- Tỉ lệ người mù chữ cao nhất thế giới
- Đầu thập kỉ 90, châu Phi nợ chồng chất: 300 tỉ USD
-
(trang 29 sgk Lịch Sử 9): - Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Cộng hòa Nam
Phi đã đạt được những thắng lợi nào có ý nghĩa lịch sử to lớn?
Trả lời:
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân Nam Phi dưới sự lãnh đạo của tổ chức "Đại hội dân tộc Phi" (ANC) đã bền bỉ tiến hành cuộc đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ phân biệt chủng tộc Thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi
- Kết quả: buộc chính quyền của người da trắng phải tuyên bố xoá bỏ chế độ Apacthai năm 1993 Nen-xơn Man-đê la - lãnh tụ của ANC đã được thả tự do và được bầu làm Tổng thống người da đen đầu tiên trong lịch sử nước Cộng hoà Nam Phi Chế độ phân biệt chủng tộc vĩnh viễn bị xoá bỏ
- Sau khi chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ, nhân dân Nam Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước
===========================================================
Trang 5Bài 7: Các nước Mĩ-Latinh (trang 31 sgk Lịch Sử 9): - Xác định trên bản đồ châu Mĩ vị trí các nước Cu-ba, Chi-lê,
Ni-ca-ra-goa và nêu lên các sự kiện đấu tranh ở ba nước này.
Trả lời:
- Cách mạng Cu-ba năm 1959, từ đầu những năm 60 đến những năm 80 của thế kỉ XX, một cao trào đấu tranh đã bùng nổ ở Mĩ La-tinh và khu vực này được ví như “Lục địa bùng cháy” của phong trào cách mạng Đấu tranh vũ trang diễn ra ở nhiều nước như Bô-li-vi-a, Vê-nê-xu-ê-la, cô-lôm-bi-a, Ni-ca-ra-goa Kết quả là chính quyền độc tài phản động ở nhiều nước đã bị lật đổ, các chính phủ dân tộc - dân chủ được thiết lập và đã tiến hành nhiều cải cách tiến bộ
- Do thắng lợi của cuộc bầu cử tháng 9 - 1970 ở Chi-lê, Chính phủ của Liên minh đoàn kết nhân dân do Tổng thống A-gien-đê lãnh đạo đã thực hiện những chính sách cải cách tiến bộ củng cố độc lập chủ quyền dân tộc trong những năm 1970 - 1973
- Ở Ni-ca-ra-goa, dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Xan-đi-nô, nhân dân nước này đã lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ, đưa đất nước phát triển theo con đường dân chủ
=> Nhưng cuối cùng, do nhiều nguyên nhân, nhất là sự can thiệp của Mĩ, các phong trào cách mạng
ở Chi-lê và Ni-ca-ra-goa đều thất bại vào những năm 1973 và 1991
-
(trang 32 sgk Lịch Sử 9): - Vì sao nói cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa (26-7-1953) đã mở ra
một giai đoạn mới trong phong trào đấu tranh của nhân dân Cu-ba?
Trả lời:
Cuộc tấn công pháo đài Môn-đa-ca (26-7-1953) của 135 thanh niên yêu nước do Luật sư trẻ Phi-đen Cát-xtơ-rô chỉ huy là một cuộc đấu tranh vũ trang Từ sau cuộc tấn công đó, cách mạng Cu-ba chuyển sang giai đoạn đấu tranh vũ trang giành thắng lợi với một thế hệ chiến sĩ cách mạng mới – trẻ tuổi, đầy nhiệt tình và kiên cường
-
(trang 32 sgk Lịch Sử 9): - Hãy trình bày hiểu biết của em về mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa
lãnh tụ Phi-đen Cát-xtơ-rô, nhân dân Cu-ba với Đảng, Chính phủ và nhân dân ta.
Trả lời:
Mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa lãnh tụ Phi-đen Cát-xtơ-rô, nhân dân Cu-ba với Đảng, Chính phủ và nhân dân Việt Nam được thể hiện:
- Ngày 2-12-1960, thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Cu-ba, từ đó đến nay quan hệ hữu nghị
và hợp tác giúp đỡ nhau về nhiều mặt ngày càng được thiết lập chặt chẽ
- Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước của nhân dân Việt Nam, Cu-ba đã giúp đỡ nhiều mặt cả về vật chất và tinh thần
- Các nhà lãnh đạo Cu-ba và Việt Nam đã nhiều lần thăm viếng lẫn nhau giữa hai nước (Chủ tịch Phi-đen Cát-xtơ-rô đã nhiều lần thăm Việt Nam), càng khẳng định mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa hai nước từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao đến nay ngày càng tốt đẹp
===============================================================
Trang 6Bài 8: Nước Mĩ (trang 34 sgk Lịch Sử 9): - Những nguyên nhân nào làm cho địa vị kinh tế của Mĩ bị suy giảm? Trả lời:
- Sự vươn lên mạnh mẽ của các nước Tây Âu và Nhật Bản đã trở thành những trung tâm kinh tế-tài chính ngày càng cạnh tranh gay gắt với Mĩ
- Sự khủng hoảng có tính chất chu kì của nền kinh tế Mĩ
- Những chi phí khổng lồ cho việc chạy đua vũ trang và các cuộc chiến tranh xâm lược
- Sự chênh lệch giữa các tầng lớp xã hội, nhất là các nhóm cư dân - tầng lớp lao động bậc thấp, dẫn đến sự không ổn định vé kinh tế, xã hội ở Mĩ
-
(trang 34 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về khoa học – kĩ thuật của Mĩ Trả lời:
- Mĩ là nước đi đầu về khoa học - kĩ thuật và công nghệ trên thế giới, đã thu được nhiều thành tựu kì diệu trong tất cả các lĩnh vực như sáng chế các công cụ sản xuất mới (máy tính, máy tự động và hệ thống máy tự động), các nguồn năng lượng mới (nguyên tử và Mặt Trời ), những vật liệu tổng hợp mới, “cách mạng xanh” trong nông nghiệp, cách mạng trong giao thông và thông tin liên lạc
- Trong công cuộc chinh phục vũ trụ (tháng 7 - 1969, lần đầu tiên đưa con người lên Mặt Trăng ) ;
- Mĩ đã sản xuất các loại vũ khí hiện đại (tên lửa chiến lược, máy bay tàng hình )
- Nhờ những thành tựu khoa học - kĩ thuật đó, nền kinh tế Mĩ không ngừng tăng trưởng; đời sống vật chất, tinh thần của người dân Mĩ có nhiều thay đổi nhanh chóng
-
(trang 35 sgk Lịch Sử 9): - Hãy trình bày những nét nổi bật trong chính sách đối ngoại của Mĩ từ
sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Trả lời:
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các đời tổng thống Mĩ bắt đầu từ Tru-man đã thi hành "chiến lược toàn cầu" phản cách mạng, nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc và thiết lập sự thống trị của Mĩ trên thế giới Thực hiện chiến lược toàn cầu, Mĩ tiến hành
"viện trợ" để lôi kéo, không chế các nước ; lập ra các khối quân sự ; chạy đua vũ trang, gây chiến tranh xâm lược
- Trong việc thực hiện "chiến lược toàn cầu", Mĩ đã gặp nhiều thất bại nặng nề, tiêu biểu nhất là thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Mặt khác, Mĩ cũng thực hiện được một số mưu đồ như góp phần làm tan rã chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu
- Sau khi Liên Xô bị sụp đổ, dựa vào ưu thế về quân sự, kinh tế, khoa học - kĩ thuật Các giới cầm quyền Mĩ ráo riết tiến hành nhiều chính sách, biện pháp để xác lập trật tự thế giới một cực do Mĩ hoàn toàn chi phối và khống chế Nhưng giữa tham vọng và khả năng thực hiện vẫn có khoảng cách không nhỏ
================================================================
Trang 7Bài 9: Nhật Bản
Trả lời câu hỏi Sử 9 Bài 9 trang 37
(trang 37 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật Bản sau Chiến tranh
thế giới thứ hai và ý nghĩa của chúng.
Trả lời:
- Dưới chế độ chiếm đóng của Mĩ, nhiều cải cách dân chủ đã được tiến hành ở Nhật Bản như: + Ban hành Hiến pháp mới (1946) với nhiều nội dung tiến bộ
+ Thực hiện cải cách ruộng đất, đem lại ruộng đất cho nhân dân
+ Xoá bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị tội phạm chiến tranh, ổn định tình hình hình trị - xã hội
+ Ban hành các quyền tự do dân chủ (luật Công đoàn, nam nữ bình đẳng )
- Ý nghĩa : Những cải cách này đã biến nước Nhật quân phiệt, phong kiến thành nhà nước dân chủ đại nghị kiểu châu Âu, mang lại luồng sinh khí mới đối với các tầng lớp -nhân dân và là một nhân tố quan trọng giúp Nhật Bản phát triển mạnh mẽ
-
(trang 39 sgk Lịch Sử 9): - Hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển thần kì của nền
kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỉ XX.
Trả lời:
- Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng mạnh mẽ, được coi là sự phát triển "thần kì", với những thành tựu chính là : tốc độ tăng trưởng công nghiệp bình quân hằng năm trong những năm 50 là 15%, những năm
60 là 13,5% ; tổng sản phẩm quốc dân (GNP) năm 50 là 20 tỉ USD, năm 1968 là 183 tỉ USD, đứng thứ hai thế giới, sau Mĩ (830 tỉ USD)
- Cùng với Mĩ và Tây Âu, Nhật Bản trở thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính trên thế giới
-
(trang 40 sgk Lịch Sử 9): - Trình bày những nét nổi bật trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản
từ sau năm 1945.
Trả lời:
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản thi hành chính sách đối ngoại lệ thuộc vào Mĩ, tiêu biểu là kí kết Hiệp ước an ninh Mĩ - Nhật (tháng 9-1951 ), chấp nhận đặt dưới sự bảo hộ hạt nhân của Mĩ,
để Mĩ đóng quân, xây dựng nhiều căn cứ quân sự trên đất Nhật và sau đó gia hạn Hiệp ước này vào các năm 1960, 1970, 1996, 1997 làm cho chi phí ; của Nhật giảm (chỉ chiếm 1% GDP)
- Từ nhiều thập kỉ qua, Nhật Bản thi hành chính sách đối ngoại mềm mỏng về chính sách và phát triển các quan hệ kinh tế đối ngoại, nỗ lực vươn lên trở thành một cường quốc chính trị để tương xứng với
vị thế siêu cường kinh tế
=============================================================
Bài 10: Các nước Tây Âu
Trang 8(trang 42 sgk Lịch Sử 9): - Những nét nổi bật nhất của tình hình các nước Tây Âu từ sau năm
1945 là gì?
Trả lời:
- 16 nước Tây Âu phải nhận viện trợ của Mĩ để phục hồi nền kinh tế
- Giai cấp tư sản cầm quyền tìm cách thu hẹp các quyền tự do dân chủ, ngăn cản phong trào công nhân và phong trào dân chủ
- Những năm đầu sau chiến tranh, nhiều nước Tây Âu đã tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược trở lại nhằm khôi phục ách thống trị đối với các thuộc địa trước đây
- Các nước Tây Âu đã tham gia khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) Chạy đua vũ trang nhằm chốn Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa
- Nước Đức bị phân chia làm hai: Cộng hòa Liên bang Đức và Cộng hòa Dân chủ Đức (1949) Mĩ, Anh, Pháp dốc sức viện trợ cho Cộng hòa Liên bang Đức Nhờ đó, nền kinh tế Cộng hòa Liên bang Đức phục hồi và phát triển nhanh chóng vươn lên đứng thứ ba trong thế giới tư bản chủ nghĩa Ngày
3-10-1990, nước Đức thống nhất, trở thành quốc gia có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh nhất Tây Âu
-
(trang 43 sgk Lịch Sử 9): - Hãy xác định trên bản đồ châu Âu sáu nước đầu tiên của EU.
Trả lời: 6 nước đầu tiên của EU là: CHLB Đức, Pháp, Bỉ, I-ta-li-a, Hà Lan, Luc-xăm-bua.
-
Câu 1 (trang 43 sgk Sử 9): Hãy cho biết những mốc thời gian thành lập các tổ chức liên kết kinh
tế ở khu vực Tây Âu
Lời giải:
Khởi đầu là sự ra đời của “cộng đồng than, thép Châu Âu” vào tháng 4 – 1951 gồm sáu nước: Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan, lúc – xăm – bua
Tháng 3 – 1957 sáu nước trên cùng nhau thành lập “ cộng đồng năng lượng nguyên tử Châu Âu” rồi “ cộng đồng kinh tế châu Âu” Tháng 7 – 1967 cộng đồng trên sáp nhập với nhau thành cộng đồng châu Âu Tháng 12 – 1991 Hội nghị Ma – xtrích quyết định cộng đồng châu Âu mang tên gọi mới là Liên minh Châu Âu Liên minh Châu Âu là 1 liên minh kinh tế - chính trị lớn nhất thế giới, trở thành 1 trong 3 trung tâm kinh tế thế giới 1999, số nước thành viên của EU là 15 và đến năm 2004 là 25 nước I – an – ta ( liên xô) 4 đến này 11 – 2 – 1945 phân chia khu vực ảnh hưởng giữa 2 cường quốc liên xô và
Mĩ Liên xô dông nước Đức và Tây Âu thuộc ảnh hưởng của Mĩ, Anh trật tự 2 cực I – an – ta do liên xô
và Mĩ đứng đầu mỗi cực
-
Câu 2 (trang 43 sgk Sử 9): Vì sao các nước Tây Âu có xu hướng liên kết với nhau?
Lời giải:
- Các nước Tây Âu có chung nền văn minh, có nền kinh tế không cách biệt nhau lắm và từ lâu đã liên hệ mật thiết với nhau Sự hợp tác là cần thiết nhằm mở rộng thị trường, giúp các nước Tây Âu tin cậy nhau hơn về chính trị, khắc phục những nghi kị, chia rẽ đã xảy ra nhiểu lần trong lịch sử
- Từ năm 1950, sau khi phục hồi, nền kinh tế bắt đầu phát triển nhanh, các nước Tây Âu muốn thoát dần sự lệ thuộc Mĩ Nếu đứng riêng lẻ, các nước Tây Âu không thể đọ sức với Mĩ, họ cần liên kết
để cạnh tranh với các nước ngoài khu vực